Hôm nay,  
Việt Báo Online

Nhìn Lại Năm 2018

25/12/201800:00:00(Xem: 972)
Nhìn Lại Năm 2018
Trần Khải

 

Một vài chuyện đáng chú ý trong năm 2018… và sẽ có tác động lâu dài qua 2019.

Một hình ảnh trước kia không hình dung nổi, nhưng đã xảy ra trong năm 2018: hai vị nguyên thủ Hoa Kỳ và Bắc Hàn bắt tay nhau, và ngồi họp thượng đỉnh với nhau ba ngày, chứ không chỉ là bắt tay qua loa vài phút.

Hình ảnh TT Donald Trump và lãnh tụ Kim Jong Un bắt tay ngày 12 tháng 6/2018 tại Singapore, ngày đầu của hội nghị thượng đỉnh ba ngày, ngay cả khi chưa giải kết vũ khí nguyên tử Bắc Hàn, nhưng cũng là dấu mốc hòa bình cho bán đảo Đại Hàn – và có biết bao nhiêu người dân Nam Hàn (và Bắc Hàn) đã khóc vì vui mừng.

Dĩ nhiên là, Trung Quốc nhìn dè dặt, và dĩ nhiên Bắc Hàn chưa thoát nổi ảnh hưởng đàn anh láng giềng xã hội chủ nghĩa, nhưng thực ra là chủ nghĩa Đại Hán bành trướng.

Chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, và rồi với nhiều nước là một quả bom lớn về mọi mặt trong năm 2018. Khởi đầu là ngày 22 tháng 3/2018 khi TT Trump tuyên bố áp đặt thuế quan 50 tỷ đô cho hàng hóa Trung Quốc dựa theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, để ngăn hành vi thương mại không công bằng và chuyện trộm tài sản trí tuệ. Và rồi hai nước áp đặt thuế quan leo thang…

Ngày gây bất ngờ nhất là ngày 1 tháng 12/2018, khi trở về Mỹ từ Buenos Aires, nơi các nguyên thủ G20 họp thượng đỉnh, TT Trump tuyên bố hoãn áp đặt thuế quan 200 tỷ đôla vào hàng TQ, cho thấy có vẻ hòa dịu sắp tới cho cuộc chiến tranh thương mại. Đùng một cái, có tin bà Mạnh Văn Chu, Giám đốc tài chánh công ty viễn thông Huawei (Hoa Vi) của Trung Quốc bị bắt ở Vancouver do Mỹ yêu cầu Canada bắt để sẽ dẫn độ về Mỹ vì Hoa Vi đã vi phạm luật cấm vận Mỹ đang áp đặt vào Iran.

Thế rồi, TQ nổi giận, tuyên bố rằng Canada không trả tự do cho bà MạnhVăn Chu là sẽ có “hậu quả trầm trọng” – nhiều ngày sau, công an TQ   bắt 3 công dân Canada, trong đó có lẽ 2 người đầu tiên bị bắt để làm con tin hay trả thù… Công ty Hoa Vi chuyên ngành viễn thông, lớn nhất TQ, đang dẫn đầu công nghệ phủ sóng G5 trên toàn cầu, và bị nghi ngờ làm gián điệp viễn thông cho chính phủ TQ. Bản thân bà Mạnh Văn Chu được xem là “công chúa đỏ”… hậu duệ (cháu nội) của một bạn chiến đấu của Mao Trạch Đông khi khởi đầu cuộc cách mạng cộng sản TQ.

Còn phải chờ xem cuộc chiến thương mại Mỹ-TQ sẽ dẫn tới đâu. Ngay cả khi hòa ước đạt được (dĩ nhiên, hy hữu) cũng không thể sớm được. Vì Tập Cận Bình đã tuyên bố trong diễn văn đọc trước cả nước TQ là không ai có thể buộc TQ phải làm thế này hay thế kia.

Thực tế, kinh tế TQ và Hoa Kỳ đều đang thiệt hại, nhưng Hoa Kỳ sức mạnh hơn nhiều, sức bền cũng vượt xa TQ.

Một tin động trời trong năm 2018 là: công an TQ bắt giam khoảng 1 triệu người dân Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, giam vào các trại tập trung khổng lồ, cắt đứt truyền thông với thế giới bên ngoài, cưỡng bách lao động và bắt học tập văn hóa Hán Tộc, lý thuyết Mác Lê Mao và tư tưởng Tập Cận Bình.

Những người dân Duy Ngô Nhĩ bên ngoài trại cải tạo cũng thê thảm vì các quyền tự do bi hạn chế, bị cấm đi lại ra ngoài thị trấn nơi ở, tôn giáo chính của sắc dân này là Hồi giáo bị siết chặt, cấm dân Duy Ngô Nhĩ liên lạc với người thân ngoài Hoa Lục. Tháng 10/2018 có tin từ thông tấn ChinaFile là khoảng 1 triệu người Hán tộc được nhà nước TQ gài vào các căn hộ người Duy Ngô Nhĩ nhằm cải tạo chính trị toàn bộ dân Tân Cương. Nghĩa là, y hệt như Sài Gòn sau ngày 30/4/1975.

Câu chuyện đáng chú ý trong năm cũng là tình hình những người giàu nhất thế giới bốc hơi 511 tỷ đôla trong năm 2018: Mất tới 511 tỷ đôla sau khi nửa đầu năm hốt bạc.

Tính trong tuần lễ cuối tháng 12/2018, căng thẳng thượng mại toàn cầu và nỗi lo kinh tế Mỹ suy thóai đã làm 500 người trong danh sách đại tỷ phú Bloomberg Billionaires Index còn giữ tài sản 4.7 ngàn tỷ đôla. Như thế là đảo ngược lợi tức đầu năm, khi tài sản nhóm đại gia giàu nhất thế giới trên đạt kỷ lục là 5.6 ngàn tỷ đôla.

Ngay cả Jeff Bezos (ông chủ Amazon), người có lợi tức tăng cao nhất trong năm 2018, tài sản tới 168 tỷ đôla vào tháng 9/2018, tức là lợi tức là 69 tỷ đôla. Vậy là sụt mất 53 tỷ đôla, tới cuối năm chỉ còn 115 tỷ đôla.

Tương tự, Mark Zuckerberg (ôngc hủ FaceBook), bốc hơi 23 tỷ đôla.

Tính chung 173 tỷ phú Hoa Kỳ trên danh sách đó, mất 5.9% tài sản.

Một tin nhức nhối cho lương tâm nhân loại trong năm 2018 là khủng hoảng nhân đạo tại Yemen, nơi cuộc nội chiến giữa loạn quân Houthi do Iran yểm trợ và chinh phủ Yemen do Hoa Kỳ và Saudi Arabia yểm trợ đã làm chết 17,000 người kể từ năm 2015, và làm nhiều triệu người tản cư ra khỏi nhà. Ước tính 14 triệu người (khoảng ½ dân số Yemen) cơ nguy chết đói.

Một tin động trời trong năm là chuyện nhà báo Jamal Khashoggi bị mất tích ngày 2 tháng 10/2018 sau khi bước vào sứ quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, được suy đoán và chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ có chứng cớ là các băng ghi âm cho thấy Khashoggi bị các sĩ quan an ninh Saudi Arabia giết, cưa xác làm nhiều mảnh và thủ tiêu cho không còn tung tích. Nhà báo JK là người Saudi, là cựu tổng giám đốc và tổng biên tập của Al-Arab News Channel, khuynh hướng cấp tiến, trốn khỏi Saudi Arabia tháng 9/2017 sau khi Chính phủ nước này cấm ông sử dụng Twitter, và kể từ đó đã viết các bài báo chỉ trích Chính phủ Saudi Arabia. Tới tháng 10/2018, nhà nước Saudi Arabia mới thú nhận đã đánh chết JK trong sứ quán, giao xác cho người địa phương thủ tiêu. Nhóm an ninh 15 người từ Saudi tới mật phục để gài JK vào sứ quán, là giết. Trong khi đó, Tổng Thống Trump vẫn bênh vực Saudi Arabia tới cùng.

Tin lớn trong năm 2018 còn là đội tuyển Việt Nam đoạt Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (AFF Championship), tức là giải bóng đá giữa các đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức. Lần tổ chức giải đấu gần đây nhất (2018), Việt Nam vô địch giải đấu lần thứ 2 sau 10 năm (Kể từ lần vô địch đầu tiên vào năm 2008), sau khi đánh bại Malaysia với tổng tỉ số 3-2 sau hai trận lượt đi và về ở chung kết.

Tin lớn khác nữa là, cô H'Hen Niê là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017, sinh năm 1992 tại tỉnh Đắk Lắk, là người đồng bào dân tộc thiểu số đầu tiên tại Việt Nam giành vương miện Hoa hậu Hoàn vũ, sắc tộc Ê-đê với làn da nâu và mái tóc ngắn. Cô đã đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2018 tại Thái Lan và lọt vào Top 5 chung cuộc. Đây cũng chính là thành tích cao nhất của Việt Nam trong lịch sử tham gia cuộc thi này.

Nhưng tin chú ý nhất là những cuộc biểu tình trong tháng 6/2018 để chống Dự thảo Luật Đặc khu Kinh tế và Dự thảo Luật An ninh mạng.

Ngày 10 tháng 6/2018, hàng ngàn người dân tại một số địa phương là Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Thuận, Nha Trang, Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu và Sài Gòn xuống đường biểu tình phản đối Dự thảo Luật Đặc khu Kinh tế và Dự thảo Luật An ninh mạng. Tự điển Bách khoa Mở ghi rằng theo báo Asia Times cho rằng cuộc biểu tình này ngoài việc phản đối Trung Quốc còn thể hiện những vấn đề về dân chủ và nhân quyền, rõ ràng đang ngày càng có nhiều người Việt Nam đặt nghi vấn về tính chính danh của Đảng Cộng sản cầm quyền. Tuyến đường Quốc lộ 1 tại Phan Rí bị tê liệt, đường ra sân bay Tân Sơn Nhất bị tắc nghẽn.

Tại Hà Nội, có 40 đến 50 người tập trung tại Hồ Hoàn Kiếm với các biểu ngữ chống Trung Quốc, trong đó có một tấm ghi là "Không cho Trung Quốc thuê đất dù chỉ trong một ngày". Phóng viên AFP thấy cảnh sát mặc thường phục đã kéo 20 người biểu tình lên xe buýt gần đó.

Tại Bình Thuận, 102 người đã bị bắt.

Vào 9h sáng ngày 11 tháng 6, hàng loạt công nhân nữ của Công ty Pou Chen Corporation (quận Bình Tân, TPSG) đã biểu tình trước cổng công ty và hò hét "yêu cầu bỏ Luật Đặc khu".

Ngày 11 tháng 6, người dân Bình Thuận biểu tình trên Quốc lộ 1, khu vực ngã 3 Cầu Nam, thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Đám đông đã chặn xe, ném đá, tấn công lực lượng công an làm nhiệm vụ tại đây, dồn ép lực lượng cảnh sát cơ động vào bên trong văn phòng, ép cảnh sát phải cởi bỏ quân phục, sau đó đập phá gần như toàn bộ tài sản của trụ sở cơ quan Cảnh sát PCCC đóng tại huyện Tuy Phong, đốt cháy 8 ô tô. Có ít nhất 20 cảnh sát bị thương phải điều trị.

Có người cho rằng chính công an gài vào người biểu tình kích động bạo lực để làm mất chính nghĩa biểu tình. Và liên tục nhiều tháng sau, nhà nước khởi tố và bỏ tù hàng trăm người liên hệ các cuộc biểu tình.

Luật An Ninh Mạng bây giờ đã thông qua. Trong khi đó, Dự thảo Luật Đặc Khu hoãn sang năm 2019, nhưng ai cũng biết là Quốc hội bù nhìn cũng sẽ thông qua.

Tình hình Việt Nam u ám không thôi…

21/02/2019(Xem: 167)
TEHRAN - Quan hệ giữa Cộng hòa Hồi Giáo Iran và Hoa Kỳ hiện là xấu hiếm thấy, các trừng phạt của chính quyền Trump nhắm lãnh vực ngân hàng Iran là có ý nghĩa khủng bố - đó là phát biểu của TT Rouhani trong buổi họp nội các ngày Thứ Tư.
21/02/2019(Xem: 160)
CAIRO - 9 nghi can là thành viên Huynh Đệ Hồi Giáo bị quy tội trong nghi án ám sát viên chức lãnh đạo công tố năm 2015 trong lúc nhân quyền suy sụp tại Ai Cập dưới quyền TT gốc lính el-Sisi.
21/02/2019(Xem: 180)
NEW DEHLI - Trong chuyến công du Ấn Độ đầu tiên, thế từ Mohamed bin Salman (hay MbS) hứa đầu tư và tiếp sức đánh khủng bố.
21/02/2019(Xem: 238)
BEIJING - Quân đội tiếp tục chiến dịch diệt tham nhũng của lãnh tụ Tập Cận Bình, Phòng Phong Huy (Fang Fenghui) là nhân vật cấp Tướng bị tuyên án tù chung thân.
21/02/2019(Xem: 175)
TAIPEI, Đài Loan -- Chính phủ Đài Loan cứng rắn đối với chính phủ CS Trung Quốc... Bản tin RTI từ Đài Loan ghi lời Tổng thống Thái Anh Văn: Dùng vũ lực xâm phạm Đài Loan, hoặc đề xướng một nước hai chế độ sẽ không có sự bình đẳng đàm phán thật sự.
21/02/2019(Xem: 637)
WASHINGTON - 1 cáo thị của tòa án xác nhận: luật sư Michael Cohen, là người giúp việc pháp lý tỉ phú Trump nhiều năm, được gia hạn trình diện nhà tù đến ngày 6-5, là hoãn 2 tháng.
21/02/2019(Xem: 318)
OAKKLAND, California - Nhân 1 hội nghị cổ vũ cho sáng kiến “My Brother’s Keeper” của ông tổ chức tại bờ đông bắc Vịnh San Francisco, cựu TT Obama lên tiếng về cách sống đáng mặt nam nhi và nhu cầu tránh thành kiến gây ám ảnh đàn ông, nhất là thanh niên da màu.
21/02/2019(Xem: 497)
WASHINGTON - Twiiter sáng sớm Thứ Tư của chủ nhân Bạch Ốc cho biết: báo New York Times tường thuật không đúng, là kẻ thù thật của nhân dân.
21/02/2019(Xem: 189)
HÀ NỘI - Nguồn thông thạo về các chuẩn bị an ninh và tiếp vận đón lãnh tụ Bắc Hàn tới gặp TT Trump cho hay Kim Jong-un sẽ tới Hà Nội bằng xe lửa và tạm trú tại Nhà Khách.
21/02/2019(Xem: 238)
HANOI -- Đình công tập thể... Chỉ trong vòng hai tuần sau Tết Nguyên Đán, đã xảy ra cả chục cuộc đình công tập thể tại nhiều nơi.
21/02/2019(Xem: 148)
HANOI -- Nhà nước CSVN luôn luôn bạo lực đàn áp, sẵn sàng nhúng máu bàn tay sắt đối với tất cả những gì gọi là nhân quyền và dân quyền.
21/02/2019(Xem: 110)
Thành phố đang phát triển Kế hoạch giảm thiểu thiên tai tại địa phương (Local Hazard Mitigation Plan, LHMP) nhằm giảm thiệt hại về tính mạng và tài sản, tạo hiệu quả toàn thành phố và giảm tổn thất do thiên tai gây ra. Cộng đồng được mời tham gia dự án LHMP bằng cách tham dự cuộc họp sắp tới do Thành phố tổ chức vào Thứ Năm, ngày 28 tháng Hai, từ 6:00 đến 7:30 tối, tại Trung tâm Họp Cộng đồng Garden Grove (Community Meeting Center) tại địa chỉ 11300 Stanford Avenue.
21/02/2019(Xem: 132)
21/02/2019(Xem: 147)
Vậy là bóng đá Việt Nam cũng kiếm được một vị trí đáng kiêng nể, tuy là chưa lên chức vô địch thiên hạ...
21/02/2019(Xem: 24)
Tác giả sinh quán tại Hội An, Quảng Nam, tốt nghiệp Đốc Sự Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, Cựu tù chinh trị, hiện định cư tại Virginia. Ông góp bài Viết Về Nước Mỹ từ nhiều năm qua và đã ấn hành 4 tập truyện ngắn. Nhà văn Võ Phiến nhận xét về các nhân vật truyện của Phạm Thành Châu đã phải kêu là “Tuyệt vời. Sao mà họ chung tình đến thế.” Sau đây, thêm một truyện ngắn Phạm Thành Châu.
Tin công nghệ
Nằm giữa quầng thiên thể yên bình đẹp đẽ, vdB 9 màu xanh xinh đẹp là đối tượng thứ 9 trong danh mục tinh vân phản chiếu năm 1966 của Sidney van den Bergh. Nó phân chia trường quan sát trong ảnh thiên văn, có kích thước gấp đôi trăng tròn, với những ngôi sao và đám mây bụi tối tăm che khuất trong chòm sao Cassiopeia phía bắc.
Hiện nay, hầu như toàn bộ hệ thống tự lái trên xe hơi đều chưa hoàn thiện và mang tính hỗ trợ cho lái xe, chưa hoàn toàn thay thế được cho lái xe. Tuy nhiên, theo nhà sáng lập kiêm CEO của hãng xe điện tự lái Tesla, điều này có thể thay đổi trong tương lai gần.
Khoảng giữa tháng 02/2019, cuối sự kiện Unpacked, Samsung đã giới thiệu cả chiếc S10 5G - chiếc smartphone 5G đầu tiên của hãng. S10 5G sẽ có pin lớn hơn, màn hình lớn hơn so với S10 Plus. Máy sẽ được bán ra từ nửa đầu năm 2019 và chưa có giá bán chính thức.
Lần đầu được nhá hàng hồi tháng 11/2018 tại sự kiện dành cho lập trình viên, ngày hôm nay tại sự kiện Galaxy Unpacked 2019, Samsung đã chính thức trình làng smartphone màn hình gập đầu tiên mang tên Galaxy Fold.
Đã từ lâu phím Bixby (nằm dưới phím tăng giảm âm lượng) vốn chỉ có một chức năng là kích hoạt trợ lý ảo Bixby của Samsung mà không hề có thêm bất kỳ tính năng nào khác. Tuy nhiên, với Galaxy S10, người dùng đã có thể gán các ứng dụng vào phím bấm Bixby.
Tháng 01/2019, Bộ Tư pháp Mỹ buộc tội Huawei đánh cắp bí mật thương mại, gian lận ngân hàng. Khoảng giữa tháng 02/2019, trang The Information đã đăng tải bài viết hé lộ các chiêu trò đánh cắp bí mật thương mại của Huawei, một số nhằm vào Apple.
Khoảng giữa tháng 02/2019, Qualcomm đã ra mắt modem Snapdragon X55 hỗ trợ 5G hoàn toàn mới với hiệu năng tốt hơn thế hệ trước. X55 có thể đạt tốc độ download lên tới 7 Gbps và tốc độ upload lên tới 3 Gbps
Eta Carinae có thể sắp sửa nổ tung. Nhưng không ai biết khi nào - có thể là năm sau, cũng có thể là một triệu năm nữa. Khối lượng của Eta Carinae - lớn hơn Mặt trời khoảng 100 lần - khiến nó trở thành một ứng cử viên xuất sắc cho siêu tân tinh toàn diện. Các ghi chép lịch sử cho thấy khoảng 170 năm trước, Eta Carinae đã trải qua một vụ nổ bất thường, khiến nó trở thành một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời phía nam.
Trong thời gian qua, giới công nghệ đã liên tục được thấy những hình ảnh và thông tin đồn đoán của bộ ba Galaxy S10 sắp được Samsung ra mắt. Tuy nhiên, có một thiết bị bí ẩn mà chúng ta chưa một lần được thấy hình ảnh thật sự - chiếc smartphone màn hình gập Galaxy Fold.
Khoảng giữa tháng 02/2019, GlobalFoundries, hãng gia công chip bán dẫn lớn thứ 3 thế giới sau TSMC và Samsung, đang được rao bán bởi các nhà đầu tư. GlobalFoundries đã thất bại trong việc phát triển dây chuyền sản xuất 7 nm và đang bị bỏ rơi bởi chính đối tác lớn nhất của họ là AMD.
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, những công nghệ như theo dõi dây đeo tay, giám sát video và robot phát hiện ma túy đang được sử dụng thử nghiệm trong nhà tù tại Hồng Kông.
Khoảng giữa tháng 02/2019, trong một cuộc phỏng vấn công khai đầu tiên kể từ khi con gái ông – CFO của Huawei - Meng Wanzhou (Mạnh Vãn Châu) bị bắt vào tháng 12/2018. Ông Nhậm chia sẻ với BBC rằng các cáo buộc và cáo trạng hình sự của chính phủ Mỹ bao gồm gian lận và ăn cắp bí mật thương mại sẽ chẳng bao giờ có thể “đè bẹp” Huawei
Razer là một hãng sản xuất gaming gear nổi tiếng, nhưng lại có tham vọng lấn sân sang mảng smartphone với dòng sản phẩm Razer Phone. Được quảng bá là smartphone chơi game hàng đầu, nhưng Razer Phone vẫn vấp phải sự cạnh tranh gay gắt từ những chiếc smartphone flagship cao cấp
Các công cụ điều hướng trong Android 9 Pie đã loại bỏ sự cần thiết của nút bấm gọi lên “các ứng dụng gần đây” (Recent Apps). Do đó, cấu hình điều hướng mặc định của Android Q được giảm xuống chỉ còn hai nút: biểu tượng Home và nút Back, chỉ hiện lên khi cần thiết.
Việc những chiếc điện thoại phát nổ không còn là thông tin quá xa lạ, nhưng không có nghĩa là các công ty có thể quên đi những tai nạn đã từng xảy ra trước đây. Apple là một ví dụ điển hình, công ty đang bị một người phụ nữ khởi kiện vì chiếc iPad bốc cháy và gây nên cái chết của người chồng.