Hôm nay,  

Hồ Hữu Tường (1910-1980)

03/01/202000:00:00(Xem: 7499)
Ho Huu Tuong (2)
Hồ Hữu Tường



Hồ Hữu Tường sinh tại làng Thường Thạnh, quận Cái Răng, tỉnh Cần Thơ. Năm 1926, ông sang Pháp học tại trường Đại học Marseille và nạp luận án Cao học Toán tại Đại học Lyon. Tại Pháp ông kết bạn và tham gia hoạt động chính trị với những nhà ái quốc lưu vong như Nguyễn Thế TruyềnPhan Văn TrườngNguyễn Văn TạoTạ Thu ThâuPhan Văn HùmPhan Văn Chánh v.v… và gia nhập Đệ Tứ Quốc tế.

Năm 1930, Hồ Hữu Tường được giao làm chủ nhiệm tờ báo bí mật tên là Tiền Quân. Thành viên của ban biên tập là những chính khách sau này như Tạ Thu Thâu, Hồ Văn Ngà, Phan Văn Chánh, Huỳnh Văn Phương, Lê Bá Cang... Báo chưa phát hành số đầu thì ban biên tập đã bị bắt vì tổ chức cuộc biểu tình vào ngày 22 tháng 5 năm 1930 trước điện Élysée (dinh Tổng thống Pháp) để xin giảm án cho các liệt sĩ trong cuộc Khởi nghĩa Yên Bái bị kết tội tử hình. Cả nhóm bị trục xuất về Việt Nam, ngoại trừ Phan Văn Hùm và Hồ Hữu Tường trốn thoát sang Bỉ. Sau đó Hồ Hữu Tường về nước.

Tháng 11 năm 1932, Hồ Hữu Tường bị Pháp bắt vì phụ trách tạp chí lý luận chính trị bí mật Tháng Mười, đến ngày 1 tháng 5 năm 1933 thì bị xử án treo ba năm. Sau đó ông được mời gia nhập ban biên tập của nhật báo Công Luận và tuần báo Đồng Nai.

Năm 1936, Hồ Hữu Tường xuất bản tạp chí Thường trực Cách mạng, một tạp chí bí mật duy nhất trong nước được in bằng chữ in. Tạp chí này được dùng làm công cụ đối lập với Đảng Cộng sản Đông Dương. Cũng trong thời gian này ông bỏ nhóm La Lutte và cho xuất bản một tuần báo tiếng Pháp tên là Le Militant (Chiến sĩ), công khai công kích chủ nghĩa Stalin. Cùng với Đào Hưng Long ông cho ra tờ Thày Thợ cổ xúy đường lối của Đệ Tứ Quốc tế.

Tháng 6 năm 1939, Hồ Hữu Tường tuyên bố từ bỏ Đệ Tứ Quốc tế và chủ nghĩa Mác. Ngày 29 tháng 9 năm 1939chính phủ thuộc địa mở chiến dịch tổng đàn áp, bắt hết những thành phần thuộc đảng phái đối lập. Đến cuối năm 1940 ông bị đày ra Côn Đảo cùng với các nhà cách mạng chống Pháp khác như Nguyễn An Ninh, Phan Văn Hùm, Tạ Thu Thâu... Năm 1944, ông được trả tự do. Trong thời gian ở tù, Hồ Hữu Tường đã hình thành một hệ thống tư tưởng mới “chủ nghĩa dân tộc”, không lệ thuộc Tây, Tàu, Nga, và Mỹ.

Năm 1945, Hồ Hữu Tường ra Bắc Kỳ. Trong thời gian này ông viết Xã hội học nhập môn, chống lại phép biện chứng và một loạt sách chính trị, kinh tế khác. Tháng 8 cùng năm ông cùng với các nhà trí thức Nguyễn Văn HuyênNgụy Như Kon TumNguyễn Xiển cùng ký tên vào bức điện gửi cho vua Bảo Đại yêu cầu ngài thoái vị.

Năm 1946, Hồ Hữu Tường được mời tham dự Hội nghị Đà Lạt với tư cách cố vấn trong phái đoàn Việt Nam đang điều đình với Pháp. Sau đó, ông tham gia soạn chương trình sách giáo khoa bằng tiếng Việt cho bậc trung học cho bộ Giáo dục Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.

Năm 1947, Hồ Hữu Tường lại bị Pháp bắt trong lúc tản cư về Hải Dương. Sau đó ông trở về Sài Gòn viết văn, làm báo. Năm 1948, ông hợp tác với báo Sài Gòn Mới và bắt đầu viết tiểu thuyết Phi Lạc sang Tầu.

Năm 1953, Hồ Hữu Tường đưa ra giải pháp Trung lập chế (Neutrality). Năm sau ông sang dự Hội nghị Genève, ra sức vận động cho giải pháp trung lập Việt Nam nhưng không thành công.

Tháng 3 năm 1955, Hồ Hữu Tường bị bắt vì làm cố vấn cho Mặt trận Thống nhứt Toàn lực Quốc gia (Cao ĐàiHòa HảoLực lượng Bình Xuyên) chống lại chính phủ của Thủ tướng Ngô Đình Diệm. Năm 1957, ông bị kết án tử hình, nhưng nhờ Albert Camus và những trí thức khác như thủ tướng Ấn Độ Nehru viết thư can thiệp nên ông chỉ bị đày ra Côn Đảo.

Ngày 31 tháng 1 năm 1964 (sau khi nền Đệ Nhất Việt Nam Cộng hòa sụp đổ) Hồ Hữu Tường được trả tự do rồi được đại xá ngày 14 tháng Bảy, 1967. Ra tù, ông viết bài cho tờ Ánh Sáng và đưa ra giải pháp đề nghị “Liên Hiệp Quốc hóa miền Nam Việt Nam.”

Năm 1965, ông làm Phó Viện trưởng Viện Đại học Vạn Hạnh và vào chủ bút tuần báo Hòa Đồng.

Năm 1967, Hồ Hữu Tường trúng cử dân biểu trong Hạ viện Quốc hội Việt Nam Cộng Hòa. Thời gian này ông tham gia viết bài cho các tờ báo: Tiếng Nói Dân tộcQuyết TiếnĐuốc Nhà NamTin SángSài gòn MớiĐiện Tín v.v...

Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975, Hồ Hữu Tường chưa bị chính quyền Cộng sản bắt ngay và đưa đi “học tập cải tạo”, cho đến khi ông có sáng kiến là in một tập tài liệu gởi trực tiếp bằng đường bưu điện cho giới lãnh đạo Đảng về nhu cầu bắt buộc Việt Nam phải trung lập trong bối cảnh tình hình của khu vực Á Châu, vào năm 1978. Khi ông bệnh nặng, khó có thể cứu chữa thì được trả tự do và mất vài ngày sau đó (26 tháng 6 năm 1980) tại Sài Gòn.

 

TÁC PHM ĐÃ XUẤT BẢN:

- Xã hội học nhập môn (Minh Đức, 1945)
- Kinh tế học và kinh tế chánh trị nhập môn (Tân Việt, 1945)
- Tương lai kinh tế Việt Nam (Hàn Thuyên, 1945)
- Phong kiến là gì? (Minh Đức,1946)
- Vấn đề dân tộc (Minh Đức,1946)
- Muốn tìm hiểu chánh trị (Minh Đức,1946)
-
Tương lai văn hóa Việt Nam (Minh Đức,1946)
-
Phi Lạc sang Tàu (Ngàn năm một thuở I, Tiểu thuyết, Sống Chung, 1949)
- Nỗi lòng thằng Hiệp (Tiểu thuyết, Lê Lợi, 1949)
- Thu H
ương (Gái nước Nam làm gì? Tp I, Tiu thuyết tranh đu chng Pháp, Sng Chung, 1949)
- Ch
Tp (Gái nước Nam làm gì? Tp II, Tiu thuyết tranh đu chng Pháp, Sng Chung, 1949)
- L
ch s văn chương Vit Nam (Văn hc s, Lê Li, 1949)
- Ph
ép nói và viết hi ngã (Văn phm,1950)
- Em h
c tiếng m (Văn phm, 1950)
- Em t
p đc (Văn phm,1951)
- Tam qu
c chí (Dch, 1951)
- Nh
ng k thut căn bn ca ngh làm báo (Tiu lun, in ti Paris, 1951)
- Qu
trng thn (Truyn ngn, 1952)
-
Phi Lc náo Hoa K (Ngàn năm mt thu II, Tiu thuyết, Vannay, Paris, 1955)
-
Kế thế (Dã s tiu thuyết hóa, Hu Minh, 1964)
- Thu
c trường sanh (Tiu thuyết, Hu Minh, 1964)
-
Trm tư ca mt tên ti t hình (Tiu lun,Lá Bi, 1965)
- Lu
n lâm I (Tiu lun, Hu Minh, 1965)
- N
ói ti Phú Xuân (Nhng bài tham lun đc ti Đi hc Huế, Hu Minh, 1965)
-
K chuyn (Truyn ngn, Hu Minh, 1965)
- N
tinh thn (Tp văn, Hu Minh, 1965)
-
Tiu Phi Lc náo Sàigòn (Ngàn năm mt thu III, Tiu thuyết, Nam Cường, 1966)
- Di
m Hng xut giá (Ngàn năm mt thu IV, Tiu thuyết, Nam Cường, 1966)
- H
n bướm mơ hoa (Tiu thuyết lch s xã hi, min Hu Giang, Nam Cường, 1966)
- Th
ng Thuc con nhà nông (T truyn, An Tiêm, 1966)
-
Hoa dinh cm trn (Tiu thuyết tiếp theo Thuc trường sanh, An Tiêm 1967)
- Ng
ười M ưu tư (Tiu thuyết, Paris, 1968)
-
41 năm làm báo (Hi ký, Trí Đăng, 1972)


Ho Huu Tuong (1) 

 

Một giai thoại về Hồ Hữu Tường:

Khi bị giam ở phòng giam tập thể, một người tù hỏi Hồ Hữu Tường:

-      Bác Tường ơi! Thời Tây, thời Ngô Đình Diệm và cả thời này nữa, thời nào bác cũng đi tù. Bác có hiểu tại sao bác cứ ở tù hoài vậy không ?

Hồ Hữu Tường nhìn anh ta vừa cười, vừa hỏi:

-      Mày trả lời giùm tao đi, tại sao?

Anh ta nhanh nhẩu trả lời:

-      Dễ quá mà! Tên bác là "Hữu Tường" nên bác phải "hưởng tù" dài dài!

Hồ Hữu Tường cười buồn:

-      Có thể thằng nầy nói đúng!

 

Mời quý độc giả đọc lại một truyện ngắn rất thâm thúy của Hồ Hữu Tường:

 

CON THẰN LẰN CHỌN NGHIỆP

Giữa một con đường truông thăm thẳm, vắng vẻ âm u, không một xóm nhà, ít người qua lại, có một cái am nhỏ. Am ấy mới cất, độ non ba năm thôi. Trong am chỉ có một sự cụ già, thui thủi một mình quanh năm chẳng được ai thăm viếng. Trước am, nơi giữa sân, chất sẵn một đống củi, vừa lớn, vừa cao ngất; củi xếp rất vuông vắn, thẳng thắn, dường như được săn sóc chẳng khác một vườn kiểng do một vị lão trưởng giả chăm nom.

Một hôm trời đã tối rồi, nhà sư vừa lên đèn được một chặp thì có hai người khách đến trước ngưỡng cửa, vái mà thưa rằng:

-       Bạch sư cụ, nhờ ngọn đèn dắt dẫn, chúng tôi mới dõi đến đây. Mong nhờ sư cụ cho tá túc một đêm, sáng mai chúng tôi sẽ lên đường.

Nhà sư ung dung, chắp tay đáp:

-       Mô Phật! Cửa Thiền bao giờ cũng mở rộng cho người lỡ bước.

Rồi dừng một phút, dường như để trấn tĩnh nỗi vui đương sôi nổi trong lòng, nhà sư tiếp:

-       Ngót ba năm nay, tôi mở am nơi này, không được một ai đến viếng. Ngày nay là ngày ước nguyện, may được hai ngài quá bước, ghé nghỉ chân. Âu cũng là duyên trước…

Nói xong, nhà sư dọn cơm chay cho khách dùng, và câu chuyện không đề, vô tình dẫn khác đến câu hỏi:

-       Bạch sư cụ, chẳng hay sư cụ thích tụng kinh nào?

Vui sướng, ví như gặp bạn tri âm, nhà sư đáp:

-       Tôi quy y Phật pháp từ thuở bé, rừng Thiền có thể nói rằng đã viếng khắp nơi. Cách ba năm nay, lòng huệ được mở ra… Và từ ấy tôi chỉ tụng kinh Di Lặc.

Một người khách hỏi:

-       Sư cụ có thể cho tôi biết duyên cớ vì sao chăng?

-       Mô Phật! Chỉ có lời nói mà độ được người, tôi sao dám tiếc lời! Vậy tôi xin vui lòng mà nói cho hai ngài rõ. Bởi tôi đọc qua các kinh sách, thấy rằng Phật Thích Ca khi đắc đạo, có dạy: Hai nghìn năm trăm năm sau, Phật pháp sẽ đến chỗ chi li, ấy là hồi mạt pháp. Di Lặc sẽ xuống trần, cứu độ chúng sanh và chỉ đạo lại. Nay kể cũng gần đến kỳ hạn. Chắc Phật Di Lặc đã xuống trần độ kẻ thành tâm tu hành. Bởi lẽ ấy cho nên tôi có nguyện tụng đủ một nghìn lần kinh Di Lặc. Nếu lời nguyện được y, ấy là tôi sẽ đắc đạo.

Người khách thứ hai hỏi:

-       Sư cụ đã tụng được bao nhiêu lần rồi?

-       Đã được chín trăm chín mươi chín lần rồi. Bây giờ, chỉ còn lần thứ một nghìn, lần tụng của đêm nay. Chắc hai ngài trước có duyên lành, đêm nay đến mà chứng kiến tôi tụng lần thứ một nghìn ấy.

Đến đây, bữa cơm chay đã mãn, khách mệt mỏi xin ngả lưng. Nhà sư dọn dẹp trong am cho thanh khiết, rồi bước lại trước bàn Phật, khêu bấc đèn dầu, mở kinh ra mà khởi sự tụng. Tiếng tụng kinh chậm rãi, như nện vào không gian. Thỉnh thoảng một tiếng chuông ngân lên đánh dấu chuỗi tiếng mõ dài dằng dẵng…

Trước khi nhắm mắt ngủ, hai người khách còn trao đổi vài câu:

-       Tội nghiệp thay cho sư cụ gì, quá mê tín, mất sáng suốt, mà không giác ngộ. Phật pháp lập ra đã hai nghìn năm trăm năm về trước, tránh sao cho chẳng có chỗ lỗi thời. Nhận thấy chỗ lỗi thời, các môn đệ ắt phải lo tài bồi, phát triển mối đạo. Thế là có tư tưởng này, học thuyết nọ; rồi sinh ra môn, ra phái, ấy là ngồn gốc của sự chi li. Nay rừng Thiền có hơn tám mươi bốn nghìn cội khác nhau, ấy là lẽ dĩ nhiên vậy.

-       Tôi cũng đồng ý với anh về chỗ đó, và nghĩ thêm rằng: Nếu bây giờ có một vị Di Lặc xuống trần thì vị ấy có trọng trách cất nhắc Phật pháp cho sao kịp với sự tiến hóa của mọi sự việc từ hơn hai nghìn năm nay. Và trách nhiệm của mỗi tín đồ của Phật là dọn mình cho sẵn, để đón rước cái pháp mới sắp ra đời. Chớ mê mải trong việc gõ mõ tụng kinh, há chẳng phải là phụ lòng mong mỏi của Thích Ca chăng?

Lời nói của hai người khách, giữa một cái am vắng vẻ, không dè có kẻ trộm nghe. Kẻ trộm này là một con thằn lằn đến ở am khi am vừa mới dựng lên, và đã từng nghe chín trăm chín mươi chín lần kinh, nên có linh giác, nghe được tiếng người, biết suy nghĩ và phán đoán. Câu phê bình của hai người khách đã giúp con thằn lằn giác ngộ. Nó vốn biết nguyện vọng của nhà sư là hễ tụng xong lần thứ một nghìn thì nhà sư sẽ lên giàn hỏa mà tự thiêu… Rồi nó nghĩ: Nhà sư lòng còn mê tín, chưa được giác, phỏng có thiêu thân thì làm sao nhập được Niết Bàn. Hay là ta tìm thế ngăn người, đừng để cho người thiêu thân, đợi chừng nào người giác rồi sẽ hay.

Rồi con thằn lằn quyết định: Phải ngăn ngừa, đừng để cho nhà sư tụng xong lần thứ một nghìn. Nó nghĩ được một kế, ấy là bò lên bàn Phật, đến dĩa đèn dầu, ráng sức mà uống cạn đĩa dầu. Bấc sẽ lụn, đèn tắt, nhà sư không thấy chữ mà tụng nữa.

Một sức mầu nhiệm đã giúp con thằn lằn đạt được ý nguyện: Chỉ trong một hơi mà đã dầu đã cạn; bộ kinh chỉ mới tụng quá nửa mà thôi. Đèn tắt, nhà sư ngạc nhiên nhưng nghĩ: Hay là hai người khách là kẻ phàm tục, không được duyên lành chứng giám việc đắc đạo của mình? Âu là xếp kinh, nghỉ, chờ ngày mai khách lên đường, sẽ tụng lầm thứ một nghìn ấy.

Nhưng sau đó, đêm nào cũng vậy, buổi kinh đọc chưa xong mà đèn lại tắt đi. Nhà sư có lúc tính tụng kinh lần này vào khoảng ban ngày, nhưng nhớ lại rằng khi xưa đã có lời nguyện tụng kinh vào khuya, tĩnh mịch, nên không dám đổi.

Và một đêm kia, dằn lòng không được, tuy tụng kinh mà mắt chốc chốc nhìn đĩa dầu để xem sự thể do đâu, nhà sư bắt gặp con thằn lằn kê mỏ mà uống dầu. Nổi xung lên, nhà sư dừng gõ mõ, mà mắng rằng:

-       Loại nghiệt súc! Té ra mi ngăn ngừa không cho ta được đắc đạo!

Rồi tay cầm dùi mõ, nhà sư nhắm ngay đầu con thằn lằn mà đập mạnh. Con thằn lằn bị đánh vỡ đầu, chết ngay. Hôm ấy, nhà sư tụng xong lần kinh, bước lên giàn hỏa, tự châm lửa mà thiêu mình.

Và cũng đêm ấy, hai cái linh hồn được đưa đến trước tòa sen của Phật. Uy nghiêm, ngài gọi nhà sư mà dạy:

-       Nhà ngươi theo cửa Thiền từ thuở bé mà chẳng hiểu bài học vỡ lòng của pháp ta là thế nào! Pháp ta đã dạy phải trừ hết dục vọng thì mới đắc đạo, mà ngươi dục vọng lại quá nhiều. Bởi việc muốn đắc đạo, để được thành Phật kia cũng là một cái dục vọng. Có dục vọng ấy là THAM; bởi tham nên giận mắng con thằn lằn ấy là SÂN; bởi sân nên tưởng rằng trừ được con thằn lằn thì tha hồ tụng kinh rồi đắc đạo, ấy là SI. Có đủ THAM, SÂN, SI, tất phạm tội sát sanh thì dầu ăn chay trường trọn đời cũng chưa bù được. Tội của ngươi lớn lắm, phải tu luyện rất nhiều mới mong chuộc được. Vậy ta truyền cho Kim Cang, La Hán hốt hết đống tro do xác ngươi thiêu mà hóa ra, rồi đem tro ấy tung khắp bốn phương trời. Mỗi hột tro đó sẽ hóa sanh làm một người. Chừng nào mọi người ấy đắc đạo, đám chúng sanh ấy sẽ được quy nguyện, trở lại hiệp thành một, thì nhà người sẽ đến đây mà thành chánh quả.

Rồi Phật cho gọi hồn con thằn lằn mà dạy:

-       Nhà sư chưa được giác mà làm tội, tội ấy đáng giá là một mà thôi. Còn nhà ngươi, được nghe lời hai người khách, được giác một phần rồi, mà làm tội, tối ấy đáng kể là mười.

Hồn con thằn lằn lạy mà thưa rằng:

-       Bạch Phật Tổ, lòng của đệ tử vốn là muốn độ nhà sư, dầu nát thân cũng không tiếc. Chẳng hay đệ tử có tội chi?

Phật phán:

-       Muốn độ người, kể thiếu chi cách, sao ngươi ngăn đón việc tụng kinh của người? Đã đành rằng tụng kinh như nhà sư là một việc mê tín, song vẫn là một tín ngưỡng. Cõi Phật vốn là cõi tự tại, nếu phạm đến tự do tín ngưỡng, gọi để dắt người vào, thì làm sao cho được? Bởi ngươi không dùng phương pháp tự do, ngươi là kẻ mất tự do, thì cả hai làm sao được vào cõi tự tại?

Một lần nữa, con thằn lằn được giác, qui lạy mà xin tội:

-       Xin Phật Tổ mở lòng từ bi, cho đệ tử hóa sanh một kiếp nữa, để dùng phương pháp tự do mà độ vô số chúng sanh do những hột tro, mà các vị Kim Cang, La Hán vừa tung ra đó.

Phật đáp:

-       Ta cho ngươi được toại nguyện.

Hồn con thằn lằn vừa muốn lạy Phật mà đi đầu thai, thì sực nhớ lại, nên bạch rằng:

-       Xin Phật Tổ dạy đệ tử phải hóa sanh làm kiếp chi?

Phật đáp:

-       Nhà ngươi đã gần bến giác, phải tự mình chọn hình thể mà hóa sanh. Tự do chọn lựa mới có thể luyện mình để bước vào cõi tự tại.

Hồn con thằn lằn từ ấy trôi theo mây gió, không biết trụ vào đâu, để có thể vừa dùng phương pháp tự do mà độ người, vừa có thể độ được đông người, số người đông như số hột tro do một cái xác thiêu ra. Thật chưa hề lúc nào có một linh hồn bị trừng phạt phải đau khổ đến thế.

Một hôm, trong hồi xiêu bạt, nó trông thấy bóng của hai ông khách khi xưa đã đến ngủ ở am. Vội vã nó bay theo, vái chào và kể nỗi niềm đau đớn:

-       Hai ngài đã giúp cho tôi giác ngộ được một ít, có hay đâu tôi phải mang cái nghiệp vô định này. Đã trót làm ơn, xin độ cho tôi đến bờ bến.

Hai ông khách đáp:

-       Chúng tôi đâu dám lên mặt thầy đời mà dạy người, huống chi lại dám đèo bồng mang lại một giải pháp cho một vấn đề nan giải. Nhưng đã lỡ gieo trong trí ngươi một ý nghĩ làm cho ngươi phải khổ như bây giờ, thì phải góp ý kiến để cho ngươi suy xét mà gỡ rối. Ấy gọi là chuộc lỗi.

Hồn con thằn lằn gật đầu, cảm ơn trước. Một người khách nói:

-       Chúng tôi đây là bọn chơi văn giỡn chữ, quanh năm chỉ lấy việc đem ý hay lời đẹp mà làm cho vui lòng kẻ đọc mình, rồi lấy sự vui của người làm sung sướng của mình, cho đó là sự “đắc đạo” của mình. Nếu phải mong muốn điều gì thì cố gắng trình bày cho bóng bẩy, văn hoa: Được thì tốt; bằng không thì thôi, chớ chẳng hề khi nào phạm đến tự do của người…

Nghe đến đó, thì một điểm linh quang bắt đầu hiện trong trí con thằn lằn. Người khách thứ hai nói tiếp:

-       Xưa nay, trong bọn chúng tôi cũng được một vài tay lỗi lạc, kể một chuyện lý thú, hát một bài thơ hay, chuyện ấy thơ này được truyền ở hàng triệu miệng. Vậy, nếu ngươi có lòng muốn độ hằng hà sa số chúng sanh thì cố gắng trau dồi văn tài cho tương xứng, văn ngươi tung ra là có thể cảm hóa triệu triệu người… Rồi cũng phải luyện văn tâm, để cho văn ngươi có thể nhen nhúm được trong lòng mỗi người một điểm lửa thiêng. Lửa bắt cháy, văn của ngươi như dầu rót thêm vào, làm cho ngọn lửa sáng lên…

Hồn con thằn lằn gật đầu ba cái để tạ ơn và nói rằng:

-       Con đường ấy khó đi cho đến hết được, song chắc chắn là đi cùng đường, ắt có thể đến trước tòa sen mà chầu Phật Tổ. Vậy tôi xin cố gắng.


HỒ HỮU TƯỜNG

 

 

 

 

Ý kiến bạn đọc
06/01/202001:42:41
Khách
Sáu chục năm sau,đọc lại bài nầy vẫn thấy sự thâm thúy của tác giả.Theo tôi,bài CTLCN nầy vẫn giữ được giá trị của mọi thời.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
-- Video mới phơi bày vụ ICE bắn chết bà mẹ ba con: Bộ Tư Pháp vẫn đứng ngoài cuộc. -- Liên Bang xuống tay với Minnesota: vừa truy tiền vừa khóa trợ cấp. -- Cựu bộ trưởng Nội An báo động về cách ICE tuyển người. -- Boston: tòa chặn Trump, hàng ngàn di dân tạm thở phào. -- Thẩm Phán Liên Bang Chặn Tạm Việc Ngưng Ngân Khoản Giữ Trẻ Cho Năm Tiểu Bang. -- Giá bảo hiểm ACA tăng mạnh, nhiều gia đình đành bỏ luôn. -- Trump muốn ép lãi thẻ tín dụng, ngân hàng lo mất người vay. -- Biểu tình Iran: đêm thứ 13 vẫn rầm rộ; Trump dọa can thiệp quân sự. -- Trump kêu gọi các hãng dầu Mỹ đổ tiền vào Venezuela. -- Trump đòi “lấy” Greenland; Cựu đại sứ mắng: không khác gì thời đế quốc -- Nhà hát Washington National Opera dứt áo rời Kennedy Center sau hơn 50 năm gắn bó. -- South Carolina: sởi bùng mạnh, chỉ hai ngày tăng gần 100 ca -- Meta ký ba thỏa thuận điện hạt nhân để nuôi trung tâm AI. -- Starlink được bật đèn xanh, SpaceX sẽ phóng thêm 7,500 vệ tinh. ...
Bản tin sau đây của nhà báo Layna Hong trên báo Medill Reports Chicago, nhan đề "Historically Republican Vietnamese American community shifting left, according to AAPI Data" (Cộng đồng người Mỹ gốc Việt vốn theo đảng Cộng hòa đang chuyển hướng sang cánh tả, theo dữ liệu của AAPI Data). Bản tin dịch như sau.
-- Venezuela nhượng bộ: Thả tù chính trị, Trump nói hủy oanh kích đợt II. -- Hoa kỳ chặn tàu dầu thứ năm – nắm toàn quyền phân phối dầu Venezuela. -- Iran: Dân Xuống Đường Biểu Tình rầm rộ dù nhà nước cắt Internet. -- Thượng Viện muốn giữ tay Trump ở Venezuela. -- Trump: sẽ gặp Machado và sẽ “vinh dự” nhận Giải Hòa Bình từ bà. -- Nga dùng hỏa tiễn siêu thanh mới, Kyiv thiệt hại nặng. -- Hạ Viện thông qua gia hạn trợ cấp y tế, dẫu khó thành luật. -- Hạ Viện phê chuẩn gói chi tiêu...
Chính phủ Hoa Kỳ đang nhanh chóng mở rộng việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các quyết định về di trú và chiếu khán. Các hồ sơ di dân không chỉ được xem xét bởi các viên chức người thật mà còn bởi các hệ thống tự động có khả năng quét và phân tích khối lượng dữ liệu rất lớn. Các hệ thống này tìm kiếm sự khác biệt, thông tin bị thiếu và các yếu tố bất thường. Kết quả là, các đơn xin di dân đang được xem xét kỹ lưỡng hơn bao giờ hết.
Một phúc trình mới công bố của Quỹ Marshall Đức tại Hoa Kỳ (German Marshall Fund of the United States - GMF) cho rằng bất cứ hành động quân sự nào của Trung Cộng nhằm xâm chiếm Đài Loan đều sẽ đem lại hậu quả nghiêm trọng cho chính lục địa, từ kinh tế, quân sự đến xã hội và ngoại giao.
Sau đúng bốn thế kỷ gắn bó với đời sống dân chúng, dịch vụ bưu chính quốc doanh Đan Mạch sẽ chính thức ngưng phát thư tay. Vào ngày cuối năm, 30 tháng 12, lá thư cuối cùng đã được phát đi, khép lại một chương dài trong lịch sử liên lạc của xứ sở Bắc Âu này. Cơ quan đảm trách việc ấy là PostNord, công ty do nhà nước Đan Mạch và Thụy Điển cùng sở hữu, thành lập năm 2009 sau khi hai hệ thống bưu chính quốc gia sáp nhập. Từ sau mốc 30 tháng 12, PostNord vẫn tiếp tục phát bưu kiện tại Đan Mạch, trong khi dịch vụ phát thư tay tại Thụy Điển vẫn được duy trì.
Một tòa án tại thủ đô Paris hôm nay đã tuyên mười bị cáo phạm tội “tấn công mạng và vu khống” đối với bà Brigitte Macron, phu nhân Tổng thống Emmanuel Macron, vì loan truyền trên mạng xã hội lời đồn thất thiệt cho rằng bà vốn “sinh ra là đàn ông”. Theo phán quyết, tám nam và hai nữ, tuổi từ 41 đến 65, đều bị tòa kết án với các mức hình phạt khác nhau — từ tham dự khóa huấn luyện về tấn công mạng cho tới án tù treo tám tháng. Một số bị cáo là giáo viên, viên chức dân cử và chuyên viên điện toán.
Dịch cúm mùa đông năm nay đang lan mạnh khắp nơi ở Hoa Kỳ, đẩy số người đi khám bác sĩ vì triệu chứng giống cúm lên mức cao nhất trong gần ba mươi năm. Theo số liệu của CDC, từ đầu mùa đến nay đã có khoảng 5.000 người chết vì cúm, trong đó có chín trẻ em. Trong tuần kết thúc ngày 27 tháng 12, gần 1 trong 10 lượt khám ngoại trú trên toàn quốc — tương đương 8,2% — vì các triệu chứng như sốt, đau họng, mệt rã rời và đau nhức mình mẩy. Đây là mức cao nhất kể từ khi CDC bắt đầu theo dõi dữ liệu này vào năm 1997. Tính đến nay, cúm đã gây hơn 11 triệu ca bệnh và khoảng 120.000 ca phải nhập viện.
Công ty Boston Dynamics, thuộc quyền kiểm soát của Hyundai, vừa chính thức giới thiệu thế hệ mới của robot hình người Atlas do Boston Dynamics phát triển tại CES 2026. Đây là lần đầu tiên Atlas được trình diễn công khai trước đông đảo công chúng, và cũng là dấu mốc cho thấy robot hình người đã rời phòng thí nghiệm để bước vào môi trường sản xuất thực tế. Trên sân khấu một khách sạn ở Las Vegas, Robot Atlas — cao ngang người thật, có hai tay hai chân — tự đứng dậy từ mặt sàn, đi lại nhẹ nhàng, vẫy tay chào khán giả và xoay đầu quan sát xung quanh. Trong buổi trình diễn, robot được một kỹ sư điều khiển từ xa, nhưng Boston Dynamics cho biết phiên bản thực tế sẽ có khả năng tự vận hành độc lập.
Paris by Night hân hạnh kính mời quý khán thính giả tham dự hai buổi văn nghệ sẽ diễn ra vào lúc 2:00 chiều và 7:30 tối Chủ Nhật 1 tháng 2 năm 2026 với chủ đề “O Sen Ngọc Mai – Từ Giọng Hát Em” tại rạp Pechanga Theater bên trong Pechanga Resort Casino. Trong những năm tháng gần đây, những tài năng nghệ thuật ở Việt Nam, nhất là trong lãnh vực âm nhạc, mau chóng nổi bật trong văn nghệ đại chúng. Người yêu nhạc đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác trước sự xuất hiện của rất nhiều khuôn mặt trẻ đẹp và xuất sắc trong việc trình bày và diễn tả những âm điệu cổ điển lẫn tân thời khiến người nghe không khỏi cảm thấy như được nhìn thấy sự kết nối liên tục của dòng nhạc một thời với khuynh hướng đổi mới sinh động hơn của ngày nay. Khán giả sành điệu cũng kỳ vọng được thưởng thức những ca khúc, những khuôn mặt, giọng ca thực sự có thể tiếp nối thế hệ đi trước để thổi lửa vào nền âm nhạc Việt Nam trong cũng như ngoài nước
Trong Thiền Tổ Sư, thường nói rằng hễ thấy bản tâm xong mới biết tu, còn chưa thấy được thì chỉ là đi mù mờ trong đêm, cứ như chặp sáng chặp tối, không biết gì để tu. Bởi vì, chưa thấy gốc của tâm thì mọi chuyện tu chỉ là tu nơi ngọn của tâm, chỉ mất thêm thì giờ, cho dù là có phước đức. Tuy nhiên, Đức Phật nói rằng thân và tâm đều là rỗng không, vậy thì lấy gì mà gọi là gốc của tâm, hay ngọn của tâm.
-- Minnesota: Bà Mẹ Ba Con 37 Tuổi Bị ICE Bắn Chết; Video Cho Thấy Viên Đặc Vụ ICE Không trong lộ trình xe. -- Hạ Viện Thông Qua Gia Hạn Trợ Cấp Y Tế, Phớt Lờ Lãnh Đạo Cộng Hòa Ra Sức Cản. -- Trump Rút Mỹ Khỏi Công Ước Khí Hậu LHQ; Dư Luận Quốc Tế Phẫn Nộ. -- Bộ Nội An Hối Thúc Người Venezuela Về Nước, Nhưng Nỗi Sợ Chế Độ Maduro Chưa Tan. -- Thăm Dò Mới: Cử Tri Đảng Cộng Hòa Quay Sang Ủng Hộ Mạnh Chiến Dịch Venezuela Của Trump. -- Châu Âu Vạch Lằn Ranh Đỏ Vụ Greenland, Sau Một Năm Cố Xoa Dịu Trump. -- Trump Đòi Nâng Ngân Sách Quốc Phòng 2027 Lên 1.500 Tỷ, Kêu “Thời Thế Hiểm Hóc”. -- Trump Chặn Giới Đầu Tư Thâu Tóm Nhà Ở, Nói Để Hạ Sốt Giá Nhà. -- Tháp Dinh Dưỡng RFK Jr.: Thịt, Phô Mai, Rau Quả Lên Đầu Bảng. -- Hai Người Chết Trong Vụ Nổ Súng Bãi Đậu Xe Nhà Thờ Salt Lake City. -- Chính Quyền Trump Tính Cắt Hàng Tỷ Đô Ngân Khoản Giữ Trẻ California. -- Mỹ Giữ Quyền Kiểm Soát Dầu Venezuela “Vô Thời Hạn”. -- Giáo Sư Sa Thải Vì Bài Về Charlie Kirk Được Phục Chức, Lãnh 500.00
Sáng Thứ Tư, tại khu Nam Minneapolis, một nhân viên thuộc Cơ quan Di trú và Thuế quan Hoa Kỳ (ICE) đã nổ súng bắn chết một phụ nữ trong lúc lực lượng liên bang thi hành chiến dịch truy quét di dân. Vụ nổ súng ngay lập tức làm dấy lên biểu tình và phản ứng gay gắt từ chính quyền địa phương.
-- Trump Duy Trì Quyền Kiểm Soát Dầu Mỏ Của Venezuela ‘Vô Thời Hạn’. -- Mỹ Phát Động Chiến Dịch Thu Giữ Tàu Chở Dầu Venezuela Treo Cờ Nga. -- Giá Dầu Toàn Cầu Giảm Sau Khi Trump Nói Venezuela Nộp 50 Triệu Thùng Dầu Cho Mỹ. -- Thì Ra Đây Là Lý Do Chính Trump Bắt Cóc Maduro. -- Dân Chủ Thắng Đậm Ở Thượng Viện Tiểu Bang Virginia. -- Trump Cảnh Báo Cộng Hòa: ‘Nếu Không Thắng Giữa Kỳ, Tôi Sẽ Bị Luận Tội’. -- Warner Bros. Discovery Chính Thức Chọn Netflix. -- Trump Và Đồng Minh: ‘Cuba Sẽ Bị Tiêu Diệt Năm Nay Hoặc Năm Sau’. -- Vợ Chồng Nicole Kidman Ly Dị Sau 19 Năm Chung Sống. -- Các Quốc Gia Châu Âu Cam Kết Đưa Quân Đội Vào Ukraine.
-- Năm năm ngày bạo loạn Quốc Hội 6/1/2021 – 6/1/2026. -- Làn sóng đòi luận tội Trump gia tăng sau chiến dịch quân sự tại Venezuela. -- Tập Đoàn Phát Thanh Công Cộng bỏ phiếu giải thể sau khi mất ngân sách liên bang. -- Dân Biểu Cộng Hòa Doug LaMalfa, California, đột ngột qua đời ở tuổi 65. -- Bộ Nội An Mỹ buộc tội Hilton Hotels hủy đặt phòng của nhân viên ICE tại Minnesota. -- Thủ tướng Đan Mạch cảnh báo nếu Mỹ chiếm Greenland, NATO có thể tan rã. -- Cộng Hòa lo Trump sa lầy vào chiến lược “xây dựng quốc gia” tại Venezuela. -- TNS Rand Paul chỉ mặt Lindsey Graham là người “giựt dây” Trump trong vụ Maduro. -- Vẫn còn hơn 2 triệu hồ sơ Jeffrey Epstein chưa được công bố. -- Lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado muốn trao Nobel Hòa Bình cho Trump. -- Cô giáo mẫu giáo bị bắt ngay trên sóng truyền hình sau khi chỉ trích Trump và chiến dịch Venezuela. -- Chính quyền Trump ngưng gần 10 tỉ Mỹ kim trợ cấp xã hội tại 5 tiểu bang Dân chủ....


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.