Hôm nay,  

Con trai của cụ "Tâm Hồn Cao Thượng"

11/08/201808:00:00(Xem: 11086)

Con trai của cụ "Tâm Hồn Cao Thượng"

Giao Chỉ, San Jose


blank

Sẽ gặp lại 1pm 11 Aug. 2018 tại thư viện Tully SJ.CA.
Chuyến bay South West từ TX đến San Jose khoảng 1 giờ trưa nay. Từ lối ra tôi chợt thấy cụ Hà Mai Anh xuất hiện. Hơn 70 năm xưa đây là tác giả cuốn Tâm Hồn Cao Thượng. Tôi là cậu bé lớp tiểu học trường Gốc Ngái, Nam Định khi thấy ông hiệu trưởng là sợ mất vía. Nhưng hôm nay tôi là ông già 85 đi đón người con trai của thầy Anh là đại tá thiết giáp Hà Mai Việt. Việt cùng tuổi với tôi nhưng giống bố như đúc. Cùng một chiều cao. Cùng một nét già. Khắc khổ nhưng hiền lành. Chúng tôi học cùng trường. Sau những năm tiểu học, cả hai lên trường Cửa Bắc. Khi toàn quốc kháng chiến tôi tản cư về học tại Nguyễn Khuyến Yên Mô. Rồi sau amh em lại gặp nhau ở Nguyễn Khuyến Nam Định. Di cư vào Nam, tôi vào Đà Lạt đầu năm 1954. Việt vào Thủ Đức cuối năm 54. Trải qua 21 năm chinh chiến, chúng tôi lưu lạc qua Hoa Kỳ. Việt định cư ở TX, Tôi về CA. Trong thời chinh chiến và qua đời lưu vong, anh em có gặp gỡ đôi lần. Hôm nay cùng ở tuổi 85, ra mắt thêm cuốn sách, Hà Mai Việt cứ nhắc đi nhắc lại, đây là lần cuối. Tôi đã có nhiều dịp viết về cuộc đời các chiến hữu. Nói là   lần cuối, tôi xin kể hầu anh em về cuộc đời của anh bạn học, bạn nhà binh, bạn đồng hương lưu vong và cũng là bạn văn chương. Đại tá thiết giáp Hà Mai Việt, tác giả tác phẩm độc đáo nhất về kỵ binh Việt Nam. Bản Việt Ngữ và bản Anh Ngữ, tựa đề Thép và Máu. Ra trường Thủ Đức khóa 5, anh học tiếp khóa thiết giáp số 1 và đậu thủ khoa. Nếu phần số may mắn, sau hơn 20 năm trong binh chủng mà còn sống, đã lên lon đại tá ắt hẳn phải giữ chức chỉ huy trưởng binh chủng thiết giáp. Nhưng vóc dáng tuy cao lớn nghênh ngang, khả năng tham mưu và tác chiến kỵ binh xuất sắc, từ quân trường cho đến chiến trường đều ngon lành, nhưng số mệnh không tới nên anh đã phải gián tiếp ra khỏi binh chủng rồi lang thang từ miền Đông qua đến duyên hải cho đến miền hỏa tuyến. Đời binh nghiệp của Hà Mai Việt quả thực hoàn toàn không giống ai. Gặp nhiều ngang trái hết sức lạ lùng. Xin các bạn bình tĩnh để lần lượt theo dõi câu chuyện.

blankTrong tuổi trung niên và...

blankThấy Hà Mai Việt tưởng cụ Mai Anh.
 

Ông thầy tôi, cụ Hà mai Anh là người hết sức liêm khiết và đạo đức. Ông dịch cuốn Tâm Hồn Cao Thượng trở thành khuôn vàng thước ngọc cho đám hậu sinh. Người con trưởng của ông tuyệt đối suốt đời không đi ra ngoài khuôn phép của thân phụ. Học thiết giáp xuất sắc, Hà Mai Việt được lưu giữ tại trường suốt 6 năm. Từ thiếu úy huấn luyện viên trở thành đại úy trưởng khoa. Đã có lúc trung tá Nguyễn Văn Thiệu muốn đưa lên coi khoa thiết giáp trên Đà Lạt. Nhưng Việt xin ra tác chiến. Đã thành công trong tham mưu và huấn luyện, anh mau chóng thành công trong chức vụ tác chiến. Trận Ấp Bắc là một kỷ niệm đau thương của kỵ binh Việt Nam. Lần đầu tiên phối hợp chiến xa và trực thăng vận nhưng bị thua tại Mỹ Tho. Chi đoàn của Lý Tòng Bá thất bại phải gọi chi đoàn của Hà Mai Việt băng rừng về tiếp cứu. Nhưng không kịp. Địch quân đã kịp thời rút lui. Khi lên đến cấp trung tá Hà Mai Việt chỉ huy thiết đoàn hành quân vào Đồng Tháp đã thắng một trận rất vẻ vang cho Biệt Khu 44. Với 1 tiểu đoàn biệt động quân tùng thiết, Việt cho tấn công nửa đêm về sáng 4 giờ trước lệnh hành quân. Ông tư lệnh bên ta còn ngủ và quân cộng sản bên địch cũng còn ngủ. Chiến đoán của trung tá Tâm Hồn Cao Thượng tấn công hết sức bất ngờ đánh tan quân địch và lấy được kho vũ khí lớn. Phi đội trực thăng cho súng chiến lợi phẩm về Cần thơ suốt ngày chưa hết. Tổng thống xuống gắn một sao cho ông tư lệnh biệt khu 44 nhưng mọi người gần như quên công trận chính của kỵ binh. Đây là chiến công của thiết giáp mở đầu mùa Việt Nam Hóa chiến tranh và rửa mặt cho niềm đau Ấp Bắc. Hồ sơ chiến công này được trình lên bộ tổng tham mưu duyệt lại. Trong khi đó trung tá Việt đợi về làm chỉ huy trưởng trường kỵ binh. Nào ngờ định mệnh đã an bài, chức vụ đã giao cho người khác, anh đeo trung tá trở về làm phòng 3. Đến đây định mệnh đã đưa một sĩ quan có nhiều khả năng binh chủng qua một giai đoạn khác. Cụ Hà Mai Anh và người con trưởng của cụ là Hà Mai Việt dù cố sống theo sách Tâm Hồn cao thượng nhưng cũng phải công nhận là con người ta ai cũng có một phần số. Bộ quốc phòng ra lệnh các đơn vị phải cử người đi học lớp quân chánh. Tốt nghiệp sẽ đi làm quận trưởng hay tỉnh trưởng. Ông trung tá một đời thiết giáp đang ngồi chơi sơi nước bèn được hân hạnh đi học lớp làm quan. Hà Mai Việt là sĩ quan kỷ luật, y lệnh bèn khăn gói quả mướp lên đường. Tốt nghiệp quân chánh, ông trung tá cao lớn đội mũ đen về làm quận trưởng thuộc tỉnh Bình Dương. Ông tỉnh trưởng vốn là thiếu tá tân thăng trung tá được tin hoảng hồn không biết lý do. Hay là tay này về để sẽ thay thế mình. Ông chạy đi hỏi khắp nơi không ai biết tin tức. Chỉ được vài tháng phù du chợt có giấy tờ gửi tới. Sau khi xét lại trung tá Hà Mai Việt thăng cấp đại tá vì các chiến công ngày xưa từ biệt khu 44. Ông trung tá tỉnh trưởng lại một phen điên đầu không biết làm sao mà chỉ huy ông quận trưởng duy nhất trên toàn quốc đeo lon đại tá thiết giáp. Nhưng may mắn thay chỉ chờ thêm 2 tuần nữa, phủ thủ tướng có lệnh cho các ông quận phải đi học lớp xây dựng nông thôn tại Vũng Tàu. Đại tá quận trưởng báo cáo lên ông tỉnh trưởng. Ông tỉnh hết sức vui mừng thưa rằng xin đại tá cứ thong thả lên đường. Việc quận để em lo. Đại tá mũ Đen lại ra Vùng Tàu trình diện ông chỉ huy trưởng trung tâm nông thôn. Lính gác cổng báo tin có ông đại tá thiết giáp nón đen đến thăm. Ông Nguyễn Bé hết hồn không biết có chuyện gì bên lật đật mặc quần áo chỉnh tề ra đón tiếp. Hóa ra ông học viên đến trình diễn để học khóa nông thôn. Chưa bao giờ trung tâm lại có ông học trò cao lớn và cao cấp như thế. Ông chỉ huy thưa rằng xin đại tá từ nay là trưởng lớp, không phải nội trú. Ông ở nhà bên ngoài. Ra vào thong thả. Việc huấn luyện xin ngài ghi nhận và cho ý kiến. Rồi ngài đại tá thiết giáp cũng học xong khóa nông thôn. Trong khi đó ông tỉnh trưởng cũ đã thu xếp xong. Quận có người khác. Hà Mai Việt mãn khóa nông thôn được chính tướng Cao hảo Hớn đưa vé máy bay Air Việt Nam đi Quy Nhơn. Gặp đại tá Công Binh Nguyễn Văn Chức tiểu khu trưởng bèn giao cho ông Việt làm tư lên mặt trận Nam Bình Định. Được một thời gian, một hôm ông Chức tập hợp tất các quân nhân công chức của thị xã và tiểu khu hết sức trịnh trọng tiễn đưa ông đại tá thiết giáp nông thôn lên đường trình diện tướng Ngô Quang Trưởng tại miền hỏa tuyến.   Ra gặp ông trung tướng Trưởng, chợt thấy đại tá thiết giáp quen thuộc bên giao ngay cho về làm chỉ huy phó lữ đoàn 1 kỵ binh. Lữ đoàn trưởng cũng là tay bạn thân từ lúc mới ra trường.

Ông Trưởng có ý riêng hay là muốn thử gân Hà Mai Việt cho lệnh lữ đoàn trưởng ở hậu cứ, anh phó chỉ huy các thiết đoàn ngoài tiền tuyến. Việt nhảy ngay vào trận tái chiếm Quảng Trị. Chỉ huy hai thiết đoàn yểm trợ cho mũ đỏ bên quốc lộ. Hai thiết đoàn yểm trợ cho mũ xanh ven biển. Cùng tiến vào Cổ Thành. Sau khi tái chiếm xong thị xã, tướng Trưởng bổ nhiệm đại tá Hà Mai Việt làm tỉnh trưởng Quảng Trị.  

Tân tỉnh trưởng nhận bàn giao chức vụ tai trại ty nạn Đà Nẵng. Nhiệm vụ làm việc với quốc vụ khanh Phan Quang Đán đem 180 ngàn dân về Quảng Trị. Ai còn nhớ bài ca Cờ bay, Quảng Trị hồi sinh, dân về quê cũ, quỳ hôn đất thân yêu, Quảng Trị ơi, Quảng Trị ơi...

Đại tá thiết giáp làm tỉnh trưởng kiêm tiểu khu trưởng được gần một năm. Tổng thống Thiệu ra thăm 3 lần. Lần thứ ba, Việt lái xe cho tổng thống. Ông Trưởng ngồi phía sau bên cạnh đại tá Chiêm, chánh võ phòng.  Hà Mai Việt thưa rằng việc định cư tạm xong, xin tổng thống cho tôi về lại quân đội. Ông Thiệu nói: Mọi chuyện đang tiến triển tốt, cứ thẳng mà làm. Sao lại thôi. Việt vội thưa ngay. Thưa tổng thống, cứ thẳng mà làm nên tôi làm không được. Tổng thống quay sang ông Trưởng nói để thu xếp cho về. Sau đó Hà Mai Việt được về Sài Gòn học lớp Chỉ Huy và tham mưu cao cấp. Cụ Hà mai Anh rất mừng khi thấy con trai được treo ấn từ quan. Bạn tôi, anh Hà Mai Việt người trai Bắc kỳ vẫn còn kỷ niệm một thời Quảng Trị. Người còn nhớ thời đó tiền bạc nhiều vô kể, toàn tiền mặt phát cho đồng bào ty nạn. Còn phụ nữ Quảng Trị, Đông Hà, Cam Lộ trong trại đẹp vô cùng. Nhắc lại chuyện cũ, anh bạn thở dài. Nào biết vì sao lại thở dài. Luyến tiếc thời hoa niên, tiếc tiền bạc trên sông Thạch Hãn hay nhớ các cô gái Đông Hà. Ngày xưa mà ông léng phéng thì ngay nay người đất Quảng sẽ chẳng còn thương yêu quan đầu tỉnh với tâm hồn cao thượng.

 -- 

 

Giao Chi San Jose.   [email protected]  (408) 316 8393

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.