Hôm nay,  
Việt Báo Online

VN Chuyển Hướng Giữa Thương Chiến Mỹ-Hoa?

25/10/201800:00:00(Xem: 856)
VN Chuyển Hướng Giữa Thương Chiến Mỹ-Hoa?
Nguyễn Xuân Nghĩa & Nguyên Lam RFA

 
Việt Nam thiếu một chiến lược công nghiệp hóa lâu dài

 
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng của đảng Cộng sàn Việt Nam đã chính thức nhận thêm vai trò Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam kề từ ngày 23 Tháng 10. Trong vai trò tập trung này, ông có thể đưa kinh tế Việt Nam về đâu khi mâu thuẫn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng gia tăng? Mục Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu sau đây…

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Việc Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa kiêm nhiệm chức vụ Chủ tịch nước của Việt Nam đã được nhiều người so sánh với trường hợp Tổng bí thư Tập Cận Bình bên Trung Quốc, thưa ông, nếu vậy thì liệu người lãnh đạo mới tại Việt Nam có thể làm được những gì cho kinh tế xứ này trong bối cảnh mâu thuẫn gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ở hai bờ biển Thái Bình Dương?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi cho rằng ông Trọng là người sáng trí khi mượn chữ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du khi nàng Kiều thề thốt với Kim Trọng mà nói ngay sau lễ tuyên thệ, rằng ông là “phận mỏng cánh chuồn”! Ở tuổi 74, già hơn Tập Cận Bình gần 10 năm, ông sẽ mãn nhiệm trong Đại hội đảng khóa tới vào năm 2021, nên chỉ còn vài năm ở tại chức khi Tập Cận Bình đã có hơn năm năm tập trung quyền lực, kể từ cuối năm 2012, mà vẫn chưa thể chuyển hướng kinh tế của Trung Quốc, như đã muốn.

- Hoàn cảnh của Việt Nam tất nhiên là khác Trung Quốc và sau khi làm Tổng bí thư từ năm 2011, ông Trọng đã có thể cải hướng kinh tế của Việt Nam mà vẫn chưa xong. Chúng ta phải trở về bối cảnh sâu xa, trước khi nói tới Việt Nam trong những mâu thuẫn gay gắt giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Nguyên Lam: Nếu vậy, Nguyên Lam xin ông trình bày cho bối cảnh sâu xa đó.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trung Quốc nay chỉ là một ẩn dụ, là một hình tượng lãng mạn, của một cường quốc kinh tế. Từ những năm 2013, sau khi Tập Cận Bình lên lãnh đạo, họ đã thấy mấy chục năm tăng trưởng hết còn nữa, như nhiều xứ khác sau vài chục năm áp dụng quy luật kinh tế thị trường để hiện đại hóa. Một cách cụ thể, Trung Quốc hết là công xưởng toàn cầu với lợi thế nhân công nhiều và rẻ vì lợi thế đó đã hết do nhân công hiếm hơn và đòi lương cao hơn. Nạn lão hóa dân số là một trong nhiều nguyên nhân. Khi ấy, Trung Quốc phải tìm sách lược mới là nâng trình độ sản xuất với các mặt hàng có giá trị cao hơn. Vào hoàn cảnh đó, giới đầu tư quốc tế đã góp phần cho đà tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc sau mấy thập niên phải tìm nơi đầu tư khác và đấy là một cơ hội cho Việt Nam.

- Trên diễn đàn này, từ bốn năm năm về trước, tôi có trình bày về cơ hội đó cho Việt Nam, nhưng xứ này vẫn chưa cải sửa cơ chế dưới sự lãnh đạo của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng. Bây giờ, giữa trận thương chiến Mỹ-Hoa, Việt Nam có một cơ hội nữa mà chẳng biết là có kịp chuyển hướng không vì phải cạnh tranh với nhiều quốc gia khác.

Nguyên Lam: Xin ông phân tích lại về cơ hội bị bỏ lỡ trong ba bốn năm về trước.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Khi Trung Quốc hết giữ vị trí công xưởng toàn cầu với loại hàng rẻ nhờ nhân công có lương bổng thấp, nhà đầu tư quốc tế cần tìm ra các thị trường thay thế tại các nước đang hay mới phát triển, thí dụ như Mexico, Peru, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Philippines, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam, Lào hay Cam Bốt, v.v… Nhưng tiêu chuẩn của giới đầu tư không chỉ có nhân công rẻ mà còn là tay nghề hay năng suất, là hạ tầng cơ sở vật chất lẫn vô hình như môi sinh, luật lệ và đào tạo, trong một chuỗi cung ứng đan kết với nhau.

- Việt Nam mới chỉ nhắm vào lợi thế nhân công rẻ và mời chào bằng biện pháp đặc miễn thuế khóa và đất đai nên vẫn tập trung vào sản xuất hàng dệt sợi, may mặc, giày dép và đồ gỗ, mà là loại rẻ tiền. Mối lợi lớn thì giới đầu tư nước ngoài lấy hết còn nhân công của Việt Nam vẫn không thăng tiến về lương bổng và nhất là về kiến năng, kiến thức và khả năng. Việt Nam thiếu một chiến lược công nghiệp hóa lâu dài và linh động để cũng lên tới trình độ sản xuất cao hơn, như dùng công nghệ hiện đại về thông tin, điện toán, điện tử, kỹ nghệ ráp chế xe hơi….

- Trong chuỗi sản xuất quốc tế, Việt Nam ở vào trình độ hạ đẳng, nôm na là thấp nhất, và tư doanh của Việt Nam lại còn bị quốc doanh chèn ép. Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng không thể không biết nhược điểm ấy mà tại sao lại chưa làm và nay mới tìm ra cơ hội giữa trận bão thương chiến của thiên hạ trong khi cơ chế kinh tế quốc gia lại tích lũy nhiều vấn đề mới?

Nguyên Lam: Thưa ông, những vấn đề ấy là gì và có thuộc trách nhiệm của Thủ tướng chăng?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Nói về trách nhiệm thì ta không quên cái thứ tự đã định chế hóa, là đảng rồi mới tới nhà nước, là Tổng bí thư rồi mới đến Chủ tịch nước và Thủ tướng, Quốc hội, v.v…. là các bình phong của nền “dân chủ tập trung”.

- Về các vấn đề thì kinh tế Việt Nam 1/ quá lệ thuộc vào xuất nhập khẩu; và 2/ bị nhập siêu là nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu, tai hại nhất là xuất nhập khẩu với Trung Quốc; 3/ quá lệ thuộc vào đầu tư của nước ngoài, khi nguồn đầu tư ấy lên tới 50% của Tổng sản lượng và đóng góp tới 70% cho xuất khẩu, mà tai hại nhất cũng lại là đầu tư từ Trung Quốc; 4/ bị bội chi ngân sách quá cao, tới gần 6% Tổng sản lượng và thuế vào quá ít; và 5/ lại vay mượn quá nhiều.

- Căn bản nhất, Việt Nam còn đi đường tắt là cho đầu tư vào lĩnh vực gia cư và địa ốc nên sản sinh rất nhiều đại gia tỷ phú đóng góp rất ít cho sản xuất của cải trên lằn ranh mập mờ của tham ô. Nói về giao dịch thì Việt Nam có lợi thế địa dư là ở bên cạnh Trung Quốc trong việc buôn bán với các nước trên vùng biển Thái Bình Dương, nhưng lợi thế địa dư cũng là một tử điểm về chính trị và đấy là trách nhiệm của đảng.

Nguyên Lam: Bây giờ ta bước qua phần hai, thưa ông, là vị trí kinh tế của Việt Nam trong mâu thuẫn giữa hai nền kinh tế có sản lượng lớn nhất tại hai bờ Thái Bình Dương. Việt Nam có thể làm gì và nên chuyển hướng ra sao?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Việt Nam cần chấn chỉnh lại thất quân bình vĩ mô như vừa nói ở trên.

- Bây giờ khi trù tính chiến lược kinh tế trong hoàn cảnh đổi thay rất lớn hiện nay, Việt Nam nên dùng đầu tư nước ngoài làm đòn bẩy cho đầu tư nội địa, cho tư doanh của quốc gia. Yếu tố then chốt là chuyển giao công nghệ, là cho người Việt tiếp nhận và sử dụng kiến năng, kiến thức và khả năng, thì mới bắt kịp các nước lân bang trong vùng Đông Nam Á. Và công nghệ đó không là thứ phế thải của Trung Quốc. Việc Việt Nam vừa ký kết nhiều hiệp ước tự do thương mại, tổng cộng cho đến nay là 12 hiệp ước, và sẽ thi hành hiệp ước Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP đã cải tiến và mở rộng với 10 nước khác là một ưu điểm của một xứ chậm tiến nhất trong nhóm 11 quốc gia. Nhưng Việt Nam còn phải thực thi việc cải cách về môi sinh và điều kiện lao động thì mới có thể cạnh tranh thành công trong trường kỳ và hết là một bãi rác của Trung Quốc.

Nguyên Lam: Thưa ông, thế còn với Hoa Kỳ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Chúng ta có thể nhớ tới kinh nghiệm của Samsung, một tập đoàn tư doanh Nam Hàn, đã đóng góp tới 25% cho xuất cảng của Việt Nam. Nói về Hoa Kỳ thì Việt Nam nên mở rộng việc tiếp nhận đầu tư của doanh nghiệp Mỹ trong nhiều ngành sản xuất sau các trường hợp Intel và Microsoft. Khi tiếp nhận thì nên nghĩ xa hơn doanh lợi mà còn phải chuẩn bị hạ tầng nghiên cứu và áp dụng để dân ta vừa làm vừa học. Nếu không nhìn xa như vậy thì Việt Nam rất khó cạnh tranh với Malaysia, Thái Lan hay Philippines, Indonesia. Việc thực thi những cam kết trong khuôn khổ của Hiệp ước Xuyên Thái Bình Dương đã cải tiến cũng cho Việt Nam lợi thế khi đàm phán một hiệp ước song phương với Mỹ.

- Vả lại, ngoài Hoa Kỳ, Việt Nam còn nhiều nguồn đầu tư từ các nước dân chủ tiên tiến như Nhật Bản hay  Âu Châu. Khi nhìn chung như vậy, ta nên thấy ra một sự chuyển hướng cần thiết cho Việt Nam là thoát dần khỏi sự lệ thuộc quá nặng vào Trung Quốc mà mở rộng cơ hội hợp tác với các nền kinh tế tiên tiến, vốn dĩ cũng coi trọng nhân quyền và quyền lợi của giới lao động.

Nguyên Lam: Nhìn ngược lại thì đâu là những khó khăn của Việt Nam trong hoàn cảnh trớ trêu là nằm giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng được cho là người có quan điểm thân hữu với Bắc Kinh. Cho tới nay, ông chưa làm gì để phủ nhận chuyện đó, lại còn dùng Truyện Kiều để than trong lễ tuyên thệ rằng “Khuôn xanh có biết vuông tròn mà hay”. Khuôn xanh là ông trời, vuông tròn là đất ở dưới, trời ở trên, hay nói bóng là ăn ở cho phải đạo. Phải đạo với ai mới là vấn đề!

- Chẳng khác gì Trung Quốc, Việt Nam không thể một bước nhảy vọt vào công nhiệp mà phải dọ dẫm học hỏi. Sau quá nhiều thập niên học hỏi từ Trung Quốc với hậu quả gần như sinh tử mà ai ai cũng biết, Việt Nam nên tìm một nếp suy tư khác, thoát khỏi ảnh hưởng của Bắc Kinh về tư tưởng, rồi về chiến lược phát triển kinh tế. Rút kinh nghiệm của nửa thế kỷ vừa qua, Việt Nam không nên là tiền đồn chống Trung Quốc của bất cứ ai, nhưng cũng chẳng nên là mũi xung kích của Bắc Kinh xuống vùng biển Đông Nam Á. Chi bằng hợp tác với mọi quốc gia trong khu vực và đa dạng hóa giao diện hay diện giao tiếp với các nước, về cả an ninh lẫn kinh tế, trước hết là kinh tế. Với chức vụ kiêm nhiệm hiện nay, ông Nguyễn Phú Trọng nên nói ra việc chuyển hướng đó và trực tiếp rà soát việc thực thi trong những năm tới. Đấy là một cách thoát Tầu mà giành lại nền độc lập thật ra vẫn chưa hề có từ mấy chục năm nay.

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin cảm tạ chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phân tích những mâu thuẫn của Việt Nam ở giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.

20/11/2018(Xem: 659)
Trên đoạn đường ngắn từ cư xá trở lại trạm gác, khi đi ngang đoàn chiến đỉnh đang cặp nơi cầu tàu, Bảo Ngọc chợt nghe tiếng hát văng vẳng trong không gian tĩnh lặng của một buồi chiều: “There is a river called the River of No Return. Sometimes it's peaceful and sometimes wild and free…”
20/11/2018(Xem: 377)
Ông Paul Gardner Allen là đồng sáng lập viên công ty Microsoft và là một nhà từ thiện. Ông sinh ra và lớn lên ở Seattle, WA, cha mẹ là ngừơi Do thái và cả hai vị đều làm trong thư viện. Ông mất vào tháng 15 Mười tại Seattle, WA và thọ 65 tuổi vì bịnh ung thư.
19/11/2018(Xem: 1357)
Một số trẻ em và bà mẹ có hy vọng được trả tự do - tân Giám Đốc Sở Di Trú Thái Lan tuyên bố quét sạch di dân bất hợp pháp và trục xuất tất cả ra khỏi đất Thái. Kể cả ai đã được LHQ công nhận tư cách tị nạn, bị “tai bay vạ gió” vì bị xem là di dân bất hợp pháp.
19/11/2018(Xem: 716)
Mừng Lễ Tạ Ơn năm 2018, là một thuyền nhân năm 1978; lòng tôi bồi hồi nhớ lại cảnh vượt biển, tháng ngày trại tị nạn, tháng ngày bơ vơ lúc đầu trên đất nước định cư và lòng tốt giúp đỡ của nhiều quốc gia, tổ chức, cá nhân dành cho người Việt Nam tị nạn
19/11/2018(Xem: 1102)
Án tù nên tăng lên đến 30 năm để ai cũng ý thức được rằng lá cờ đỏ sao vàng của ĐCSVN xui thiệt, và xui lắm, mọi người không nên đụng chạm hay dây dưa với nó làm gì. Bẩn tay
19/11/2018(Xem: 1764)
Đêm nay, dù County chưa đếm đến là phiếu cuối cùng, anh Tâm nên gửi cho Mayo một lá thư chúc mừng. Coi như cuộc chiến chấm dứt. Cô gái Mễ thua 3 trận mà vẫn bền bỉ chiến đấu. Quả thực cũng là một nữ chiến binh đáng kể.
18/11/2018(Xem: 561)
lúc 1g30 chiều Thứ Bảy 17/11/2018 tại trụ sở Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Houston, Texas. Ngoài những đoàn viên Phong Trào tại Houston, còn có các thành viên Ban Thường Vụ PT từ Boston và California về tham dự.
17/11/2018(Xem: 358)
câu thơ viết xuống từ thời tóc xanh, và khi tóc bạc rồi mới kết thúc bài thơ. Những người biết tính Hoàng Xuân Sơn sẽ không ngạc nhiên. Hoàng kỹ lưỡng tới từng chữ
17/11/2018(Xem: 948)
Trung Cộng và một số Việt Gian tay sai cho CS đang làm thủ tục mua đất tại một làng bên Pháp, để làm ‘ Nước Kinh, tộc Kinh’, trương cờ, tôn vinh Công Chúa Kinh để gán ghép xoá bỏ quốc gia dân tộc Việt Nam.
17/11/2018(Xem: 865)
tại Chicago ngày 22/11/2018 trong ngày Thanksgiving tại Hoa Kỳ - Thánh lễ Tạ Ơn tại Giáo xứ Saint Henry Chicago
17/11/2018(Xem: 557)
tại đất nước tôi, tuy không chiến tranh như Sudan nhưng cũng dẫy đầy tai họa cho những người có lòng. Một bác sĩ trẻ, anh Nguyễn Đình Thành, vừa lãnh một bản án lên đến 7 năm tù vì dám in tờ rơi vận động đồng bào anh chống lại Luật Đặc Khu
17/11/2018(Xem: 1116)
đoàn người hàng ngàn người di dân từ các nước Trung Mỹ như Honduras, Nicaragua, v.v. đang đi xuyên qua nước láng giềng Mễ Tây Cơ để mong được đặt chân đến miền đất hứa là Hoa Kỳ.
17/11/2018(Xem: 460)
Tôi đã nghe như tiếng nhạc từ trời... Không phải những âm thanh cõi trần gian này. Cảm ơn anh, một người bạn vong niên, một người đàn anh Chu Văn An... Thế đó, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Phúc làm nhạc như thế. Tôi nghe, và như đang trôi vào cõi khác.
17/11/2018(Xem: 237)
Khi nghe tiếng chuông nhà thờ trên khắp nước Pháp cùng reo lên hôm 11 tháng 11 năm 1918, người dân chợt tỉnh, biết mình còn sống. Tiếng chuông chào mừng đình chiến. Mọi người bật khóc. Khóc vì mình còn đây. Khóc cho mọi thứ, cho bao nhiêu sanh mạng, tất cả bị chôn vùi và sẽ chẳng bao giờ trở lại.
16/11/2018(Xem: 686)
Chiến Dịch Mới Giúp Hàng Triệu Thành Viên Medi-Cal Sử Dụng Phúc Lợi Chăm Sóc Nha Khoa - đáp ứng các mục tiêu hàng năm của chương trình, tăng số lần đến khám nha khoa
Tin công nghệ
Tại sao 'Oumuamua đang có quỹ đạo khác đi so với dự kiến ban đầu ​? Năm 2017, vật thể liên sao* có tên 1I / 2017 U1 'Oumuamua đã trở thành tiểu hành tinh đầu tiên được biết đến từ không gian liên sao** xuất hiện qua Hệ Mặt Trời của chúng ta.
Khoảng giữa tháng 11/2018, IBM và Đại học Columbia đã công bố hai chương trình tăng tốc blockchain, nhằm giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp trong không gian đổi mới theo quy mô.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong thông báo mới nhất của Google AI, hệ thống AI sử dụng deep learning có tên LYNA – LYmph Node Assistant – đã vượt qua bài kiểm tra khả năng chẩn đoán ở những bệnh nhân đến giai đoạn ung thư vú lan đến các hạch bạch huyết.
Tính đến khoảng giữa tháng 11/2018, Windows 10 hiện đang được Microsoft phát triển một phiên bản mới có thể chạy tốt trên các thiết bị sử dụng con chip ARM, có nghĩa là các phần mềm của bên thứ 3 cũng cần phát triển các sản phẩm của mình để có thể hoạt động ổn định trong hệ sinh thái.
Motorola Moto Z3 đã gây thất vọng khi ra mắt với vi xử lý Snapdragon 835 lỗi thời và Moto Mod 5G, giúp Moto Z3 trở thành smartphone 5G đầu tiên trên thế giới nhưng chưa thể ứng dụng thực tế. Sự chú ý hiện đang tập trung vào chiếc Moto Z tiếp theo, sẽ ra mắt vào đầu năm 2019.
Khoảng giữa tháng 11/2018, một số nguồn tin cho biết, ông Carlos Ghosn, người đang giữ chức chủ tịch kiêm CEO của hãng Nissan bị bắt sau khi cuộc điều tra nội bộ của công ty đã phát hiện ra hành vi che giấu những khoản thu nhập của mình đối với cơ quan tài chính Nhật Bản suốt nhiều năm.
Khoảng giữa tháng 11/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung đang đặt niềm tin khá lớn về công nghệ mạng 5G và đang nỗ lực phát triển các thiết bị mạng 5G, nhằm dẫn đầu xu hướng và chiếm lợi thế lớn trước các đối thủ như Huawei.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Microbiome, nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học Oregon đã kết luận rằng những nơi trong nhà tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời có khả năng chứa ít vi khuẩn hơn những nơi tối tăm.
Một ngày nọ khi thức dậy, thời tiết thay đổi khiến cơ thể chúng ta phát ban và nổi mẩn đầy người. Hoặc nghiêm trọng hơn, ta cảm thấy tim đập nhanh, lên cơn hen suyễn và khó thở sau khi tiếp xúc với một tác nhân lạ nào đó trong không khí, chẳng hạn như lông mèo hoặc phấn hoa. Đó là những biểu hiện thường thấy của dị ứng. Thật khó hiểu tại sao thời tiết và một sợi lông mèo có thể khiến cơ thể ngứa ngáy và phồng rộp lên. Trong trường hợp cá biệt, dị ứng còn gây sốc phản vệ và giết người.
Có thể nói Windows 10 October Updater là một trong những bản cập nhật nhiều lỗi nhất, từ tự động xoá file, cho đến không tương thích với các máy dùng chip AMD cũ,... cùng với đó, một lỗi nghiêm trọng khác cũng xuất hiện trên bản Windows mới
Khoảng giữa tháng 11/2018, trang Bloomberg đưa tin, Apple đang tích cực tuyển dụng vị trí kỹ sư phần mềm tại thành phố San Diego, nơi đặt đại bản doanh của Qualcomm. Động thái mới được cho nhằm chiêu dụ nhân tài của Qualcomm về để phát triển chip xử lý và modem không dây cho Apple
Đây là Trăng khuyết. Nhiều người đã quen thuộc với một vầng Trăng tròn, khi toàn bộ mặt của Trăng được chiếu sáng bởi Mặt trời; hay Trăng lưỡi liềm, khi chỉ có một phần Mặt Trăng được thắp sáng. Tuy nhiên, khi có hơn một nửa Mặt Trăng được chiếu sáng, nhưng vẫn chưa phải là đầy đủ toàn bộ, pha này được gọi là Khuyết.
Trước đây, chúng ta đã biết có một quần thể vi khuẩn sống trong ruột người, chúng ảnh hưởng đến tiêu hóa, hệ miễn dịch, sức khỏe tổng thể, thậm chí cả gen và cảm xúc của chúng ta. Cũng ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy cho quy mô đáng ngạc nhiên của hệ vi sinh vật người.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trang Reuters đưa tin, BlackBerry vừa ra giá 1.4 tỷ USD để mua lại công ty AI và an ninh mạng Cylance – nổi tiếng với công nghệ AI cho phép tìm và ngăn chặn lỗi hổng bảo mật trước khi chúng bị khai thác. Đây là thương vụ hứa hẹn sẽ củng cố vị trí công ty phần mềm bảo mật của BlackBerry, sau khi hãng từ bỏ mảng phần cứng.
Cũng giống như khoa học dinh dưỡng thay đổi theo từng ngày, khiến các hướng dẫn ăn uống cần phải được cập nhật thường xuyên, khoảng giữa tháng 11/2018, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh HHS đã ban hành một bản hướng dẫn người dân tập thể dục mới, dựa trên những gì mà khoa học thể chất phát hiện được trong 10 năm gần đây.