Hôm nay,  
Việt Báo Online

Cuộc Chiến Mậu Dịch: Hoa Kỳ Đơn Độc Và Nan Giải

14/09/201700:00:00(Xem: 3864)
Cuộc Chiến Mậu Dịch: Hoa Kỳ Đơn Độc Và Nan Giải

Hoa Kỳ Đơn Độc Và Nan Giải
Nguyễn Xuân Nghĩa, Thanh Hà

...các đối tác thì vừa ăn của Mỹ vừa gây rối cho Hoa Kỳ đi chữa lửa khắp nơi...

Bảo hộ mậu dịch là một đòn hù dọa hay là chiến lược thực sự đang được chính quyền Trump theo đuổi? Bài toán trở nên phức tạp hơn khi Nhà Trắng giàng buộc vế thương mại với an ninh. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa từ Hoa Kỳ phân tích.

Mỹ, Canada và Mêhicô mở đợt đàm phán đầu tiên để thương thuyết lại Hiệp Định Tự Do Thương Mại Bắc Mỹ NAFTA từ ngày 16 đến 20/08/2017. Các bên đề ra mục tiêu gặp lại nhau tổng cộng 7 lần và kết thúc đàm phán vào đầu 2018, trước khi Mêhicô vướng bận vì cuộc vận động tranh cử tổng thống.

Hiệp ước NAFTA có hiệu lực từ ngày 01/01/1994, liên quan trực tiếp đến đời sống của 480 triệu dân Canada, Mêhicô và Hoa Kỳ. Theo thống kê của bộ Ngoại Thương Mỹ, tính đến năm 2008, khi khủng hoảng tài chính Mỹ bùng nổ với vụ ngân hàng Lehman Brothers tuyên bố vỡ nợ, tổng trao đổi mậu dịch giữa ba nước thành viên đã được nhân gấp ba lần so với thời điểm 1994 và đạt 946 tỷ đô la. Trong tài khóa 2016, tổng trao đổi mậu dịch giữa ba nước tham gia NAFTA lên tới 1.200 tỷ đô la.

NAFTA là một trong số những hiệp định tự do mậu dịch mà từ khi lên cầm quyền tháng 01/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đòi “xét lại” vì ông cho rằng các văn bản đó bất lợi cho thương mại của Hoa Kỳ, cho người lao động Mỹ.

Hoa Kỳ hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Mêhicô. Từ 80 đến 85 % xuất khẩu của Mêhicô đổ vào thị trường Mỹ. Ngược lại, 46 % hàng nhập vào Mêhicô xuất xứ từ Mỹ. Chú Sam trong thế nhập siêu so với Mêhicô. Thâm hụt cán cân thượng mại của Hoa Kỳ với nước láng giềng phương nam này trong năm 2016 lên tới 64 tỷ đô la.

Justin Trudeau : Không thể thay đổi sâu rộng NAFTA

Còn với Canada, Tổng thống Trump trong tin nhắn ngày 25/04/2017 trên mạng xã hội Twitter cho rằng Canada đã làm giàu trên xương máu của nông dân Mỹ, chủ yếu ở vùng Wisconsin và các bang sát biên giới giữa hai nước.

Theo thống kê của bộ Thương Mại Canada, trong tháng 5/2017 thặng dư thương mại của nước này với Mỹ là 3,5 tỷ đô la. Bất cân bằng có lợi cho phía Ottawa này đang được thu hẹp lại. Một tháng trước khi vòng đàm phán lại về NAFTA mở màn, Thủ tướng Canada báo trước là để “hiện đại hóa” hiệp định này một cách sâu rộng, các bên cần đàm phán trong vòng hai năm.

Về phía Mỹ, các doanh nhân cho rằng rút khỏi hiệp định NAFTA là một sai lầm. Hiệp hội MEMA bao gồm các hãng sản xuất trang thiết bị xe hơi Hoa Kỳ báo động, ra khỏi NAFTA đe dọa đến 50.000 chỗ làm trong ngành công nghệ xe hơi Mỹ. Giá trung bình mỗi chiếc xe bán ra sẽ đắt hơn khoảng 1.100 đô la so với hiện tại. Cũng hiệp hội này nhấn mạnh Canada và Mêhicô là những mắt xích trọng yếu trong dây chuyền sản xuất xe hơi của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, Hiệp Định Tự Do Thương Mại Bắc Mỹ không là mục tiêu duy nhất trong tầm ngắm của chính quyền Trump.

Bài toán phức tạp hơn với Trung Quốc

Ngay trong những ngày đầu nhiệm kỳ, cũng Donald Trump đã ký sắc lệnh rút Washington ra khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương TPP. Nhà Trắng liên tục răn re những đối tác thương mại mà Mỹ trong thế nhập siêu. Đứng đầu danh sách đó là Trung Quốc, với thâm hụt cán cân thương mại hơn 345 tỷ đô la nghiêng về phía Bắc Kinh.

Với đối tác thương mại số 1 này, Đối Thoại Kinh Tế Toàn Diện Mỹ-Trung đầu tiên dưới thời Tổng thống Trump mở ra tại Washington giữa tháng 7/2017 đã thất bại hoàn toàn: hai bên đã hủy cuộc họp báo và cũng không đạt được đồng thuận về một bản tuyên bố chung kết thúc hội nghị. Theo giới quan sát, Washington và Bắc Kinh còn lâu mới san bằng được những bất đồng trên hồ sơ kinh tế.

Trả lời ban Việt Ngữ RFI chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa từ California cho rằng, sau sáu tháng cầm quyền, có lẽ bản thân chính quyền Donald Trump cũng chưa định hình rõ chính sách thương mại của Hoa Kỳ.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Khó biết được sự thật mà có lẽ chính nội các của ông Trump cũng chưa biết rõ. Về bối cảnh thì tự do thương mại hay việc tháo gỡ cản trở trong luồng giao dịch giữa các nước đều có mặt được và mặt thua. Khi tranh cử năm 2016, Donald Trump chú trọng đến mặt thua là dân Mỹ bị thất nghiệp, doanh nghiệp bị đóng cửa, nhiều thị trấn bị tiêu điều vì cạnh tranh quốc tế.

Ông chú trọng đến khía cạnh tiêu cực ấy để tranh thủ cử tri và đắc cử khi truyền thông lại chỉ để ý đến các tiểu bang sung mãn ở vùng duyên hải và bị bất ngờ. Tới khi nhậm chức tổng thống, ông Trump thực hiện những điều hứa hẹn là rút khỏi Hiệp Ước Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương TPP, rồi đòi xét lại Hiệp Ước Tự Do Thương Mại Bắc Mỹ là NAFTA với Canada và Mehicô.

Cũng Tổng thống Donald Trump hăm dọa có biện pháp mạnh với các nền kinh tế đã đạt xuất siêu quá lớn khi giao dịch với Hoa Kỳ, như Trung Quốc hay Đức và cả Việt Nam. Còn Hiệp Ước Xuyên Đại Tây Dương hay TTIP giữa Hoa Kỳ và Liên Hiệp Âu Châu thì cũng chưa thành hình vì nhiều mâu thuẫn trong nội bộ Liên Âu.

Bài toán nan giải khi gắn liền thương mại và an ninh quốc gia

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Tôi xin được châm thêm vào bài toán giao dịch kinh tế một yếu tố khác của chính quyền Donald Trump. Đó là từ tháng 4/2017 đến gần đây ông Trump giàng vấn đề an ninh vào quan hệ ngoại thương, như kéo vụ hỏa tiễn Bắc Triều Tiên vào việc mua bán với Trung Quốc, nêu vấn đề quân sự và phần đóng góp cho Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO vào luồng giao dịch với nước Đức. Gần đây nhất là hứa hẹn cung cấp khí đốt cho Ba Lan và nhiều nước Đông Âu để các nước này khỏi bị Nga bắt chẹt.

Khi an ninh quốc gia lại là một vế mới của ngoại thương thì bài toán trở thành rắc rối hơn.

Chính là do yếu tố an ninh mà trong nội các Donald Trump tiếng nói bảo hộ mậu dịch, như của Giáo sư Peter Navarro, lại có vẻ lu mờ trước lối tính toán thực tiễn của các Tổng trưởng Ngân Khố và Thương Mại hay của Cố vấn Hội Đồng Kinh Tế Quốc Gia. Điển hình là việc tái xét hiệp ước NAFTA đang tiến hành và việc đàm phán với Trung Quốc sau 100 ngày tạm gọi là hưu chiến đã bắt đầu từ giữa tháng 7/2017. Nhưng ta ít còn thấy luận điệu bảo hộ gay gắt mà nổi bật là sức ép kinh tế để giải quyết vụ Bắc Triều Tiên. Điều đó không có nghĩa là mâu thuẫn hay nguy cơ chiến tranh mậu dịch đã suy giảm, như ta thấy trong thượng đỉnh G20 vừa qua tại Hamburg bên Đức.

Chính sách bảo hộ của Mỹ mang màu sắc Donald Trump

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Tôi cho rằng nếu muốn dự đoán thì mình không nên tập trung vào chính sách hay tính khí của ông Donald Trump vì bài toán nó phức tạp hơn vậy.

Sau nhiều thập niên dùng ngoại thương làm đòn bẩy ngoại giao và an ninh để tranh thủ đồng minh vào thời chiến tranh lạnh, Hoa Kỳ đã thắng khi đối thủ chính là Liên bang Xô Viết tự sụp đổ. Thế rồi 25 năm sau, Mỹ bị nhập siêu nặng và tiến bộ khoa học kỹ thuật gây ra nhiều thay đổi làm dân Mỹ bị thiệt hại trong khi các đồng minh vẫn trông chờ vào sự bảo vệ của Hoa Kỳ. Còn các đối tác thì vừa ăn của Mỹ vừa gây rối cho Hoa Kỳ đi chữa lửa khắp nơi, từ Đông Á tới Trung Đông.
Vì vậy, ông Trump mới đắc cử và đòi xây dựng một trật tự gọi là công bằng hơn cho nước Mỹ. Nếu nhìn như vậy thì mâu thuẫn của Hoa Kỳ với nhiều nước sẽ còn tăng mà không chỉ tập trung vào hồ sơ mậu dịch. Những ai tưởng Hoa Kỳ thời Trump đang lui về chủ nghĩa tự cô lập thì còn bị bất ngờ nữa.

20/09/2019(Xem: 180)
Hơn một tháng đi xa, nay trở về nhà. Tôi mở cửa sổ nhìn ra công-viên cây xanh sau nhà. Ngôi trường học mẫu giáo vẫn còn đóng cửa ngủ yên. Lũ học trò không còn xuất hiện nô-đùa ồn ào như những ngày còn học
20/09/2019(Xem: 107)
Người ta bảo biển Florida đẹp thì tôi đi, Ừ thì biển đẹp thật, trời xanh mây trắng, nước biển như ngọc…
20/09/2019(Xem: 122)
Mỗi ngày qua đi là thêm một ngày nhà nước Cộng sản Việt Nam mất chủ quyền và không có đồng minh ở Biển Đông.
19/09/2019(Xem: 784)
Thành Tôn không những là bạn thiết của nhiều văn nghệ sĩ mà còn là người cung cấp những nguồn tư liệu sách xưa người khác không có. Khi ai cần, đến tìm ông, ông sẵn sàng giúp đỡ, chia sẻ và thậm chí còn phục chế, sao lại, hay làm riêng một bản sao tặng lại
19/09/2019(Xem: 348)
Tôi gọi phó phẩm/sản để chỉ những sáng tác dựa trên tác phẩm chánh và khác bộ môn cũng như khác bề dài. Kim Vân Kiều và Lục Vân Tiên có những phó phẩm đặc biệt như tranh vẽ, thơ vịnh, tuồng hát bội, tuồng cải lương, các bản nhạc, bài đờn, và kể cả điêu khắc.
19/09/2019(Xem: 1458)
Họ lấy nhau vì tình, những năm đầu êm đẹp lắm, con cái lần lượt ra đời đủ cả nếp tẻ.
18/09/2019(Xem: 400)
Truyện Thơ Bạch Viên bản khắc của Bửu Hoa Các, Phật Trấn, bắt đầu với thầy Huyền Trang đi tìm nơi mình có thể tu hành. Thầy tìm được chùa Phi Lai đúng ý nên trụ lại đây.
18/09/2019(Xem: 1001)
Công sản ở VN hiện nay (qũi bảo hiểm xã hội, ngân hàng nhà nước, ngân qũi quốc gia) xem ra đều đã trở thành những rổ tép khô – đã đổ – ráo trọi. Đất đai, thuộc quyền sở hữu của toàn dân, cũng thế. Cũng bị vơ vét hay cướp bóc một cách thản nhiên giữa ban ngày, ban mặt.
18/09/2019(Xem: 820)
Những ngày cuối tuần ở Hồng Kông trời vẫn có mưa. Mà dù nắng hay dẫu có mưa đi nữa, thì vẫn có hàng trăm, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người vẫn cùng nhau đi trong mưa.
18/09/2019(Xem: 649)
Bắc Kinh không được tận dụng các lợi thế kinh tế của thị trường Hồng Kông cùng lúc lại muốn xoá tan bản sắc chính trị và xã hội của người dân Hồng Kông. Quốc Hội Mỹ nên nhanh chóng thông qua việc chống dự luật của Bắc Kinh vi phạm nhân quyền tại Hồng Kông,
18/09/2019(Xem: 606)
Trong mấy tháng qua, các cuộc biểu tình triền miên và rầm rộ ở Hồng Kông thu hút sự chú ý của không ít người Việt ở trong và ngoài nước.
18/09/2019(Xem: 620)
Ăn uống vốn là lẽ đương nhiên và hết sức thường tình của con người cũng như mọi loài khác trên thế gian này.
17/09/2019(Xem: 746)
Mục đích chính yếu nội dung bài viết này, chúng tôi chỉ muốn trình bầy về tình yêu trai gái của người quốc gia, có lương tâm, có lòng nhân ái, có tình người, không phân biệt tôn giáo hay giai cấp trong một xã hội tự do dân chủ
17/09/2019(Xem: 987)
Sau hơn ba mươi năm nghề ‘thầy thuốc’ ông ta về hưu ở tuổi sáu mươi chín. Ông ở nhà lo cơm nước cho vợ. Chiều, vợ đi làm về, có sẵn một bữa cơm sốt canh nóng cho hai vợ chồng là tình nghĩa biết chừng nào.
17/09/2019(Xem: 543)
có nhân vật Đào Trinh trong truyện, tôi nghĩ đây là truyện thơ Đào Trinh-Xuân Hương, một truyện thơ ở Miền Bắc, không được phổ biến nhiều trong học giới và cũng chẳng thấy bản quốc ngữ nào xuất phát từ đây
Tin công nghệ
Từ lâu, giới thạo tin đã tin rằng, Samsung sẽ thực hiện một cuộc cách mạng lớn trên Galaxy S11 ra mắt vào đầu năm 2020, sau những thay đổi chưa tích cực trên thế hệ Galaxy S10.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một nhóm nhà khoa học tại Đại học Michigan, Mỹ đã phát triển được tấm pin năng lượng Mặt Trời trong suốt như kính cửa sổ. Với khám phá mới, họ kỳ vọng pin năng lượng Mặt Trời sẽ không chỉ là những tấm panel tối màu lắp trên mái nhà, mà thay vào đó có thể trở thành cửa sổ từng ngôi nhà cho ánh sáng chiếu qua, hoặc lắp toàn bộ kính xung quanh những tòa nhà cao tầng, vừa đẹp vừa có thể tạo ra năng lượng sạch.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Bob Iger - Giám đốc điều hành của Disney, đồng thời cũng vừa từ chức khỏi Hội đồng quản trị của Apple sẽ ra mắt một cuốn sách vào cuối tháng. Iger đã chia sẻ một số trích đoạn quan trọng về Steve Jobs - đối tác, đồng nghiệp và là người bạn thân thiết của ông.
Tựa những sợi tơ trời – mảnh dẻ và tinh tế - những sợi khí sốc, phát sáng được phủ khắp trời phía Chòm sao Thiên Nga (Chòm Cygnus).
Khoảng giữa tháng 09/2019, có vẻ như Facebook vẫn chưa có ý định từ bỏ phát triển các thiết bị phần cứng, nhằm kết nối mọi người trên thế giới. Hãng đã tiếp tục ra mắt Portal TV, một thiết bị giúp biến chiếc TV thành công cụ chat video.
Lệnh cấm của Mỹ đối với Huawei vẫn đang tiếp tục ảnh hưởng đến công ty, khi tư cách thành viên của họ trong nhiều nhóm lợi ích khác nhau liên tục bị đe dọa
Giá dầu hiện đã qua thời kỳ hoàng kim do sự bùng nổ của ngành khai thác dầu đá phiến, nhu cầu từ Trung Quốc giảm mạnh còn Tổ Chức Các Nước Xuất Khẩu Dầu Mỏ (OPEC - The Organization of the Petroleum Exporting Countries) không đồng ý cắt giảm thêm sản lượng
Galaxy Fold là chiếc smartphone màn hình gập đầu tiên của Samsung. Bên cạnh đó, nó cũng là thiết bị đầu tiên với thiết kế như vậy từ một thương hiệu lớn. Việc phát hành sản phẩm được lên kế hoạch cho tháng 04/2019 nhưng đã phải hoãn lại do một số lỗi kỹ thuật.
Hồi năm 2016, Ủy Ban Châu Âu EC yêu cầu Apple trả lại 13 tỷ Euro, tương đương 14.3 tỷ USD tiền thuế cho Ireland. EC cho rằng doanh nghiệp Mỹ nhận nhiều lợi ích thuế "bất hợp pháp" trong 20 năm. Cả chính phủ Ireland lẫn Apple đều phản đối yêu cầu được đưa ra.
Trong khi bay từ Munich đến Singapore hồi đầu tháng 09/2019, một hành khách đã chụp được hình ảnh của một cơn bão sét đang diễn ra và bắt gặp một điều bất ngờ: tia sét khổng lồ.
Biến đổi khí hậu không chỉ gây ra những cơn bão, những đợt nắng nóng mà còn đang khiến tất cả mọi người ốm yếu hơn. Từ hen suyễn, dị ứng theo mùa, bệnh tim mạch, bệnh phổi cho đến cả nguy cơ chấn thương và rủi ro y tế đều được thúc đẩy bởi biến đối khí hậu.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một số nguồn tin cho biết, Apple sắp đầu tư một khoản tiền lớn vào Corning để đẩy mạnh quá trình phát triển kính cường lực cho iPhone
Khoảng giữa tháng 09/2019, Facebook đã công bố chi tiết về Hội đồng giám sát tối cao chuyên nhiệm về các quyết định nội dung – có quyền phản bác ý kiến của CEO Mark Zuckerberg.
Khoảng giữa tháng 09/2019, các nhà khoa học tại Viện MIT đã phát minh ra một vật liệu đen hơn cả Vantablack – loại vật liệu phủ của chiếc BMW X6 siêu đen. Vật liệu mới được làm bằng sợi nano carbon với cấu trúc xếp dọc (CNT) phủ trên các lá nhôm khắc chlorine (clo). Kết quả là nó có thể hấp thụ đến 99.995% ánh sáng chiếu vào.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một số nguồn tin cho biết, một cựu giám đốc nhà mạng Orange, Yves Maitre đã được chọn làm CEO mới của HTC.