Hôm nay,  

Cải Tiến Chữ Việt: Âm Mưu Hán Hóa.

05/01/201800:02:00(Xem: 9385)
CẢI TIẾN CHỮ VIỆT: ÂM MƯU HÁN HÓA.
 
Chu Tất Tiến

 

Trong mấy tháng cuối năm 2017, dư luận người Việt trong và ngoài nước đã rất xôn xao vì âm mưu cải tiến chữ Việt (chữ Quốc Ngữ) do một nhóm gọi là trí thức cầm đầu bởi Bùi Hiền, một người có tước hiệu là Phó Giáo Sư, Tiến Sĩ, từng là Hiệu Phó Đại Học Sư Phạm Ngoại Ngữ Hà Nội. Theo sự trình bầy của Bùi Hiền, nhân vật này đã nghiên cứu về chữ Việt gần 40 năm, và 22 năm trước, Bùi Hiền đã trình dự án này lên trên Bộ, nhưng bị lãng quên. Năm nay, Bùi Hiền trực tiếp công bố công trình nghiên cứu của mình và chờ đợi được cấp trên cho phép thực hiện.

 

  1. Lý luận của Bùi Hiền gồm 4 điểm:

 

1-Chữ Việt hiên nay không tuân thủ nguyên tắc của loại chữ “tượng thanh”. Nguyên tắc đó là: “Một chữ cái biểu đạt cho một âm vị, ngược lại một âm vị chỉ được biểu đạt bằng một chữ cái mà thôi.”

2-Chữ quốc ngữ bị hạn chế.

-Nhiều chữ cái cùng biểu đạt một âm vị như chữ D, GI, và R. Cả ba chữ này cùng biểu đạt cho âm “Z”; các chữ C - K - Q đều biểu đạt âm [k].

-Cùng một chữ cái nhưng biểu đạt nhiều âm vị, như chữ a trong từ ca có âm vị là a nhưng trong từ cửa lại mang âm ơ.

-Bất cập cuối cùng là một số âm vị phụ âm đứng cuối vần như chngnh được biểu đạt bằng hơn một ký tự.

3-Cải tiến chữ Viêt theo Bùi Hiền để tạo một biểu đạt thống nhất và hoàn chỉnh của tiếng Hà Nội.

4-Quan trọng nhất là việc cải tiến này sẽ tiết kiệm được thời gian viết, và tiết kiệm được giấy viết.

 

  1. Hình thức thay đổi:

1)     Thay thế: C sẽ được thay cho Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = D, Gi, R.

2)     Thêm: W, F, J, Z

Toàn bảng chữ cái Bùi Hiền gồm 33 đơn vị và vẫn giữ nguyên trật tự a - b - c. Đặc biệt, một số chữ cái sẽ hoàn toàn thay đổi về cách đọc như: C (chờ), f (phờ), j (jờ), k (cờ), q (thờ), w (ngờ), x (khờ), z (dờ).

  1. Thái độ của nhà cầm quyền:

(Theo báo Viêt Nam): “Bày tỏ quan điểm về đề xuất cải tiến chữ viết tiếng Việt, trao đổi với phóng viên VOV.VN sáng 26/12, GS.TS Nguyễn Văn Hiệp, Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học cho biết, khi phần 1 của đề xuất cải tiến chữ viết của PGS.TS Bùi Hiền được công bố, bên cạnh những quan điểm ủng hộ thì có rất nhiều ý kiến phản biện khác nhau. Theo quan điểm của ông Nguyễn Văn Hiệp, chúng ta nên trân trọng công trình nghiên cứu của các nhà khoa học như PGS.TS Bùi Hiền.” Còn Tổng Thư ký Hội Ngôn ngữ Việt Nam, PGS Tình nhận định: “việc cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt hay cải tiến tiếng Việt là vấn đề rất lớn nên không thể chỉ qua một vài đề xuất, ý kiến mà cần có những hội thảo khoa học để bàn bạc, đánh giá, nghiên cứu kỹ càng, đưa ra đề xuất. Hội đang xin ý kiến các cơ quan chức năng để tổ chức một hội thảo khoa học cấp quốc gia để bàn bạc về việc này.”

 

  1. Phân tích và nhận định:

1)Theo Bùi Hiền: “Chữ Việt là chữ tượng thanh, nên theo nguyên tắc, chỉ có 1 âm vị và 1 chữ cái?” Từ khi chữ Quốc Ngữ được thành lập và phổ biến trên tờ Gia Định Báo vào ngày 15 tháng 4 năm 1965 tại Saigon, không một nguyên tắc nào được đặt ra cho chữ quốc ngữ là chỉ có 1 phụ âm và 1 nguyên âm như họ Bùi khẳng định. Chữ Quốc Ngữ từ đó về sau, tuy có vài thay đổi, nhưng chung quy vẫn có 29 chữ cái:

a ă â b c d đ e ê g h I k l m n o ô ơ p q r s t u ư v x y.

Có 10 phụ âm ghép đôi: ch, gh, gi, kh, ng, nh, ph, qu, th, tr và 1 chữ ghép 3: ngh.

Có nhiều nguyên âm ghép đôi: ao, au, ai, oa, oe, oi….

 

Các tờ báo đầu tiên viết bằng chữ quốc ngữ như An Nam Tạp Chí, Đông Dương Tạp Chí, Nông Cổ Mín Đàm, Lục Tỉnh Tân Văn, và Nam Phong Tạp Chí không hề có bài viết nào buộc người Việt phải viết chữ chỉ có 1 âm vị và 1 chữ cái, nghĩa là chỉ được viết “ta, tôi, em, ơi, hát, nói…” Nếu chỉ được viết như thế thì chữ Việt mình nghèo nàn quá đỗi, và có lẽ đã không có những tác phẩm vĩ đại của các nhà văn, nhà thơ, nhà giáo dục làm giầu cho văn chương Việt Nam mà chúng ta đã từng yêu mến trong mấy trăm năm nay.

 

Ngược lại, chữ quốc ngữ như hiện tại đã đem đến cho dân tộc ta một nền văn học sáng lạn, vẻ vang khắp năm châu. Từ khi có chữ quốc ngữ, câu châm ngôn: “Quốc ngữ, chữ nước ta. Con cái nhà, đều phải học” được phổ biến khắp mọi nơi, thúc giục mọi người đều phải học chữ quốc ngữ để mở mang dân trí, song song với các phong trào chống Mù Chữ, thì số người mù chữ quốc ngữ giảm đi nhiều vào thế kỷ 19, đến giữa thế kỷ 19 thì có 90% người Việt đọc được sách, báo viết bằng chữ quốc ngữ. Các nhà Nho học cũng say mê chuyển âm các bài thơ bằng chữ Hán sang chữ việt. Nhiều bài thơ tuyệt tác của người Trung Hoa đã thấm vào tâm hồn người Việt qua việc dịch sang chữ quốc ngữ. Sang đầu thế kỷ 20, nhà cầm quyền thực dân Pháp cũng khuyến khích mọi người học chữ Việt để có thể hiểu được luật lệ của họ áp đặt trên dân tộc Viêt Nam.  

Như vậy, Bùi Hiền đã mạo xưng ra một nguyên tắc vớ vấn để tìm cách biến đổi chữ Viêt, biểu trưng đặc thù của dân Việt, thành một chữ quái quỷ, không hề có trong lịch sử văn học hầu thỏa mãn cái “tôi” của hắn, cũng như thể hiện một âm mưu hủy bỏ văn chương, văn học và Lịch Sử Việt Nam, phục vụ cho Hán Triều.

 

2)Cũng theo Bùi Hiền: “Nhiều chữ cái cùng biểu đạt một âm vị như chữ D, GI, và R. Cả ba chữ này cùng biểu đạt cho âm “Z”; các chữ C - K - Q đều biểu đạt âm [k].” (Biểu đạt=? chắc là từ ghép của hai nhóm chữ “Biểu hiện, biểu diễn và diễn đạt?) Điều này càng sai lầm hơn.

-Chữ “d” trong “da dẻ” khác hẳn “gia đình”. “Dễ dàng” khác hẳn “giòng giống”… (đúng ra, chữ “gia” đọc kéo dài hơn chữ “da”). Chữ “r” lại càng cách biệt với “D” hay “gia”. Người ta viết và nói “rõ ràng”, mà không ai viết và nói “giõ giàng” hoặc “dõ dàng”. Cho nên, Bùi Hiền đã tỏ ra thiếu trí khôn khi cho cả ba chữ D, GI, và R là cùng “biểu đạt cho âm Z”.

-Chữ C và chữ K có thể có cùng một âm (cắc ké, ky cóp) nhưng khi viết lại không thể đổi chỗ cho nhau được, nhất là khi chữ K có thêm phụ âm H: Không thể viết “CHÔNG”mà đọc là “KHÔNG” được! “CON CHÓ” không thể viết là “CON KHÓ” được. “CHÉO TAY” không thể thay cho chữ “KHÉO TAY”. Đặc biệt với chữ “Q” lại càng không thể thay cho cả hai chữ “C” và “K” như “QUỶ QUÁI” không thể viết là “KỦI KÁI” hoặc “CỦI CÁI”!  Khi Bùi Hiền cho rằng cả 3 chữ “C, K, Q”, là giống nhau, nhân vật này cho thấy học lực của hắn chỉ tới trình độ lớp Ba trường làng thôi.

 

3) Bùi Hiền nói là chữ quốc ngữ bị giới hạn bởi “cùng một chữ mà phát âm khác nhau, như âm “a” trong “ca” lại khác với âm “a” trong “cửa”. Nhận xét này của Bùi Hiền chứng minh rằng hắn không hề biết qua về “ngữ học” quốc tế. Viết cùng một chữ mà đọc khác nhau, tùy theo phụ âm đứng trước và đứng sau là chuyện thường tình trong ngôn ngữ quốc tế.

Thí dụ: chữ “MARMALADE” của tiếng Anh, đã phát âm 3 chữ “A” khác nhau: mÁc-Mơ-lẾt” có gì sai trái đâu. Vì thế chữ “a” đứng sau chữ “ử” sẽ đọc thành “ửa” có sao đâu!

 

4)Bùi Hiền dùng chữ rối rắm, khó hiểu: “Bất cập cuối cùng là một số âm vị phụ âm đứng cuối vần như chngnh được biểu đạt bằng hơn một ký tự.” Trước hết, Bùi Hiền đã sử dụng những chữ ngớ ngẩn: “Bất cập, biểu đạt, âm vị phụ âm”! Bất cập là gì? Biểu đạt là gì? Âm vị phụ âm là gì? Ký tự là gì? (Người bình dân đọc mấy chữ này thì nói ngay: Hiểu? Chết liền!).
Thực tế, tuy không hiểu tay Tiến Sĩ này viết gì, cũng có thể biết là nếu không có chữ “ng, ch, nh” thì sẽ mất đi rất nhiều tiếng Việt: “Nghề” khác với “nề”, “chờ” khác với “cờ”, “nhanh” khác với “nanh”.

 

5)Cũng theo Bùi Hiền thì phải chỉnh đốn lại chữ quốc ngữ cho đúng giọng Hà Nội! Đây là một sự kỳ thị địa phương một cách ngu xuẩn! Bùi Hiền đứng ở cương vị nào mà dám miệt thị ngôn ngữ của những miền bên ngoài Hà Nội! Bùi Hiền có phải là Tổ Sư của ngôn ngữ Việt Nam không mà dám quyết định rằng chỉ “tiếng Hà Nội” mới là “ngôn ngữ Viêt Nam!” Người Việt ở nhiều miền khác nhau, có việc phát âm khác nhau, nhưng từ xưa tới nay, cũng cùng chữ viết như nhau và luôn tôn trọng lẫn nhau. Không hề có ai dám tuyên ngôn là chỉ có tiếng nói của mình là tiếng nói Việt Nam, và buộc tất cả trăm triệu người Việt khác phải viết và nói theo ý mình thì mới là người Việt. Những cuốn tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh, Sơn Nam… không thể nói là không phải tiếng Việt.

 

6)Điều ngu xuẩn khác (không phải cuối cùng) của Bùi Hiền là “cải tiến cách viết chữ Việt sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian và giấy tờ. Khi tuyên ngôn như vậy, Bùi Hiền đã không chuẩn bị để trả lời những câu hỏi về tiết kiệm:

-Muốn học cách viết chữ mới để có thể viết và đọc thông thạo thì một người bình thường tốn bao nhiêu năm và bao nhiêu giấy mực để có thể viết nhanh như hiện tại?

-Hiện tại, kho văn chương, văn học, lịch sử khổng lồ của Việt Nam đã viết bằng chữ quốc ngữ, nếu bây giờ muốn viết lại bằng kiểu chữ mới thì tốn mất bao nhiêu thế kỷ? Và tốn bao nhiêu ngàn vạn tấn giấy? Sẽ phải tuyển lựa bao nhiêu chuyên viên, thư ký đánh máy? Trả bao nhiêu lương cho những người làm công việc này? Một khi muốn viết lại lịch sử, văn học, văn chương, báo chí, thì phải chuẩn bị bao nhiêu phòng ốc để chứa những tài liệu được lục tung ra và xếp loại? Thời gian xếp loại mất bao nhiêu năm? Liệu Nhà Nước có thể cung cấp lương, tiền cho các chuyên viên lục tìm, xếp loại, đánh máy chuyển tiếng không?

-Ngoài ra, vì chữ quốc ngữ đã bị loại, nên giấy tờ chứng minh nhân dân, bằng cấp, vị trí, nghề nghiệp, gia đình, hộ khẩu, chứng minh hôn thú… đều trở thành giấy lộn. Như vậy, lúc đó, họ Bùi có còn là Giáo Sư Phó Tiến Sĩ không? Hay trở thành môt tên vớ vẩn, vô danh, vô gia đình, vô tổ quốc? Lúc bấy giờ, nếu có người hỏi: “Mày là ai?” thì có giấy tờ gì chứng minh mình là Người Hùng Cải Tiến chữ quốc ngữ không? Nếu Bùi Hiền dám vỗ ngực, đưa cái giấy tờ với chữ mới ra, thì có thể bị người khác đấm vào mặt: “Đồ dóc tổ! Tao không tin mày! Tao mù chữ! Tao không đọc được! Chết mẹ mày đi!” thì Bùi Hiền sẽ giải thích ra sao? Không còn giấy hôn thú, thì vợ Bùi Hiền có thể ngủ với bất cứ ai khác, con cháu Bùi Hiền có thể nhổ vào mặt họ Bùi này vì làm rối lung tung cả hệ thống xã hội này.

-Hệ thống chữ Việt đã được gài đặt trên Net từ bao nhiêu năm nay, bây giờ vì thay đổi, sẽ phải nghiên cứu và thành lập một hệ thống chữ Viêt mới. Vậy, sẽ mất bao nhiêu năm để cho ra một hệ thống chữ Việt mới dùng cho computer? Và những người sử dụng computer thường lệ, sẽ phải tốn bao nhiêu năm mới đánh chữ nhanh như hiện tại? Chính Bùi Hiền và Đoàn Hương (người nói tất cả những ai chống lại việc này là “một đám quần chúng không hiểu biết”) sẽ tốn bao nhiêu năm để có thể đánh chữ trên “key board” (một khi có hệ thống chữ Viêt mới trên Net) nhanh như hiện tại? Như vậy, cải tiến chữ Việt là sự tiết kiệm hay hao tổn khủng khiếp, không thể tưởng tượng được?

-Nếu Nhà Nước không có quỹ nào cho việc trả lương cho những người chuyển dịch chữ quốc ngữ hiện tại sang chữ mới, thì các thế hệ sau, là những người không hề biết đọc chữ quốc ngữ có biết lịch sử Việt Nam như thế nào không? Văn học, văn hóa, văn chương Việt Nam từ 4000 năm nay ra sao?

-Trên hết, họ Bùi và họ Đoàn này có thể tưởng tượng là cả dân tộc gần 100 triệu người, đột nhiên mù chữ? Không còn ai có học, có bằng cấp, có trí thức! Hệ thống Nhà Nước cũng tiêu vong, vì chả có ai chứng minh được rằng mình là Ủy viên Bô Chính Trị, Thủ Tướng, hay Tổng bí Thư, vì toàn thể đất nước này mù chữ mất rồi! Lúc bấy giờ, xã hội này như cái nồi cháo heo, cướp bóc, hiếp dâm, chộp giật như lang sói. Bùi Hiền nói là đã nghiên Kíu hơn 40 năm, liệu có nghĩ đến chuyện này không?
 

Kết Luận:

Vấn đề cải tiến chữ Việt để tiết kiệm thời gian và tiền bạc của nhân vật gọi là Giáo Sư Tiến Sĩ Bùi Hiền, Đoàn Hương, Lê Đức Luận, Nghiêm Thúy Hằng và một lũ trí ngủ chỉ là môt việc làm ngu dốt thảm hại của những cái đầu- không -óc thuộc Xã hội Chủ nghĩa. Chúng đặt ra vấn đề này chỉ cốt để làm vừa lòng Quan Thầy của chúng là Trung Cộng, kẻ thù truyền kiếp của dân ta, đã muốn cho toàn thể dân chúng mù chữ, không còn lịch sử, không còn văn hóa, văn học và từ đó cho du nhập chữ Tầu vào nước ta, để dậy cả dân ta rằng: “Viêt Nam nguyên thủy là một bộ tộc của Tầu, hướng Nam của sông Dương Tử, đã lưu lạc xuống miền Nam. Do đó, bộ tộc Việt (không còn nước Viêt Nam), phải học tiếng Tầu, phải thần phục Ông Tổ của mình là người Trung Hoa…” Từ đó, vĩnh viễn người Việt sẽ không còn ý chí chống đối sự xâm lăng của Tầu Cộng mà cam phận gặm mớ cỏ khô mà chủ chuồng người Tầu vất xuống đất cho ăn… Bùi Hiền, Đoàn Hương, Lê Đức Luận, Nghiêm Thúy Hằng là những kẻ mặt người mà hồn quỷ, âm mưu làm xáo trộn xã hội, muốn xóa bỏ lịch sử, văn hóa có hơn 4000 năm, đáng bị hình phạt nghiêm minh dành cho những kẻ phản quốc,

 

Chu Tất Tiến, 4 tháng 1 năm 2018.

 

Chú thích:

1)    Bùi Hiền viết:  LUẬT ZÁO ZỤK

Diều 7. Qôn qữ zùq coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák; zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số; zạy qoại qữ. Tiế q Việt là qôn qữ cín’ wứ k zùq coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák… cin’ fủ kuy dịn’… fát huy bản sắk văn hóa zân tộk…

     

      2)Facebook của Người Việt trong nước viết:

-Trần Chu Đài = Cần Cu dài

-Trần Khơi Chức = Cần Xơi Cứk

-Trần Anh Chức = Cần ăn cứk

-Trần Khả Đê = Cần xả dể

-Trần Trầm Chu = Cần Cầm Cu

-Gặp trục trặc = gặp c.c.

-Hồ chủ Tịch = Hồ củ tịk

-Nguyễn Phú Trọng = N’uyễn Fú Cọn

-Nguyễn Xuân Phúc = N’uyễn Xân Fuck

-Trần Đại Quang = Cần dại Kan…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.