Free heathcare; free education; universal basic income; guaranteed housing. Mọi người dân đều được bảo đảm y-tế, giáo dục, nhà ở và mức lương tối thiểu. Nghe qua ai mà không thích, nhưng rồi người Mỹ gốc Việt chợt nhớ lại đã từng nghe những lời hứa tương tự…của Việt Cộng. Kết quả là phải cạp đất mà ăn rồi bỏ nhà cửa quê hương trốn chạy, nay chính sách này nếu lại áp dụng tại Mỹ sẽ không còn đất dung thân.
Cho dù ứng cử viên Dân Chủ Bernie Sander và dân biểu AOC (Alexandria Ocasio Cortez) tự xem dân chủ xã hội (social democrat) hay ứng cử viên Dân Chủ Elizabeth Warren lại gọi chủ nghĩa tư bản cấp tiến (progressive capitalism) nhưng đối thủ cánh hữu gán cho một nhãn hiệu đầy tính kích động nhưng rất dễ hiểu “The communists are coming!” (Cộng sản đang đến gần). Người Mỹ có câu “if it looks like a duck, walks like a duck, quacks like a duck then it’s a duck” (con gì đi giống như con vịt, kêu như con vịt chính thị là con vịt,” nên chỉ có cộng sản mới cái gì cũng miễn phí.
AOC đòi tăng thuế nhà giàu lên 70%. Không biết dân giàu sẽ trả thêm bao nhiêu còn nhà nghèo không có tiền đóng thuế, nên thuế của giới trung lưu cũng sẽ theo đó tăng vọt từ 20-30% hiện thời lên hơn gấp đôi 50-60%.
Tăng thuế vẫn không đủ để chi tiêu nên Bernie Sander và AOC chủ trương MMT (Modern Monetary Theory) theo đó thì Mỹ thiếu tiền thì…in thêm tiền vô tội vạ! Lý luận này bắt nguồn từ ba hiện tượng (1) Hoa Kỳ đang trong giai đoạn lãi xuất thấp (low interest environment) do tăng trưởng chậm (secular stagnation) (2) nước Mỹ hưỡng đặc quyền ưu đãi (exorbitant privilege) nhờ đô-la là đơn vị tiền tệ quốc tế (3) thế giới cho Mỹ vay bằng đô-la nên Hoa Kỳ không bao giờ quịt nợ mà có thể in đô-la để trả. Từ đó mới sinh ra MMT mà ngay cả hai kinh tế gia cánh tả hàng đầu là Paul Krugman và Larry Summer cũng đều gọi là vô trách nhiệm.
Để biện hộ cho MMT và những chương trình xã hội tốn kém dân Mỹ sẽ nghe các lý lụận mập mờ đánh lận con đen giữa đầu tư (investment) và chi tiêu (expenses). Đầu tư là cho tương lai, còn chi tiêu là tiền xài rồi hết. Ngân sách thâm thủng, nợ công và thuế má tăng vọt nhưng dùng vào “đầu tư” vẫn xoa dịu tâm lý cử tri hơn là tiêu xài hoang phí vào các chương trình trợ cấp y-tế và xã hội đầy thất thoát (di dân sang Hoa Kỳ lạm dụng welfare nhưng gọi đây là phúc lợi hay quyền lợi (entitlement) còn nhiều người Mỹ tự trọng không xin trợ cấp vì không muốn nhận của bố thí tế bần (government handouts).)
Trong số các ứng cử viên Dân Chủ có ông cựu Phó Tổng Thống (thời Obama) Joseph Biden có vẽ sáng giá, lương thiện và không thuộc cánh cực tả. Nhưng cánh cấp tiến trong đảng tấn công ông là kém tiến bộ, và vừa rồi ngay sau khi ra tranh cử lại tuyên bố một câu rất vụng về rằng Trung Cộng không phải là kình địch của Mỹ (Biden downplays Chinese economic competition, CNN May 02-2019). Phát biểu này bị ngay chính ông Bernie Sander phản đối vì nếu một nhà lãnh đạo Hoa Kỳ ngày nay vẫn còn mơ ngủ về tham vọng bành trướng của Bắc Kinh thật hồ đồ và nguy hại.
Đã đành đảng Dân Chủ nóng giận khi bị Tổng Thống Donald Trump khiêu khích nhưng nếu vì đó mất khôn chọn theo cánh cực tả trong nước đồng thời hòa dịu với kình địch nước ngoài nên lại có cơ hội thất bại vào năm 2020! Cho đến nay chỉ có bà Nancy Pelosi (Chủ Tịch Hạ Viện) là cương nhu đúng lúc nhưng bà này lại không là ứng cử viên Tổng Thống.
Send comment
