Không khí đón Tết có lẽ bắt đầu vào khoảng thời gian chuẩn bị đưa ông Táo về Trời, với những tiếng rao lanh lảnh: “Rồng bay, ngựa chạy … đưa ông Táo về Trời đây”, ở đó các cô các cậu bán dạo hàng mã với những con ngựa, cá chép, áo, tiền vàng, tiền bạc, nón, hia mà tất cả đều làm bằng giấy tượng trưng cho phương tiện và lộ phí cho ông Táo về Trời.
Người ta mua về đốt cho ông Táo cũng như làm một bữa “tiệc tiễn đưa” cúng Táo Quân vào tối 23 tháng Chạp và cầu xin Ông lên tâu với Thượng Đế những sự tốt lành cho gia chủ, mong năm mới gia đình được nhiều sự may mắn. Đây là một trong những phong tục tín ngưỡng dân gian hiện còn được nhiều gia đình Việt Nam gìn giữ.
Sau ngày đưa Ông Táo về Trời thì không khí chuẩn bị Tết bắt đầu nhộn nhịp cho đến chiều 30 giao thừa (có năm chỉ có ngày 29). Nhà nhà lo phân công cho nhau để quét rửa nhà cửa, đánh bóng lại lư hương chân đèn đồng, lo may sắm quần áo mới cho gia đình, mua bánh mứt, chuẩn bị vật liệu làm bánh chưng bánh tét, làm dưa món, tôm khô củ kiệu, và nhất là phải lo một nồi thịt kho hột vịt thật to để ăn dần trong những ngày Tết.
Sự nhộn nhịp mua sắm tăng dần vào những ngày cuối năm, nhất là ở những hàng hoa và hàng trái cây, ai ai cũng mong kiếm được một cành hoa mai hay hoa đào thật đẹp cùng các loại hoa khác để trang trí trong nhà như hoa cúc, vạn thọ, thược dược, mãn đình hồng, phật thủ … Tùy thuộc hoàn cảnh mỗi gia đình ăn Tết “to” hay “nhỏ”, nhưng cho dù thế nào thì bàn thờ Gia-Tiên cũng phải có trà, rượu, hoa, dĩa bánh và một mâm ngũ-quả.
Mâm ngũ-quả tức gồm năm loại trái cây với năm màu sắc tượng trưng cho thuyết Ngũ-hành. Màu xanh tượng trưng cho hành Mộc-phương Đông, màu đỏ tượng trưng cho hành Hỏa-phương Nam, màu vàng tượng trưng cho hành Thổ-trung tâm, màu vàng thau tượng trưng cho hành Kim-phương Tây, màu thẫm tượng trưng cho hành Thủy-phương Bắc.
Ngày nay ít ai chú ý đến ý nghĩa của thuyết ngũ hành mà chủ yếu chọn lựa những trái cây thật ngon và đẹp; vừa để dâng cúng tổ tiên vừa cũng như là một tác phẩm nghệ thuật chưng trong những ngày Tết. Nhiều gia đình đơn giản hơn thì chọn cặp bưởi thật to ngon hay cặp dưa hấu chưng trên bàn thờ được dán một miếng giấy nhỏ với chữ “Phúc” viết bằng chữ Hán.
Có anh bạn Hướng-Đạo thường nói tiếu lâm: “Tết này, em chỉ chưng một mâm tam-quả: vừa-đủ-xài”. Tức có trái Dừa, trái Đu Đủ và trái Xoài, đọc theo âm người miền Tây Nam phần là vừa-đủ đủ-xài . Có anh tếu hơn thì giỡn: “mâm tứ-quả của em chỉ cầu: chôm-vừa-đủ-xài”.
Theo Ngựa Nhẫn Nại tôi nghĩ thì cầu như “rứa” vẫn còn thiếu; ví dụ như: trăng-trắng (chưa được trắng lắm), đo-đỏ (chưa được đỏ lắm), tất nhiên đu-đủ thì vẫn chưa được đầy đủ lắm. Còn nếu như “chôm-vừa-đu đủ-xài” thì anh “nớ” còn có lương tâm.
Thật ra, sự đồng âm người Việt mình thường chú trọng nhiều trong các ngày tết, nhất là kiêng kỵ những chữ đồng âm với sự không tốt. Nhiều nơi thường chưng thêm trái sung trong mâm trái cây để mong sự thịnh vượng, cũng như tránh nấu canh khổ qua, bí đao (khốn khó-lao đao). Không riêng gì người Việt mình mà cả người Hoa cũng thường dùng sự đồng âm trong tranh tượng cát-tường của họ. Tết đến họ thường treo tranh vẽ hình bé trai ôm con cá, chữ “cá” âm Hán đồng âm với chữ “dư”, cho nên bức tranh có ý nghĩa “Niên niên khả dư”(năm năm dư giả).
Tranh vẽ cái bình và cây ngọc như ý với nghĩa “bình an như ý”; hoặc tranh vẽ hoa cúc (đồng âm chữ cư) và con dế (quan nhi) với ý nghĩa “quan nhi cư” (làm quan khi còn trẻ tuổi). Tranh con gà phổ biến trong dân gian hơn vì chữ “kê” đồng âm với chữ “cát” (may mắn), gà trống và gà mái cùng một bầy gà con với ý nghĩa “gia đình hòa hợp-bình an- cát tường”.
Ngoài ra chúng ta thường thấy người Hoa treo tranh hình con dơi, có lẽ nhiều người Việt mình thì hơi sờ sợ với hình tượng này, nhưng trong âm Hán “dơi” đồng âm với chữ “phúc” cho nên người Hoa thường vẽ hình năm con dơi tượng trưng cho “Ngũ phúc lâm môn” tức năm điều tốt đến nhà: phước-lộc-thọ-tài-hỉ (Ngũ phúc của người Việt là: phước, lộc, thọ, ninh, khang - được may mắn, quan tước, sống lâu, sức khoẻ dồi dào, và an lành).
Mỗi độ xuân về tôi thường treo hình hoa Bách-Hợp, vì hoa Bách-Hợp vừa là biểu tượng của Hướng-Đạo chúng mình mà trong mùa xuân còn có ý nghĩa:
Bách Sự Lợi Thông.
Hợp Gia Ninh Phúc.
Cả trăm việc (bách sự) như công ăn việc làm, buôn bán, học hành, thi cử, tăng lương, tăng chức .v.v đều được thông lưu thuận lợi. Gia đình thì sum họp, hòa hợp, an bình và các thành viên trong gia đình đều được sức khoẻ dồi dào, gặp nhiều may mắn.
Năm mới đến, tôi xin chúc các anh chị em Hướng-Đạo một năm mới tràn đầy “Bách-Hợp” với ý nghĩa: Vạn Sự Như Ý- An Khang - Thịnh Vượng •••
Xứ Vạn Hồ, thềm Xuân Bính Tuất
- Mời Dự Trại Họp Bạn Hướng Đạo Vn Hải Ngoại
THẲNG TIẾN VII, Trại Họp Bạn Thế Giới Hướng Đạo Việt Nam Hải Ngoại sẽ đươc tổ chức tại miền Nam California vào tháng 7, 2006. Muốn biết thêm chi tiết, xin vào www.thangtien8.org hoặc liên lạc Trưởng Phạm Đỗ Thiên Hương, 714-925-7135, [email protected]
Send comment
