Ảnh Hưởng Của Kích Thích Tố Lên Sự Lớn Của Con Người

01/06/201800:00:00(Xem: 4782)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

Kích thích tố mà tiếng Anh gọi là Hormone. Có nhiều loại khác nhau và đây là những chất rất cần cho cơ thể. Xin cùng tìm hiểu về chất này.


1 - Khi nào con người bắt đầu sản xuất Kích Thích Tố?
 
Sự sản xuất ra estrogens của đàn bà và androgens của đàn ông bắt đầu mấy tuần lễ sau khi thụ tinh và giới tính bắt đầu từ ngày đó.

Androgens kích thích sự lớn lên của dương vật và bìu dái từ những tế bào đã định trước là sau này sẽ thành cơ quan sinh dục nam hoặc nữ. Nếu không có androgens, cơ quan sinh dục phụ nữ sẽ được tạo ra từ những mô bào nguyên thủy. Một điều hơi lạ là mặc dù cơ quan sinh dục nam tạo ra androgens cần thiết cho sự phát triển một nam giới, chức năng của noãn sào hình như không cần thiết để thành nữ giới.

Trước khi sinh, kích thích tố sinh dục có thể ảnh hưởng tới nhiều cơ quan khác chứ không phải chỉ có cơ quan sinh dục. Ngày nay, nhiều nhà chuyên môn cho rằng kích thích tố sinh dục cũng khiến não của thai nhi hóa nam hoặc hóa nữ và do đó có thể góp phần cho sự khác nhau giữa nam và nữ.

Sản xuất ra các kích thích tố sinh dục, kích thích trong đời sống thai nhi bằng các kích thích tố của nhau thai, xuống thấp đáng kể sau khi sinh. Hình như cơ quan sinh dục của đứa trẻ có thể tiết ra kích thích tố nhưng tuyến dưới đồi có thể chưa tiết ra kích thích tố cần thiết để tuyến yên tiết ra các kích thích tố sinh dục và lý do tại sao thì chưa có lời giải đáp.. Chỉ khi tới tuổi dậy thì buồng trứng của người con gái mới bắt đầu tiết ra một số lớn estrogens và ngọc hành của trẻ nam mới sản xuất nhiều androgens.

 
2 - Tại sao trẻ em lại mau lớn như vậy?

Trẻ em đứng hàng đầu về lớn nhanh nhưng tới tuổi thanh niên lại xuống hạng nhì.Vào tuổi này, nam thanh niên cao rất nhanh, khoảng 10.2 cm mỗi năm còn nữ thì độ 8.3cm vào 10 tuổi rưỡi và cao nhất vào lúc 14.

Mỗi phần của cơ thể thanh niên lớn lên theo mức độ khác nhau. Đầu, tay và chân đạt mức độ của người trưởng thành sớm nhất và từ đó lớn một cách không cân bằng trong một thời gian. Chân lớn mau hơn lưng rồi ngưng trong khi đó lưng lại tiếp tục to ra.

Lớn nhanh của thanh niên tùy thuộc nhiều vào kích thích tố sinh dục hơn là somatrotopin, một loại kích thích tố tăng trưởng.Trong giai đoạn này, sản xuất của androgens từ nang thượng thận của cả hai giống và trong trứng dái của giới trẻ tăng lên rất nhanh.Và các buồng trứng cũng sản xuất ra estrogens.


3 - Người lớn có cần kích thích tố không?
 

Cách đây mấy năm, một số các nhà sinh lý học cho rằng cơ thể ngưng sản xuất kích thích tố tăng trưởng sau khi con người tới giai đoạn thanh niên.

Ngay cả khi họ đạt tới chiều cao nhất thì tuyến yên vẫn tiếp tục sản xuất ra kích thích tố như khi còn trẻ.Với tất cả các tuổi, sản xuất lên xuống tùy theo hoàn cảnh: chẳng hạn chúng lên nhanh khi vận động, rơi vào giấc ngủ hoặc sắp được giải phẫu.

Khi trưởng thành, hình như công dụng của kích thích tố tăng trưởng không quan trọng lắm.

Cũng nên nhớ rằng kích thích tố tăng trưởng còn có nhiều công dụng khác như là ảnh hưởng tới sự biến hóa căn bản bằng cách tạo ra chất đạm cho cơ thể, tích trữ chất béo để làm nhiên liệu và xử dụng chất tinh bột trong kho của cơ thể. Như vậy ta thấy người trưởng thành không cần kích thích tố để lớn nhưng có thể họ có lợi vì tác dụng chuyển hóa của các chất này.



4 - Liệu đàn ông có sản xuất kích thích tố đàn bà?

Ngày xưa, khi các khoa học gia bắt đầu nghiên cứu kích thích tố sinh dục, họ đã cho rằng sự khác biệt giữa người nam và người nữ là tuyệt đối: nam tiết ra một loại kích thích tố còn nữ lại sản xuất một loại kích thích tố khác.

Nhưng ngày nay họ đã biết rằng cả hai đều tiết ra cùng một loại kích thích tố sinh dục. Sở dĩ có sự khác biệt giữa hai giống là tỷ lệ mỗi loại sinh dục nam hoặc nữ. Ở người nam thì androgens nhiều hơn nữ và tỷ lệ này lại ngược lại ở người nữ, ảnh hưởng của estrogens cũng mạnh hơn. Khi các sự kiện trên được khám phá thì androgens đã được coi là kích thích tố nam và estrogens là kích thích tố nữ. Dân chúng quen với cách gọi đó rồi mặc dù không đúng lắm.

Nang thượng thận của cả hai giống đều sản xuất một số rất nhỏ estrogens và một số lớn androgens.

Ở nữ giới androgens cũng tiết ra từ buồng trứng. Nam giới cũng không những tiết ra androgens mà còn có một lượng rất nhỏ progesterones là kích thích tố sửa soạn cho phụ nữ sẽ có thai.

Các trứng dái cũng tiết ra estrogen mà 1/5 do phụ nữ không có thai sản xuất.

Một điểm rất quan trọng là ở cả hai giới, estrogens đều do kích thích tố testosterone tạo ra một phần.

 
5 - Điều gì làm tiếng nói của nam giới lại đầm xuống?

Vào thế kỷ thứ 17, giọng ca hay nhất của nhà thờ và nhạc kịch là đàn ông. Đó là những đứa bé còn trẻ được thiến để giữ được giọng của thuở thiếu thời. Việc này được bắt đầu vào thế kỷ thứ 16 khi những người nữ bị cấm không được hát ở nhà thờ cũng như trên sân khấu và rất phổ biến cho tới thế kỷ thứ 18 khi mà đa số người nam hát ở nhà thờ được thiến. Sức mạnh của giọng đều do hai dung tích của lá phổi và do con người của họ được thiên nhiên cấu tạo to con.

Câu chuyện về thiến đã nêu ra sự quan trọng của kích thích tố nam testosterone ở tuổi còn trẻ. Chính chất testosterone đã mang lại giọng trầm qua sự lớn của thanh quản và chiều dài gấp đôi của dây phát thanh.

 
6 - Bằng cách nào mà kích thích tố nam lại ảnh hưởng tới người nữ?
 
Dù có một số không đáng kể estrogens có thể tìm thấy ở máu và nước tiểu, đặc biệt là khi ở tuổi thanh niên và cao tuổi, nhiệm vụ của kích thích tố đó vẫn chưa được biết rõ. Và ngay cả tại sao đàn ông lại tiết ra prolactin và progesterone là những kích thích tố của sự có thai và cho con bú.

Vai trò của androgens ở người phụ nữ đã được biết rõ hơn. Kich thích tố nam gây ra ảnh hưởng chính lên nữ ở tuổi dậy thì.Chúng kích thích sự lớn lên ở dưới nách và lông mu, ảnh hưởng tới sự thành hình của âm hộ  và cũng một phần nào đó chịu trách nhiệm về sự lớn nhanh.

Ngoài ra, androgens lại gây ra giọng nói trầm hơn của nữ giới và nếu giới này lại bị mụn trứng cá thì cô ta đổ tội cho androgens.

 
7 - Thiếu kích thích tố tăng trưởng.
 
Khi đứa bé thấp hơn so với số tuổi thì có thể là do di truyền nhưng cũng có thể là do một vấn đề nào đó.

Thí dụ như các bệnh về máu, về gan, vì dinh dưỡng kém, thiếu tình thương hoặc do không đủ kích thích tố tăng trưởng của tuyến yên.

Sau đây là cách giải thích khoảng giữa lúc lên 3 và lên 9, trung bình trẻ lớn lên độ 5.1 cm mỗi năm. Chậm lớn nữa là có vấn đề trầm trọng, cần được các nhà chuyên môn coi.Và gặp trường hợp này phải chích kích thích tố tăng trưởng.

 
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.