Hôm nay,  
Việt Báo Online

Nhìn Lại Năm 2018

25/12/201800:00:00(Xem: 881)
Nhìn Lại Năm 2018
Trần Khải

 

Một vài chuyện đáng chú ý trong năm 2018… và sẽ có tác động lâu dài qua 2019.

Một hình ảnh trước kia không hình dung nổi, nhưng đã xảy ra trong năm 2018: hai vị nguyên thủ Hoa Kỳ và Bắc Hàn bắt tay nhau, và ngồi họp thượng đỉnh với nhau ba ngày, chứ không chỉ là bắt tay qua loa vài phút.

Hình ảnh TT Donald Trump và lãnh tụ Kim Jong Un bắt tay ngày 12 tháng 6/2018 tại Singapore, ngày đầu của hội nghị thượng đỉnh ba ngày, ngay cả khi chưa giải kết vũ khí nguyên tử Bắc Hàn, nhưng cũng là dấu mốc hòa bình cho bán đảo Đại Hàn – và có biết bao nhiêu người dân Nam Hàn (và Bắc Hàn) đã khóc vì vui mừng.

Dĩ nhiên là, Trung Quốc nhìn dè dặt, và dĩ nhiên Bắc Hàn chưa thoát nổi ảnh hưởng đàn anh láng giềng xã hội chủ nghĩa, nhưng thực ra là chủ nghĩa Đại Hán bành trướng.

Chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, và rồi với nhiều nước là một quả bom lớn về mọi mặt trong năm 2018. Khởi đầu là ngày 22 tháng 3/2018 khi TT Trump tuyên bố áp đặt thuế quan 50 tỷ đô cho hàng hóa Trung Quốc dựa theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, để ngăn hành vi thương mại không công bằng và chuyện trộm tài sản trí tuệ. Và rồi hai nước áp đặt thuế quan leo thang…

Ngày gây bất ngờ nhất là ngày 1 tháng 12/2018, khi trở về Mỹ từ Buenos Aires, nơi các nguyên thủ G20 họp thượng đỉnh, TT Trump tuyên bố hoãn áp đặt thuế quan 200 tỷ đôla vào hàng TQ, cho thấy có vẻ hòa dịu sắp tới cho cuộc chiến tranh thương mại. Đùng một cái, có tin bà Mạnh Văn Chu, Giám đốc tài chánh công ty viễn thông Huawei (Hoa Vi) của Trung Quốc bị bắt ở Vancouver do Mỹ yêu cầu Canada bắt để sẽ dẫn độ về Mỹ vì Hoa Vi đã vi phạm luật cấm vận Mỹ đang áp đặt vào Iran.

Thế rồi, TQ nổi giận, tuyên bố rằng Canada không trả tự do cho bà MạnhVăn Chu là sẽ có “hậu quả trầm trọng” – nhiều ngày sau, công an TQ   bắt 3 công dân Canada, trong đó có lẽ 2 người đầu tiên bị bắt để làm con tin hay trả thù… Công ty Hoa Vi chuyên ngành viễn thông, lớn nhất TQ, đang dẫn đầu công nghệ phủ sóng G5 trên toàn cầu, và bị nghi ngờ làm gián điệp viễn thông cho chính phủ TQ. Bản thân bà Mạnh Văn Chu được xem là “công chúa đỏ”… hậu duệ (cháu nội) của một bạn chiến đấu của Mao Trạch Đông khi khởi đầu cuộc cách mạng cộng sản TQ.

Còn phải chờ xem cuộc chiến thương mại Mỹ-TQ sẽ dẫn tới đâu. Ngay cả khi hòa ước đạt được (dĩ nhiên, hy hữu) cũng không thể sớm được. Vì Tập Cận Bình đã tuyên bố trong diễn văn đọc trước cả nước TQ là không ai có thể buộc TQ phải làm thế này hay thế kia.

Thực tế, kinh tế TQ và Hoa Kỳ đều đang thiệt hại, nhưng Hoa Kỳ sức mạnh hơn nhiều, sức bền cũng vượt xa TQ.

Một tin động trời trong năm 2018 là: công an TQ bắt giam khoảng 1 triệu người dân Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, giam vào các trại tập trung khổng lồ, cắt đứt truyền thông với thế giới bên ngoài, cưỡng bách lao động và bắt học tập văn hóa Hán Tộc, lý thuyết Mác Lê Mao và tư tưởng Tập Cận Bình.

Những người dân Duy Ngô Nhĩ bên ngoài trại cải tạo cũng thê thảm vì các quyền tự do bi hạn chế, bị cấm đi lại ra ngoài thị trấn nơi ở, tôn giáo chính của sắc dân này là Hồi giáo bị siết chặt, cấm dân Duy Ngô Nhĩ liên lạc với người thân ngoài Hoa Lục. Tháng 10/2018 có tin từ thông tấn ChinaFile là khoảng 1 triệu người Hán tộc được nhà nước TQ gài vào các căn hộ người Duy Ngô Nhĩ nhằm cải tạo chính trị toàn bộ dân Tân Cương. Nghĩa là, y hệt như Sài Gòn sau ngày 30/4/1975.

Câu chuyện đáng chú ý trong năm cũng là tình hình những người giàu nhất thế giới bốc hơi 511 tỷ đôla trong năm 2018: Mất tới 511 tỷ đôla sau khi nửa đầu năm hốt bạc.

Tính trong tuần lễ cuối tháng 12/2018, căng thẳng thượng mại toàn cầu và nỗi lo kinh tế Mỹ suy thóai đã làm 500 người trong danh sách đại tỷ phú Bloomberg Billionaires Index còn giữ tài sản 4.7 ngàn tỷ đôla. Như thế là đảo ngược lợi tức đầu năm, khi tài sản nhóm đại gia giàu nhất thế giới trên đạt kỷ lục là 5.6 ngàn tỷ đôla.

Ngay cả Jeff Bezos (ông chủ Amazon), người có lợi tức tăng cao nhất trong năm 2018, tài sản tới 168 tỷ đôla vào tháng 9/2018, tức là lợi tức là 69 tỷ đôla. Vậy là sụt mất 53 tỷ đôla, tới cuối năm chỉ còn 115 tỷ đôla.

Tương tự, Mark Zuckerberg (ôngc hủ FaceBook), bốc hơi 23 tỷ đôla.

Tính chung 173 tỷ phú Hoa Kỳ trên danh sách đó, mất 5.9% tài sản.

Một tin nhức nhối cho lương tâm nhân loại trong năm 2018 là khủng hoảng nhân đạo tại Yemen, nơi cuộc nội chiến giữa loạn quân Houthi do Iran yểm trợ và chinh phủ Yemen do Hoa Kỳ và Saudi Arabia yểm trợ đã làm chết 17,000 người kể từ năm 2015, và làm nhiều triệu người tản cư ra khỏi nhà. Ước tính 14 triệu người (khoảng ½ dân số Yemen) cơ nguy chết đói.

Một tin động trời trong năm là chuyện nhà báo Jamal Khashoggi bị mất tích ngày 2 tháng 10/2018 sau khi bước vào sứ quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, được suy đoán và chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ có chứng cớ là các băng ghi âm cho thấy Khashoggi bị các sĩ quan an ninh Saudi Arabia giết, cưa xác làm nhiều mảnh và thủ tiêu cho không còn tung tích. Nhà báo JK là người Saudi, là cựu tổng giám đốc và tổng biên tập của Al-Arab News Channel, khuynh hướng cấp tiến, trốn khỏi Saudi Arabia tháng 9/2017 sau khi Chính phủ nước này cấm ông sử dụng Twitter, và kể từ đó đã viết các bài báo chỉ trích Chính phủ Saudi Arabia. Tới tháng 10/2018, nhà nước Saudi Arabia mới thú nhận đã đánh chết JK trong sứ quán, giao xác cho người địa phương thủ tiêu. Nhóm an ninh 15 người từ Saudi tới mật phục để gài JK vào sứ quán, là giết. Trong khi đó, Tổng Thống Trump vẫn bênh vực Saudi Arabia tới cùng.

Tin lớn trong năm 2018 còn là đội tuyển Việt Nam đoạt Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (AFF Championship), tức là giải bóng đá giữa các đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức. Lần tổ chức giải đấu gần đây nhất (2018), Việt Nam vô địch giải đấu lần thứ 2 sau 10 năm (Kể từ lần vô địch đầu tiên vào năm 2008), sau khi đánh bại Malaysia với tổng tỉ số 3-2 sau hai trận lượt đi và về ở chung kết.

Tin lớn khác nữa là, cô H'Hen Niê là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017, sinh năm 1992 tại tỉnh Đắk Lắk, là người đồng bào dân tộc thiểu số đầu tiên tại Việt Nam giành vương miện Hoa hậu Hoàn vũ, sắc tộc Ê-đê với làn da nâu và mái tóc ngắn. Cô đã đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2018 tại Thái Lan và lọt vào Top 5 chung cuộc. Đây cũng chính là thành tích cao nhất của Việt Nam trong lịch sử tham gia cuộc thi này.

Nhưng tin chú ý nhất là những cuộc biểu tình trong tháng 6/2018 để chống Dự thảo Luật Đặc khu Kinh tế và Dự thảo Luật An ninh mạng.

Ngày 10 tháng 6/2018, hàng ngàn người dân tại một số địa phương là Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Thuận, Nha Trang, Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu và Sài Gòn xuống đường biểu tình phản đối Dự thảo Luật Đặc khu Kinh tế và Dự thảo Luật An ninh mạng. Tự điển Bách khoa Mở ghi rằng theo báo Asia Times cho rằng cuộc biểu tình này ngoài việc phản đối Trung Quốc còn thể hiện những vấn đề về dân chủ và nhân quyền, rõ ràng đang ngày càng có nhiều người Việt Nam đặt nghi vấn về tính chính danh của Đảng Cộng sản cầm quyền. Tuyến đường Quốc lộ 1 tại Phan Rí bị tê liệt, đường ra sân bay Tân Sơn Nhất bị tắc nghẽn.

Tại Hà Nội, có 40 đến 50 người tập trung tại Hồ Hoàn Kiếm với các biểu ngữ chống Trung Quốc, trong đó có một tấm ghi là "Không cho Trung Quốc thuê đất dù chỉ trong một ngày". Phóng viên AFP thấy cảnh sát mặc thường phục đã kéo 20 người biểu tình lên xe buýt gần đó.

Tại Bình Thuận, 102 người đã bị bắt.

Vào 9h sáng ngày 11 tháng 6, hàng loạt công nhân nữ của Công ty Pou Chen Corporation (quận Bình Tân, TPSG) đã biểu tình trước cổng công ty và hò hét "yêu cầu bỏ Luật Đặc khu".

Ngày 11 tháng 6, người dân Bình Thuận biểu tình trên Quốc lộ 1, khu vực ngã 3 Cầu Nam, thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Đám đông đã chặn xe, ném đá, tấn công lực lượng công an làm nhiệm vụ tại đây, dồn ép lực lượng cảnh sát cơ động vào bên trong văn phòng, ép cảnh sát phải cởi bỏ quân phục, sau đó đập phá gần như toàn bộ tài sản của trụ sở cơ quan Cảnh sát PCCC đóng tại huyện Tuy Phong, đốt cháy 8 ô tô. Có ít nhất 20 cảnh sát bị thương phải điều trị.

Có người cho rằng chính công an gài vào người biểu tình kích động bạo lực để làm mất chính nghĩa biểu tình. Và liên tục nhiều tháng sau, nhà nước khởi tố và bỏ tù hàng trăm người liên hệ các cuộc biểu tình.

Luật An Ninh Mạng bây giờ đã thông qua. Trong khi đó, Dự thảo Luật Đặc Khu hoãn sang năm 2019, nhưng ai cũng biết là Quốc hội bù nhìn cũng sẽ thông qua.

Tình hình Việt Nam u ám không thôi…

19/01/2019(Xem: 121)
Kính tặng tất cả Quả Phụ Hoàng Sa – ngày 19-01-1974 -... Thấy vài chiến hạm cặp dọc cầu tàu, tự dưng tiếng hát ngân lên âm thầm trong lòng nàng: “Bến ấy ngày xưa người đi vấn vương biệt ly… Thấy bóng người về hay chăng?
19/01/2019(Xem: 104)
19/01/2019(Xem: 109)
Sự kiện và Thời sự: Một năm Kim Jong-un sang Trung Quốc CS, gọi tắt Trung Cộng [TC] gặp Chủ Tịch Tập Cận Bình 4 lần. Chuyến thứ tư, thông tấn nhà nước Bắc Triều Tiên KCNA cho biết Kim Jong-un thăm Bắc Kinh theo lời mời của Chủ tịch TC Tập Cận Bình từ ngày 7/1 đến 10/1. ‘Báo đài’ của TC loan tải TC ủng hộ Bắc Hàn và Mỹ "tổ chức các hội nghị thượng đỉnh và đạt được kết quả, đồng thời ủng hộ các bên liên quan giải quyết các mối quan ngại thông qua đối thoại". Ông Tập cũng nói rằng TC sẵn sàng đóng "vai trò tích cực và mang tính xây dựng" đối với việc duy trì hòa bình và đạt được mục tiêu phi nguyên tử hóa trên bán đảo Triều Tiên, theo Tân Hoa Xã. "Ông Tập Cận Bình nói rằng các vấn đề do Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên đưa ra là những yêu cầu chính đáng và ông hoàn toàn đồng ý rằng quyền lợi hợp lý của Bình Nhưỡng cần được giải quyết".
19/01/2019(Xem: 84)
WASHINGTON - Trưởng đoàn đàm phán phi nguyên tử của Bắc Hàn đã tới thủ đô Hoa Kỳ để thảo luận chuẩn bị cuộc hội ngộ thượng đỉnh thứ nhì. Tin tức từ Nam Hàn cho biết sứ giả Kim Yong-chol chuyển thư riêng của lãnh tụ Kim tới TT Trump vào dịp này.
19/01/2019(Xem: 75)
CARACAS - Venezuela bỏ MK để dùng tiền euro trong các giao hoán tài chính quốc tế trong khi kinh tế tiếp tục lụn bại dưới quyền lãnh đạo của TT phái tả Maduro tự xưng là xã hội chủ nghĩa.
19/01/2019(Xem: 61)
BEIRUT - Nguồn tin quân sự Lebanon loan báo: công dân Hoa Kỳ Colin Emery bị bắt hôm Thứ Ba sau khi xâm nhập biên giới Lebanon-Israel trong khi lực lựng Lebanon tuẩn tiễu biên giới.
19/01/2019(Xem: 61)
ABU DHABI - Tài liệu mới thu thập được xác nhận: quân đội của quốc gia Arap UAE được Hoa Kỳ huấn luyện để tham chiến tại Yemen trong liên minh do Saudi Arabia dẫn dầu. Yahoo News đưa tin: phi công UAE được huấn luyện bằng chiến đấu cơ F-16 tại căn cứ không quân Hoa Kỳ Al Dhafra, 30 kilomet phía nam thủ đô Abu Dhabi.
19/01/2019(Xem: 62)
ADDIS ABABA - Ủy viên châu Phi Noussa Fakl Mahamat tuyên bố “Tình hình tại nước Congo Dân Chủ Cộng Hòa (hay DRC) đã trở lại yên tĩnh, nhưng vẫn có lý do để quan ngại – là các hoài nghi nghiêm trọng về kết quả kiểm phiếu đã công bố”.
19/01/2019(Xem: 73)
ISLAMABAD - Vai trò Thủ Tướng của ông Imran Khan, cựu cầu thủ nổi tiếng, khó kéo dài hết nhiệm kỳ 5 năm, là nhận định của cựu TT Asif Ali Zardari.
19/01/2019(Xem: 79)
OTTAWA - Bộ tư pháp Canada loan báo: ngày 25-1 sẽ dẫn độ mẹ và cậu của nạn nhân bị giết vì lý do gọi là “điếm nhục gia phong” cho thẩm quyền Ấn Độ xét xử.
19/01/2019(Xem: 69)
SINGAPORE - Kết luận của công trình nghiên cứu bởi Viện ISEAS-Yusof Ishak ghi: 70% số định chế và doanh nghiệp được thăm dò cảm thấy âu lo với việc tham gia sáng kiến gọi là “Một Đai, Một Đường” của Trung Cộng.
19/01/2019(Xem: 62)
Trong những năm qua, không thiếu các vụ rò rỉ dữ liệu lớn. Tuy nhiên, vụ rò rỉ mới có thể gây bất ngờ bởi quy mô của nó. Được đặt tên là “Collection #1”, đây là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất tính theo quy mô với 772,904,991 email và 21,222,975 mật mã đã bị chia sẻ công khai trên Internet.
19/01/2019(Xem: 85)
Khoảng giữa tháng 01/2019, Netflix bất ngờ tăng giá các gói streaming của hãng từ 13-18% so với chi phí hiện hành. Đây là mức tăng giá cao nhất từ trước tới nay, từ khi Netflix ra mắt vào năm 2007 và được áp dụng tại Mỹ. Hiện chưa biết Netflix có áp dụng tăng giá tại thị trường khác hay không.
Tin công nghệ
Trong những năm qua, không thiếu các vụ rò rỉ dữ liệu lớn. Tuy nhiên, vụ rò rỉ mới có thể gây bất ngờ bởi quy mô của nó. Được đặt tên là "Collection #1", đây là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất tính theo quy mô với 772,904,991 email và 21,222,975 mật mã đã bị chia sẻ công khai trên Internet
Khoảng giữa tháng 01/2019, Netflix bất ngờ tăng giá các gói streaming của hãng từ 13-18% so với chi phí hiện hành. Đây là mức tăng giá cao nhất từ trước tới nay, từ khi Netflix ra mắt vào năm 2007 và được áp dụng tại Mỹ. Hiện chưa biết Netflix có áp dụng tăng giá tại thị trường khác hay không.
Người dân Trung Quốc hiện đã có thể biết được ai đang vô công rồi nghề hoặc có vấn đề với tài chính ở quanh họ. "Deadbeat Map", một ứng dụng mini của WeChat, sẽ cho biết vị trí của những "lão lại", từ ngữ được nhà chức trách sử dụng để chỉ những cá nhân không thể trả nợ và bị đưa vào danh sách nợ xấu. Khi mở WeChat, người dùng có thể thấy những cá nhân mang nợ xấu nếu họ ở trong phạm vi 500 mét. Chương trình đang được thử nghiệm tại Thạch Gia Trang, thủ phủ Hà Bắc.
Tính đến tháng 01/2019, ở Mỹ, các bệnh viện cùng phối hợp và liên kết với nhau để chung tay thành lập một công ty sản xuất thuốc không lợi nhuận có tên Civica Rx. Được biết, Civica Rx được công bố vào đầu năm 2018, và từ đó đã có rất nhiều các bệnh viện trên toàn nước Mỹ hứng thú với dự án. Hiện đã có hơn 250 bệnh viện đồng ý tham gia, mục tiêu của tổ chức là làm giảm giá và làm giảm cả sự khan hiếm của các thuốc generic đang có trên thị trường.
Tính đến tháng 01/2019, cuộc chiến bằng sáng chiến giữa Apple và VirnetX đã dần đi đến hồi kết sau khi Apple kháng kiện bất thành, phải chịu khoảng phạt lên đến 440 triệu USD. Trong năm 2018, Apple được lệnh phải bồi thường vì đã vi phạm các giấy phép về kết nối LTE an toàn được sử dụng trong nhiều ứng dụng iOS, bao gồm cả FaceTime.
Vì Trái Đất quay quanh trục của nó, nên các ngôi sao trông có vẻ như đang quay xung quanh một đài quan sát trên Đảo Tenerife của quần đảo Canary. Tất nhiên, các vòng cung đồng tâm đầy màu sắc được vẽ ra bởi các ngôi sao, thực ra tập trung ở Cực Bắc của Trái Đất
Microsoft ra mắt phiên bản Windows Phone cuối cùng vào năm 2017, đó là phiên bản Windows 10 Mobile 1709. Dù hệ điều hành Windows Phone đã không còn thu hút được sự quan tâm của các nhà phát triển, nhưng Microsoft vẫn đảm bảo rằng người dùng nhận được những bản cập nhật bảo mật và vá lỗi kịp thời.
ES File Explorer là một trong những ứng dụng quản lý tập tin được nhiều người sử dụng nhất trên Android với hơn 100,000,000 lượt tải về . Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 01/2019, một số nguồn tin cho biết, ES File Explorer đang có một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, khiến cho các dữ liệu trong máy của người dùng có thể bị người khác lấy đi nếu cả hai đang dùng chung một kết nối mạng Internet.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Ford và Volkswagen chính thức công bố thỏa thuận hợp tác đầu tiên trong lĩnh vực xe bán tải và xe thương mại bằng việc thành lập một liên minh mới.
Sau khi CES 2019 khép lại, MWC 2019 sẽ là sự kiện được chờ đợi tiếp theo. Sự kiện diễn ra tháng 02/2019 tại Barcelona, Tây Ban Nha. Xiaomi đã xác nhận có mặt, còn Sony cũng bắt đầu gửi giấy mời cho báo chí. Một công ty lớn khác cũng sẽ xuất hiện là LG, và theo một số nguồn tin từ Hàn Quốc, nhà sản xuất sẽ giới thiệu smartphone màn hình gập.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Cơ quan chức năng Na Uy chính thức mở cuộc điều tra hình sự đối với dịch vụ stream nhạc chất lượng cao TIDAL vì đã giả mạo số liệu lượt nghe của 2 album Lemonade của Beyoncé và The Life of Pablo của Kanye West. Theo trang tin Dagens Næringsliv của Na Uy, có thể một số cá nhân làm việc ở TIDAL đã sử dụng 1.3 triệu tài khoản để tăng lương truy cập 2 album nói trên lên khoảng vài trăm triệu lượt nghe.
Để kiếm nguồn ngoại tệ phát triển chương trình vũ khí hạt nhân, Triều Tiên sử dụng những hacker cũng như những thủ đoạn để ăn cắp tiền từ các ngân hàng cũng như các tổ chức trên toàn thế giới. Nạn nhân mới nhất của họ là Redbanc, ngân hàng có nhiệm vụ kiểm soát và hoạt động hệ thống máy rút tiền ATM tại Chile. Tất cả câu chuyện đến từ sự bất cẩn của một nhân viên duy nhất của Redbanc.
Nhiều người dùng thường hay sự dụng thử (trial) phần mềm hay dịch vụ nào đó mà quên hủy thuê bao, đến khi hết hạn mà không sử dụng tiếp vẫn bị tính phí qua thẻ. MasterCard muốn ngăn chặn điều này và đã đặt ra quy định mới cho các bên bán hàng rằng người dùng phải đồng ý thì mới được tính phí tiếp
Khoảng giữa tháng 01/2019, sau nhiều đồn đoán, BMW Series 7 phiên bản nâng cấp facelift đã chính thức được ra mắt. Thay đổi dễ dàng nhận thấy nhất về ngoại hình chính là phần lưới tản nhiệt đã to và hầm hố hơn, kèm theo đó là hệ thống đèn pha với họa tiết LED quen thuộc nhưng được làm mỏng hơn.
Ai sẽ là khách hàng toàn lớn nhất của hãng hàng không United Airline? Câu trả lời chính là Apple, công ty đặt mua 50 ghế thương gia mỗi ngày để bay từ San Francisco tới Thượng Hải.