Bạn mến,
Nếu bạn đã chọn đến, và sống ở Hoa Kỳ, có lẽ bạn đã lựa chọn đất lành mà đậu, vì một số căn bản của nó.
Đây không phải là nơi lý tưởng hoàn hảo, vì đất nước này đòi hỏi việc trả giá bằng công sức lao động để đổi lấy tương lai. Sự bắt đầu trở lại, tìm việc làm mà cần ngôn ngữ tiếng Anh - mà tuổi tác của mình có lẽ đã không còn để dành lấy, nhưng bạn đã chọn đến và định cư ở đây, phần lớn sự lựa chọn đất lành này của bạn là cho tương lai con cháu của chính mình.
Vì vậy, bạn cần hiểu rõ nguồn gốc của sự an lành đó đến từ đâu, và điều tiên quyết mình nên làm để bảo vệ đất lành nơi chúng ta đã chọn, và làm sao giữ gìn nó cho con cháu mình.
Hoa Kỳ là nơi duy nhất sinh trưởng và thịnh vượng theo đạo Trung Dung. Trung Dung giữa quyền lợi căn bản của từng cá nhân, thiểu số, và đa số. Trung Dung giữa quyền lợi và trách nhiệm Liên Bang, Tiểu Bang, các chi nhánh Hành Pháp và Lập Pháp... Trung Dung giữa người dân bản xứ, và người di cư như chúng ta. Phải nói, Hoa Kỳ là một trong những quốc gia tân tiến mà người tị nạn có thể đến, hòa nhập và định cư tương đối dễ dàng, vì những chính sách thân thiện giúp đỡ người di dân.
Sự phát triển và nền tảng vững chắc của Hoa Kỳ không phải là tự nhiên mà có được. George Washington, vị Tổng Thống đầu tiên của Hoa Kỳ và thường được công nhận là người cha đẻ quốc gia này, đã từ chối quyền tối cao cho chính mình và tự đặt 2 nhiệm kỳ tối đa cho chức vị tổng thống Hoa Kỳ, với ý thức quyền tối cao sẽ đưa đến việc lạm quyền. Toà Tối Cao Thượng Thẩm Hoa Kỳ từ những niên kỷ đầu tiên tự đặt ra những điều lệ ràng buộc quyền hạn chính mình để người dân có sự đảm bảo quyền lợi căn bản, và các cơ quan chính quyền có cơ bản quyền hạn trong cách chính sách của họ.
Nền tảng hoà bình đó dựa vào các căn bản tôn trọng quá trình của mọi việc từ nhỏ đến lớn, và sự cân bằng trong giữa quyền hạn, và trách nhiệm khi nắm các quyền hạn đó. Khi Tổng Thống Hoa Kỳ tuyên bố mình phải được tiếp nhiệm hơn 2 nhiệm kỳ, hay đặt điều bất tín nhiệm lá phiếu, đó là việc gieo mầm mống rạn nứt nền tảng Quốc Gia. Lời nói là tín niệm của một vị lãnh đạo quốc gia - lời nói giỡn, nói dối, hay mỉa mai cho dù là có thật muốn các việc đó hay không - đều có nghĩa ông đã không làm tròn chức trách của mình.
Tổng Thống Trump không phải là người duy nhất thắng cử cho dù không đạt được đa số lá phiếu bầu cử, nhưng ông Trump là vị tổng thống duy nhất lạm dụng việc thắng cử đó để thống trị quốc gia theo quyền lợi của đảng thắng cử mà không hề có ý làm một vị lãnh đạo toàn quốc. Kẻ thắng làm vua. Nhưng Hoa Kỳ ngay từ đầu đã chối bỏ thứ quyền lực vua chúa đè đầu con dân. Vị lãnh đạo quốc gia Hoa Kỳ, phải là người phụng sự người dân Hoa Kỳ. Chúng ta đang sinh sống trong một đất nước hoà bình, dân chủ, khi lá phiếu chứng định quyền lợi của từng người dân, thì khi người lãnh đạo quốc gia có ý định sử dụng các thủ đoạn chẹn bóp cử tri, khinh thường công minh bầu cử, dùng Toà Án để lôi kéo quyết định về phần mình, những điều này không thể được cho phép xảy ra trên đất nước an bình này. Đây có phải là đất lành mà bạn đã bỏ hết tất cả để mong dành cho con cháu mình sao?
Việc tôn trọng quyền lợi người di cư là một trong những nguồn gốc căn bản của chính Quốc Gia Hoa Kỳ, vì ngay cả người Hoa Kỳ da trắng cũng từng là người di cư từ hơn 200 năm trước. Căn bản của quốc gia Hoa Kỳ là một quốc gia đa chủng tộc, dựa vào nguồn năng động của dân di cư mà phát triển. So sánh với các quốc gia như Nhật Bản, v.v. mà dựa vào người dân thuần tộc, kinh tế quốc gia càng ngày càng khó khăn khi dân số càng giảm xuống. Vì vậy, một chính sách khôn khéo không thể chỉ biết bóp chặt, hay buông mở chính sách nhập cư quá nhanh, và không thể chỉ dựa vào cảm xúc.
Phần lớn người Việt cho tới hôm nay, theo các cuộc thăm dò ý kiến, là dân số Á Châu duy nhất thiên về Tổng Thống Trump. Trong các cuộc thăm dò ý kiến, dân số mà thiên về Trump phần lớn là người Mỹ trắng thuộc phần hạ tầng cơ sở kinh tế, và cho là người di dân đã giành giật mất công ăn việc làm của họ. Nếu nói như vậy có phải là người Việt mình đồng ý với những người đó, và ủng hộ dẹp bỏ các chính sách giúp đỡ cho người di dân như chính mình? Nếu nói như vậy có phải là cộng đồng người Việt của mình đã hoà nhập và thành công trong xã hội, và khá giả để cũng cho rằng người di dân mới đến đã giành giật những gì mình đang có?
Tôi không nghĩ như vậy. Trong các dân di cư, người Việt Nam vẫn đang là người dân số mới đến. Phần lớn người Việt mình cho dù đã bắt đầu có công ăn, việc làm, bước tiến trong xã hội, phần lớn đều có những thân nhân trong họ xa gần là mới định cư, cần sự giúp đỡ từ Liên Bang hay Tiểu Bang Hoa Kỳ trong cuộc sống. Chúng ta nhìn quanh, và khó chịu khi thấy có cư dân gốc Mễ lạm dụng sự giúp đỡ đó, cũng như người Mỹ trắng khó chịu khi thấy cư dân Việt lan tràn mua nhà ngay cạnh họ. Thay vì chỉnh sửa để các chính sách được áp dụng được tốt hơn để phát triển cộng đồng, chúng ta lại muốn đặt để các chính sách có nguồn gốc kỳ thị dân di cư.
Bạn hãy thử nhìn sự khác biệt giữa các chính sách giúp người di cư Việt Nam trong những năm 70, 80 và các năm gần đây. Phần lớn sự giúp đỡ các năm đầu đó giúp người mới đến có thời gian học hỏi và chuyển nghề đúng đắn, từ đó các thế hệ dân cư đầu tiên người Việt có những thành công đáng kể, đóng góp thuế vụ hàng năm nhiều hơn. Các chính sách giúp dân di cư sau này bị cắt giảm nặng nề, nên các đợt người Việt đến Hoa Kỳ sau này đã phải vội tìm bất cứ việc gì có thể nuôi sống họ, và rồi bị kẹt trong các công việc thấp kém đó trong nhiều năm. Vì sao hiện nay có những người lạm dụng tài trợ - vì họ không thấy được tương lai khá giả hơn ngoài sự tài trợ đó. Tôi biết, bạn sẽ nói tôi đặt niềm tin quá vào con người, và sẽ luôn có những người "lười" trong xã hội - nhưng xã hội chúng ta muốn gây dựng là xã hội có nhiều cơ hội cho con cháu, thế hệ sau này của chúng ta - và sự đầu tư đúng đắn vào con người phải là căn bản để phát triển xã hội.
Hãy nói đến thuế má, vì trong cộng đồng hiện tại có rất nhiều tin sai trái là Đảng Dân Chủ là muốn tăng thuế, còn Đảng Cộng Hòa là muốn giảm thuế. Đến cùng, số thuế nhận được từ tất cả người dân đóng góp, nếu giảm đầu này thì phải tăng đầu kia, nếu đầu nào cũng giảm thì cuối cùng ngân quỹ thâm thủng. Đảng Cộng Hòa đã làm gì trong bốn năm nay? Bạn hãy hỏi lại chính con cháu đi làm của mình họ đã được giảm thuế, hay bị tăng? Đảng hoan hỉ giảm thuế cho người triệu phú, cắt bớt những miễn trừ thuế vụ nên tầng lớp trung lưu bị lãnh đủ trong đợt giảm thuế đó. Ngân quỹ Hoa Kỳ cũng bị thâm thủng ngay từ những năm trước COVID. Ai sẽ là người phải trả các đoạn nợ thâm thủng đó. Chính con cháu mình thôi.
Có một nghiên cứu về thuế má so sánh giữa các người làm lương thấp, và lương cao, và khi tất cả các loại thuế chồng chất lên (thu nhập, bất động sản, an sinh, mua bán...), nghiên cứu đã phát giác rằng chính người dân nghèo nhất đóng nhiều thuế nhất so với thu nhập của họ chứ không phải tầng trung lưu hay tầng thượng lưu xã hội. Vì sao? Vì các thuế an sinh, thu nhập đều có mức hạn, trong khi các thuế như thuế mua bán cho các nhu cầu cơ bản trong cuộc sống thì không hề dứt. Khi bạn cần sống thì bạn đã phải đóng thuế.
Các nhà tỷ phú, triệu phú không hề cần lá phiếu của chúng ta để bảo vệ việc đóng thuế nhiều ít của họ. Họ có hàng dãy luật sư, kế toán để giúp họ trốn thuế một cách hợp pháp. Tổng Thống Trump là một điển hình. Bạn cho là ông có quyền trốn thuế hợp pháp? Ngân quỹ quốc gia là của chung chúng ta. Khi ông ta trốn bao nhiêu thuế, đồng nghĩa là chúng ta phải bù lại bao nhiêu thuế. Điều chúng ta phải làm không phải là bào chữa việc trốn thuế đó có hợp pháp không, mà phải là điều chỉnh các kẽ hở để mỗi người dân đi làm đóng phần thuế phù hợp. Đảng Cộng Hòa nhãn nhơ với điều trốn thuế của ông Trump là việc làm tự nhiên, họ sẽ là những người lo việc điều chỉnh các kẽ hở đó?
Hãy khoan nói đến tư cách của một vị Tổng Thống trốn thuế (dù hợp pháp hay không). Riêng tôi, điều đó, và các điều hành xử khác nữa, cho thấy Tổng Thống Trump đã tự coi ngân quỹ Hoa Kỳ như tài nguyên riêng của mình chứ không hề có ý thức bảo vệ tài sản chung của người dân Hoa Kỳ. Bạn tin người như vậy biết bảo vệ đồng lương và tiền thuế của bạn?
Cuối cùng, hãy nói đến bản chất chống Trung Quốc nằm sâu trong máu người dân Việt chúng ta. Đó là điều duy nhất khiến người Việt chúng ta còn sinh tồn qua hơn ngàn năm nay. Mình nghe thật đã khi Trump phang bậy mấy câu. Ổng muốn nói gì thì nói, miễn sao mình được lợi. Người Việt mình cũng từng trải quá nhiều để chấp nhất mấy lời nói. Và mình cũng thấy rõ Việt Nam được lợi từ chiến tranh kinh tế Trung Mỹ. Có phải vì điều đó, chúng ta nên bỏ tất cả các điều hại khác cho con cháu mình, để bênh vực lập trường chống Trung Quốc?
Vậy thì hãy xem xét lại lập trường chống TQ đó của Tổng Thống Trump. Nguồn gốc căn bản của chiến tranh kinh tế đó, là do đàm phán giao dịch kinh tế bất thành. Tổng Thống Trump luôn tự cho là người giàu kinh nghiệm đàm phán, và như trong một ván bài xì phé, người sẵn sàng nói bịp sẽ thúc đẩy đối phương phải thương nhượng. Trước COVID thì chúng ta đang trong ván bài đó, cả hai bên đều gờm coi ai sẽ là người nhượng bộ trước. Việt Nam được hưởng nhiều nhất trong chiến tranh đó, và đà phát triển công nghiệp qua Việt Nam được thúc đẩy nhanh hơn. Nếu không có chiến tranh kinh tế đó, Việt Nam cũng dần là nước phát triển công nghiệp qua hai việc (1) mức lương thấp, cơ sở hạ tầng tốt hơn, và (2) chuỗi cung ứng từ TQ khá gần.
Chống TQ không phải là chính sách của Tổng Thống Trump, mà chỉ là đối sách thương thuyết, và từ ngày có COVID thì đây trở thành đầu mối tai hoạ cho ông đổ lỗi thất bại của mình. Cho dù mình có ủng hộ, hay chống đối việc này, chính ông Trump sẵn sàng thay đổi đối sách bất cứ lúc nào, như trong tất cả việc làm của ông trong bốn năm nay.
Tôi không nghĩ bạn sẽ thay đổi lá phiếu của mình, vì người quyết định theo cảm tính sẽ vẫn làm việc theo cảm tính. Tôi chỉ hy vọng bạn có thời gian nhìn lại gia đình mình, con cái, tương lai, và thành phố thương yêu mình đang sinh sống - và hãy thử buông bỏ mối thù hận căm ghét TQ chìm sâu trong mình, và thay vào đó hãy cho chính mình quyền lợi đòi hỏi sự tôn trọng, đạo đức, vun đắp con người.
Chúng ta có quyền đòi lấy một vị Tổng Thống đứng đắn, đạo đức, phục vụ người dân.
Chúng ta có quyền đòi hỏi sự bình đẳng, mỗi người đều được tôn trọng như nhau không phân biệt màu da, nguồn gốc, giới tính.
Chúng ta có quyền bình đẳng, dù nghèo hay giàu, mức lương và mức thuế tương đương đừng chèn áp cuộc sống tới nghẹt thở
Chúng ta phải đòi lấy một lý tưởng tương lai mở rộng, sáng lạn, cuộc sống văn minh giữa người và người dù Cộng Hoà hay Dân Chủ
Thân,
Tường Vi
Tường Vi là một thành viên của PIVOT – Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến, gửi bài cho Viet Bao từ San Jose, California
Gửi ý kiến của bạn
