Hôm nay,  
Việt Báo Online

Dị Ứng Và Sốc Phản Vệ: Điều Gì Đánh Sập Cơ Thể Chỉ Trong Vài Phút?

20/11/201800:00:00(Xem: 938)
Dị Ứng Và Sốc Phản Vệ: Điều Gì Đánh Sập Cơ Thể Chỉ Trong Vài Phút?
DI UNG VA SOC
Một ngày nọ khi thức dậy, thời tiết thay đổi khiến cơ thể chúng ta phát ban và nổi mẩn đầy người. Hoặc nghiêm trọng hơn, ta cảm thấy tim đập nhanh, lên cơn hen suyễn và khó thở sau khi tiếp xúc với một tác nhân lạ nào đó trong không khí, chẳng hạn như lông mèo hoặc phấn hoa. Đó là những biểu hiện thường thấy của dị ứng. Thật khó hiểu tại sao thời tiết và một sợi lông mèo có thể khiến cơ thể ngứa ngáy và phồng rộp lên. Trong trường hợp cá biệt, dị ứng còn gây sốc phản vệ và giết người.

Thật là nguy hiểm và không thể coi thường. Nhưng cơ chế nào khiến dị ứng gây ra sốc phản vệ? Đó vẫn còn là một bí ẩn đối với các nhà khoa học. Họ đang tìm hiểu điều này một cách rất nghiêm túc và thận trọng.

Khoảng giữa tháng 11/2018, một nghiên cứu trên chuột đăng trong tạp chí Science đã lần đầu tiên tiết lộ những gì xảy ra bên trong cơ thể, sau khi phơi nhiễm với một lượng dù rất nhỏ tác nhân dị ứng. Tại sao dị ứng có thể đánh sập cả cơ thể chỉ trong vài phút?

Tế bào đuôi gai: Một trung tâm của sốc phản vệ

Như đã biết, dị ứng là hệ quả gây ra bởi sự nhầm lẫn của hệ miễn dịch, khi nó nhận dạng sai một chất vô hại nào đó thành có hại. Sau đó, các phản ứng miễn dịch quá mẫn sẽ xuất hiện. Nếu tác nhân gây dị ứng đến từ không khí, chẳng hạn như phấn hoa, lông động vật, các triệu chứng thường thấy là hắt hơi, sổ mũi, ngứa, đỏ mắt, ho, thở khò khè…Nếu tác nhân gây dị ứng là thức ăn, chẳng hạn như một số người bị dị ứng với lạc, hải sản, và một số loại kháng sinh, phản ứng thường thấy là đau bụng, đầy hơn, nôn, phát ban, ngứa…

Nhưng hậu quả nguy hiểm nhất mà dị ứng có khả năng gây ra là sốc phản vệ. Sốc phản vệ ảnh hưởng đến rất nhiều cơ quan trong cơ thể, từ hệ hô hấp, tiêu hóa cho đến hệ tuần hoàn. Chỉ trong vài phút sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, sốc phản vệ có thể gây phù nề, tim đập nhanh, co thắt phế quản, hạ đường huyết cho đến hôn mê và tử vong.

Mỗi năm, ở Mỹ có khoảng hơn 800 trường hợp tử vong do sốc phản vệ với các tác nhân như nọc độc côn trùng, thuốc kháng sinh, nhựa cao su và thực phẩm...

Trước đây, các nhà khoa học đã biết một loại tế bào miễn dịch được gọi là tế bào mast, đóng vai trò trung tâm trong sốc phản vệ. Khi một chất gây dị ứng được phát hiện, các tế bào sẽ giải phóng các phân tử gây viêm như histamin và tạo ra phản ứng viêm như một cơ chế bảo vệ cơ thể. Nhưng họ vẫn chưa biết được tại sao thông tin về sự hiện diện của tác nhân gây dị ứng lại có thể được truyền đi một cách rất nhanh chóng giữa các tế bào mast, để gây ra một phản ứng sốc nhanh đến thế.

Trong nghiên cứu mới trên chuột, cuối cùng các nhà khoa học cũng nắm được manh mối từ một loại tế bào gọi là tế bào đuôi gai. Soman N. Abraham, nhà miễn dịch học và là tác giả chính của nghiên cứu đến từ Đại học Duke cho biết: “Phát hiện chính là các tế bào đuôi gai, những nhân tố chính trong sự phát triển dị ứng, cũng đóng một vai trò trực tiếp trong việc kích hoạt sốc phản vệ”. Để tìm ra điều này, Abraham và nhóm nghiên cứu đã làm giảm số lượng từng loại tế bào miễn dịch trong những con chuột thí nghiệm. Sau đó, họ tiêm vào cơ thể chúng các độc tố gây sốc phản vệ.

Kết quả chỉ ra, những con chuột không thể chỉ sử dụng tế bào mast để tạo ra phản ứng dị ứng. Vì khi họ giảm tế bào đuôi gai, những con chuột cũng không hề bị sốc phản vệ.

Đánh sập cơ thể chỉ trong vài phút

Để tìm hiểu kỹ hơn, các nhà khoa học đã sử dụng kính hiển vi photon kép để quan sát hoạt động của các tế bào đuôi gai. Sở dĩ, chúng được gọi là tế bào đuôi gai vì một nhánh của chúng có những tua dài mọc ra để thăm dò vào các tế bào khác. Khi tế bào đuôi gai bám trên bề mặt bên ngoài của mạch máu, chúng sử dụng những nhánh tua để thâm nhập vào thành tế bào, tìm kiếm các chất xâm nhập. Nếu phát hiện một chất gây dị ứng, tế bào đuôi gai sẽ truyền thông tin này đến mọi tế bào mast xung quanh - và cách thực hiện điều rất kì lạ.

Thông thường, khi các tế bào đuôi gai phát hiện kháng nguyên – các phân tử kích thích đáp ứng miễn dịch của cơ thể - chúng sẽ tiếp nhận chúng, xử lý và đưa thông tin về kháng nguyên ra bề mặt tế bào và truyền nó tới các tế bào T của hệ miễn dịch, kích hoạt phản ứng phòng vệ. Nhưng với các chất gây dị ứng, tế bào đuôi gai lại kéo nó ra khỏi mạch máu, sau đó bọc nó vào một bong bóng nhỏ gọi là microvesicles sinh ra từ bề mặt chính mình.

Nhà miễn dịch học Hae Woong Choi đến từ Đại học Duke giải thích: “Ngoài năng lực đã được biết đến trước đó là tiếp nhận, xử lý và trình bày kháng nguyên cho các tế bào miễn dịch, các tế bào đuôi gai hiện còn tích cực phân phối các kháng nguyên mà chúng đã thu được tới các tế bào miễn dịch xung quanh”. Phương pháp phân phối đã giúp tế bào đuôi gai lan truyền thông tin nhanh hơn nhiều và đến được một số lượng lớn các tế bào miễn dịch. Khi các tế bào miễn dịch nhận được microvesicles, các tế bào mast được kích hoạt mạnh, tiết đầy histamines và các chất trung gian gây viêm khác vào máu, khởi phát quá trình sốc phản vệ.

Abraham chia sẻ: “Dù nó có hại khi nhận diện các chất gây dị ứng, nhưng chức năng có thể cần thiết khi chống lại bệnh tật. Có thể những tế bào đuôi gai được thiết kế để phát hiện ký sinh trùng, virus hoặc vi khuẩn trôi nổi trong máu”

Hiện chưa thể biết cơ chế gây sốc phản vệ mà tế bào đuôi gai sử dụng trên chuột có giống với trên người hay không. Nhưng nếu nó giống, các nhà khoa học sẽ có hướng đi để tạo ra một phương pháp ngăn ngừa tình trạng nguy hiểm. Họ sẽ phải tính toán để bảo toàn hiệu lực có ích của các tế bào đuôi gai, trong khi, hạn chế những nhầm lẫn của chúng. Họ sẽ cần phải tìm hiểu tất cả các khả năng có thể kích hoạt tế bào đuôi gai trước khi dự tính tắt chúng hoặc cản trở hoạt động của chúng.

Nguoivietphone.com.

 

18/10/2019(Xem: 580)
Khoảng 1 triệu trẻ em Mỹ sẽ bị ngăn không cho tự động đủ điều kiện để ăn trưa miễn phí tại trường học, theo một quy định mới được đề nghị bởi chính phủ Trump
18/10/2019(Xem: 652)
Từ khi cựu cố vấn Fiona Hill điều trần tại ủy ban Hạ Viện về cuộc điện đàm Trump-Zelanski, giới quan sát nhận biết chướng ngại vật trên tuyến phòng thủ chống điều tra để luận tội bắt đầu bị chọc thủng
18/10/2019(Xem: 347)
Apple đã rất thành công trong kinh doanh thiết bị đeo với Apple Watch, chiếc smartwatch phổ biến nhất trên thế giới.
18/10/2019(Xem: 266)
WASHINGTON - Trong phần mở đầu cuộc điều trần tại ủy ban Hạ Viện ngày 16-10, ĐS Gordon Sondland làm việc bên cạnh EU xác nhận: TT Trump chỉ thị cho ông phối hợp với luật sư riêng của ông Trump để vận động Ukraine điều tra con của cựu PTT Biden.
18/10/2019(Xem: 239)
WASHINGTON - TT Trump cử PTT đi Ankara vận động để ngưng chiến dịch vượt biên giới của lực lượng Thổ Nhi Kỳ.
18/10/2019(Xem: 241)
WASHINGTON - Trước thủ tục biểu quyết của hội nghị khoáng đại, hậu thuẫn dành cho luật về mở rộng dân chủ Hong Kong tăng 25% tại Thượng Viện, cụ thể là 25 nhà lập pháp ký bảo trợ.
18/10/2019(Xem: 178)
WASHINGTON - Thông báo trước không là xin phép đòi hỏi các nhà ngoại giao xin phép khi gặp viên chức cấp tiểu bang hay địa phương tại Hoa Kỳ, cũng áp dụng với các tiếp xúc định chế giáo dục, nghiên cứu.
17/10/2019(Xem: 848)
California công bố hệ thống cảnh báo sớm động đất trên toàn tiểu bang lần đầu tiên vào Thứ Năm nhân kỷ niệm 30 năm trận động đất Loma Prieta gây nhiều chết chóc
17/10/2019(Xem: 353)
Sau gần 40 năm hoạt động, USA Today và các trang web kỹ thuật số của nó sắp trải qua một cuộc tái cấu trúc lớn sẽ bao gồm xây dựng tiếp thị kỹ thuật số trong khi loại bỏ phiên bản in
17/10/2019(Xem: 676)
SANTA BARABRA - Toin cảnh sát xác nhận lão tài tử 81 tuổi thủ vai “Tarzan chúa rừng xanh” trong phim truyền hình thập niên 1960 không bị hại – vợ ông là Valerie Lun-deen bị giết tại nhà của gia đình ở Santa Barbara county (nam California).
17/10/2019(Xem: 558)
WASHINGTON - Phân tich đưa tới kết luận : hệ thống thuế hiện hành là động cơ gây ra bất bình đẳng trong xã hội – kinh tế gia Gabriel Zucman là nhà nghiên cứu về chênh lệch giàu./nghèo nói
17/10/2019(Xem: 476)
CAPE CANEVERAL - Vệ tinh nghiên cứu khí quyển đã được NASA phóng thành công từ phản lực cơ đang bay cao 41,300 feet vào ngày 10/10.
17/10/2019(Xem: 1398)
WASHINGTON - Monica Lewinsky là thực tập sinh tại Bạch Ốc năm xưa , là người gây ra scandal tình ái với cựu tổng thống Bill Clinton.
17/10/2019(Xem: 641)
WASHINGTON - Vào ngày 16/10, Dân biểu DC Nancy Pelosi - chủ tịch Hạ Viện- tuyên bố không định tổ chức biểu quyết tại phiên họp khoáng đại yêu cầu chính thức khởi động tiến trình luận tội TT Trump.
17/10/2019(Xem: 842)
WASHINGTON - 12 ứng viên TT cùng đảng DC dự tranh luận trực tiếp truyền hình tại Ohio tối 15-10.
Tin công nghệ
Tháng 10/2019, hãng hàng không Qantas Airways của Australia sẽ khai thác một chuyến bay thương mại dài nhất trong lịch sử. Dự kiến, máy bay sẽ cất cánh ở New York vào ngày 18/10/2019, chuyến bay sẽ vượt qua 16,200 km trong suốt 19 giờ 30 phút để hạ cánh ở Sydney.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Mozilla đang xuất bản các giai thoại về việc xem YouTube có thể trở nên tồi tệ như thế nào, thông qua một trang web riêng.
Apple đã rất thành công trong kinh doanh thiết bị đeo với Apple Watch, chiếc smartwatch phổ biến nhất trên thế giới. Công ty cũng sản xuất một trong những thiết bị đeo tai (ear-worn devices) bán chạy nhất thế giới – AirPods. Chuyên gia phân tích uy tín Ming-Chi Kuo còn tiết lộ rằng Apple Glass AR sẽ chính thức ra mắt vào đầu năm 2020.
Lúc 10 giờ của một buổi sáng cuối tháng 11/2017, nhân viên ngân hàng tại Freiburg, Đức phát hiện thấy hệ thống báo cây ATM đã gặp lỗi. Vụ việc được trình báo lên cơ quan chức năng, và theo lời người trong cuộc, cái máy ATM đã bị nhiễm một loại malware có tên là “Cutlet Maker”, có khả năng ép máy ATM nhả ra tất cả tiền có trong máy.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trận lũ lụt ở Nhật Bản từ bão Hagibis đã phá huỷ 1/3 đoàn tàu cao tốc tương lai có giá trị khoảng 32.8 tỷ Yên (300 triệu USD)
Từ lâu, ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử như smartphone, laptop, tivi... đã bị buộc tội là nguyên nhân gây mất ngủ, thậm chí tổn thương mắt. Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn, có nghĩa là nó mang năng lượng cao và có thể làm hỏng các mô tế bào thị giác.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triệt phá thành công một trong các trang web khai thác trẻ em lớn nhất trên Dark Web.
Khoảng giữa tháng 10/2019, hãng nước ngọt Coca Cola thông báo đã sản xuất thành công lô vỏ chai đầu tiên làm từ nhựa của các loại chất thải nhựa đang trôi nổi trên các đại dương.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang Bloomberg đưa tin nhà sáng lập Faraday Future - Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản tại tòa án Delaware.
Ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok đã mở một văn phòng tại Mountain View, California – cách trụ sở chính của Facebook chỉ vài phút đi bộ. TikTok dường như đang tiếp cận đến "lãnh thổ" của Facebook - theo đúng nghĩa đen.
Khoảng giữa tháng 10/2019, bộ đôi Pixel 4 và Pixel 4 XL đã được Google ra mắt trong sự kiện tối qua. Bộ đôi smartphone mới của Google có một số nâng cấp, đặc biệt là camera, và thay đổi về thiết kế
Khoảng giữa tháng 10/2019, trong sự kiện ra mắt loạt sản phẩm mới của Google, bên cạnh bộ đôi Pixel 4 mới, hãng cũng giới thiệu một chiếc Pixelbook Go mới.
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Purdue Pharma, hãng sản xuất ra loại thuốc OxyContin, loại thuốc giảm đau được cho là nguyên nhân của vấn nạn lạm dụng thuốc giảm đau ở Mỹ đã đệ đơn xin phá sản
Trong ngành hàng không, nữ giới chỉ chiếm số ít ở các mảng như phi công, kỹ sư, thợ máy và nhiều công việc chuyên môn khác. Tuy nhiên, trước sự thiếu hụt về nhân lực chuyên nghiệp, một giải pháp được đưa ra đó là khuyến khích nữ giới tham gia ngành hàng không, vì đây vẫn là nguồn nhân lực dồi giào chưa được khai phá. Khoảng giữa tháng 10/2019, Ủy ban hàng không liên bang (FAA) đã thành lập Ban cố vấn hàng không dành cho phụ nữ nhằm thực hiện chính sách mới.