Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trung Quốc đang chuốc lấy thảm họa ở Hồng Kông

17/06/201910:28:00(Xem: 2809)

Lời người dịch: Cuối cùng, lòng dân Hồng Kông đã thắng và Bà Carrie Lâm, Đặc khu trưởng thành phố, đã tuyên bố đình chỉ vô thời hạn việc thông qua dự luật dẫn độ vào trưa nay 15 tháng 6 năm 2019. Lùi bước này không có nghĩa là vấn đề đã kết thúc vì dân chúng còn tiếp tục yêu sách: triệt để hủy bỏ nội dung luật dẫn độ, bà Lâm từ chức và chính quyền xin lổi vì Cảnh Sát gây thương tích cho 81 người dân. Biểu tình ngày 16 tháng 6 năm 2019 lên đến khoảng hai triệu người. Tình hình sẽ còn trầm trọng hơn trong những ngày tới.

Các lý do cho các năng động phản kháng này tiềm ẩn sâu xa hơn. Dân Hồng Kông tin rằng mô hình "nhất quốc, lưỡng chế" đang bị giải thể, dù trên nguyên tắc sẽ còn được áp dụng cho đến năm 2047. Dù được hồi quy cố quốc từ năm 1997, nhưng ước vọng chân thành của người dân Hồng Kông là được sống và làm việc trong sự cai trị bằng luật pháp Anh quốc, huởng các quyền tự do dân chủ trong tinh thần trọng pháp, không phải là dưới ánh sáng của Đảng Cộng Sản Trung Quốc. Cho đến nay, ước mơ này vẫn không phai nhạt.

Tình thế đổi thay, họ bừng tỉnh truớc các nguy cơ thực tế. Các doanh nghiệp Trung Quốc lấn chiếm ồ ạt, doanh giới Trung Quốc thu tóm các vai trò lãnh đạo và ngụy tạo giả cả bất động sản làm cho doanh nghiệp quốc tế lần lượt giả từ thị trường. Mật vụ lục địa công khai theo dõi và bắt người chống đối bất chấp luật pháp. Mất hầu hết các quyền tự do ngôn luận, báo chí và hội họp còn làm cho thành phố không là mảnh đất sống lý tưởng cho mọi thành phần dân chúng. Do đó, ý chí đối kháng mạnh mẻ hơn bao giờ hết.

Bùi Mẫn Hân cảnh báo một khía cạnh pháp lý mà Hoa Kỳ có thể tạo áp lực Tring Quốc. Năm 1992, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Chính sách Hoa Kỳ đối với Hồng Kông, coi thành phố là một thực thể riêng biệt, dành các đặc quyền kinh tế và thương mại. Nhưng Tổng thống có quyền ban hành sắc lệnh hành pháp đình chỉ một số hoặc tất cả các đặc quyền nếu Hồng Kông không đủ tự chủ để biện minh cho việc đối xử theo luật của Hoa Kỳ.

Tổng Thống Trump sẽ rút các đặc quyền này hay không, vấn đề còn tùy theo các diễn biến trong chương trình nghị sự G-20 tại Osaka. Trung Quốc đang lo sợ Hoa Kỳ sẽ quốc tế hoá vấn đề Hồng Kông và đang cố ngăn chận mọi tổn hai khi lập luận là Hồng Kông là vấn đề nội trị. Tính khí bất thường của Tông thống Trump làm cho Trung Quốc càng khó lường đoán tình hình hơn. Nhưng trong mọi trường hợp, uy tín quốc tế của Trung Quốc đang xuống thấp.


***


Việc thông qua luật dẫn độ gây tranh cãi của Hồng Kông sẽ làm tổn hại khó hàn gắn về tinh thần trọng pháp của thành phố và sức hấp dẫn của nó như một trung tâm thương mại quốc tế. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc nên thu hồi dự luật trước khi quá muộn, trừ khi họ sẵn sàng chấp nhận những hậu quả tai hại này

Thế giới đã bị thu hút bởi các cuộc biểu tình đang hoành hành ở Hồng Kông chống dự luật của chính quyền thành phố cho phép dẫn độ các nghi phạm hình sự sang lục địa Trung Quốc. Khoảng một triệu người - gần một phần bảy dân số trong thuộc địa cũ của Anh - đã xuống đường vào ngày 9 tháng 6 để tố cáo dự luật và một cuộc biểu tình lớn khác vào ngày 12 tháng 6 đã dẫn đến các cuộc đụng độ dữ dội giữa người biểu tình và cảnh sát.

Tuy nhiên, bất chấp các cuộc biểu tình của đám đông quần chúng, chính phủ Trung Quốc vẫn quyết tâm theo con đường của mình. Thay vì rút lại dự luật, các nhà lãnh đạo Hồng Kông do Bắc Kinh điều khiển tiến hành nhanh chóng dự luật và dự định bỏ phiếu trong Hội đồng Lập pháp của thành phố vào cuối tháng này. Việc chuẩn nhận này sẽ là một tai họa không chỉ đối với Hồng Kông, mà cả Trung Quốc.

Luật dẫn độ được đề xuất sẽ vi phạm cam kết của Trung Quốc về việc tuân thủ mô hình "nhất quốc, lưỡng chế" ở Hồng Kông. Và bằng cách trao cho chính quyền ở Bắc Kinh một công cụ pháp lý thuận tiện để bắt những cá nhân được coi là kẻ thù của nhà nước Trung Quốc, pháp chế sẽ làm mất tự do của công dân Hồng Kông - và của người nước ngoài cư trú ở đó.

Mặc dù dự thảo luật không chính thức áp dụng cho các vi phạm chính trị, nhưng luật này sẽ không bảo vệ trong thực tế. Theo hệ thống pháp luật Trung Quốc - được kiểm soát bởi Đảng Cộng sản Trung Quốc - sự khác biệt giữa các vi phạm chính trị và các tội phạm thông thường là bị xóa nhòa trong vô vọng. Trên thực tế, nhà nước Trung Quốc do Đảng cai trị  đàn áp ngày càng nhiều các nhà hoạt động cho nhân quyền bằng cách buộc tội họ phạm tội hình sự, không phải là do chính trị, Các luận điểm cáo buộc quen thuộc bao gồm “việc điều hành một doanh nghiệp bất hợp pháp và gây các cuộc cãi vã rắc rối“.

Nếu dự luật được thông qua, chính quyền lục địa sẽ có thể bắt giữ bất cứ ai ở Hồng Kông một cách dễ dàng, với mục tiêu buộc tội họ có thể bị dẫn độ. Với mức độ chứng minh thấp - các công tố viên sẽ không cần phải cung cấp bằng chứng ngoài nguyên nhân có thể xảy ra - việc bảo vệ chống lại các yêu cầu dẫn độ có động cơ chính trị là rất mong manh.

Tuy nhiên, đồng thời, các nhà lãnh đạo Trung Quốc nên ý thức rằng thế giới bên ngoài đang theo dõi những diễn biến hiện tại với sự báo động lớn. Trừ khi chính phủ Trung Quốc lùi bước, đặc biệt là Hoa Kỳ, rất có thể sẽ thực hiện các biện pháp để khiến họ phải trả giá đắt

Kể từ khi Hồng Kông trao lại cho Trung Quốc cai trị vào năm 1997, các chính phủ phương Tây đã duy trì các đặc quyền kinh tế để giúp củng cố niềm tin cho thành phố. Năm 1992, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Chính sách Hoa Kỳ-Hồng Kông, để tiếp tục coi thành phố là một thực thể riêng biệt với Trung Quốc đại lục. Luật này dành các đặc quyền kinh tế và thương mại cho Hồng Kông, như tiếp tục thâm nhập các công nghệ nhạy cảm và trao đổi tự do đồng đô la Mỹ với đồng đô la Hồng Kông.

Nhưng những lợi ích như vậy phụ thuộc vào việc Trung Quốc thực hiện các cam kết của mình theo Bảng Tuyên bố chung Trung-Anh năm 1984 về Hồng Kông, trong đó đưa ra các điều khoản của bàn giao trong tương lai của thành phố. Trong số những thứ khác, Trung Quốc cam kết duy trì mức độ cao về tự chủ, tự do và pháp trị của Hồng Kông trong 50 năm

Đạo luật về chính sách Mỹ-Hồng Kông có cách để ngăn chặn Trung Quốc vi phạm các cam kết của mình. Đặc biệt nhất là chính sách này quy định minh thị cho tổng thống Hoa Kỳ có quyền ban hành sắc lệnh hành pháp đình chỉ một số hoặc tất cả các đặc quyền của Hồng Kông nếu ông xác định rằng, “Hồng Kông không đủ tự chủ để biện minh cho việc đối xử theo một luật cụ thể của Hoa Kỳ.“ Trong khi tạo ra quyết định như vậy, tổng thống nên cứu xét “các điều khoản, nghĩa vụ và kỳ vọng được thể hiện trong Bảng Tuyên bố chung đối với Hồng Kông.“

Ngay cả khi đọc thoáng qua về Đạo luật Chính sách Hoa Kỳ-Hồng Kông, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng cần phải nhận rõ rằng những hành động của họ trong những năm gần đây đã gây nguy hiểm nghiêm trọng cho tình trạng thành phố như là một thực thể tự trị. Những hành động này bao gồm việc bắt cóc năm nhà xuất bản sách có trụ sở đặt tại Hồng Kông, qua các lý do đáng ngờ vực, phủ nhận tư cách của các nhà lập pháp thành phố mà họ được bầu cử theo thể thức dân chủ và tống giam các nhà hoạt động cho dân chủ. Đối với Hoa Kỳ, việc thông qua luật dẫn độ cũng có thể là biện pháp cuối cùng vì không còn chịu đựng nổi nữa.

Cuộc đối đầu đang diễn ra giữa các nhà lãnh đạo Trung Quốc và các công dân Hồng Kông sẽ cung cấp đạn dược mới cho những người cứng rắn ở Hoa Kỳ, họ là những người đã ủng hộ lập trường quyết liệt chống chính phủ Trung Quốc. Thu hồi các đặc quyền của Hồng Kông sẽ thúc đẩy mục tiêu đó, bởi vì nó sẽ gây tổn hại nặng nề cho Trung Quốc.

Rốt cuộc, khi chiến tranh lạnh về mặt kinh tế Hoa-Mỹ leo thang, và những rào cản lập quy và lập pháp gia tăng khiến các doanh nghiệp Trung Quốc khó tăng vốn ở Mỹ, Hồng Kông sẽ trở nên vô cùng quý giá đối với Trung Quốc như một trung tâm tài chính nước ngoài. Nhưng nếu Hoa Kỳ quyết định rút các đặc quyền của Hồng Kông với lý do các hành động của Trung Quốc không còn biện minh cho việc coi đó là một thực thể tự trị, thì giá trị thành phố là một trung tâm tài chính sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các doanh nhiệp Trung Quốc sẽ có ít khả năng thâm nhập để tỉm vốn hơn và định giá của các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông sẽ giảm.

Ngay cả khi Mỹ không thực hiện biện pháp trừng phạt này, Trung Quốc sẽ gặt hái những gì họ đã gieo. Việc thông qua luật dẫn độ sẽ có khả năng tác hại tinh thần trọng pháp ở Hồng Kông và sức hấp dẫn của nó như là một trung tâm thương mại quốc tế. Trừ khi các nhà lãnh đạo Trung Quốc, sẵn sàng chấp nhận những hậu quả tai hại này, họ nên rút dự luật này trước khi quá muộn.

***

Bùi Mẫn Hân, Giáo sư môn Công quyền học tại Claremont McKenna College, tác giả của China’s Crony Capitalism và Chủ nhiệm Khoa Quan hệ Mỹ-Hoa của Thư viện Quốc hội.

Nguyên tác: China Is Courting Disaster in Hồng Kông

https://www.project-syndicate.org/commentary/hong-kong-extradition-law-protests-china-mistakes-by-minxin-pei-2019-06


Bùi Mẫn Hân, Đỗ Kim Thêm dịch

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo như công bố từ Tổng Thống Donald Trump vào cuối tuần qua, nữ thẩm phán Amy Coney Barrett đã chính thức được đề cử vào Tối Cao Pháp Viện và sẽ đệ trình lên Thượng Viện Hoa Kỳ để bắt đầu quá trình chuẩn thuận
Nhà văn Võ Hồng ví von: “Bụng to như bụng xe đò.” Nhận xét của ông, rõ ràng (và hoàn toàn) không… trật! Xe đò thường đầy khách mới chịu rời bến nhưng trên đường đi tài xế vẫn luôn dừng bánh “hốt” thêm mấy con nhạn là đà để kiếm thêm chút đỉnh. Khách lên sau thì ngồi ghế súp.
Cuộc Họp Thường Niên lần thứ 75 của Liên Hiêp Quốc năm nay diễn ra trong hoàn cảnh chưa từng thấy trong lich sử do tác động của đại dịch Covid-19. Các hội trường, các cơ sở của LHQ ở New York vắng hoe ngay trong thời điểm diễn ra buổi họp khoáng đại thường niên kể từ ngày 21-9-đến ngày 02-10-2020.
Chủ Nhật, 27 tháng 9, năm 2020 – Gần 200 người Mỹ gốc Việt và đồng minh đủ mọi lứa tuổi đã tổ chức trên mạng một buổi họp rầm rộ để vận động cho cuộc bầu cử có khả năng quyết định đường hướng tương lai của Hoa Kỳ.
Việc qua đời của Thẩm Phán Ruth Ginsberg và Tổng Thống Donald Trump đề cử Tân Thẩm Phán Amy Coney để được Thượng Nghị Viện (với đa số thuộc đảng Cộng Hòa) gấp rút thông qua không đầy 40 ngày trước bầu cử đã khiến báo chí và dư luận nổi lên làn sóng tranh luận gay gắt gọi đây là cuộc chiến văn hóa sống còn trong nước Mỹ. CNN hôm 09/26/2020 chạy hàng đầu bài bình luận rằng đây là cuộc đão chánh do phe bảo thủ chuẩn bị từ nửa thế kỷ nay [1]. Bài viết này sẽ tìm hiểu giữa Tòa Án Tối Cao lại có liên hệ gì đến cuộc chiến văn hóa vốn âm ỷ trong suốt 50 năm nhưng nay bùng nổ làm rạn nứt xã hội Hoa Kỳ, không kém gì cuộc Cách Mạng Văn Hóa tại Trung Quốc vào thập niên 70. Nhưng trước cả cuộc chiến văn hóa của thập niên 60 còn có cuộc chiến kinh tế từ thập niên 30. Sau Đại Khủng Hoảng 1929 Tổng Thống Franklin Roosevelt đưa ra chương New Deal bảo vệ công đoàn và quyền lợi người lao động theo mô hình Dân Chủ Xã Hội do John M. Keynes đề xướng. Ngược lại không ít dân Mỹ chủ trương tiếp tục tư bản
Ở Việt Nam, một tờ báo được cung cấp 3 thẻ phóng viên quân đội. Cục An Ninh Quân Đội điều tra rất cẩn thận, từ cá nhân ký giả, cha mẹ, ông nội bà nội, có ai vào theo Việt Cộng không? Có ông bà, cha mẹ đi vào rừng với Mặt Trận giải phóng miền Nam hay không?
Hơn hai phần ba thế kỷ qua, chế độ toàn trị và bạo ngược hiện hành ở Việt Nam chưa hề mang lại an bình hay phúc lợi cho bất cứ ai (ngoài đám lãnh đạo) nên cứ “yên tâm đi” và “đừng lo lắng quá” e không phải là thái độ tương thích để có thể sống với cái nhà nước tráo trở này.
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
Trước tình trạng dịch Vũ Hán lây lan mạnh trở lại, riêng ở Pháp trong vài ngày qua, cứ mỗi 24 giờ, có tới trên dưới 10000 trường hợp bị nhiễm, tuy chánh quyền chưa chánh thức thừa nhận đợt 2 dẫng tới, bổng xuất hiện «phong trào chống mang mặt-nạ» phòng bịnh, chống đóng cửa.
Tại Thượng Viện, được xem là tay chiến lược gia lão luyện của phe Cộng Hòa, McConnell được bầu làm lãnh đạo khối thiểu số khi Thượng Viện rơi vào tay Đảng Dân Chủ năm 2006 rồi trở thành lãnh đạo khối đa số tại Thượng Viện trong sáu năm qua, khi đảng Cộng Hòa giành lại phần thắng vào năm 2014.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.