Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sự phục hồi đầy nguy hiểm của nền kinh tế toàn cầu

08/01/201810:45:00(Xem: 5585)

S phục hồi đầy nguy hiểm của nền kinh tế toàn cầu
 

Joseph E. Stiglitz

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Một năm trước đây, tôi đã dự đoán là khía cạnh đặc biệt nhất của năm 2017 sẽ là tình trạng bất trắc, nó được thúc đẩy bởi cuộc bầu cử của Donald Trump làm Tổng thống Hoa Kỳ và việc bỏ phiếu của Vương quốc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu, hai trong số những việc khác. Dường như sự đoan chắc duy nhất là tình trạng bất định - và tương lai có thể trở thành một hoàn cảnh hỗn loạn.

Như chúng ta mong đợi trong suốt năm 2017, ông Trump đã chứng tỏ là khoác lác phô trương và thất thường. Bất cứ ai quan tâm chỉ đến những tweet liên tục của ông có thể nghĩ rằng Hoa Kỳ đang bấp bênh giữa một cuộc chiến thương mại và hạt nhân. Ngày trước ông Trump thoá mạ Thụy Điển, ngày sau là Úc và rồi đến Liên minh châu Âu - và sau đó ông hỗ trợ cho trào lưu Phát Xít mới ở trong nước. Và các thành viên trong nội các thuộc giới tài phiệt của ông đang tranh nhau về những mâu thuẫn lợi ích, sự thiếu năng lực và các chuyện nghiêm trọng khác.

Đã có một số rắc rối đáng lo ngại về luật lệ, đặc biệt là liên quan đến việc bảo vệ môi trường, chưa kể đến nhiều gây hận thù mà do cố chấp của ông Trump có thể dể tạo nên. Tuy nhiên, cho đến nay, sự kết hợp giữa các thể chế của Mỹ và sự kém cỏi của chính quyền Trump đã tạo khoảng cách giữa các lời lẽ hùng biện phản cảm lúc tranh cử và những gì ông thực sự đạt được (một chuyện may mắn).

Đối với nền kinh tế toàn cầu, điều quan trọng nhất là không có chiến tranh thương mại. Khi sử dụng tỷ giá hối đoái giữa Mêhicô và Mỹ làm thước đo, thì mối lo ngại về tương lai của Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ đã giảm đáng kể, ngay cả khi đàm phán thương mại đã bị đình trệ. Tuy nhiên, tính khí thất thường của ông Trump không bao giờ kết thúc: 2018 có thể là năm mà lựu đạn cầm tay của ông Trump đã ném vào trong nền trật tự kinh tế toàn cầu cuối cùng sẽ bùng nổ.

Một số điểm đạt đến mức kỷ lục cao của thị trường chứng khoán Hoa Kỳ là bằng chứng của một số phép lạ kinh tế của ông Trump. Tôi lấy nó một phần là bằng chứng cho thấy sự phục hồi kéo dài một thập niên từ cuộc Đại Suy trầm, cuối cùng nó đã được phục hồi. Mỗi cuộc suy trầm - thậm chí khi bị xuống tận cùng - cuối cùng cũng kết thúc; và ông Trump đã may mắn được vào Toà Bạch Ốc để hưởng lợi từ công việc của người tiền nhiệm của ông đã dàn dựng cho cảnh trí này

Họ xem thường những nguy cơ của việc suy giảm toàn cầu hoá do chủ trương bảo hộ của ông Trump đề ra. Và họ không thấy rằng nếu cắt giảm thuế được tài trợ bằng nợ của ông Trump được ban hành, Ngân hàng Trung Ương Mỹ sẽ tăng lãi suất, có thể là sẽ gây ra việc điều chỉnh trong thị trường.

Nói một cách khác, lại một lần nữa, thị trường cho thấy là có xu hướng thiên về các tư duy ngắn hạn và chỉ biết có lòng tham. Không có điều nào là báo hiệu tốt cho thành tựu kinh tế dài hạn của Mỹ; và nó cho thấy rằng trong khi năm 2018 có thể là một năm tốt hơn năm 2017, nhưng cũng có những rủi ro lớn lao trong tương lai.

Đó là một hình ảnh tương tự ở châu Âu. Quyết định rời khỏi Liên minh châu Âu của Vương quốc Anh không có hiệu ứng kinh tế đột ngột mà giới phản đối dự đoán, mà chủ yếu là do sự mất giá của đồng bảng Anh. Nhưng ngày càng rõ ràng rằng chính phủ của Thủ tướng Theresa May không có quan điểm rõ ràng về cách xử lý việc ra đi của nước Anh hay về mối quan hệ của nước Anh với Liên Âu sau khi ra đi.

Có hai mối nguy tiềm ẩn nữa đối với châu Âu. Một chuyện rủi ro là các quốc gia lâm nợ nặng nề, thí dụ như Ý, sẽ khó tránh được cảnh khủng hoảng một khi lãi suất quay trở lại mức bình thường hơn như họ muốn. Sau cùng, khu vực sử dụng đồng euro liệu thực sự có thể duy trì được mức tỷ lệ thấp kỷ lục trong tương lai gần không, ngay cả khi mà các mức tỷ lệ lãi suất của Mỹ tăng?

Hungary và Ba Lan là mối đe dọa sinh tồn hơn đối với châu Âu. Liên minh châu Âu không chỉ là một sự sắp xếp kinh tế theo cách thuận tiện. Nó tiêu biểu cho sự kết hợp của các quốc gia với cam kết về các giá trị dân chủ cơ bản - những giá trị mà các chính phủ Hungary và Ba Lan hiện đang coi thường.

Liên minh châu Âu đang bị thử thách và có những nỗi sợ hãi với lý do chính đáng mà người ta sẽ chứng minh là nó không hữu hiệu. Đối với các hiệu quả kinh tế trong năm tới thì ảnh hưởng của các thử thách chính trị này có thể là nhỏ, nhưng các rủi ro dài hạn là rõ ràng và gây nản lòng.

Ở nơi khác của thế giới, Sáng kiến Nhất Đái Nhất Lộ của Tập Cẩn Bình, Chủ tịch Trung Quốc, đang thay đổi địa lý kinh tế của Á-Âu, đặt Trung Quốc vào vị trí trung tâm tạo ra một khích lệ quan trọng cho sự tăng trưởng toàn khu vực. Nhưng Trung Quốc phải đối mặt với nhiều thách thức khi trải qua một chuyển đổi phức tạp từ tăng trưởng do xuất khẩu làm chủ đạo đến tăng trưởng do tăng nhu cầu nội địa là chính, từ nền kinh tế sản xuất sang nền kinh tế dựa trên dịch vụ và từ nông thôn chuyển sang đô thị. Dân số đang già đi nhanh chóng. Tăng trưởng kinh tế đã giảm đáng kể. Trong một số trường hợp, tình trạng bất bình đẳng gần như là nghiêm trọng như ở Mỹ. Và sự suy thoái về môi trường đang đe dọa ngày càng tăng đến sức khoẻ và phúc lợi của con người.

Thành công kinh tế chưa từng có của Trung Quốc trong bốn thập niên qua phần nào dựa trên một hệ thống, mà sự hình thành của việc tham vấn rộng rãi và đồng thuận là trong nội bộ Đảng Cộng sản và nhà nước Trung Quốc để củng cố cho một loạt cải cách. Liệu việc tập trung quyền lực của Tập sẽ vận hành tốt trong một nền kinh tế phát triển về quy mô và sự phức tạp không? Một hệ thống chỉ huy và kiểm soát tập trung không  thích hợp với một thị trường tài chính lớn và phức tạp như thị trường Trung Quốc; đồng thời, chúng ta biết là khi mà các thị trường tài chính chưa được điều tiết đầy đủ thì nó có thể sẽ dẫn nền kinh tế đi đến đâu.

Nhưng chuyện rủi ro này đều chủ yếu là trong dài hạn. Đối với năm 2018, việc đặt cược an toàn là Trung Quốc sẽ quản lý theo phương cách của mình, mặc dù mức tăng trưởng chậm hơn.

Nói tóm lại, khi tình trạng suy vi kinh tế sau năm 2008 của các nền kinh tế tiên tiến mờ dần vào quá khứ xa xôi, triển vọng toàn cầu cho năm 2018 sẽ tốt hơn một chút so với năm 2017. Sự thay đổi từ các biện pháp khắc khổ tài chính chuyển sang lập trường cho khích lệ hơn ở châu Âu và Mỹ sẽ làm giảm nhu cầu cho các chính sách tiền tệ cực đoan, hầu như chắc chắn là các chính sách này đã có những tác động biến dạng không chỉ trên các thị trường tài chính mà cho nền kinh tế thực.

Nhưng sự tập trung quyền lực ở Trung Quốc, sự thất bại của khu vực sử dụng đồng euro trong việc cải cách cơ cấu sai lầm cho đến nay và điều quan trọng nhất là sự xem thường tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế của ông Trump, việc ông bác bỏ sự lãnh đạo toàn cầu của Hoa Kỳ và những thiệt hại mà ông gây ra cho vị thế của nền dân chủ, tất cả làm cho các rủi ro càng sâu đậm hơn. Thật vậy, tất cả đe dọa không chỉ làm tổn thương nền kinh tế toàn cầu mà còn làm chậm lại những gì mà cho đến gần đây dường như là một bước tiến không thể tránh khỏi đối với nền dân chủ trên toàn thế giới. Chúng ta không nên để các thành công trong đoản kỳ ru ngủ trong tự mãn.

 

***

Joseph E. Stiglitz đoạt giải Nobel kinh tế; ông là Giáo sư Đại học Columbia và Nhà kinh tế trưởng tại Học Viện Roosevelt. Cuốn sách mới nhất của ông là  Globalization and Its Discontents Revisited: Anti-Globalization in the Era of Trump.

Nguyên tác: The Global Economy’s Risky Recovery

https://www.project-syndicate.org/onpoint/global-economy-risky-recovery-in-2018-by-joseph-e--stiglitz-2017-12

  

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,