Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đọc Thơ Lý Thừa Nghiệp

04/04/201800:00:00(Xem: 358)
Đọc Thơ Lý Thừa Nghiệp
Nguyên Giác
 

Anh là một nhà thơ độc đáo, làm thơ y hệt như người hát Kinh Phật. Không phải một hình thức đọc tụng Kinh Phật như đời thường. Thơ Lý Thừa Nghiệp không đời thường, tuy vẫn nói về Sóc Trăng quê ngoại, nói về mẹ, nói về em, nói về Melbourne với Cù Lao Dung… nhưng tất cả hình ảnh đời thường hiện lên trong thơ anh đều nhắc tới những pháp ấn, rằng tất cả các pháp là bất như ý, là vô thường, là không gì nắm bắt được. Thơ Lý Thừa Nghiiệp  là một thân chứng về cõi đời này, trong niềm vui đã ẩn tàng nước mắt, trong gặp gỡ đã có mầm ly biệt, trong những tình cờ gặp gỡ vừa khởi lên đã thấy những rỗng lặng trống không của tâm  hiện ra.

Đó là những bài thơ hiếm gặp trên đời này. Đó là thơ Lý Thừa Nghiệp. Đó là những dòng chữ làm chúng ta giựt mình ngay tức khắc. Như dường chữ nhảy ra khỏi trang giấy. Nhiều bài thơ của anh có sức mạnh làm tôi sững sờ, ngồi yên lặng lẽ, và dõi mắt nhìn cho tới dòng cuối bài thơ.

Thí dụ, trong bài Nghe Kinh trong thi tập “Về Nghe Bát Nhã Ca” của Lý Thừa Nghiệp, trích:
 

Sáng nghe một bài kinh
Ngũ uẩn bỗng cựa mình
Nhang thắp hồng sám hối
Bụi tàn bay lung linh.
 

Làm sao có thể có những dòng thơ dị thường như thế? Kinh nghe buổi sáng có cả triệu triệu người từng nghe. Khi thi sĩ viết “ngũ uẩn bỗng cựa mình,” chúng ta có cảm giác như trang kinh oằn xuống với cả biển khổ của trần gian. Ngũ uẩn là một khái niệm trừu tượng, là năm nhóm hình thành thân tâm chúng ta -- sắc thọ tưởng hành thức – vậy mà, từ khái niệm trừu tượng trở thành cái gì rất cụ thể, để “cựa mình” và để làm hồng lên nén nhang sám hối. Dòng thơ như len vào làn da được, hệt như làn gió ban mai bên cửa sổ.

Thơ Lý Thừa Nghiệp cũng phần lớn mang giáo lý nhà Phật, có khi nêu ra những câu hỏi rất mực gian nan, như trong bài Căn Nhà:

 
Sao gọi là sinh, sao gọi là tử
Khi tâm người rỗng lặng trống không.

 
Đó là các dòng thơ tự thân là những câu hỏi làm chúng ta mất ngủ, có khi vật vả cả một đời. Khi tâm rỗng lặng? Lấy chữ đâu để ra thơ? Thắc mắc của tôi cũng hệt như khi đọc thơ của nhiều thiền sư năm xưa, khi sinh và tử là suy nghĩ trọn đời cho một công án, thế rồi một hôm thấy tâm mình rỗng lặng, không thấy tâm mình sinh khởi, và do vậy cũng không thấy tâm mình biến diệt nữa. Thơ Lý Thừa Nghiệp nơi đây là những câu hỏi lớn, với sức mạnh thi ca như thế, hiển nhiên là thơ của anh phải từ máu xương da thịt của anh, không giống ai và như một ngọn núi tách rời các rặng núi.

Và do vậy, có rất nhiều khi, thơ Lý Thừa Nghiệp như một dạng kể lại Kinh Phật, không phải như người tụng kinh đời thường, mà như một người hát rong Kinh Phật. Thoạt nghe như thơ tình, thoạt nghe như thơ Thiền, nhưng từng câu chàng đứng hát giữa trận mưa đầy nước mắt của ba cõi vô thường. Thí dụ, như trong bài Mùa Dược Thảo, trích:

 
Núi xanh ngăn ngắt mùa dược thảo
Ta đứng bên đồi mưa Pháp Hoa
Cỏ cây bỗng chốc thay dung mạo
Hà sa hà sa lệ nhạt nhòa



Ta hẹn em về mùa thảo dược
Bùn sen ngơ ngác tiếng mưa rào
Chớ hỏi vì sao con trăng khuyết
Tam giới rơi đều, bọt nước xao.

 
Chúng ta có thể thắc mắc: phải chăng Lý Thừa Nghiệp đang làm thơ, hay đang hát lời Kinh Phật? Vì sao trong thơ họ Lý đầy những pháp ấn chư Phật? Thí dụ như trong bài Trên Ngàn Năm, chúng ta nhìn thấy pháp ấn Vô Thường hiển hiện qua các hình ảnh: mưa suốt những ngàn năm chuyển biến, trong đó cưu mang cả vui và buồn

 
Mưa trên ngàn năm cũ
Hạnh phúc lẫn ngậm ngùi
Lớn ròng theo thác lũ
Đất trời hề đang trôi...

 
Hay như pháp ấn Khổ tức là Bất Như Ý, đã ẩn tàng trong dòng thời gian miên viễn và hiển hiện trong thơ Lý Thừa Nghiệp, qua bài Lên Đồi Xem Mưa Bay, nơi những cảnh đời như lau sậy bị xô giạt hiện lên trên ngàn ngàn trang giấy, nơi mưa trôi lũ cuốn trong dòng thời gian, thoạt sinh rồi thoạt tử không ai hay, trích:

 
Chầm chậm từng hạt mưa
Rơi trên ngàn trang giấy
Những thân người lau sậy
Qua đời không ai hay


Và kỳ lạ như thế, các bài thơ nghe như là thơ tình, vì nói về một “em” năm xưa của những ngày mưa hay nắng, khi qua chiếc cầu đã rêu phong mấy độ vô thường, vậy rồi nhắc nhở tới một đường chim bay của tâm thức… Phải chăng là thơ tình, hay thơ Thiền? Như trong bài Đường Chim Bay Ngày Trước, trích:

 
Em về đây ngày mưa hay ngày nắng
Nhịp cầu này mưa gió đã rêu phong
Xin hãy nhớ đường chim bay ngày trước
Bên rặng dừa biển nối biển mênh mông

 
Một số bài thơ Lý Thừa Nghiệp dùng nhiều chữ cổ, hình ảnh cổ. Chữ “thất đại” là trong Kinh Phật, hay các hình ảnh cổ như thời Đường: áo hoàng hoa, bầy hạc cũ, bờ dâu xưa, khói tang điền… Trường hợp này, độc giả không đủ kiến văn về tích cổ có thể không nắm hết ý. Dù vậy, ngay cả khi không hiểu hết, những cảm xúc bùi ngùi cũng hiện ra giữa các dòng thơ của anh, rằng lia thất đại mới có tri giác thực, từng trang thơ của họ Lý hiện lên các bờ khói sương vô thường, như trong bài Vỗ Cánh Thiên Thu, trích:

 
Ly thất đại bước lên thềm tri giác
Áo hoàng hoa lất phất bên sông
Bầy hạc cũ bay về phương khác
Bờ dâu xưa nghi ngút khói tang điền…

 
Đặc biệt, Lý Thừa Nghiệp có những bài thơ tình rất mực đậm đà, nơi đó giai nhân có môi hồng tháng Chạp (tức tháng 12 âm lịch, là gần Tết, tượng trưng cho mùa xuân sắp đến) thắm đỏ dòng mực từ nghiên  bút thư sinh (hẳn là chàng họ Lý?). Nhưng còn “rám buồng cau” thì sao? Có phải chữ người xưa ám chỉ “buồng cau” là nữ tính chơm chớm, vừa nhu nhú như cau của cô nàng tuổi mười lăm? Bài thơ Nghiên Mực Đỏ rất mực lãng mạn, trích:

 
Nghiên mực đỏ pha hồng môi tháng Chạp
Gió dậy thì ai thổi rám buồng cau
Lòng ta chở nguyên dòng sông bạc
Trăng mười lăm con bướm mộng khay trầu

 
Môt độc đáo của Lý Thừa Nghiệp còn là thơ lục bát, nơi đây anh viết có khi hệt như ca dao, có khi hệt như người đạo sĩ thơ mộng đi hái thuốc trên núi Cấm, và có khi hệt như quý ngài du tăng. Trích phần đầu của bài Tụng Một Thời Kinh như sau:
 

Vì người tụng một thời kinh
Tôi đi rước nắng về in hiên trời
Chiều trông chiều vẫn thảnh thơi
Tôi đi hái thuốc về in hiên nhà
Tâm ai bủa khắp sơn hà
Tôi đi gieo hạt di đà mười phương

 
Thể thơ thất ngôn qua tay Lý Thừa Nghiệp cũng là một tuyệt kỹ. Trong bài thơ đề tặng Hòa Thượng Thích Từ Thông, năm Hòa Thượng 90 tuổi, nhà thơ họ Lý viết bốn đoạn thơ 7 chữ, mỗi đoạn 4 câu, người xưa gọi là thất ngôn tứ tuyệt. Cũng cần nhắc rằng, Thầy Thích Từ Thông còn được nhiều học giả Việt Nam xưng tặng là Đệ nhất giảng sư về Đại Thừa, với hàng ngàn băng giảng trên YouTube. Trong bài thơ đề tặng Hòa Thượng, Lý Thừa Nghiệp viết, trích 4 dòng cuối:

 
Lô nhô sinh tử hề! Như bụi
Tấm áo phong phanh gió bạt ngàn
Cười khan một tiếng rền trăm núi
Xuống hàng vẫy mực thuyết Kim Cang.
 

Thơ Lý Thừa Nghiệp hay tới như thế, thơ hay tới dậy sóng khắp biển trời trên từng trang thơ, thơ hay tới cả ngàn năm mưa bụi rù nhau về mừng ngày hội chữ nghĩa trên thơ, thơ hay tới mức trăng xanh và nắng vàng cùng về chiếu rọi trên trang chữ. Anh là người dùng thơ để hát các pháp ấn Kinh Phật.

Vẫy mực thuyết Kim Cang… Tuyệt vời là thơ. Xin ghi lời trân trọng cảm ơn nhà thơ nơi đây. Rất mực trân trọng.

Nguyên Giác, tháng 3/2018.

21/04/2018(Xem: 33)
Nhà báo Đinh Quang Anh Thái vừa ấn hành tuyển tập nhan đề “Ký” -- dày 204 trang, nhà xuất bản Người Việt Books.
21/04/2018(Xem: 20)
Gần như một thứ “văn hóa tổng thống”, các ông Tổng thống Pháp khi tuột xuống khỏi ghế tổng thống thì viết hồi ký. Để lý giải với thần dân của mình “Bởi vì, Bởi vì, rồi lại Bởi vì, …?”. Tính gần nhứt, từ nửa thế kỷ nay, De Gaule, Giscard d’Estaing, Mitterrand, Chirac, Sarkozy và hôm 11 tháng 4 này, François Hollande, chỉ mới rời khỏi ghế Tổng thống một năm, cũng vội cho ra hồi ký “Những bài học về quyền lực”. Sách do nhà Stock ở Paris xuất bản, 288 trang, giá bán 22,00€.
20/04/2018(Xem: 868)
Vấn đề của Việt Nam hiện nay là vấn đề thay đổi hệ thống chính trị, nó không phải là vấn đề hoài cổ hay nhằm vào việc trả thù. Dân tộc Việt Nam cần đoàn kết để giữ gìn độc lập và bảo vệ chủ quyền đất nước
20/04/2018(Xem: 954)
Thứ Bảy 15-4- 2018, khoảng 550 quan khách gồm những đồng hương cư ngụ vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn đã đến dự buổi tiệc gây quỹ “ Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam”
20/04/2018(Xem: 1275)
Các công ty và dịch vụ kinh doanh Hoa Kỳ xuất cảng bộ phận cơ thể người chết cho các đại học hay những cơ quan nghiên cứu đã giàu sụ một cách hợp pháp
20/04/2018(Xem: 767)
Tổng giám đốc Mark Zuckerberg đã ra điều trần trước Quốc hội Hoa Kỳ về việc các dữ liệu của người có tài khoản Facebook được bán cho một công ty bên Anh
20/04/2018(Xem: 1023)
Bài viết của Thị Trưởng Tạ để giải thích lá phiếu của ông chấp thuận thành phố Westminster ghi danh chống lại luật SB54 của tiểu bang California không thuyết phục được tôi vì nó cố tình thiếu sót những chi tiết quan trọng và do đó không minh bạch.
20/04/2018(Xem: 3245)
Nếu 4.5 triệu đảng viên Cộng sản Việt Nam (CSVN) chưa bị tâm thần tất cả thì số đông cán bộ tuyên truyền đã bị lá bùa “dân chủ xã hội chủ nghĩa” làm mê sảng hoảng loạn.
19/04/2018(Xem: 474)
Kịch kinh dị (suspence drama) không phải là kịch ma hay truyện ma (ghost story) mà là kịch diễn tả sự khủng khiếp của con người khi phải đối đầu với cái chết, chẳng hạn như sự cuồng loạn trong ngày tận thế.
19/04/2018(Xem: 246)
ủng hộ Dự Luật SB 895 đòi lập Chương Trình Giảng Dạy Mô Hình trong các trường học khắp tiểu bang về Cuộc Chiến VNCH bảo vệ Miền Nam VN, Thời Hậu Chiến, và những đau thương của người Tỵ Nạn VN
19/04/2018(Xem: 2072)
Prenup là chữ viết tắt của prenuptial agreement (hợp đồng tiền hôn nhân). Prenuptial agreement là một hợp đồng được viết ra giữa hai người trước khi kết hôn
19/04/2018(Xem: 749)
tăng đoàn Âu Mỹ do HT Thích Như Điển, Chùa Viên Giác, Đức quốc làm trưởng đoàn, thăm chùa Hương Sen giảng pháp, tụng kinh cầu nguyện xây chánh điện, khuyến khích ni chúng tu học
19/04/2018(Xem: 2643)
xô xát giữa chính quyền công an quận 3 và tín đồ Hồi Giáo (Islam) ở Việt Nam được đăng tải trên trang mạng Facebook vào Chủ Nhật ngày 8 tháng 4 năm 2018 đã gây xôn xao
19/04/2018(Xem: 463)
Kính thưa quý vị, mỗi người đều có một hình ảnh, một kỷ niệm đẹp về quê hương của mình. Quê hương là một nơi có nước mát, trăng thanh bên hàng dừa xanh tươi. Một nơi có đàn gà, đàn vịt cùng dẫn con của nó đi tìm thức ăn xum vầy thỏa mãn. Một nơi êm đềm, bình an quây quần của gia đình bên ông bà cha mẹ. Một nơi nằm trên chiếc võng đong đưa nghe câu hát cầu hò ầu ơ của mẹ của bà.
18/04/2018(Xem: 1744)
CSVN đang chuyển giao quyền lực cho Trung Cộng... hành động đàn áp cực kỳ thô bạo và bần cùng hóa nhân dân đang chỉ ra rằng CSVN đang chuyển giao quyền lực cho toàn dân qua một cuộc Cách Mạng Dân Chủ
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 04/2018, theo trang TechCrunch, Facebook đang tiến hành điều tra một lỗ hổng bảo mật, có thể khiến người sử dụng bị đánh cắp thông tin cá nhân, bởi các trình JavaScript của bên thứ 3 được nhúng vào các trang web có sử dụng tính năng hội nhập tài khoản Facebook.
Dù các ứng dụng dịch thuật vẫn hoạt động được khi offline, chúng không thể sử dụng những thuật toán phức tạp trong đám mây để hỗ trợ việc dịch. Nhưng ứng dụng Microsoft Translator trên Amazon Fire, Android và iOS sẽ khắc phục được vấn đề.
Khoảng giữa tháng 04/2018, hãng bán lẻ khổng lồ Walmart đưa ra kế hoạch lưu trữ dữ liệu thanh toán sử dụng công nghệ blockchain, Walmart đã nộp hồ sơ xin bằng sáng chế các ứng dụng.
Khoảng giữa tháng 04/2018, Bộ Tài chính Mỹ đang cân nhắc sử dụng đạo luật 1977 International Emergency Economic Powers Act, tổng thống Donald Trump có thể thông báo tình trạng khẩn cấp quốc gia để ngăn cản sự đầu tư của Trung Quốc vào các công nghệ của Mỹ. Đây là một phần trong chuỗi hành động trừng phạt của Mỹ đối với sự xâm phạm bản quyền trí tuệ của Trung Quốc.
Khoảng giữa tháng 04/2018, theo một số nguồn tin, Qualcomm tiến hành sa thải khoảng 1,500 nhân viên. Qualcomm cho biết: “Là một phần của kế hoạch cắt giảm chi phí như đã công bố vào tháng 01/2018, Qualcomm đang cắt giảm lực lượng lao động toàn thời gian và tạm thời của chúng tôi. Trước hết, chúng tôi đã đánh giá việc cắt giảm chi phí mà không liên quan đến lực lượng lao động, nhưng việc cắt giảm lực lượng lao động là cần thiết để hỗ trợ phát triển và thành công lâu dài, và điều này sẽ đem lại lợi ích cho các cổ đông của chúng tôi
Khoảng giữa tháng 04/2018, Microsoft đã tiến hành tái cơ cấu, chia mảng Windows & Devices Group thành 2 gồm bộ phận phát triển trải nghiệm và thiết bị Experiences & Devices với người dẫn đầu là Rajesh Jha; và bộ phận đám mây và trí thông minh nhân tạo Cloud & AI do Scott Guthrie lãnh đạo. Tuy nhiên, việc tái cơ cấu thực chất là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm bám sát thị trường di động theo tiết lộ của Joe Belfiore.
Khoảng giữa tháng 04/2018, IBM và Salon Media đang hợp tác thử nghiệm một sản phẩm Blockchain bằng chứng khái niệm của AdLedger, một hiệp hội phi lợi nhuận phát triển công nghệ sổ cái chia sẻ cho thị trường quảng cáo kỹ thuật số.
Khoảng giữa tháng 04/2018, dù rất nỗ lực phát triển các ứng dụng nhắn tin, trò chuyện và thực hiện video call cho hệ điều hành Android, nhưng Google chưa có một ứng dụng có thể mang lại trải nghiệm tuyệt vời như những gì iMessage mang lại cho những người dùng iPhone và iPad.
Khoảng giữa tháng 04/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát riêng tư mới đến 2 tỷ người dùng trên toàn cầu, nhằm tuân thủ quy định về Luật Bảo vệ Dữ liệu Tổng quát (GDPR) của EU có hiệu lực vào ngày 25/05/2018
Khoảng giữa tháng 04/2018, Chevrolet và Shell cùng hợp tác giới thiệu một tính năng mới, cho phép người lái trực tiếp trả tiền đổ nhiên liệu từ màn hình cảm ứng trong xe. Đây là khởi đầu của General Motors hướng đến tương lai mà người dùng chỉ cần ngồi ở ghế lái và có thể trả tiền xăng, mua cà phê hay đặt bàn nhà hàng bằng các thao tác đơn giản. So với các phương thức khác vốn dùng điện thoại hay quẹt thẻ, người dùng sẽ chỉ cần thao tác ngay trên hệ thống thông tin giải trí của xe và một phần của trụ bơm.
Khoảng giữa tháng 04/2018, một số nguồn tin cho biết, Microsoft dự định sẽ phát hành Office 2019 vào cuối năm 2018, và sẽ thay đổi cách đóng gói OneNote với các ứng dụng khác.
Khoảng giữa tháng 04/2018, một số nguồn tin đã phát hiện ra một hồ sơ pháp lý tiếng Nga trong cơ sở dữ liệu của Ủy ban Kinh tế Á Âu EEC, có liên quan đến nhiều mẫu iPhone chưa từng được biết đến mà Apple có thể sẽ ra mắt trong thời gian tới.
Khoảng giữa tháng 04/2018, sau 2 hệ thống đường ống thử nghiệm tốc độ cao tại Mỹ, Hyperloop Transportation Technology, công ty chịu trách nhiệm phát triển hệ thống vận tải hành khách siêu tốc, đang xây lắp hệ thống đường ống thứ 3 tại Pháp để thử nghiệm công nghệ vận tải hành khách với tốc độ lên tới 1300km/h.
Autopilot là một tính năng lái tự động trên xe điện của Tesla, nhưng cũng là tính năng mang lại nhiều phiền phức cho Elon Musk, vì nhiều vụ tai nạn đã xảy ra, từ bị thương đến chết người, chủ quan lẫn khách quan liên quan đến Autopilot.
Khoảng giữa tháng 04/2018, sau khi xóa 18.5 triệu địa chỉ IP của Google và Amazon trên ứng dụng tin nhắn Telegram để bảo mật an ninh quốc gia, Nga tiếp tục tổng kiểm tra Facebook, đồng thời cảnh báo: “Nếu không tuân thủ yêu cầu, Facebook sẽ nhận được lệnh cấm tương tự”.