Hôm nay,  
Việt Báo Online

Các Bài Thơ Đại Tự Báo

04/06/201900:00:00(Xem: 827)
Các Bài Thơ Đại Tự Báo

 

Các Bài Thơ Đại Tự Báo

Phan Tấn Hải

Tuần lễ này là tưởng niệm 30 năm trận thảm sát Thiên An Môn ở Bắc Kinh, khi Quân đội CS Trung Quốc tràn vào Thiên An Môn ngày 4 tháng 6/1989 với xe tăng và súng máy, giải tán cuộc biểu tình vì dân chủ của sinh viên, công nhân và trí thức.

Số người bị bắn chết, và bị xe tăng cán chết tại Thiên An Môn ước tính dè dặt là từ  200 tới 2,500 người, theo nhiều cách tính từ nhiều nguồn độc lập. Con số thực, có thể chết tới 10,000 người. Hầu hết bị chiến binh bắn chết, một số bị xe tăng cán chết.

Trận thảm sát được gọi là “Sự kiện Thiên An Môn,” hình ảnh chủ lực là những cuộc biểu tình ngày đêm ở quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, kéo dài từ ngày 15 tháng 4/1989 tới ngày thảm sát là ngày 4 tháng 6/1989. Nhưng trên toàn quốc thời gian đó có biểu tình rải rác tại 400 thành phố trên toàn Trung Quốc.

Có nhiều lý do dẫn tới bùng nổ các cuộc biểu tình ở Thiên An Môn, duyên khởi là: Cái chết của Hồ Diệu Bang (Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủ trương cải cách), sinh viên yêu cầu cải cách kinh tế, tình hình đang lạm phát, phản đối tham nhũng chính trị, Đông Âu đang bất ổn chính trị, đòi Tự do báo chí, tự do ngôn luận, dân chủ.

Hình thức xuống đường ở Thiên An Môn là: Tuyệt thực, tọa kháng, chiếm đóng quảng trường công cộng.

Mới hôm cuối tuần qua, tại hội nghị quốc tế có tên là Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa nói hôm 2 tháng 6/2019 rằng trận thảm sát đẫm máu nhắm vào những người biểu tình ở quảng trường Thiên An Môn tại Bắc Kinh 30 năm trước là quyết định “đúng đắn” đồng thời nêu lên chuyện “ổn định” ở Trung Quốc kể từ đó. Nghĩa là sau 30 năm, vẫn không có chút ân hận nào từ phía Đảng CS Trung Quốc.

Trong cuộc xuống đường kéo dài nhiều tuần lễ ở quảng trường Thiên An Môn, đó là thời kỳ nhân loại chưa có điện thoại thông minh và tối tân nhất chỉ là máy fax, sinh viên loan tin ra bằng loa phóng thanh và các báo tường viết chữ lớn, gọi là Đại Tự Báo (Dazi bao). Các báo chữ lớn này treo ở nhiều nơi trong và quanh quảng trường, trên đó có nhiều bài thơ ngắn, nói lên ước mơ dân chủ tự do của sinh viên, công nhân và trí thức. Xen kẽ giữa các bản tin trên Đại Tự Báo, hầu hết các bài thơ trên đó đều không ký tên.

Sau ngày Thảm Sát Thiên An Môn – còn gọi là Chủ Nhật Đẫm Máu 4 tháng 6 – khi quân đội dọn xác người biểu tình, một số bài thơ trên các Đại Tự Báo được chép lại và fax sang Hong Kong, và rồi từ đó fax sang Đài Loan, nơi đó nhà thơ Hoa Kỳ Mike O’Connor dịch sang tiếng Anh. Các bài thơ này được truyền thông Hoa Kỳ gọi là thơ tài liệu, thơ ghi nhận sự kiện, hay docu-poems. Những bài thơ này là các lá phiếu bầu cho dân chủ tự do. Tác giả có thể đã bị giết tại Thiên An Môn, hay đã từng thọ án tù nhiều thập niên và bây giờ có thể đang ẩn dật nơi nào tại quê hương mênh mông Hoa Lục, nơi họ yêu thương và một thời đã bước tới giữa quảng trường Thiên An Môn  để tuyệt thực và hô hào dân chủ. Sau đây là hai bài thơ dịch từ cuốn The Politics of My Heart của William Slaughter.

Bài thơ đầu tiên nơi đây có tựa đề  là “Những Câu Hỏi Nhỏ” (“Small Questions”) khi đăng trên Đại Tự Báo ở Thiên An Môn, không ghi tên tác giả, nhưng có dòng ghi chú của tác giả: “Từ một cuộc đối thoại giữa một bé gái 4 tuổi và mẹ của bé.” Người dịch sang Anh văn là Mike O’Connor ghi chú thêm về nghĩa của “The rainbow flower” (Hoa cầu vồng) mà người mẹ nhắc cuối bài thơ, rằng đó là “một loại hoa trong phim hoạt họa thiếu nhi trên truyền hình Trung Quốc; hoa này có sức mạnh huyền bí và được xem là rất mực cát tường.”

.

NHỮNG CÂU HỎI NHỎ

.

EM BÉ: Mẹ ơi, mẹ ơi. Các dì, các chú này kìa,
     tại sao họ không ăn gì nữa?

MẸ: Họ ước muốn nhận được một món quà đẹp đẽ.

EM BÉ: Món quà gì?

MẸ: Tự do.

EM BÉ: Ai sẽ cho họ món quà đẹp đó?

MẸ: Chính họ.

EM BÉ: Mẹ ơi, mẹ ơi. Trong quảng trường này
     sao lại có quá đông người?

MẸ: Ngày lễ đó con.

EM BÉ: Lễ gì vậy mẹ?

MẸ: Ngày lễ thắp đuốc.

EM BÉ: Ngọn đuốc đâu rồi?

MẸ: Trong tim tất cả chúng ta.

EM BÉ: Mẹ ơi, mẹ ơi. Xe cứu thương đang chở ai kìa?

MẸ: Một anh hùng.

EM BÉ: Tại sao người anh hùng đó đang nằm như thế?

MẸ: Để em bé phía sau anh ta thấy rõ hơn.

EM BÉ: Có phải con là em bé đó?

MẸ: Đúng vậy.

EM BÉ: Để thấy gì rõ hơn?

MẸ: Thấy đóa hoa với các cánh hoa đủ màu sắc
     của chiếc cầu vồng.

.

Bài thơ được dịch kế tiếp  sẽ là “Fasting” – nghĩa là “Tuyệt thực” hay “Nhịn đói.” Bài thơ này nói về cuộc tuyệt thực khởi sự từ 2 giờ chiều ngày 13/5/1989 tại Thiên An Môn. Trước cuộc tuyệt thực, một bản tuyên ngôn phổ biến, giải thích rằng những người tuyệt thực còn quá trẻ, không muốn chết, nhưng vì lịch sử kêu gọi và họ sẵn sàng hy sinh. Bản Tuyên ngôn Tuyệt Thực Ngày 13 Tháng 5 (1989) yêu cầu chính phủ đối thoại tức khắc với sinh viên, và đòi chính phủ phải xác nhận tính chính đáng của phong trào sinh viên đòi dân chủ. Cuộc tuyệt thực kéo dài tới khi quân đội tiến vào thảm sát. Người ta không có con số chính xác bao nhiêu sinh viên tham dự tuyệt thực và bị bắt, nhưng các sinh viên té xỉu đã được chở đi cấp cứu liên tục. Bài thơ như sau.

.

TUYỆT THỰC

1.

Biểu ngữ - các lá cờ - bay – trải rộng thêm
Trong hy vọng ẩn mầm hạt tuyệt vọng, và trong tuyệt vọng
     ẩn mầm hy vọng.
Tuyệt thực   Tuyệt thực     Tuyệt thực
Không từng có chữ nào mạnh như chữ này
     hôm nay.

2.

Tuyệt thực là tiếng hô hào của tuyệt vọng,
     và là cuộc phản kháng kiên cố nhất bất khả lay chuyển
Tuyệt thực là quyền lực mong manh nhất, và là đấu tranh quyết liệt nhất
Tuyệt thực là ánh sáng xuyên bóng tối, xuyên màn đêm
Tuyệt thực là hơi nóng, là hơi ấm của đất,
     hơi ấm của mầm lúa
Tuyệt thực là lửa bật sáng các khẩu hiệu, bật sáng các biểu ngữ
Tuyệt thực rọi sáng xuyên qua những thờ ơ và bất động
Tuyệt thực là sấm sét rung chuyển mạch máu,
     lay động trái tim
Tuyệt thực là gió xáo động các vầng mây đen
     kích động dân tộc mình
Tuyệt thực là yêu thương tổ quốc, yêu thương đồng bào
Nhin đói là căm ghét những đói nghèo
     và lạc hậu.
Tuyệt thực là xao xuyến khi nó cất cánh
     khi nó đột ngột khởi dậy
Tuyệt thực là nỗi giận, luôn luôn bất mãn với tai họa
     và bất tường.

3.

Phía sau tôi là xương của các anh hùng dân tộc
Bia đá tưởng niệm hướng dẫn chiếc tàu tổ quốc
Từ khởi đầu của hiện hữu     từ khởi đầu
     của lòng can đảm
Từ khởi đầu của hy sinh hiến tế cho cõi trời
     từ khởi đầu sự chết
Tượng đài đã đứng nơi đây lặng lẽ
Tượng đài đã đứng canh gác nơi phía sau
     của dân tộc
Nhắc nhở hãy bình tĩnh và kiên tâm
Mỗi lần có dao động
Chiếc tàu tổ quốc lạc hướng thêm
Mỗi lần có dao động
Chiếc tàu tổ quốc phóng tới và lăn đi.

.



27/06/2019(Xem: 190)
Tai tiếng nhất trên chốn giang hồ vẫn là công an… Đó là ý kiến từ nhiều phía, từ phía dân oan bị đàn áp, cho tới giới doanh nghiệp bị quấy nhiễu… Câu hỏi rằng: học gì để làm công an?
27/06/2019(Xem: 103)
MOSCOW - 1 phụ tá của Điện Kremlin cho biết: TT Putin và TT Trump sẽ họp trong 1 giờ vào ngày 28-6 bên lề hội nghị G-20, sau gần 1 năm không gặp mặt.
27/06/2019(Xem: 115)
LONDON - 20 triệu việc làm chế xuất khắp thế giới có thể bị robot thay thế vào thời điểm 2030, theo ước lượng của Oxford Economics.
27/06/2019(Xem: 128)
PARIS - Thủ đô nước Pháp đóng cửa trường học trong lúc thời tiết Hè nóng quá độ, vượt mức 40 độ C (bằng 104 độ F).
27/06/2019(Xem: 109)
GENEVA - Cuộc điều tra của nhà cầm quyền Saudi Arabia về nghi án thủ tiêu nhà báo Khashoggi không xét đến hệ thống chỉ huy để biết lệnh hạ thủ là từ đâu, theo nhận xét của báo cáo viên đặc biệt LHQ Agnes Callamard.
27/06/2019(Xem: 100)
Tuần qua, Dehli ban hành thuế trả đũa chống lại thuế phạt của Washington. Trong các hội đàm ngày Thứ Tư 26-6, ngoại trưởng Pompeo hứa chú trọng vào các thảo luận về tăng tiến quan hệ song phương, nhưng không đề ra cụ thể phương cách giải tỏa bất đồng về thương mại và đầu tư.
27/06/2019(Xem: 86)
SEOUL - TT Nam Hàn báo tin : đang có các tiếp xúc giữa Hoa Kỳ và Bắc Hàn ở hậu trường để dàn xếp cuộc hội ngộ thứ 3 giữa 2 nguyên thu, 4 tháng sau cuộc hội đàm thứ nhì tại Hà Nội.
27/06/2019(Xem: 105)
Khoảng cuối tháng 06/2019, theo một số nguồn tin, chính phủ Trung Quốc gần như đã hoàn tất công tác chuẩn bị cần thiết để đưa FedEx vào "danh sách đen". Các nguồn tin cũng nói rằng quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra bởi các nhà lãnh đạo cấp cao ở Bắc Kinh.
27/06/2019(Xem: 137)
MORGAN HILL - 3 người chết, gồm cả tay súng, trong vụ nổ súng tại đại lý bán xe Ford trong thành phố Morgan Hill (bắc Cali, gần thành phố San Jose )tối Thứ Ba 25/06.
27/06/2019(Xem: 133)
WASHINGTON - TT Trump lại lên tiếng chê trách thống đốc Quỹ dự trữ liên bang (FRD) kém cỏi về chính sách tiền tệ, trong lúc Trung Cộng kích thích kinh tế.
27/06/2019(Xem: 118)
WASHINGTON - TT Trump sẽ theo dõi cuộc tranh luận đầu tiên giữa các ứng viên TT của đảng DC. Ông nói “phải xem” nhưng mô tả các ứng viên DC là “nhóm người không hấp dẫn”. Ông báo trước “sẽ là nhàm chán”.
27/06/2019(Xem: 113)
WASGHINGTON - Ủy ban giám sát Hạ Viện đã biểu quyết 25 phiếu thuận và 16 phiếu chống để buộc cố vấn Kellyanne điều trần sau khi bà không đáp ứng yêu cầu điều trần về các vi phạm Hatch Act, là luật hạn chế hoạt động chính trị của công chức Bạch Ốc.
27/06/2019(Xem: 120)
WASHINGTON - Chủ tịch ủy ban pháp chế Hạ Viện, dân biểu DC Jerold Nadler, tuyên bố: cuộc điều trần công khai của công tố viên đặc biêt Robert Mueller dự kiến vào 17/07 tới, sẽ có ảnh hưởng sâu đậm.
27/06/2019(Xem: 120)
WASHINGTON - Tân quyền bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ báo động người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ: mua phi đạn phòng không S-400 của Nga cũng là ngưng chương trình chiến đấu cơ F-35, và sẽ gánh chịu thiệt hại kinh tế vì các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ.
27/06/2019(Xem: 139)
WASHINGTON - TT Trump báo trước: 1 cuộc chiến tranh bất kỳ với Iran sẽ là nhanh chóng, tuy ông nhắc lại ý muốn tránh xung đột quân sự.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 06/2019, Apple xác nhận đã mua lại một startup phát triển công nghệ xe tự lái Drive.ai, trong đó bao gồm việc sở hữu các nhân viên, tài sản của công ty. Drive.ai là một công ty khởi nghiệp vốn được định giá 200 triệu USD trong năm 2017, họ phát triển phần mềm, dữ liệu trong lĩnh vực xe tự lái.
Theo kế hoạch, Cơ quan hàng không liên bang (FAA) dự kiến sẽ thử nghiệm và cấp giấy phép bay cho 737 Max vào cuối tháng 06/2019, nhưng một lỗi mới phát hiện đã khiến quá trình bị hoãn lại thêm một thời gian nữa. Nguồn tin cho biết lỗi mới sẽ phải được khắc phục trước khi buổi bay kiểm tra diễn ra để chắc chắn không còn lỗi nào liên quan tới chiếc 737 Max.
Khoảng cuối tháng 06/2019, theo một số nguồn tin, chính phủ Trung Quốc gần như đã hoàn tất công tác chuẩn bị cần thiết để đưa FedEx vào "danh sách đen". Các nguồn tin cũng nói rằng quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra bởi các nhà lãnh đạo cấp cao ở Bắc Kinh
Những chiếc iPhone ra mắt vào tháng 09/2019 sẽ được trang bị 3 camera sau, một nâng cấp đáng kể từ phía Apple để bắt kịp các đối thủ cạnh tranh. Bên cạnh đó, Apple được cho là sẽ tích hợp thêm nhiều công nghệ camera mới. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất có thể sẽ khiến nhiều người dùng thất vọng.
Khoảng cuối tháng 06/2019, công ty chuyển phát nhanh của Mỹ, FedEx, đã nộp đơn kiện chính phủ Mỹ. Theo đơn kiện, FedEx tuyên bố sẽ không chịu trách nhiệm trong trường hợp vô tình vận chuyển các sản phẩm vi phạm lệnh cấm xuất khẩu của chính quyền ông Trump đối với một số công ty Trung Quốc, bao gồm cả Huawei.
Khoảng cuối tháng 06/2019, một công ty bảo hiểm và tổ hợp căn hộ tại New Jersey hiện đang nộp đơn kiện Apple vì một vụ hỏa hoạn có liên quan đến iPad.
Khoảng giữa tháng 06/2019, nguồn tin từ trang ETNews của Hàn Quốc cho biết, Apple đang đàm phán với Samsung để mua thêm màn hình OLED phục vụ cho kế hoạch ra mắt MacBook OLED và iPad OLED.
Khoảng cuối tháng 06/2019, sở cảnh sát bang California đã đưa robot vào danh sách "đội quân" tuần tra công viên. Các robot tuần tra có hình bầu dục như quả trứng, tầm nhìn hoạt động HD có thể quét một góc nhìn lên tới 360 độ. Robot cảnh sát đã được giới thiệu trước Hội đồng Công viên Thành phố Huntington trong tháng 06/2019.
Khoảng cuối tháng 06/2019, việc có cho các em học sinh sử dụng smartphone hay không vẫn còn đang khiến các nhà giáo dục trên toàn thế giới đắn đo. Đa số đều đồng ý với nhau rằng, smartphone là thứ khiến các em xao nhãng học tập. Riêng Nhật Bản đang nghĩ khác, họ cho rằng chính những chiếc smartphone có thể giúp ích trong việc ngăn chặn những tổn thất về người khi những trận động đất xảy đến.
Kỳ 2: Những Mất Mát Không Thể Vãn Hồi
Khoảng cuối tháng 06/2019, theo trang Reuters, Futurewei Technologies, một bộ phận nghiên cứu phát triển công nghệ của Huawei tại Mỹ đã tuyên bố tách ra khỏi tập đoàn để hoạt động độc lập.
Tháng 06/2019, sau 4 năm sử dụng chiếc kính HoloLens trong hoạt động kinh doanh, Airbus đã công bố hợp tác với Microsoft để bán các chương trình được thiết kế riêng cho HoloLens cho các công ty khác trong ngành công nghiệp hàng không và phòng thủ.
Có vẻ như chính phủ Mỹ đang rất nghiêm túc với việc ngăn cản những nhà mạng viễn thông lớn tránh xa những thiết bị cơ sở hạ tầng mạng viễn thồng 5G được sản xuất tại Trung Quốc, không chỉ riêng Huawei.
Khoảng giữa tháng 06/2019, theo trang GeekWire, Microsoft có một danh sách các dịch vụ online mà hãng cấm nhân viên mình sử dụng để đảm bảo bí mật kinh doanh không bị đối thủ biết được, trong đó có nhiều cái tên quen thuộc cho môi trường làm việc hiện đại như Slack, Google Docs, Amazon Web Services...
Kỳ 1: Ngày Âm Nhạc Hóa Tàn Tro