Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Dị Ứng Và Sốc Phản Vệ: Điều Gì Đánh Sập Cơ Thể Chỉ Trong Vài Phút?

20/11/201800:00:00(Xem: 1627)
DI UNG VA SOC
Một ngày nọ khi thức dậy, thời tiết thay đổi khiến cơ thể chúng ta phát ban và nổi mẩn đầy người. Hoặc nghiêm trọng hơn, ta cảm thấy tim đập nhanh, lên cơn hen suyễn và khó thở sau khi tiếp xúc với một tác nhân lạ nào đó trong không khí, chẳng hạn như lông mèo hoặc phấn hoa. Đó là những biểu hiện thường thấy của dị ứng. Thật khó hiểu tại sao thời tiết và một sợi lông mèo có thể khiến cơ thể ngứa ngáy và phồng rộp lên. Trong trường hợp cá biệt, dị ứng còn gây sốc phản vệ và giết người.

Thật là nguy hiểm và không thể coi thường. Nhưng cơ chế nào khiến dị ứng gây ra sốc phản vệ? Đó vẫn còn là một bí ẩn đối với các nhà khoa học. Họ đang tìm hiểu điều này một cách rất nghiêm túc và thận trọng.

Khoảng giữa tháng 11/2018, một nghiên cứu trên chuột đăng trong tạp chí Science đã lần đầu tiên tiết lộ những gì xảy ra bên trong cơ thể, sau khi phơi nhiễm với một lượng dù rất nhỏ tác nhân dị ứng. Tại sao dị ứng có thể đánh sập cả cơ thể chỉ trong vài phút?

Tế bào đuôi gai: Một trung tâm của sốc phản vệ

Như đã biết, dị ứng là hệ quả gây ra bởi sự nhầm lẫn của hệ miễn dịch, khi nó nhận dạng sai một chất vô hại nào đó thành có hại. Sau đó, các phản ứng miễn dịch quá mẫn sẽ xuất hiện. Nếu tác nhân gây dị ứng đến từ không khí, chẳng hạn như phấn hoa, lông động vật, các triệu chứng thường thấy là hắt hơi, sổ mũi, ngứa, đỏ mắt, ho, thở khò khè…Nếu tác nhân gây dị ứng là thức ăn, chẳng hạn như một số người bị dị ứng với lạc, hải sản, và một số loại kháng sinh, phản ứng thường thấy là đau bụng, đầy hơn, nôn, phát ban, ngứa…

Nhưng hậu quả nguy hiểm nhất mà dị ứng có khả năng gây ra là sốc phản vệ. Sốc phản vệ ảnh hưởng đến rất nhiều cơ quan trong cơ thể, từ hệ hô hấp, tiêu hóa cho đến hệ tuần hoàn. Chỉ trong vài phút sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, sốc phản vệ có thể gây phù nề, tim đập nhanh, co thắt phế quản, hạ đường huyết cho đến hôn mê và tử vong.

Mỗi năm, ở Mỹ có khoảng hơn 800 trường hợp tử vong do sốc phản vệ với các tác nhân như nọc độc côn trùng, thuốc kháng sinh, nhựa cao su và thực phẩm...

Trước đây, các nhà khoa học đã biết một loại tế bào miễn dịch được gọi là tế bào mast, đóng vai trò trung tâm trong sốc phản vệ. Khi một chất gây dị ứng được phát hiện, các tế bào sẽ giải phóng các phân tử gây viêm như histamin và tạo ra phản ứng viêm như một cơ chế bảo vệ cơ thể. Nhưng họ vẫn chưa biết được tại sao thông tin về sự hiện diện của tác nhân gây dị ứng lại có thể được truyền đi một cách rất nhanh chóng giữa các tế bào mast, để gây ra một phản ứng sốc nhanh đến thế.

Trong nghiên cứu mới trên chuột, cuối cùng các nhà khoa học cũng nắm được manh mối từ một loại tế bào gọi là tế bào đuôi gai. Soman N. Abraham, nhà miễn dịch học và là tác giả chính của nghiên cứu đến từ Đại học Duke cho biết: “Phát hiện chính là các tế bào đuôi gai, những nhân tố chính trong sự phát triển dị ứng, cũng đóng một vai trò trực tiếp trong việc kích hoạt sốc phản vệ”. Để tìm ra điều này, Abraham và nhóm nghiên cứu đã làm giảm số lượng từng loại tế bào miễn dịch trong những con chuột thí nghiệm. Sau đó, họ tiêm vào cơ thể chúng các độc tố gây sốc phản vệ.


Kết quả chỉ ra, những con chuột không thể chỉ sử dụng tế bào mast để tạo ra phản ứng dị ứng. Vì khi họ giảm tế bào đuôi gai, những con chuột cũng không hề bị sốc phản vệ.

Đánh sập cơ thể chỉ trong vài phút

Để tìm hiểu kỹ hơn, các nhà khoa học đã sử dụng kính hiển vi photon kép để quan sát hoạt động của các tế bào đuôi gai. Sở dĩ, chúng được gọi là tế bào đuôi gai vì một nhánh của chúng có những tua dài mọc ra để thăm dò vào các tế bào khác. Khi tế bào đuôi gai bám trên bề mặt bên ngoài của mạch máu, chúng sử dụng những nhánh tua để thâm nhập vào thành tế bào, tìm kiếm các chất xâm nhập. Nếu phát hiện một chất gây dị ứng, tế bào đuôi gai sẽ truyền thông tin này đến mọi tế bào mast xung quanh - và cách thực hiện điều rất kì lạ.

Thông thường, khi các tế bào đuôi gai phát hiện kháng nguyên – các phân tử kích thích đáp ứng miễn dịch của cơ thể - chúng sẽ tiếp nhận chúng, xử lý và đưa thông tin về kháng nguyên ra bề mặt tế bào và truyền nó tới các tế bào T của hệ miễn dịch, kích hoạt phản ứng phòng vệ. Nhưng với các chất gây dị ứng, tế bào đuôi gai lại kéo nó ra khỏi mạch máu, sau đó bọc nó vào một bong bóng nhỏ gọi là microvesicles sinh ra từ bề mặt chính mình.

Nhà miễn dịch học Hae Woong Choi đến từ Đại học Duke giải thích: “Ngoài năng lực đã được biết đến trước đó là tiếp nhận, xử lý và trình bày kháng nguyên cho các tế bào miễn dịch, các tế bào đuôi gai hiện còn tích cực phân phối các kháng nguyên mà chúng đã thu được tới các tế bào miễn dịch xung quanh”. Phương pháp phân phối đã giúp tế bào đuôi gai lan truyền thông tin nhanh hơn nhiều và đến được một số lượng lớn các tế bào miễn dịch. Khi các tế bào miễn dịch nhận được microvesicles, các tế bào mast được kích hoạt mạnh, tiết đầy histamines và các chất trung gian gây viêm khác vào máu, khởi phát quá trình sốc phản vệ.

Abraham chia sẻ: “Dù nó có hại khi nhận diện các chất gây dị ứng, nhưng chức năng có thể cần thiết khi chống lại bệnh tật. Có thể những tế bào đuôi gai được thiết kế để phát hiện ký sinh trùng, virus hoặc vi khuẩn trôi nổi trong máu”

Hiện chưa thể biết cơ chế gây sốc phản vệ mà tế bào đuôi gai sử dụng trên chuột có giống với trên người hay không. Nhưng nếu nó giống, các nhà khoa học sẽ có hướng đi để tạo ra một phương pháp ngăn ngừa tình trạng nguy hiểm. Họ sẽ phải tính toán để bảo toàn hiệu lực có ích của các tế bào đuôi gai, trong khi, hạn chế những nhầm lẫn của chúng. Họ sẽ cần phải tìm hiểu tất cả các khả năng có thể kích hoạt tế bào đuôi gai trước khi dự tính tắt chúng hoặc cản trở hoạt động của chúng.

Nguoivietphone.com.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Các thượng nghị sĩ Cộng Hòa đã ngăn chận một dự luật vào tối Thứ Hai để giữ cho chính phủ hoạt động và cho phép liên bang vay tiền, nhưng Dân Chủ nhằm ngăn chận sự đóng cửa đã cam kết sẽ thử lại – cùng lúc thúc đẩy các kế hoạch lớn của Tổng Thống Joe Biden để tái định hình lại chính phủ, theo AP tường thuật hôm Thứ Hai, 27 tháng 9 năm 2021. Các nỗ lực không nhất thiết được liên đới, nhưng hạn chót cuối năm tài khóa để tài trợ cho chính phủ hôm Thứ Năm tuần rồi đang đi ngược lại ước muốn của Dân Chủ để đạt được tiến bộ cho cuộc đại tái thiết của liên bang trị giá 3.5 ngàn tỉ đô la.
Công Ty Xe Hơi Ford và một công ty đối tác nói rằng họ có kế hoạch xây dựng các hãng lớn sản xuất pin xe điện và nhà máy lắp ráp xe hơi tới năm 2025 – một đầu tư lớn trong tương lai của kỹ thuật xe EV mà sẽ tạo ra khoảng 10,800 việc làm và chuyển việc sản xuất trong tương lai của công ty chế tạo xe hơi này xuống Miền Nam, theo bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Hai, 27 tháng 9 năm 2021.
Cựu Tổng Thống Donald Trump có thể bị truy tố nhiều tội trạng qua sự can thiệp bầu cử tại tiểu bang Georgia, theo các nhà phân tích mới đây cho biết, qua bản tin của Business Insider tường thuật hôm Chủ Nhật, 26 tháng 9 năm 2021. Phúc trình bởi Viện Brookings, nhóm tư vấn hàng đầu tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, đã phân tích chứng cứ công khai có sẵn cho thấy rằng Trump và các đồng minh của ông đã cố ép buộc các viên chức Georgia “thay đổi kết qua theo luật định của cuộc bầu cử.”
Những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Hội Đồng Thành Phố Westminster đã được nhấn mạnh tại cuộc họp hôm Thứ Tư, 22-9-2021, khi các thành viên của hội đồng thành phố giận dữ và lớn tiếng kình chống nhau về lời khiển trách đối với 2 nghị viên và sự khen ngợi một nữ diễn viên cách nay 2 năm, theo bản tin của báo Orange County Tribune tường thuật hôm 24 tháng 9 năm 2021. Sau nhiều giờ tranh cãi đôi lúc giận dữ, hội đồng thành phố đã bỏ phiếu với tỉ số 3-2 – với các Nghị Viên Kimberly Ho, Tai Do và Carlos Manzo đồng thuận về việc yêu cầu luật sư thành phố chuẩn bị một nghị quyết khiển trách Thị Trưởng Tri Ta và Phó Thị Trưởng Chi Charlie Nguyen đối với các tuyên bố liên quan đến Tượng Đài Quảng Trị.
Lúc đó, một phát ngôn viên Bạch Ốc của Trump cũng đã xác nhận lá thư nhưng không nói thêm về lá thư đó nói cái gì. Trưởng Phòng Báo Chí Bạch Ốc kế tiếp Jen Psaki chỉ nói đó là lá thư “rộng lượng.” Sau đó, vào tháng 3, Trump đã nói về lá thư trên podcast The Truth với Lisa Boothe. “Cơ bản, tôi chúc ông ấy may mắn và, bạn biết đó, nó dày vài trang và nó được viết ra từ trái tim bởi vì tôi muốn thấy ông ấy làm việc tốt. Xem kìa, ông ấy đó,” Trump đã nói như thế về việc ông để lại lá thư, theo báo The New York Post. Rồi ông Trump lại lập đi lập lại tuyên bố vô căn cứ của ông về sự gian lận trong “cuộc bầu cử mà, bạn biết đó, tôi không bao giờ thừa nhận.”
Cặp này đã đi du lịch nhiều tuần lễ trước khi Anh Laundrie 23 tuổi và đã trở về nhà ở Florida một mình với chiếc xe van màu trắng của họ hôm 1 tháng 9. Anh đã không liên hệ với cảnh sát hay với gia đình cô Petito khi trở về. Gia đình cô Petito đã báo cáo con gái của họ mất tích 10 ngày sau. Hôm Chủ Nhật, thi thể của cô gái 22 tuổi đã được tìm thấy tại Công Viên Quốc Gia Grand Teton National Park tại tiểu bang Wyoming. Nhân viên điều tra phán quyết cái chết của cô là một vụ giết người nhưng không đưa ra chi tiết cô chết như thế nào.
Một học khu California tuyệt vọng đang gửi các tờ rơi tới nhà qua những họp thức ăn trưa của học sinh, nói với các bậc phụ huynh rằng họ đang “tuyển người,” theo bản tin của AP tường thuật hôm Thứ Tư, 22 tháng 9 năm 2021. Những nơi khác, các hiệu trưởng đang tuyển các bảo vệ hướng dẫn học sinh nơi ngả tư đường, các giáo viên được đề nghị ký tặng thưởng và trường học đang trở lại học online. Hiện nay nhiều trường đã chào đón học sinh trở lại lớp học, họ đối diện một thách thức mới: thiếu giáo viên và nhân viên nhà trường điều mà một số học khu nói là họ chưa bao giờ thấy.
3 giờ sau khi được tự do từ trại di dân lớn dưới cầu quốc tế, Mackenson Veillard đứng bên ngoài một trạm xăng và xem xét vận may bất ngờ của ông khi ông và người vợ đang mang thai chờ xe buýt Greyhound chở tới nhà một người anh em tại thành phố San Antonio, theo bản tin của AP tường thuật hôm Thứ Tư, 22 tháng 9 năm 2021. Cặp vợ chồng này đã ở trong trại với hàng ngàn người qua một tuần dưới cầu tại Del Rio, Texas, ngủ trên xi măng và sống bằng bánh mì và nước chai. “Tôi cảm thấy rất căng thẳng,” Veillard, 25 tuổi, nói trong tuần này. “Nhưng bây giờ, tôi cảm thấy khá hơn. Nó giống như tôi đang bắt đầu một cuộc sống mới.”
Bạch Ốc đang đối diện sự lên án gắt gao từ các nhà Dân Chủ đối với việc giải quyết lượng người di dân Haiti tràn ngập tại biên giới phía nam của Hoa Kỳ, sau khi các hình ảnh của các nhân viên Kiểm Soát Biên Giới Mỹ ngồi trên lưng ngựa sử dụng các chiến thuật quá đáng được phát tán trong tuần này, theo Hãng Tin AP tường thuật hôm Thứ Ba, 21 tháng 9 năm 2021.
Tính đến nay, năm 2021 là năm tồi tệ nhất đối với bạo động súng trong nhiều thập niên, vượt xa các mức cao trong năm ngoái, theo CNN tường thuật hôm Chủ Nhật, 19 tháng 9 năm 2021. Theo Gun Violence Archive (GVA), từ ngày 1 tháng 1 tới ngày 15 tháng 9, có tổng cộng 14,516 người bị bắn chết vì bạo động súng tại Hoa Kỳ. Đó là hơn 1,300 người trong cùng thời gian vào năm 2020, tăng 9%. Thảm sát tập thể cũng gia tăng. Cho đến ngày 15 tháng 9, có 498 vụ nổ súng giết người tập thể trên khắp Hoa Kỳ, hay trung bình 1.92 vụ mỗi ngày. Đó là 15% cao hơn năm ngoài, khi cố tổng cộng 611 vụ, trung bình 1.67 vụ mỗi ngày, theo tài liệu từ GVA cho biết.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.