Hôm nay,  

Những Bài Ca Giáng Sinh Muôn Thuở: Feliz Navidad, Stille Nacht, Jingle Bells Và Petit Papa Noel

20/12/201910:18:00(Xem: 3331)

Lâu đời nhất có lẽ là bài Stille Nacht, Heilige Nacht được sáng tác năm 1818. Đó là bài ca giáng sinh ra đời trước hết, mà hay nữa.

Theo dòng đời, nhiều bài khác xuất hiện và chen chân lên ghế số một. Ở Mỹ, bài Jingle Bells ra đời năm 1857 ở Boston, Massachussetts, bài Petit Papa Noel ở Pháp năm 1946 và mới đây nhất, mới, nhưng cũng đã 50 năm rồi, là bài Feliz Navidad, ra đời năm 1970.

 

FELIZ NAVIDAD
Feliz Navidad, prospero ano y felicidad
I wanna wish you a Merry Christmas from the bottom of my heart
Đây là bài vui nhộn nhất, đơn giản nhất xin được nhắc tới trước. Không phải từ nước Tây ban nha mặc dầu một nửa là tiếng Tây ban nha. Do Jose Feliciano xứ Porto Rico sáng tác theo ca điệu pop, bài được xuất bản đầu tiên năm 1970 trong tập nhạc những bài ca giáng sinh.
Vì chỉ có hai câu nên bài được truyền đi nhanh chóng và mới ra mà đã được hằng triệu người hát và nhảy theo. Tiếng Tây ban nha và tiếng Anh là hai thứ tiếng chính của Porto Rico, thuộc Hoa kỳ.
"Feliz Navidad, prospero ano y felicidad" chúc mừng giáng sinh, một năm thịnh vượng và hạnh phúc. Và câu thứ hai, "I wanna wish you a Merry Christmas from the bottom of my heart", chúc mừng giáng sinh từ tận đáy lòng.
Theo ASCAP, hội của các nhà soạn nhạc Hoa kỳ, đây là một trong 25 bài được hát nhiều nhất trên hoàn vũ.
Xin mời nghe Feliz Navidad qua youtube.

 

STILLE NACHT, HEILIGE NACHT
SILENT NIGHT, HOLY NIGHT

Gần tới ngày lễ Giáng sinh, vị linh mục trẻ của nhà thờ Thánh Nicolas ở Obendorf, Đức Quốc, vô cùng bối rối. Dàn đàn ống bị hư, có thể là vì bị chuột gặm, không thể sửa chửa kịp đêm Giáng sinh. Cha Joseph Mohr không phải là người bó tay trước nghịch cảnh.
Ông tìm lại bài thơ viết cách đây hai năm, năm 1816, nhan đề là Stille Nacht và tới gặp Franz Xavier Guber. Ông nhờ Guber, nhà giáo và là nhạc sĩ, phổ nhạc bài thơ và hòa âm guitar cho ca đoàn hát trong đêm Giáng sinh.
Trong vài giờ đồng hồ sau đó, Herr Guber soạn xong bản nhạc và đêm giáng sinh năm đó, năm 1818, Still Nacht được hát lên trong nhà thờ. Vang vọng đi khắp nước.


Cũng phải chờ 50 năm sau bài ca mới được dịch ra tiếng Anh. Đức tổng giám mục John Freeman Young dịch bài ca này năm 1859, lời ca như là thế giới đang hát ngày nay.
Năm 1914, trong lúc hưu chiến, hai bên cùng ngưng bắn để cùng hát Stilel Nacht, Douce Nuit và Silent Night cùng một lúc. Có lẽ đó là bài mà quân lính hai bên đều thuộc sau bài Happy birthday…
Đêm đó không nghe tiếng súng.

 

JINGLE BELLS
CHUÔNG VANG VANG

Bài ca và lời do James Pierpont viết năm 1857 tại Boston. Lúc đó, bài ca mang tên là One Horse Open Sleigh. Vài năm sau, đổi qua là Jingle Bells. Đây là bài ca đầu tiên được các phi hành gia Gemini 6 truyền từ ngoài địa cầu tới các hành tinh ngày 16.12.1965 và xuống địa cầu.
Tại Hoa kỳ, bài được nhiều ca sĩ nổi danh hát. Elvis Presley, Carl Perkins, Jerry Lee Lewis và Johnny Cash ngày 4.12.1956 trong nhóm tứ ca The Million Dollar Quartet.
Năm 1948 đã có lời ca bằng tiếng Pháp do Francis Blanche soạn dưới tên là Vive Le Vent. Tino Rossi, Dalida, Mireille Mathieu…đã hát theo lời này sau đó đổi qua lời của mình soạn lấy. Thành ra có rất nhiều lời ca tiếng Pháp.
Bản tiếng Việt tên là Chuông Vang Vang :
Mừng ngày Chúa sinh ra đời
Nào mình cùng nắm tay tươi cười
Hòa bình đến cho muôn người
Cùng cất tiếng ca mừng vui…

 

PETIT PAPA NOEL
Bài hát ghi lại lời của một đứa bé gởi đến ông già Noel đêm giáng sinh trước khi đi ngủ. Trong bài được sáng tác năm 1944, đứa bé cầu xin được gặp lại cha, đang bị giam tù tại Đức.
Hai năm sau, Raymond Vincy đã đổi lời không nhắc gì đến chiến tranh với Đức và được Tino Rossi hát trong phim Destins của Richard Pottier năm 1946.
"Petit Papa Noël/ Quand tu descendras du ciel
Avec des jouets par milliers/ N'oublie pas mon petit soulier...
Bài này được hoan nghênh từ năm đó. Nhiều ca sĩ thường hát ca khúc dành cho các em như Karine, Rebecca, Chantal Goya, Dorothée, Thierry Gali…đã hát, thu thanh.Các ca sĩ nổi tiếng khác như Dalida, Mireille Mathieu, Nana Mouskouri, Michele Torr, Trust, Céline Dion, Roch Voisine, Robert Alagna…cũng hát.
Dù sao Tino Rossi vẫn trội nhất trong số những người đã hát và điã hát 45 vòng Petit Papa Noel của Tino Rossi đã chiếm hàng đầu số bán trong nhiều năm tại Pháp, Bỉ, Canada…

Ý kiến bạn đọc
26/12/201919:07:56
Khách
Oberndorf nam o gan Salzburg, cong hoa Ao . Stille Nach duoc sang tac tai AO
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuốn phim Từ Sài Gòn đến Điện biên Phủ cũng được ra mắt lần đầu tiên tại Hoa Kỳ. Phim do hãng Mỹ Vân hoàn tất tại Việt Nam trước 1975. Chưa từng chiếu được giữ lại trên 50 năm qua sẽ ra mắt đồng bào rất may mắn tại San Jose. Xin mời đến để gặp Kiều Chinh và Sài Gòn sau hơn nửa thế kỷ. Vào 1 giờ chiều thứ bẩy 27 tháng 7-2024 tại hội trường Santa Clara County
Vào chiều Chủ Nhật cuối Tháng Sáu, khoảng hơn 400 khán giả đã ngồi chật khán phòng của Huntington Beach Central Library Theater để cổ vũ cho các tài năng âm nhạc trẻ gốc Việt trong chương trình nhạc Emê Concert 2, chủ đề “I Wish It So”.
Thỉnh thoảng có một ngày vui. Gặp nhau trong thân tình, được bày lộ nỗi lòng, nâng ly rượu giao hòa. Đó là buổi ra mắt tập thơ của Họa sĩ Khánh Trường. Chiều, của một ngày cuối cùng tháng Sáu, 2024. Trời Nam Cali mát dịu. Tôi và Kim đến rất đúng giờ nhưng phòng họp đã đầy chật bằng hữu. Tấm lòng yêu mến Khánh Trường quả là rõ thực. Tay này đa tài trên khắp nẻo, hội họa, văn chương, báo chí, cả ngang tàng một cõi thời trai trẻ. Bỗng đủ thứ bệnh tật đến rần rần như rủ nhau đi xem hội. Trên hai mươi năm nay ung thư thanh quản, hộc máu, tắt tiếng, đột quỵ, ngồi xe lăn, bại thận, mỗi tuần bị lụi kim, kim bự tổ chảng, vào người thay máu hai lần. Nhìn hai cổ/ cánh tay của Khánh Trường, từng đụn da thịt gồ lên thấp xuống, như cái dãy… Trường sơn thu nhỏ.
Nhà thơ Đỗ Quý Toàn nói về Khánh Trường-nhà thơ đã không quên nhắc lại “Khánh Trường là người làm được rất nhiều thứ, không những ông là họa sĩ, nhà thơ, mà ông viết văn rất hay. Tôi rất thích đọc truyện Khánh Trường. Nhưng điều tôi phục nhất là Khánh Trường của Hợp Lưu. Khánh Trường của nguyên tắc làm theo ý mình, trái ý thiên hạ. Người ta cho là anh ta phản kháng hay nổi loạn, nhưng theo tôi, KT chỉ làm cái gì mình cho là đúng, hay, phải làm. Tôi rất khâm phục.”
Ca khúc “Nỗi buồn hoa phượng” là ca khúc thứ hai của nhạc sĩ Thanh Sơn, sau ca khúc “ Tình học sinh” ra đời năm 1962, song bị... chìm lĩm, chẳng một ai chú ý? Năm 1983, trả lời phỏng vấn của chương trình Paris By Night, nhạc sĩ Thanh Sơn kể về sự ra đời của ca khúc “Nỗi buồn hoa phượng”, sau 20 năm ra đời, đã được hàng triệu người kể cả miền Bắc sau này ưa thích. Đó là vào năm 1953, ông học chung lớp với người bạn nữ tên là “Nguyễn Thị Hoa Phượng”, hè năm ấy, người bạn gái cùng gia đình chuyển về Sài Gòn, ông có hỏi cô bạn: “Nếu nhớ nhau mình sẽ làm sao?”, cô bạn mĩm cười trả lời đại ý là “ Cứ mỗi năm đến hè, nhớ đến nhau, anh cứ nhìn hoa phượng nở cho đỡ nhớ bởi tên em là Hoa Phượng...”, và đó cũng là “đề tài” mà ông ấp ủ để 10 năm sau, khi đó cô bạn gái ngày xưa chắc đã... vu qui rồi?
Không thể chối cãi, trong đầm không gì đẹp bằng sen. Đúng hơn nữa, trong đầm không gì thơm hơn sen. Nhưng vì sao sen lại mọc trong đầm bùn? Vì sao sen không mọc sánh vai cùng Cẩm Chướng, Mẫu Đơn, Hồng Nhung, Anh Đào, Thiên Điểu, Oải Hương, Hướng Dương, vân vân trong những vườn quyền quý cao sang, những nơi chưng bày lộng lẫy? Vì sao sen lại chọn ngâm mình trong nước hôi tanh? Vì sao trong tất cả loại sen, tôi lại quý sen hồng, trong khi đa số yêu sen trắng? Sen và bùn là một lý thuyết chính trị cần thiết cho Việt Nam hiện nay. Hoa sen phải mọc từ bùn, trong bùn. Không thể mọc ở những nơi không có bùn. Vì sao hoa sạch thơm phải mọc và sống từ nơi dơ thúi? Rồi sen phải vượt lên khỏi mặt nước mới nở được hoa đẹp, hoa thơm, nhưng vẫn cần có bùn để tồn tại. Một quá trình hiện thực, một ẩn dụ để tư duy.
Bộ phim Face Off 7: One Wish như đem lại một tín hiệu tốt lành rằng trong một xã hội Việt Nam ngày nay đang có quá nhiều điều nhiễu nhương, những nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam vẫn còn có chỗ để tồn tại…
Hồi nhỏ, tôi thường nghe cha tôi đọc hai câu ca dao này: “Còn cha gót đỏ như son, đến khi cha chết gót con đen sì.” Lúc ấy tôi chừng năm bảy tuổi, nên nghe rồi thuộc lòng mà không hiểu hết ý nghĩa, chỉ biết hời hợt là nếu cha chết thì mình sẽ khổ lắm! Nhưng ngay cả khổ ra sao thì cũng chẳng hình dung được. Câu ca dao nói trên cho thấy truyền thống ngày xưa, người cha đóng vai trò then chốt trong gia đình. Ông vừa là trụ cột kinh tế để nuôi gia đình, vừa là tấm gương đức hạnh để cho con cái noi theo. Đặc biệt là với truyền thống phụ hệ con cái mang họ cha, nên việc “nối dõi tông đường” đặt lên vai người con trai, hay người đàn ông. Đó có thể là yếu tố cấu thành quan niệm “trọng nam khinh nữ” ngày xưa tại các nước theo phụ hệ như Việt Nam, Trung Hoa, v.v…
Tháng 3/2022, Bến Bạch Đằng Saigon bị đổi tên thành “Ga Tàu Thủy Bạch Đằng”. Sự kiện này đã dẫn đến những tranh luận trong dân gian chung quanh đề tài: Ngôn ngữ Hà Nội (ngôn ngữ miền Bắc) đang làm mờ dần sắc thái đặc biệt của ngôn ngữ miền Nam Việt Nam...
Tháng Năm là tháng vinh danh những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho đất nước Hoa Kỳ mà trong đó tất nhiên có người Mỹ gốc Việt. Những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho Hoa Kỳ bao gồm rất nhiều lãnh vực, từ kinh tế, chính trị đến văn học nghệ thuật, v.v… Nhưng nơi đây chỉ xin đề cập một cách khái quát những đóng góp trong lãnh vực văn học của người Mỹ gốc Việt. Bài viết này cũng tự giới hạn phạm vi chỉ để nói đến các tác phẩm văn học viết bằng tiếng Anh của người Mỹ gốc Việt như là những đóng góp nổi bật vào dòng chính văn học của nước Mỹ. Điều này không hề là sự phủ nhận đối với những đóng góp không kém phần quan trọng trong lãnh vực văn học của Hoa Kỳ qua hàng trăm tác phẩm văn học được viết bằng tiếng Việt trong suốt gần năm mươi năm qua.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.