Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Dị Ứng Và Sốc Phản Vệ: Điều Gì Đánh Sập Cơ Thể Chỉ Trong Vài Phút?

20/11/201800:00:00(Xem: 1301)
DI UNG VA SOC
Một ngày nọ khi thức dậy, thời tiết thay đổi khiến cơ thể chúng ta phát ban và nổi mẩn đầy người. Hoặc nghiêm trọng hơn, ta cảm thấy tim đập nhanh, lên cơn hen suyễn và khó thở sau khi tiếp xúc với một tác nhân lạ nào đó trong không khí, chẳng hạn như lông mèo hoặc phấn hoa. Đó là những biểu hiện thường thấy của dị ứng. Thật khó hiểu tại sao thời tiết và một sợi lông mèo có thể khiến cơ thể ngứa ngáy và phồng rộp lên. Trong trường hợp cá biệt, dị ứng còn gây sốc phản vệ và giết người.

Thật là nguy hiểm và không thể coi thường. Nhưng cơ chế nào khiến dị ứng gây ra sốc phản vệ? Đó vẫn còn là một bí ẩn đối với các nhà khoa học. Họ đang tìm hiểu điều này một cách rất nghiêm túc và thận trọng.

Khoảng giữa tháng 11/2018, một nghiên cứu trên chuột đăng trong tạp chí Science đã lần đầu tiên tiết lộ những gì xảy ra bên trong cơ thể, sau khi phơi nhiễm với một lượng dù rất nhỏ tác nhân dị ứng. Tại sao dị ứng có thể đánh sập cả cơ thể chỉ trong vài phút?

Tế bào đuôi gai: Một trung tâm của sốc phản vệ

Như đã biết, dị ứng là hệ quả gây ra bởi sự nhầm lẫn của hệ miễn dịch, khi nó nhận dạng sai một chất vô hại nào đó thành có hại. Sau đó, các phản ứng miễn dịch quá mẫn sẽ xuất hiện. Nếu tác nhân gây dị ứng đến từ không khí, chẳng hạn như phấn hoa, lông động vật, các triệu chứng thường thấy là hắt hơi, sổ mũi, ngứa, đỏ mắt, ho, thở khò khè…Nếu tác nhân gây dị ứng là thức ăn, chẳng hạn như một số người bị dị ứng với lạc, hải sản, và một số loại kháng sinh, phản ứng thường thấy là đau bụng, đầy hơn, nôn, phát ban, ngứa…

Nhưng hậu quả nguy hiểm nhất mà dị ứng có khả năng gây ra là sốc phản vệ. Sốc phản vệ ảnh hưởng đến rất nhiều cơ quan trong cơ thể, từ hệ hô hấp, tiêu hóa cho đến hệ tuần hoàn. Chỉ trong vài phút sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, sốc phản vệ có thể gây phù nề, tim đập nhanh, co thắt phế quản, hạ đường huyết cho đến hôn mê và tử vong.

Mỗi năm, ở Mỹ có khoảng hơn 800 trường hợp tử vong do sốc phản vệ với các tác nhân như nọc độc côn trùng, thuốc kháng sinh, nhựa cao su và thực phẩm...

Trước đây, các nhà khoa học đã biết một loại tế bào miễn dịch được gọi là tế bào mast, đóng vai trò trung tâm trong sốc phản vệ. Khi một chất gây dị ứng được phát hiện, các tế bào sẽ giải phóng các phân tử gây viêm như histamin và tạo ra phản ứng viêm như một cơ chế bảo vệ cơ thể. Nhưng họ vẫn chưa biết được tại sao thông tin về sự hiện diện của tác nhân gây dị ứng lại có thể được truyền đi một cách rất nhanh chóng giữa các tế bào mast, để gây ra một phản ứng sốc nhanh đến thế.

Trong nghiên cứu mới trên chuột, cuối cùng các nhà khoa học cũng nắm được manh mối từ một loại tế bào gọi là tế bào đuôi gai. Soman N. Abraham, nhà miễn dịch học và là tác giả chính của nghiên cứu đến từ Đại học Duke cho biết: “Phát hiện chính là các tế bào đuôi gai, những nhân tố chính trong sự phát triển dị ứng, cũng đóng một vai trò trực tiếp trong việc kích hoạt sốc phản vệ”. Để tìm ra điều này, Abraham và nhóm nghiên cứu đã làm giảm số lượng từng loại tế bào miễn dịch trong những con chuột thí nghiệm. Sau đó, họ tiêm vào cơ thể chúng các độc tố gây sốc phản vệ.


Kết quả chỉ ra, những con chuột không thể chỉ sử dụng tế bào mast để tạo ra phản ứng dị ứng. Vì khi họ giảm tế bào đuôi gai, những con chuột cũng không hề bị sốc phản vệ.

Đánh sập cơ thể chỉ trong vài phút

Để tìm hiểu kỹ hơn, các nhà khoa học đã sử dụng kính hiển vi photon kép để quan sát hoạt động của các tế bào đuôi gai. Sở dĩ, chúng được gọi là tế bào đuôi gai vì một nhánh của chúng có những tua dài mọc ra để thăm dò vào các tế bào khác. Khi tế bào đuôi gai bám trên bề mặt bên ngoài của mạch máu, chúng sử dụng những nhánh tua để thâm nhập vào thành tế bào, tìm kiếm các chất xâm nhập. Nếu phát hiện một chất gây dị ứng, tế bào đuôi gai sẽ truyền thông tin này đến mọi tế bào mast xung quanh - và cách thực hiện điều rất kì lạ.

Thông thường, khi các tế bào đuôi gai phát hiện kháng nguyên – các phân tử kích thích đáp ứng miễn dịch của cơ thể - chúng sẽ tiếp nhận chúng, xử lý và đưa thông tin về kháng nguyên ra bề mặt tế bào và truyền nó tới các tế bào T của hệ miễn dịch, kích hoạt phản ứng phòng vệ. Nhưng với các chất gây dị ứng, tế bào đuôi gai lại kéo nó ra khỏi mạch máu, sau đó bọc nó vào một bong bóng nhỏ gọi là microvesicles sinh ra từ bề mặt chính mình.

Nhà miễn dịch học Hae Woong Choi đến từ Đại học Duke giải thích: “Ngoài năng lực đã được biết đến trước đó là tiếp nhận, xử lý và trình bày kháng nguyên cho các tế bào miễn dịch, các tế bào đuôi gai hiện còn tích cực phân phối các kháng nguyên mà chúng đã thu được tới các tế bào miễn dịch xung quanh”. Phương pháp phân phối đã giúp tế bào đuôi gai lan truyền thông tin nhanh hơn nhiều và đến được một số lượng lớn các tế bào miễn dịch. Khi các tế bào miễn dịch nhận được microvesicles, các tế bào mast được kích hoạt mạnh, tiết đầy histamines và các chất trung gian gây viêm khác vào máu, khởi phát quá trình sốc phản vệ.

Abraham chia sẻ: “Dù nó có hại khi nhận diện các chất gây dị ứng, nhưng chức năng có thể cần thiết khi chống lại bệnh tật. Có thể những tế bào đuôi gai được thiết kế để phát hiện ký sinh trùng, virus hoặc vi khuẩn trôi nổi trong máu”

Hiện chưa thể biết cơ chế gây sốc phản vệ mà tế bào đuôi gai sử dụng trên chuột có giống với trên người hay không. Nhưng nếu nó giống, các nhà khoa học sẽ có hướng đi để tạo ra một phương pháp ngăn ngừa tình trạng nguy hiểm. Họ sẽ phải tính toán để bảo toàn hiệu lực có ích của các tế bào đuôi gai, trong khi, hạn chế những nhầm lẫn của chúng. Họ sẽ cần phải tìm hiểu tất cả các khả năng có thể kích hoạt tế bào đuôi gai trước khi dự tính tắt chúng hoặc cản trở hoạt động của chúng.

Nguoivietphone.com.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Các luật sư làm việc cho cựu Tổng Thống Donald Trump đã gửi ra các lá thư ngừng và hủy bỏ hôm Thứ Sáu cho Ủy Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hòa (RNC), Ủy Ban Quốc Hội Cộng Hòa Toàn Quốc (NRCC), và Ủy Ban Thượng Viện Cộng Hòa Toàn Quốc (NRSC) về việc sử dụng tên và hình ảnh của ông trên các email gây quỹ và buôn bán, theo một cố vấn của Trump nói với CNN hôm Thứ Bảy, 6 tháng 3 năm 2021.
Thượng Viện và Hạ Viện Tiểu Bang New York đã thông qua dự luật để xóa bỏ quyền hành pháp khẩn cấp được mở rộng của Thống Đốc Andrew Cuomo hôm Thứ Sáu, 5 tháng 3 n ăm 2021, gửi tới bàn giấy của thống đốc để ký, theo CNN tường thuật hôm Thứ Sáu.
Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hôm Thứ Năm, 4 tháng 3 năm 2021, đã làm khó thêm các di dân ở lâu là những người đã bị kết án về trọng tội để tránh bị trục xuất, theo Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Năm.
Tổng Thống Joe Biden đã đồng ý một thỏa thuận với những nhà lập pháp Dân Chủ trung dung để thu hẹp điều kiện hợp lệ mức thu nhập cho đợt kế tiếp của ngân phiếu tài trợ kích thích kinh tế $1,400 mà được bao gồm trong dự luật mà Thượng Viện được dự kiến sẽ biểu quyết trong tuần này, theo nguồn tin Dân Chủ nói với CNN hôm Thứ Tư, 3 tháng 3 năm 2021.
Đối phó lại với tình trạng này, tổ chức bất vụ lợi East Bay Toishan Association gần đây đã triệu tập cuộc họp đầu tiên của nhóm tuần tra bằng chân tại Phố Tàu ở Oakland. Được hậu thuẫn bởi Phòng Thương Mại Phố Tàu Oakland, Hội Sức Khỏe Tâm Thần Cho Các Cộng Đồng Người Trung Hoa, Hệ Thống Môi Trường Á Châu Thái Bình Dương và Tổ Chức Người Mỹ Gốc Á và Đảo Thái Bình Dương, nhóm thiện nguyện không vũ trang này sẽ cung cấp thêm việc quan sát và lắng nghe để xác định các cuộc tấn công chống lại người Mỹ gốc Á thêm nữa. Những thiện nguyện viên này cũng sẽ báo cáo các sự kiện, nếu có, cho Ty Cảnh Sát Oakland. “Tôi ở đây để giúp việc báo cáo,” theo Cảnh Sát Mae Phu của Oakland Police Asian Community Liaison cho biết, theo NBC Bay Area tường thuật. “Một người mà hy vọng họ có thể tin tưởng và có thể trình bày với.” Có nhiều nhóm khác đang tuần tra Phố Tàu. Trong số đó là nhóm Tình Thương tại Oakland, gồm những thiện nguyện viên cống hiến cho những người Á Châu cao niên cần hộ tống quanh
Ít nhất 13 người chết khi một chiếc xe SUV chở 25 người đụng vào một xe chở hàng vào sáng Thứ Ba, 2 tháng 3 năm 2021, tại Quận Imperial, miền Nam California, theo bản tin của Đài News Channel 3 tường thuật hôm Thứ Ba.
Lực lượng đặc nhiệm của chính phủ Biden sẽ đoàn tụ các gia đình bị chia cách tại biên giới dưới thời cựu Tổng Thống Donald Trump sẽ cho phép những gia đình đó đoàn tụ và định cư tại Hoa Kỳ, theo Bộ Trưởng Nội An Hoa Kỳ Alejandro Mayorkas tuyên bố hôm Thứ Hai, 1 tháng 3 năm 2021 qua bản tin của báo Politico tường trình hôm Thứ Hai.
Cựu Tổng Thống Donald Trump đã nhiều lần nói dối về cuộc bầu cử của ông trên sân khấu tại Hội Nghị Hành Động Chính Trị Bảo Thủ (CPAC) tại Orlando, Florida hôm Chủ Nhật, 28 tháng 2 năm 2021, tìm cách lấy lại vai trò của ông như nhà vua của Đảng Cộng Hòa trong khi ông tự khẳng định mình đóng vai trò chính yếu trong các cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm 2022, theo CNN tường thuật hôm Chủ Nhật.
Trong khi Washington chờ đợi việc bỏ phiếu của các Dân Biểu Hạ Viện đối với dự luật trợ giúp Covid-19 trị giá 1.9 ngàn tỉ đô la hôm Thứ Sáu, Thống Đốc California Gavin Newsom đã ký gói tài trợ vi khuẩn corona trị giá 7.6 tỉ đô la, theo bản tin của Đài KRON tại California cho biết qua tường thuật của Finace.yahoo.com hôm Chủ Nhật, 28 tháng 2 năm 2021.
Ca sĩ Lady Gaga đã sẵn sàng để trao $500,000 tiền thưởng cho một người phụ nữ bí mật là người đã trả lại những con chó mặt xệ (bulldogs) giống Tây yêu quý của cô đã bị bắt cóc trong một vụ trộm cắp trên đường bạo động gần nhà của ca sĩ này tại Hollywood, theo bản tin của báo The Telegraph tường thuật hôm Thứ Bảy, 27 tháng 2 năm 2021.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.