Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tập Thơ Hoa Diên Vĩ Hoang Dại

22/01/202121:36:00(Xem: 2261)

The Wild Iris_BG_Page_1


Tập thơ Hoa Diên Vĩ Hoang Dại (The Wild Iris) ấn hành năm 1992 đã mang lại giải thưởng Pulitzer cho thi sĩ Louise Gluck. Trước khi lãnh giải Nobel văn chương năm 2020, bà đã là một thi sĩ nổi tiếng, Đoạt một số giải thưởng và tước hiệu quan trọng, như Thi sĩ Công huân quốc gia năm 2003-2004. Thi sĩ Robert Hass nhận xét về bà: “...một trong những nhà thơ trữ tình thuần túy và thành công nhất hiện nay.” The Wild Iris, Hoa Diên Vĩ Hoang Dại, là một tập hợp thơ tuyển chọn những bài miêu tả khu vườn của thi sĩ. Trong 54 bài thơ này, bà diễn đạt thâm trầm những thao thức của linh hồn, những câu hỏi về siêu nhiên, những hình ảnh bình thường trở thành ẩn dụ, dụ ngôn nhắc nhở ý nghĩa trong đời sống hàng ngày.


***


Lời Dịch Giả: Bạn đọc có thể tải xuống nguyên tác phẩm The Wild Iris, Hoa Diên Vĩ Hoang Dại của thi sĩ Nobel  Louise Gluck như món quà đầu năm của Ngu Yên gửi tặng.

Chúc tất cả bên ngoài sức khỏe, bên trong bình an, và trong ngoài may mắn.

https://www.academia.edu/44922913/The_Wild_Iris_Hoa_Di%C3%AAn_V%C4%A9_Hoang_D%E1%BA%A1i_Louise_Gluck_Nobel_2020_

(Bấm Download. Chọn this paper. Chọn ở dưới hết: No Thanks, I just want this paper. Sách sẽ tự động tải xuống, miễn phí. File nằm góc bên trái, dưới cùng.)

 

Bây giờ, xin mời bạn đọc chuyện mõ sinh ngữ & một bài thơ trong tập thơ.

 

 
                                                                                                                                 ***

Chuyện Làm Mõ Tụng Kinh.



Làm mõ không phải dễ. Cứ gõ kêu lóc cóc là xong. Mõ tụng kinh của các bậc thượng thừa lúc nào cũng im lặng, nhưng khi kêu lên thì hồn xác nhập một. Mắt thứ ba mở ra. Tai siêu nhiên nghe thấu niềm vui trong tiếng khóc. Lòng trống vắng,  tĩnh lặng, đến nổi một hạt bụi bay cũng gây nên tiếng động.


Mõ của người chưa đắc đạo thì như ông Hàn Dũ, đời nhà Đường bên Trung Hoa, đã viết: “Mọi vật hễ không được cái thế quân bình thì kêu lên” (*). Tâm tư của người nghệ sĩ giống như loại mõ này.

Xưa kia, ở xứ Quảng có người bỏ quê đi xa học nghề làm mõ với các sư phụ nổi tiếng khắp miền bắc trung nam. Học đến tuổi trung niên, trở về quê hành nghề. Ông lên rừng, lặn lội năm này tháng nọ. Sau cùng, tìm được một cây trung thụ gỗ tốt, cưa một nhánh, mang về làm mõ. Làm xong, gõ lên, mõ kêu tiếng đục như người khan giọng cố hát lên cao. Bị chê cười, ông đóng cửa luyện thêm nghề. Năm năm sau, tìm lại cây trung thụ, cưa một nhánh, mang về làm mõ. Làm xong, gõ lên, mõ kêu tiếng du dương, khiến người tụng và người nghe đều buồn ngủ. Đã buồn ngủ thì khó thu nhận lời kinh. Bị chê cười, ông đóng cửa luyện thêm nghề. Mười năm sau, tìm lại cây trung thụ, cưa một nhánh, mang về làm mõ. Làm xong, gõ lên, mõ kêu tiếng sắc sảo lại khô khan. Tai nghe khó chịu. Không ai mua mõ. Thất bại, ông đóng cửa luyện thêm nghề. Đến tuổi già, tìm lại cây trung thụ nay đã thành cổ thụ, cưa một nhánh, mang về làm mõ. Làm xong, gõ lên, hồn xác nhập một, mắt thứ ba mở lớn. Tai siêu nhiên lắng nghe. Chưa kịp mang ra phục vụ người đời, thì ngã bệnh thương hàn mà mất. Con cháu của ông, không người nào thích theo nghề làm mõ tụng kinh nên bí quyết làm mõ cũng thất lạc.


Vì vậy, đọc thơ Hoa Diên Vĩ Hoang Dại bằng tiếng Việt mà thấy không hay, không phải vì thơ Louise Gluck không giá trị, mà vì tài làm mõ chưa đạt. Xin hẹn lần tới.

 

Ngu Yên, Houston, tháng Giêng 2021.

 

(*) Trích Bài Tựa “Tiễn Mạnh Đông Dã.” của Hàn Dũ.

***

Hoa Diên Vĩ Hoang Dại.

[Lời cùa hoa Diên Vĩ.]

Đến cuối đường khổ đau
thấy một cánh cửa.

Tôi vẫn nhớ, xin nhắc lại:
các người gọi đây là cửa chết.

Bên trên, tiếng động, cành thông lắc lư.
Rồi im ắng. Nắng yếu ớt
lung linh trên đất khô cằn.

Thật là khủng khiếp để được tồn tại
ý thức phải chôn vào lòng đất tối tăm.

Như vậy, kể như đã chết:
điều mà chúng ta lo sợ,
là linh hồn không thể lên tiếng,
trở thành một kết thúc bất ngờ,
mặt đất cứng vẫn uốn cong theo hình cầu. (*)
Và tôi phải làm gì để trở thành đàn chim
bay đụng đầu trong lùm cây thấp.

Các người không còn nhớ
lối về từ thế giới bên kia

Nói cho các người biết, tôi có thể kể:
bất kỳ chuyện gì nhớ lại
khi trở về từ cõi lãng quên
để tìm ra lời nói:

“đời tôi từ nhụy hoa
tuôn một dòng suối lạ thường,
xanh thẳm
làm đậm màu nước biển xanh lơ.” (**)

Louise Gluck
Ngu Yên chuyển ngữ


(*) Mặt đất cứng uốn cong một chút.
(**) “đời tôi từ tâm điểm
         tuôn một dòng suối lớn
         xanh thẳm [chảy vào đại dương]
         pha đậm màu nước biển xanh lơ.”


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
đừng tin nửa sự thật | đừng mơ nửa ước mơ | đừng đặt nửa hy vọng | nửa đường không đến đích | nửa ý tưởng không kết hoa | nửa đời sống là nửa cuộc đời chưa sống | một thông điệp chưa phát | một nụ cười chưa nở | một tình bạn không thiết | một tình yêu không tưởng
Mahsa Amini, 22 tuổi, một phụ nữ người Kurd Iran, mất mạng trong sự giam giữ của cảnh sát vào ngày 16 tháng 9. Amini bị bắt vì vi phạm luật lệ khắt khe, nghiêm ngặt về trang phục phụ nữ của Iran buộc phụ nữ phải đội khăn trùm đầu che kín tóc. Cái chết của Cô đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình, lan rộng đến ít nhất 80 thành phố, và những người biểu tình đã giành quyền kiểm soát một thành phố ở tây bắc Iran trong thời gian ngắn. Lực lượng an ninh Iran đã nổ súng vào đám đông. Đây là phong trào chống chính phủ lớn nhất kể từ cuộc Cách mạng Xanh năm 2009 của quốc gia này. Bài thơ này của tác giả KC Nguyễn được viết từ sự xúc động trước cái chết của Cô.
Tôi đi tìm phố cho riêng tên mình / Những tiếng nói chào nghiêng cánh vẫy / Mỗi bước thậm thình trong phế tích / Âm xưa nhỏ giọt giọt trên từng cây số nhạc ngựa...
bống bồng bông / những giọt nắng lăn tăn trên bàn tay / rót nỗi buồn sóng sánh đầy ly ̶ ̶ ̶ nỗi buồn chập chùng sủi bọt...
Bà nổi tiếng với bộ tự truyện 6 cuốn. Quyển thứ nhất nổi tiếng nhất trên thế giới viết về 17 năm đầu đời của bà, I Know Why The Caged Bird Sings (1969), bà nói: “Đầu tiên người đời phải học cách chăm sóc chính mình để rồi có thể chăm sóc người khác. Đó là lý do làm cho “chim trong lồng hót”. Với tự truyện này bà được xem là một trong những phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên dám công khai bạch hóa đời riêng của mình. Maya Angelou được chọn làm “Người Phụ Nữ của Năm 76” (Woman of the Year) về Truyền Thông của tạp chí Ladies’ Home Journal. Giải Thưởng Matrix của Hội Women in Communications, Inc. vào năm 1983, Giải Thưởng Văn Chương North Carolina vào năm 1987, Giải Thưởng Candace 1990 của Cơ Quan Liên Minh Quốc Gia Phụ Nữ Da Đen (The National Coalition of Black Women).
trong một giấc mơ khác, tôi về | nơi đó |từ sâu thẳm tôi vẫn còn tin, có lẽ | khi nước tràn khe đất nứt, mảnh kim loại bắt đầu han rỉ và những lá mềm của cây lúa mọc lên | khi sáo ngữ văn hiến bốn ngàn năm thay bằng đối thoại về nhân quyền | khi tiếng thì thầm từ quê cũ thay bằng tiếng gọi | nước mắt chảy dài, tôi nói | gốc rễ của một người không đứt mất bao giờ.
Thơ của Lưu Diệu Vân khẳng định bản thân phụ nữ trong thời gian. Nhà thơ tự lên giây đồng hồ cho chính mình. She, Self-Winding, tựa đề tuyển tập thơ Anh ngữ mới nhất của cô (Ugly Duckling Presse, September 2022), phản ảnh những tranh đấu và hòa giải giữa thế giới bên ngoài và đời sống nội tâm, giữa phong tục và trào lưu mới, quá khứ và hiện tại, lãng mạn và thực tiễn. Thơ của cô cũng hàm súc di sản chiến tranh và kinh nghiệm di dân.
Chùm thơ mới của nhà thơ trẻ Lê Hưng Tiến, sinh sống ở thành phố Đà Nẵng, lần đầu đến với Việt Báo. Trân trọng giới thiệu...
Mùa Thu là nguồn cảm tác bất tận của thi sĩ, xưa cũng như nay. Hai bài thơ với thật nhiều thi ảnh Thu của nhà thơ Trần Mộng Tú...
ngồi trầm ngâm dưới bóng mát cây trúc đào vừa bị cưa / giống như hiền triết năm xưa / nhìn chu kỳ giăng tơ của nhện / lung lay trước gió bận lòng bao nhiêu câu hỏi trần gian / về những bệnh nan y tàn phá thân người...