Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Những Bài Ca Giáng Sinh Muôn Thuở: Feliz Navidad, Stille Nacht, Jingle Bells Và Petit Papa Noel

20/12/201910:18:00(Xem: 2072)

Lâu đời nhất có lẽ là bài Stille Nacht, Heilige Nacht được sáng tác năm 1818. Đó là bài ca giáng sinh ra đời trước hết, mà hay nữa.

Theo dòng đời, nhiều bài khác xuất hiện và chen chân lên ghế số một. Ở Mỹ, bài Jingle Bells ra đời năm 1857 ở Boston, Massachussetts, bài Petit Papa Noel ở Pháp năm 1946 và mới đây nhất, mới, nhưng cũng đã 50 năm rồi, là bài Feliz Navidad, ra đời năm 1970.

 

FELIZ NAVIDAD
Feliz Navidad, prospero ano y felicidad
I wanna wish you a Merry Christmas from the bottom of my heart
Đây là bài vui nhộn nhất, đơn giản nhất xin được nhắc tới trước. Không phải từ nước Tây ban nha mặc dầu một nửa là tiếng Tây ban nha. Do Jose Feliciano xứ Porto Rico sáng tác theo ca điệu pop, bài được xuất bản đầu tiên năm 1970 trong tập nhạc những bài ca giáng sinh.
Vì chỉ có hai câu nên bài được truyền đi nhanh chóng và mới ra mà đã được hằng triệu người hát và nhảy theo. Tiếng Tây ban nha và tiếng Anh là hai thứ tiếng chính của Porto Rico, thuộc Hoa kỳ.
"Feliz Navidad, prospero ano y felicidad" chúc mừng giáng sinh, một năm thịnh vượng và hạnh phúc. Và câu thứ hai, "I wanna wish you a Merry Christmas from the bottom of my heart", chúc mừng giáng sinh từ tận đáy lòng.
Theo ASCAP, hội của các nhà soạn nhạc Hoa kỳ, đây là một trong 25 bài được hát nhiều nhất trên hoàn vũ.
Xin mời nghe Feliz Navidad qua youtube.

 

STILLE NACHT, HEILIGE NACHT
SILENT NIGHT, HOLY NIGHT

Gần tới ngày lễ Giáng sinh, vị linh mục trẻ của nhà thờ Thánh Nicolas ở Obendorf, Đức Quốc, vô cùng bối rối. Dàn đàn ống bị hư, có thể là vì bị chuột gặm, không thể sửa chửa kịp đêm Giáng sinh. Cha Joseph Mohr không phải là người bó tay trước nghịch cảnh.
Ông tìm lại bài thơ viết cách đây hai năm, năm 1816, nhan đề là Stille Nacht và tới gặp Franz Xavier Guber. Ông nhờ Guber, nhà giáo và là nhạc sĩ, phổ nhạc bài thơ và hòa âm guitar cho ca đoàn hát trong đêm Giáng sinh.
Trong vài giờ đồng hồ sau đó, Herr Guber soạn xong bản nhạc và đêm giáng sinh năm đó, năm 1818, Still Nacht được hát lên trong nhà thờ. Vang vọng đi khắp nước.


Cũng phải chờ 50 năm sau bài ca mới được dịch ra tiếng Anh. Đức tổng giám mục John Freeman Young dịch bài ca này năm 1859, lời ca như là thế giới đang hát ngày nay.
Năm 1914, trong lúc hưu chiến, hai bên cùng ngưng bắn để cùng hát Stilel Nacht, Douce Nuit và Silent Night cùng một lúc. Có lẽ đó là bài mà quân lính hai bên đều thuộc sau bài Happy birthday…
Đêm đó không nghe tiếng súng.

 

JINGLE BELLS
CHUÔNG VANG VANG

Bài ca và lời do James Pierpont viết năm 1857 tại Boston. Lúc đó, bài ca mang tên là One Horse Open Sleigh. Vài năm sau, đổi qua là Jingle Bells. Đây là bài ca đầu tiên được các phi hành gia Gemini 6 truyền từ ngoài địa cầu tới các hành tinh ngày 16.12.1965 và xuống địa cầu.
Tại Hoa kỳ, bài được nhiều ca sĩ nổi danh hát. Elvis Presley, Carl Perkins, Jerry Lee Lewis và Johnny Cash ngày 4.12.1956 trong nhóm tứ ca The Million Dollar Quartet.
Năm 1948 đã có lời ca bằng tiếng Pháp do Francis Blanche soạn dưới tên là Vive Le Vent. Tino Rossi, Dalida, Mireille Mathieu…đã hát theo lời này sau đó đổi qua lời của mình soạn lấy. Thành ra có rất nhiều lời ca tiếng Pháp.
Bản tiếng Việt tên là Chuông Vang Vang :
Mừng ngày Chúa sinh ra đời
Nào mình cùng nắm tay tươi cười
Hòa bình đến cho muôn người
Cùng cất tiếng ca mừng vui…

 

PETIT PAPA NOEL
Bài hát ghi lại lời của một đứa bé gởi đến ông già Noel đêm giáng sinh trước khi đi ngủ. Trong bài được sáng tác năm 1944, đứa bé cầu xin được gặp lại cha, đang bị giam tù tại Đức.
Hai năm sau, Raymond Vincy đã đổi lời không nhắc gì đến chiến tranh với Đức và được Tino Rossi hát trong phim Destins của Richard Pottier năm 1946.
"Petit Papa Noël/ Quand tu descendras du ciel
Avec des jouets par milliers/ N'oublie pas mon petit soulier...
Bài này được hoan nghênh từ năm đó. Nhiều ca sĩ thường hát ca khúc dành cho các em như Karine, Rebecca, Chantal Goya, Dorothée, Thierry Gali…đã hát, thu thanh.Các ca sĩ nổi tiếng khác như Dalida, Mireille Mathieu, Nana Mouskouri, Michele Torr, Trust, Céline Dion, Roch Voisine, Robert Alagna…cũng hát.
Dù sao Tino Rossi vẫn trội nhất trong số những người đã hát và điã hát 45 vòng Petit Papa Noel của Tino Rossi đã chiếm hàng đầu số bán trong nhiều năm tại Pháp, Bỉ, Canada…

Ý kiến bạn đọc
26/12/201919:07:56
Khách
Oberndorf nam o gan Salzburg, cong hoa Ao . Stille Nach duoc sang tac tai AO
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Những người Á Châu trên khắp thế giới đang phản ứng với “niềm hạnh phúc rơi nước mắt” khi Chloe Zhao làm nên lịch sử tại Lễ Trao Giải Trái Cầu Vàng (Golden Globe Awards) lần thứ 78, trở thành người phụ nữ Mỹ gốc Á Châu đầu tiên thắng giải đạo diễn xuất sắc nhất của giải này, theo bản tin của BBC tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Hai, 1 tháng 3 năm 2021.
Viet Film Fest dự trù sẽ diễn ra từ ngày 15 đến 30 tháng 10, năm 2021. Do đại dịch covid-19, Viet Film Fest 2021 sẽ đươc thực hiện hầu hết trên online, với một số suất chiếu drive-in và có thể tại rạp nếu điều kiện cho phép. Xin vào thăm trang nhà www.VietFilmFest.com để điền đơn và đóng lệ phí tham dự. Viet Film Fest do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) tổ chức mỗi năm một lần nhằm đưa những câu chuyện và kinh nghiệm sống của người Việt hoặc gốc Việt trên toàn thế giới qua điện ảnh. Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) là một tổ chức bất vụ lợi được sáng lập từ năm 1991 với mục đích nối kết và làm phong phú hoá các cộng đồng qua nghệ thuật và văn hoá Việt Nam.
Trước Tết Ta 2021 tình cờ thấy bài thơ của thi sĩ Vivi phổ biến trên nhóm (internet) liên quan đến trường xưa với tiêu đề "NGẪM VỀ TRƯỜNG CŨ" tôi lấy xuống cất đó. Vài ngày qua lợi dụng lockdowm tôi lôi nó ra phổ nhạc giải trí cho đỡ buồn. Xí xọn (là nghề của tôi) cho nên hai ba ngày liên tiếp lục tìm hình trên mạng.
Có ai đó đã ví đời người như một dòng sông, mỗi giai đoạn cuộc đời như một khúc quành. Mỗi người thường có những dấu ấn riêng để hồi tưởng lại những cột mốc trong dòng đời. Có khi là một nơi chốn, có khi là một kỷ vật, hay một nhân vật. Riêng tôi, những cột mốc trong dòng đời gắn liền với những bản nhạc xuân. Ngay từ bé khi chưa học nhạc, chưa biết đàn, tôi đã thích nghe và nhớ khá lâu những ca khúc. Tôi cũng đặc biệt say mê không khí những ngày Tết. Có lẽ vì vậy, tôi vẫn nhớ như in những ca khúc xuân mà mình có kỷ niệm trong từng chặng tuổi đời. Tôi học tiểu học ở trường Sư Phạm Thực Hành, ngôi trường ở Sài Gòn áp dụng lối dạy học mới, năng động kiểu Mỹ dành cho học sinh. Tôi được thầy cô dạy hát trong những dịp lễ đặc biệt, trong đó có ngày Tết. Ở tuổi thơ ấu, những ngày chuẩn bị đón Tết là thần tiên nhất. Ở nhà thì bận bịu dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa, mua sắm cho ba ngày Tết. Lên trường thì bài vở nhẹ nhàng, các lớp lo tập văn nghệ mừng xuân. Tôi nhớ cô giáo dạy hát bài Nắng Tươi
“Raya Và Rồng Thần Cuối Cùng” sở hữu dàn diễn viên lồng tiếng xuất sắc, bao gồm Kelly Marie Tran trong vai nữ chiến binh gan dạ Raya, Awkwafina trong vai rồng thần huyền thoại Sisu, Daniel Dae Kim trong vai Benja - người cha thông thái của Raya. Tuyến phản diện của phim gồm Gemma Chan trong vai công chúa Namaari - kẻ thù của Raya, Sandra Oh trong vai thủ lĩnh Virana - người mẹ quyền lực của Namaari. Ngoài ra, tác phẩm còn có sự góp mặt của Benedict Wong trong vai người khổng lồ Tong, Izaac Wang hóa thân thành cậu nhóc lái buôn 10 tuổi tên Boun, Thalia Tran trong vai bé Noi nghịch ngợm, Alan Tudyk trong vai Tuk Tuk – người bạn thân kiêm thú cưỡi của Raya, Lucille Soong trong vai Dang Hu, thủ lĩnh của Long Trảo, Patti Harrison trong vai người thủ lĩnh Long Vỹ và Ross Butler trong vai thủ lĩnh của Long Cốt.
Tiếng hát bay trên hàng phố bâng khuâng ngày nào giờ đã đi vào cõi miên viễn chiêm bao, tin Lê Thu nằm xuống trong cơn đại dịch để lại bao bàng hoàng thương tiếc cho người ái mộ giọng hát vàng mười của chị, cả trong và ngoài nước đã có rất nhiều giọt nước mắt tiếc thương rơi xuống khi thần tượng của mình đã không còn nữa.
Trường Sa là tác giả của những tình ca đã một thời làm rung động không biết bao nhiêu tâm hồn của những người yêu nhau.Và Trường Sa cũng là tác giả của nhiều bản hùng ca được phổ biến rất rộng rãi trong các quân/binh chủng. Vào một dịp đặc biệt, Điệp Mỹ Linh đã tiếp xúc với Trường Sa và ghi lại cuộc đàm thoại ngắn này.
Ở một nơi xa xôi nào đó, tôi đã thấy Lệ Thu đang yên nghỉ một mình, trong lặng lẽ và cô đơn và đêm nay, ở đây, tôi sẽ ở lại cõi trần này để lặng im hằng giờ, dở lại các trang nhạc và vặn lên nghe hàng chục bài hát Lệ Thu đã hát. Cuối cùng của nửa đêm chưa ngủ, tôi đã tìm được tiếng hát nhẹ nhàng “ không buồn tênh lắm đâu” của Lệ Thu từ gần 50 năm trước nhưng bây giờ nghe lại, hình như chỉ còn là tiếng hát thì thầm cho chính mình.
Hôm nay là ngày 16 tháng Giêng năm 2021, một năm thật mới thật đẹp nhưng cũng thật buồn. Buồn như buổi chiều nay được tin một người chị, một người bạn vừa vĩnh viễn ra đi. Đó là danh ca Lệ Thu.
Trước nỗi đau nầy, mượn câu thơ trong Chinh Phụ Ngâm để tiễn biệt Lệ Thu Bùi Thị Oanh: “Oanh bay đi biền biệt chẳng quay về”. Và, tiếng hát đầu tiên của cuộc đời với câu kết trong nhạc phẩm Dang Dở như định mệnh “Hoa tàn nhạc bay theo không gian” tiễn người: Lệ Thu về cõi thiên thu! “Đời xa tiếng ca nào ai tiếc thương bẽ bàng” (Ánh Đèn Màu).