Thế Giới "Nặng Ký" Của Danh Hoạ Fernando Botero

12/07/201900:00:00(Xem: 4912)
Pic 1 Botero-Mona_Lisa
Mona Lisa dưới nét hoạ của Botero.
Pic 2 Chúa Jesus
Chúa Jesus dưới nét hoạ của Botero
Pic 3. Giáo sĩ
Giáo sĩ
Pic 4 Mâu thuẫn
Mâu thuẫn
Pic 5 Cái chết của trùm ma tuý Pablo Escobar
Cái chết của trùm ma túy Pablo Escobar
Pic 6 Tượng Thiên Thần
Thiên thần
Pic 7 Đàn ông và đàn bà
Đàn ông và đàn bà
Pic 8 La casa
Nhà chứa "La Casa De Amanda Ramirez"


Nói đến cái đẹp, triết gia Kant cho rằng "Cái đẹp là cái làm người ta thích". Phạm Quỳnh thì bảo "Cái đẹp là phải có thể cảm ngay người ta được". Trong nghệ thuật thị giác, khi vẽ tranh chân dung, các hoạ sĩ hầu như ai cũng lựa các cô người mẫu đẹp để vẽ. Bởi vì vừa nhìn vào ai cũng yêu, cũng mến, cũng rung động ngay trước sự quyến rũ ngời ngời của nhan sắc. Thế mà ở châu Mỹ La Tinh, Fernando Botero, một hoạ sĩ  kiêm điêu khắc gia xứ Colombia đã nổi tiếng lừng lẫy vào cuối thế kỷ thứ 20, nhờ những bức tranh vẽ người và các đồ vật đều quá khổ, trông rất phì nộn.

Thật vậy, mọi vật động hay tĩnh, người hay thú, chân dung hay phong cảnh trong thế giới tranh, tượng của Botero đều mập mạp, mũm mĩm, tròn trịa một cách dễ thương như những em bé vừa thôi nôi hay các con búp bê. Tuy nhiên không phải chúng giống nét dễ yêu của trẻ thơ mà đều được tất cả mọi người ưa thích. Từ lúc chúng ra đời và góp mặt với nền mỹ thuật hiện đại, người yêu, kẻ ghét phong cách vẽ, điêu khắc, của ông đã tạo nên những tranh luận khác chiều, kéo dài cho tới ngày nay. Ông thường miêu tả nghệ thuật dân gian Mỹ Latinh trong tác phẩm của mình với một thế giới hầu như phẳng và nhiều màu sáng. Botero thú nhận “Tác phẩm của tôi có người yêu thích, có người lại không ưa. Bạn không thể được mọi người ưa. Ở đâu đó luôn có những đối nghịch. Bản thân tôi cũng là hiện thân của sự đối nghịch với những gì đang diễn ra trong nghệ thuật ngày nay”. Thật vậy, người dẫn Tour cũng nói với tôi, có những người Colombia không thích phong cách vẽ của ông, có người rất tự hào vì tài năng ông đã làm rạng danh quê hương họ.

Tuy nhiên, không ai chối cãi được, chính cái khác người, lạ lẫm kia đã làm nên tên tuổi một Botero có nét cọ quay quanh những hình tròn, ngược lại với Modigliani, một hoạ sĩ, điêu khắc gia Ý vẽ, khắc, con người dài ngoằng như một đường thẳng. Thế mới biết, sự sáng tạo do cái khác đi, lạ đời có mang nhiều ý nghĩa, đã khiến nhiều người thành công và vang danh.

Tài năng của ông đã phát triển từ thời thơ ấu. Cha mất sớm, chú ông là người đã đưa ông vào trường dạy đấu bò để ông được đào tạo thành một tay đấu bò chuyên nghiệp. Tuy nhiên chú ông đã sớm nhận ra rằng cháu trai 12 tuổi của mình thích vẽ và vẽ những con bò đực hơn là chiến đấu với chúng. Các tác phẩm đầu tiên của Botero vẽ bò và dũng sĩ đấu bò  bằng màu nước đã được bán bởi một người làm nghề bán vé cho các trận đấu bò.

Một trong những công việc mưu sinh đầu tiên của ông là vẽ minh họa cho một tờ báo địa phương Năm 1948, khi Botero mới 16 tuổi, ông đã có những bức tranh minh họa đầu tiên được đăng trên một trong những tờ báo quan trọng nhất ở Medellín, El Colombiaiano. Số tiền ông kiếm được cho phép Botero tài trợ cho việc học mỹ thuật. Vào những năm 1950, họa sĩ chuyển đến Madrid để học tại Học viện Nghệ thuật San Fernando. Năm 20 tuổi, Botero đã giành được giải nhì tại Bogotá’s Salón Nacional de Artistas. Ông qua Âu Châu và dành một năm để tìm hiểu về các nghệ sĩ thời Phục hưng. Gót chân ông lê la khắp chốn chỉ để chiêm ngưỡng những kiệt tác nguyên thủy của các hoạ sĩ bậc thầy. Việc này đã là một bước ngoặc thay đổi đời ông và thúc đẩy ông bước sâu hơn vào con đường nghệ thuật. Thời gian ấy, chịu ảnh hưởng của các nghệ sĩ Tây Ban Nha như Pablo Picasso và Juan Gris, Botero cũng bắt đầu thử nghiệm với hội hoạ lập thể.

Hiện nay, Botero là một trong những nghệ sĩ tạo hình giàu có nhất thế giới thế kỷ 20 nhờ tác phẩm. Những tác phẩm hội họa và điêu khắc của ông bán được hàng triệu đô. Hơn 50 viện bảo tàng mỹ thuật khắp thế giới mua và có tranh ông trong bộ sưu tập của họ. Ngoài ra, ông đã triển lãm tác phẩm tại quê nhà là Colombia, Hoa Kỳ, Anh, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hungary, Thổ Nhĩ Kỳ, Mexico và các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất. Sau này ông cống hiến một số tác phẩm của ông kể cả các bộ sưu tập tranh hiếm quý của mình cho các viện bảo tàng quốc gia. Trong số đó có cả 90 tác phẩm giá trị của Picasso, Miró, Braque, Chagall, Calder, Giacometti cùng khoảng 40 bức tranh của các họa sĩ Đức, Tây Ban Nha và Mỹ, với những tên tuổi lớn như Frank Stella, Helen Frankenthaler, Robert Rauschenberg.    


Nhân chuyến du lịch Colombia vào mùa xuân, tôi đã đến các bảo tàng viện của xứ này để chiêm ngưỡng những tác phẩm "nặng ký" của Fernando Botero mà tôi nghe danh từ lâu. Hai nơi của Colombia, trưng bày nhiều tác phẩm của ông nhất là Viện bảo tàng Quốc Gia- National Museum of Colombia ở Bogota và the Museo de Antioquia and Plaza Botero ở Medellín.

Botero không chỉ vẽ, ông còn là một nhà điêu khắc tài ba tạo ra các hình thức nổi bật mà người ta cảm thấy giống như một phần mở rộng của các tác phẩm hai chiều của ông. Người nghệ sĩ nói "Tôi đã từng muốn trở thành một nhà điêu khắc trong suốt cuộc đời, nhưng để làm được điều đó, tôi đã phải dừng việc vẽ tranh". Ông đã tái hiện các nhân vật trong tranh của ông thành tượng. Những tác phẩm điêu khắc nổi tiếng của ông có mặt ở khắp nơi trên thế giới như Barcelona,  Madrid, Armenia, Israel,  Singapore, New York City, Hawaii, Paris hay Berlin.

Riêng ở Plaza Botero, có nhiều tượng đồng điêu khắc của Botero nhất, khoảng 23 bức mà bức nào bức nấy đều khổng lồ, không những vì các nhân vật có bề ngang đồ sộ, chúng còn "nặng ký" vì được làm bằng đồng. Tiền vào cửa viện bảo tàng rất nhẹ nhàng, khách tham quan còn được tự do chụp hình miễn là không để flash. Vừa vào xem,  tôi đến thẳng khu trưng bày tranh của ông và say mê chiêm ngưỡng những bức tranh lạ lùng của nghệ thuật thị giác. Phần lớn chúng được vẽ với những khổ rất lớn chiếm nhiều diện tích đầy gian phòng.

Botero đã cắt nghĩa về phong cách vẽ của mình là không phải ông cố tình vẽ các vật và con người mập mạp, đầy đặn như nhiều người đã phê bình. Thật ra, ông muốn khám phá và miêu tả "Cái gợi cảm hay sự khêu gợi của hình thể". Không gian to lớn của hình thể đặc thù trong tranh ông cho phép người hoạ sĩ nhấn mạnh và làm nổi bật những tính chất và tác động của chúng trước mắt người xem.

Tôi thích thú nhìn những con bồ câu tròn quay, chậu bông trông như cái nấm nút, và những người đẹp bầu bĩnh, ít xương, nhiều thịt, ít quần áo của Botero mà không nín được cười. Nếu bạn tìm hiểu và ngẫm nghĩ kỹ, bạn sẽ khám phá ra sự khôi hài, tính quá đáng hay sự nở nang một cách cố ý trong phong cách vẽ của ông đều có chủ ý của tính giễu nhại. Đi sâu hơn vào lịch sử Colombia với nền chính trị hỗn loạn, rối beng trong thời đại Botero sống, bạn sẽ hiểu hơn những nụ cười trào phúng châm biếm một cách sâu sắc cái xã hội mà ông thể hiện trong tranh mình. Những cuộc chiến giữa chính phủ và ma tuý, xã hội đen, hiếp dâm, bắt cóc, giết người là những môi trường sống gây cảm hứng cho ông sáng tác. Botero không ngại đưa những chủ đề chính trị - xã hội vào tranh. Ông tâm sự “Vào những năm 1960, tôi đã vẽ chân dung bọn quân phiệt Nam Mỹ, vẽ những vụ bạo lực ma túy ở Colombia, đến năm 2005 tôi lại vẽ khoảng 80 tranh và phác thảo về những bạo hành tù nhân  trong nhà tù Abu Ghraib ở Iraq”.

Dĩ nhiên khi gặp một tác phẩm giễu nhại một cá nhân, một chính quyền hay tổ chức nào đó, người bị ông đem ra làm trò cười, ai mà không tức giận, thù ghét. Ngoài phong cách châm biếm chính trị ông còn sao chép những tác phẩm nổi danh như "Nụ cười Mona Lisa" và thể hiện lại dưới thủ pháp tròn lẳng, nở nang, rất "Boterismo"! Hay bức tranh một giáo sĩ, Đức Giáo Hoàng hoặc ngay cả hình tượng Chúa Jesus, Đức Mẹ cũng sống lại dưới mắt người thưởng ngoạn khác đi, lạ lẫm, không giống những gì người ta đã thấy từ xưa đến nay. Sự sáng tạo đó phá tan những lối mòn, sao chép hay những khuôn mẫu mà người ta không ai dám động đến để tạo cho chính ông một phong cách cá biệt.

Trịnh Thanh Thủy thực hiện
Orange County, CA

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đầu năm mới Qúy Mão không ai muốn nghe chuyện xui, nhưng dân gian và báo chí của đảng CSVN lại chỉ nói đến những nguy cơ tiềm ẩn đang đe dọa sự sống còn của chế độ...
✱ HĐ Tham Mưu Trưởng LQ/JCS: Tổng thống Kennedy và Johnson đều không tin tưởng vào các cố vấn quân sự của họ, vì cho rằng các tướng lĩnh và đô đốc thiếu sự tinh tế về mặt chính trị - Giới quân sự bất bình vì "coi lực lượng quân sự là công cụ để thương lượng về mặt ngoại giao". ✱ McNamara: Một khi bổ sung quân số sẽ tăng thêm chi phí về nhân sự, về chính trị và kinh tế do cuộc chiến gây ra, làm suy giảm khả năng của quốc gia một khi cuộc chiến kéo dài. ✱ JCS: McNamara chủ trương tìm kiếm một giải pháp hòa đàm về cuộc chiến - thúc giục Hà Nội đi đến bàn đàm phán hòa bình...
Cái thời bao cấp (thổ tả) ấy, may quá, đã xa như dĩ vãng. Sau khi Đảng dũng cảm nhìn vào sự thực, quyết tâm đổi mới toàn diện, và cương quyết bẻ lái con tầu tổ quốc (theo hướng kinh tế thị trường) thì bộ mặt của xã hội đã hoàn toàn thay đổi ...
Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Paris, gồm có 9 chương và 23 điều khoản. Nội dung mà Chính phủ Hoa Kỳ, Chính phủ VNDCCH, Chính phủ VNCH và Chính phủ CMLTMNVN đồng thuận không phải là thoả hiệp giữa hai phe thắng và thua, mà nhằm quy định việc ngưng mọi cuộc giao tranh, Hoa Kỳ rút quân trong vòng 60 ngày ra khỏi Việt Nam, QĐNDVN được ở lại miền Nam; bù lại, Hà Nội trao trả các tù binh Hoa Kỳ, VNCH và MTGPMN cùng hoạt động trên lãnh thổ của mình...
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.