Hôm nay,  
Việt Báo Online

Một Trật tự mới cho Khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương

02/04/201810:51:00(Xem: 1469)
Một Trật tự mới cho Khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương

Mt Trt t mi cho Khu vc n Đ-Thái Bình Dương

Brahma Chellaney

Đ Kim Thêm dch

  

Các năng động an ninh đang thay đổi một cách nhanh chóng ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương. Khu vực này không chỉ là nơi xuất phát của các nền kinh tế phát triển nhanh nhất trên thế giới, mà còn là nơi có những kinh phí quốc phòng gia tăng nhanh nhất và các khả năng hải quân, sự cạnh tranh khốc liệt về các nguồn tài nguyên thiên nhiên và các điểm nóng chiến lược nguy hiểm nhất. Thậm chí người ta có thể nói rằng khu vực này đang giữ vai trò then chốt cho an ninh toàn cầu.

Việc sử dụng thuật ngữ "Ấn Độ-Thái Bình Dương" ngày càng gia tăng - nó đề cập đến tất cả các nước có biên giới với Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương - không phải là "Châu Á-Thái Bình Dương", nhấn mạnh đến khía cạnh hàng hải của các căng thẳng hiện nay. Các đại dương ở châu Á ngày càng trở thành một đấu trường cạnh tranh về nguồn lực và ảnh hưởng. Hiện nay có vẻ như là trong tương lai các khủng hoảng thuộc khu vực sẽ thành hình và/hoặc được giải quyết trên biển.

Tác lực chính của sự thay đổi này là Trung Quốc. Trong năm năm qua, Trung Quốc đã đẩy biên giới của mình ra xa khỏi lãnh hải quốc tế bằng cách xây các hòn đảo nhân tạo ở Biển Đông. Khi đã quân sự hoá các tiền đồn này - được xem như là một sự kiện đã rồi đối với thế giới - thì giờ đây Trung Quốc đã chuyển tập trung sang hướng Ấn Độ Dương.

Trung Quốc đã lập một căn cứ quân sự đầu tiên ở Djibouti, gần đây họ đã chiếm cảng chính của Djibouti từ một doanh nghiệp có trụ sở đặt tại Dubai, có thể là do doanh nghiệp này giao cho Trung Quốc. Hơn nữa, Trung Quốc đang có kế hoạch mở một căn cứ hải quân mới thuộc cảng Gwadar ở cạnh biên giới Pakistan do Trung Quốc kiểm soát. Trung Quốc đã thuê một số hòn đảo còn tranh chấp ở Maledives, nơi tập trung xây dựng một đài quan sát hàng hải. Đài này cung cấp dữ liệu cho phép huy động các tàu ngầm tấn công bằng vũ khí hạch tâm (SSNs) và tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo có trang bị vũ khí hạch tâm (SSBNs) tại Ấn Độ Dương.

Tóm lại, Trung Quốc đã biến đổi quan cảnh chiến lược của khu vực chỉ đúng trong năm năm. Nếu các cường quốc khác không can thiệp trước những thách thức đối với việc duy trì nguyên trạng về hàng hải và lãnh thổ, thì trong năm năm tới, họ có thể cố thủ trước những lợi thế chiến lược của Trung Quốc. Kết quả có thể là một trật tự khu vực bá quyền độc đoán do Trung Quốc lãnh đạo sẽ chiếm ưu thế, đó là một caí giá mà hầu hết các nước trong khu vực ủng hộ cho một trật tự dựa trên các luật lệ tự do phải trả. Đứng trước một trọng lực kinh tế của khu vực, điều này sẽ tạo ra những rủi ro đáng kể cho thị trường toàn cầu và an ninh quốc tế.

Để giảm nhẹ mối đe dọa này, các nước trong khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương phải đối mặt với ba thách thức chính, bắt đầu với khoảng cách ngày càng rộng giửa chính trị và kinh tế. Mặc dù thiếu hội nhập chính trị và không có một khuôn khổ an ninh chung ở Ấn Độ-Thái Bình Dương, các hiệp định thương mại tự do đang tăng lên, mới nhất là Hiệp định Toàn diện và Tiến bộ cho Quan hệ Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Trung Quốc nổi lên như là đối tác thương mại hàng đầu của hầu hết các nền kinh tế trong khu vực.

Tuy nhiên, chỉ riêng sự bùng nổ thương mại không thể giảm được những rủi ro chính trị. Điều đó đòi hỏi một khuôn khổ của các quy tắc và các luật lệ chung và có hiệu lực thi hành. Đặc biệt nhất là tất cả các nước phải đồng ý tuyên bố hoặc làm rõ các yêu sách lãnh thổ hoặc hàng hải trên cơ sở luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng các phương tiện hòa bình - không bao giờ bằng vũ lực hoặc ép buộc.

Thiết lập một khuôn khổ cho khu vực nhằm củng cố tinh thần trọng pháp sẽ đòi hỏi những tiến bộ để vượt qua thách thức thứ hai: vấn đề lịch sử của khu vực. Các tranh chấp về lãnh thổ, tài nguyên thiên nhiên, các tưởng niệm trong chiến tranh, khu vực phòng không, và sách giáo khoa đều được liên kết nhau theo một cách này hay cách khác với các tự truyện thuộc về lịch sử đối kháng nhau. Kết quả là cạnh tranh và củng cố các tinh thần dân tộc sẽ gây an nguy cho tương lai của khu vực.

Quá khứ tiếp tục soi sáng mối quan hệ giữa Hàn Quốc và Nhật Bản - các đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở Đông Á. Về phần Trung Quốc, họ sử dụng lịch sử để biện minh cho các nỗ lực để cải thiện hiện trạng lãnh thổ và hàng hải và bắt chước các cuộc tàn sát như thực dân trước năm 1945 của nước Nhật đối nghịch. Tất cả các tranh chấp biên giới với 11 nước láng giềng của Trung Quốc dựa trên các yêu sách thuộc về lịch sử, không phải là do luật quốc tế.

Điều này mang lại cho chúng ta thách thức chính thứ ba đối với khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương: thay đổi các động lực hàng hải. Trong bối cảnh các luồng thương mại hàng hải gia tăng, các cường quốc khu vực đang chiến đấu để tìm cách thâm nhập, gây ảnh hưởng và lợi thế tương đối.

Ở đây, mối đe dọa lớn nhất nằm trong những nỗ lực đơn phương của Trung Quốc để thay đổi hiện trạng khu vực. Những gì mà Trung Quốc đạt được ở Biển Đông có những ý nghĩa mang tính chiến lược sâu rộng hơn và dài hạn hơn như việc Nga sáp nhập Crimea là ví dụ, vì Trung Quốc đưa ra thông điệp rằng chủ nghĩa đơn phương thách thức không nhất thiết phải quan tâm đến các hậu qủa quốc tế.

Thêm vào những thách thức mới là tình trạng biến đổi khí hậu, đánh bắt cá quá mức và suy thoái các hệ sinh thái biển với sự xuất hiện của các nhà hoạt động trên biển không thuộc về nhà nước, thí dụ như cướp biển, khủng bố và các tổ chức tội phạm-và môi trường an ninh khu vực ngày càng trở nên đầy lo âu và bất trắc. Tất cả những điều này làm tăng nguy cơ chiến tranh, dù là tình cờ hay cố ý.

Như trong bản tường trình gần đây nhất về Chiến lược An ninh Quốc gia Hoa Kỳ đưa ra: "Một cuộc cạnh tranh về địa chính trị giửa hai viễn kiến tự do và áp chế của một trật tự thế giới đang diễn ra ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương". Tuy nhiên, khi các cường quốc trong khu vực đồng ý rằng một trật tự dựa trên luật lệ và cởi mở được yêu chuộng hơn là bá quyền Trung Quốc, cho đến nay họ đã thực hiện quá ít để thúc đẩy sự hợp tác.

Không có nhiều thời gian để lãng phí. Các cường quốc thuộc khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương phải có hành động mạnh mẽ hơn để tăng cường ổn định khu vực, nhắc lại cam kết của họ về các tiêu chuẩn chung, không kể tới luật quốc tế và tạo ra các thể chế vững chắc.

Để bắt đầu, Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ phải tạo tiến bộ trong việc thể chế hoá Đối thoại về An ninh cho Tứ cường, để họ có thể phối hợp tốt hơn các chính sách và theo đuổi hợp tác rộng hơn với các đối tác quan trọng khác như Việt Nam, Nam Dương và Hàn Quốc cũng như với các quốc gia nhỏ hơn.

Về mặt kinh tế và chiến lược, trung tâm của trọng lực toàn cầu đang chuyển sang khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương. Nếu các tác nhân trong khu vực không hành động ngay từ bây giờ để củng cố một trật tự dựa trên luật lệ và tự do, thì tình hình an ninh sẽ tiếp tục xấu đi - với những hậu quả có thể sẽ gây tiếng vang liên tiếp trên toàn thế giới.                   

***

Brahma Chellaney là Giáo sư Nghiên cứu Chiến lược thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách tại New Delhi và Chuyên gia của Học viện Robert Bosch ở Berlin. Ông là tác giả của chín tác phẩm, trong số này có Asian JuggernautWater: Asia’s New Battleground và Water, Peace, and War: Confronting the Global Water Crisis.

Nguyên  tác: A New Order for the Indo-Pacific

https://www.project-syndicate.org/commentary/china-indo-pacific-security-framework-by-brahma-chellaney-2018-03

 

 



26/04/2018(Xem: 281)
Đây cũng là cơ hội gặp thân nhân những gia đình anh hùng tuẫn tiết 30 tháng tư năm 1975. Ngày giỗ của các anh hùng. Ngày giỗ của cả dân tộc
26/04/2018(Xem: 266)
sáng Thứ Tư vừa qua, hơn 75 thành viên Cộng Đồng Người Việt khắp Tiểu Bang California đã có mặt tại Quốc Hội Sacramento để ủng hộ Dự Luật SB 895 của Thượng Nghị Sĩ Janet Nguyễn
26/04/2018(Xem: 288)
ANZAC là chữ tắt của “Australian and New Zealand Army Corps”. ANZAC DAY tạm dịch là “Ngày Liên-Quân Úc-Đại-Lợi và Tân-Tây-Lan”; tổ-chức trọng thể hằng năm vào 25 Tháng 4
26/04/2018(Xem: 895)
Đời tôi bị đứt ra làm hai bởi một đường ranh rõ rệt: tuổi thơ ấu trong thời chiến tranh Việt Nam, và tuổi trưởng thành của kẻ tị nạn trên đất Mỹ. Tôi đã nghe kể bao chuyện, đọc bao nhiêu sách báo, và xem bao thứ phim và kịch bản về chiến tranh và những sự kiện sau đó.
26/04/2018(Xem: 555)
Từ thế kỷ thứ 17, Blaise Pascal viết: “Con tim có những lý lẽ mà lý lẽ không thể hiểu nổi” (Le coeur a ses raisons, que la raison ne connaỵt point). Câu triết lý này từ đó đã thấm nhập vào suy nghĩ của rất nhiều người, rất nhiều dân tộc, tại rất nhiều nơi. Nhiều trí thức tôn sùng ý nghĩa của câu này và khi gặp những trường hợp khó xử của trái tim, thì dựa vào triết lý này mà cố giải thích sự việc.
25/04/2018(Xem: 779)
DB Lou Correa: Đối với phần lớn cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, Hoa Kỳ không chỉ là quê hương của họ, mà còn là nơi bảo vệ họ khỏi sự đàn áp của chính quyền Việt Nam
25/04/2018(Xem: 700)
Hiệp Hội Phát Huy Người Mỹ Gốc Á Châu - Los Angeles (Advancing Justice-LA), Sidley Austin LLP, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các tổ chức cộng đồng, đã kiện thành phố Santa Ana hôm nay vì vi phạm Đạo luật về quyền bầu cử California (CVRA).
25/04/2018(Xem: 791)
Trước hết phải đối phó với những huyền thoại được loan truyền rộng rãi và được nhiều khoa học gia xưa nay tin là đúng: Thí dụ: Để có thể di chuyển cực nhanh trong không gian, photon phải hoàn toàn không có thể chất.
25/04/2018(Xem: 638)
Tin cập nhật. Tại buổi điều trần hôm 25/4/2018 tại Uỷ Ban Giáo Dục Thượng SB 895 đã được thông qua tỷ số 6/6. Dự luật này sẽ đưa qua Thượng Viện để xem xét, sau đó xuống Hạ Viện.
25/04/2018(Xem: 436)
tiểu thuyết được nói đến nhiều nhất của nhà văn Milan Kundera, bản dịch Việt ngữ của Trịnh Y Thư, VĂN HỌC xuất bản -- NXB Nhã Nam tái bản 2018
25/04/2018(Xem: 686)
Sáng ngày 24 tháng Tư năm 2018, Tòa Thượng Thẩm Landgericht tại Berlin, Cộng Hòa Liên Bang Đức, đã mở phiên đầu tiên xét xử vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh. Theo phía Đức, Trịnh Xuân Thanh đã bị bắt cóc đem về Việt Nam, bị đưa ra tòa án tại Hà Nội, bị kết án và tống giam. Tại Việt Nam, vụ án này coi như đã xong, nhưng với Cộng Hòa Liên Bang Đức, bây giờ mới chỉ là khởi đầu. Phiên tòa trong các ngày 24, 25 tháng 4, và 7, 8, 15, 17 tháng 5, còn kéo dài cho đến cuối tháng 8, và có thể kéo dài đến 4 tháng, sẽ xử các bị can liên hệ đến vụ bắt cóc. Địa điểm của các tòa án xử vụ này đã được công khai phổ biến cho công chúng và cơ quan truyền thông tham dự, nhưng phút cuối vẫn có thể thay đổi.
25/04/2018(Xem: 355)
Tượng Đài là những tác phẩm nghệ thuật gồm một hoặc nhiều bức tượng được xây dựng nơi công cộng ngoài trời để kỷ niệm những sự kiện quan trọng hoặc nhân vật có công với đất nước.
24/04/2018(Xem: 1264)
Chiều hôm đó, chị tôi dặn dò tỉ mỉ trước khi Thanh Đào và tôi đi vượt biển.
24/04/2018(Xem: 1996)
Đến năm nay, năm 2018 gần như các nhân vật lịch sử liên quan đến cuộc chiến Quốc Cộng kể cả 2 miền Nam Bắc Việt Nam và Hoa Kỳ cũng chẳng còn mấy người.
24/04/2018(Xem: 805)
Cách mạng tháng Tám đến, vì buộc mọi người “yêu nước là yêu xã hội chủ nghĩa” nên mang theo chiến tranh, chết chóc trong 30 năm; chia cắt đất nước; chia cắt lòng người;
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 04/2018, Yahoo, hay chính xác hơn là công ty đang sở hữu Yahoo, đã bị Ủy ban chứng khoán và sàn giao dịch Mỹ SEC phạt khoản tiền lên đến 35 triệu USD vì che giấu việc lộ 500 triệu thông tin khách hàng vào năm 2014. Alta, công ty đang nắm giữ phần còn lại của Yahoo, đã chấp nhận mức án phạt của SEC.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Samsung công bố doanh thu và lợi nhuận trong Q1/2018 tăng vọt. Tuy nhiên, công ty cũng cảnh báo những khó khăn đang gặp phải khi thị trường smartphone tăng trưởng chậm chạp. Nhu cầu đối với các smartphone cao cấp như Galaxy S9 và S9 Plus đang sụt giảm đáng báo động.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Qualcomm đã báo cáo thu nhập và doanh thu quý, vượt qua các dự đoán của các nhà phân tích. Cổ phiếu của công ty đã tăng gần 2% sau khi công bố báo cáo thu nhập Q1/2018.
Theo những báo cáo trước đó, Apple đang có kế hoạch chấm dứt hợp tác với Qualcomm để sử dụng các chip modem của Intel. Nguyên nhân là do giữa Apple và Qualcomm đang xảy ra một cuộc chiến pháp lý rất căng thẳng, thậm chí Qualcomm còn yêu cầu cấm kinh doanh các mẫu iPhone sử dụng chip Intel tại Mỹ.
Khoảng cuối tháng 04/2018, một số nguồn tin cho biết, Microsoft đang phát triển bản Windows 10 Lean Edition mới, sẽ được cung cấp cho các OEM để cài đặt lên các laptop và tablet giá rẻ. Theo đó, Windows 10 Lean Edition sẽ hiện diện trên các thiết bị với bộ nhớ lưu trữ 16GB và được thiết kế với mục đích chính là để đảm bảo những thiết bị vẫn có thể nhận được các bản cập nhật Windows.
Google và Facebook đều đã cam kết xoá thay thế emoji hình khẩu súng. Khoảng cuối tháng 04/2018, Microsoft là nền tảng lớn duy nhất có emoji hình khẩu súng lục. Nhưng hãng đã chia sẻ cũng có kế hoạch loại bỏ đi emoji hình khẩu súng.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Facebook công bố báo cáo thu nhập Q1/2018. Hãng đạt được 11.97 tỷ USD doanh thu, với thu nhập trên mỗi cổ phiếu đạt mức 1.69 USD, thay vì mức 1.35 USD như đã được dự đoán
Doanh số của iPhone X thấp hơn kỳ vọng có nguyên nhân chủ yếu do chiến lược đẩy giá cao bất ngờ của Apple. Model iPhone X 64GB thấp nhất cũng đã có mức giá 999 USD, và phiên bản cao nhất với dung lượng 256GB có giá lên tới 1,149 USD. Điều này khiến người dùng hoang mang và có phần dè dặt khi chi số tiền khá lớn chỉ để mua một chiếc iPhone.
Một số nguồn tin cho biết, trong năm 2018, Apple dự kiến sẽ ra mắt 3 mẫu iPhone bao gồm một model iPhone LCD 6.1 inch giá 550 USD, một phiên bản mới của iPhone X và iPhone X Plus. Hàng năm, các model iPhone mới luôn là mục tiêu để đánh bại hoặc sao chép, nhưng iPhone 2018 sẽ có một tính năng quan trọng mà Android không sao chép được.
Khoảng cuối tháng 04/2018, các nhà nghiên cứu tại Kaspersky Lab đã phát hiện phần mềm độc hại mới trên Android tấn công vào smartphone ở khu vực Châu Á thông qua DNS, có tên là Roaming Mantis.
TSMC là đối tác cung cấp vi xử lý chính của Apple trong một thời gian dài và đang tìm cách tăng lợi nhuận bằng việc đẩy mạnh quá trình phát triển chip 7nm. Với mục tiêu đạt doanh thu kỷ lục trong năm 2018, chip Apple A12 sẽ đóng vai trò chủ chốt với TSMC.
Facebook được Mark Zuckerberg tạo ra từ ký túc xá đại học Harvard vào tháng 02/2004. Chỉ trong một thời gian ngắn, Facebook đã trở thành nơi tuyệt vời để bất kỳ ai cũng có thể kết nối các mối quan hệ, từ bạn học cũ hay người thân, cho tới mở rộng những mối quan hệ mới, và theo dõi những người họ ngưỡng mộ.
Khoảng cuối tháng 04/2018, Alphabet, công ty mẹ của Google, đã công bố mức lợi nhuận ấn tượng 9.4 tỷ USD trong Q1/2018.
Tính đến tháng 04/2018, nhiều người vẫn chưa thể khẳng định chính xác liệu sử dụng Facebook có hoàn toàn miễn phí hay không. Lý do là vì khi truy cập vào mạng xã hội lớn nhất thế giới để kết nối với bạn bè và sử dụng hàng loạt dịch vụ miễn phí khác, người dùng đã chấp nhận đánh đổi thông tin cá nhân của mình.
Tính đến tháng 04/2018, Chrome OS hiện đã hỗ trợ chính thức các ứng dụng Android thông qua Google Play Store, và thậm chí còn hỗ trợ cả các ứng dụng Windows thông qua WINE cho Android trên Chrome OS. Trong tương lai, Chrome OS sẽ có thể chạy cả ứng dụng Linux, ứng dụng Terminal đã được phát hành trên kênh dev của Chrome OS.