Hôm nay,  
Việt Báo Online

Ngông, Trong Dòng Thơ Tự Sự Của Khai Trinh

02/04/200500:00:00(Xem: 4503)
Ngông, Trong Dòng Thơ Tự Sự Của Khai Trinh
Từ mấy ngàn năm về trước , tổ tiên ta đã khai sinh ra nước Văn Lang với hàm ý , đây là những làng văn hóa của một dân tộc có văn hiến. Cũng trong cái lý tưởng siêu việt nhân bản đó, thai nghén nên những lời ca dao của mẹ từ thời lập quốc, lúc ngồi trên võng đào, ôm con trong lòng, giữa gió lạnh căm căm , đã trở thành những nguồn cảm hứng nồng nàn bất tận :

" Gió Động Đình mẹ ru con ngủ
Trăng Tiền Đường ấp ủ năm canh
Tiết trời thu lạnh lành lanh
Cỏ cây khóc hạ, hoa cành thương đông
Bống bồng bông, bống bồng bông
Võng đào mẹ bế, con rồng cháu tiên.."

Bài ca dao trên muôn đời được các từ mẫu dùng để hát ru con ,vì ý tưởng vừa thiết tha gói trọn đủ tâm thức và tình người Hồng Lạc, lại như nhắc nhớ cho ta đường về cội nguồn dân tộc. Bắt nguồn từ cái truyền thống đó, nên không lạ gì khi hầu hết người Việt đều đam mê thơ nhạc, văn nghệ . Đã có nhiều người bao đời, làm kinh hồn bạt vía kẻ thù, khi họ hát hò, ngâm thơ hay sáng tạo thi văn trước chén thuốc độc, máy chém nơi pháp trường. Nhờ vậy chúng ta ngày nay mới có được những trang thơ hùng Việt, đọc được cái hùng khí dũng liệt của Nguyễn trung Trực đốt tàu giặc trên sông Nhật Tảo hay những mảnh gương tiết nghĩa rạng ngời của các bậc anh hùng liệt nữ Đặng Dung, Nguyễn Biểu, Thủ khoa Huân, Trương Định, Mai xuân Thưởng, Trần cao Vân, Nguyễn thái Ho.c, Cô Giang, Cô Bắc..Những vần thơ huyết lệ muôn đời dính liền với dân tộc, miên viễn bừng sáng rạng rỡ như mây trời.
Nói cho cùng thời nào cũng vậy, chỉ có một thiểu số người Việt không tim óc, vô tâm dửng dưng trước thù nhà nợ nước, còn tuyệt đại đều đau lòng con quốc quốc, mỏi miệng cái gia gia, họ muốn phanh thây xé xác kẻ thù nhưng ngọn lửa thiêng chưa bùng sáng được vì thời cơ chưa tới và ngọn lửa ấy vẫn ngầm cháy như lớp than vùi dưới tro , chỉ chờ có gió ngàn phương là thiêu hết bạo lực, bạo quyền.

Bỏ nước ra đi sống đời hắt hiu tha phương tội nghiệp, nhiều người nhớ nhà nhớ nước, ngày ngày lấy nước mắt làm canh chan cơm, cho vơi bớt nổi bâng khuâng một thời oai hùng và thơ mộng của dân tộc..Tất cả đã bị giặc tàn phá bằng ý thức hệ ngoại lai khiến cho một nền văn hiến cổ của một dân tộc, gần như bị tiêu vong trong lặng lẽ như các thời Bắc thuộc, Pháp trị và gần nhất trong mấy chục năm qua dưới cùm gông cọng sản quốc tế.

Tự dưng nghĩ tới những người muôn năm củ, những văn thi sĩ miền bắc nổi tiếng thời tiền chiến, bị kẹt trong thiên đàng xã nghĩa 1954-1975 như Huy Cận, Xuân Diệu, Lưu trọng Lư,Nguyễn Tuân, Thanh Tịnh..có người chết sớm có người chết muộn nhưng tất cả đều đã chết trong lòng mọi người từ 1955 vì họ không còn trái tim để sáng tạo. Lại nghĩ rồi một ngày nào đó, chắc là gần lắm sẽ tới phiên những thế hệ thơ hùng Việt trên văn đàn hải ngoại, càng lúc càng ít ỏi dù rằng họ vẫn ngồi đó, vẫn viết những bài bi ca vong quốc hận, chỉ mong làm một nhịp cầu liên lạc, nối lại cái truyền thống thơ văn ái quốc trong dòng sử Việt, giữa người Việt trong và ngoài nước hay giữa các thế hệ hôm nay.

Múa bút, mài gươm dùng thơ văn thay súng đùa giỡn với kẻ thù, quả là một thú chơi ngông của kẽ sĩ . Chuyện làm nhớ lại vụ Hoàng cao Khải tổ chức cuộc thi hoa thời Pháp thuộc, mục đích làm cho mọi người vui chơi hưởng thụ , quên đi nổi nhục mất nước cũng như sự chống đối kẻ thù. Trước cảnh tượng đó, Nguyễn Khuyến cũng như Đổ Mục , một thi gia đời Đường đã viết :

" thương nữ bất tri vong quốc hận
cách giang do xướng hậu đình hoa "

lời thơ hàm ý trách móc sự vô tâm của con người trước nhục nước, dù người đó chỉ là một ca kỷ. Trong thế kỷ này, từ khi xuất hiện lần đầu ở hang Pắc Pó đến nay, cọng sản Hà Nội luôn học sách Hòang cao Khải, chơi trò văn dĩ tải đạo, đề cao chất thép của thơ, dùng thơ tải chủ nghĩa Mác Lê, nghị quyết, đường lối của đảng..khiến thơ văn xã nghĩa thành thằng mõ rao hàng, tuyên truyền chính trị. Nhưng khi cọng sản cướp được nước, thơ văn lại trở thành món hàng quốc cấm, trừ phi đó là thứ thơ vô tâm.

Tại hải ngoại, thơ văn cũng là một vấn đề nhức nhối cho những người cầm bút vì họ không biết viết sao, làm gì cho trọn vẹn, vừa chống cộng hữu hiệu, vừa không dẵm lên đoạn đường thứ nhất của cọng sản đã đi qua, lấy thi văn làm công cụ tuyên truyền, khiến thơ thành vè.

Nói như Nguyễn bá Trạc :" các văn sĩ thi sĩ, trong niềm đau cưú nước. Vẫn biết hương hoa với cuộc đời." Nhận thức thật là chí lý giữa trách nhiệm và tính người, bởi không ai có quyền bắt nhà thơ phải đóng khung, dù đó là một nhà thơ chiến đấu.
Trong một ngẫu nhiên kỳ cục, tình cờ đọc được năm tập thơ TỰ SỰ của thi sĩ Khai Trinh, xuất bản ở hải ngoại liên tục từ năm 1998 tới 2002. Đọc hết mấy trăm bài thơ của tác giả, thích thú vì quan niệm tình lý phân minh, thể hiện rõ ràng qua nét thơ, nét nghĩ, nét tự do độc đáo chứng tỏ cái hùng khí ngông cuồng, coi thường bạo lực, giỡn mặt tử thần.

Thơ không thể là thứ vô tâm, bởi thơ là gió, là biển là những hạt mọc lên từ đất nên thơ có hồn. Bởi vậy nếu chúng ta vốn là những kẻ tị nạn cọng sản, vì cọng sản mà bỏ nước ra đi, nay nếu từ bỏ lớp áo trên, nên dù có làm thơ hay viết văn thì thứ thơ văn trên cũng chỉ là thứ thơ vô tâm đất sét, có màu mà không có hồn, một thứ trò chơi chữ rỗng tếch. Đây mới chính là nét độc đáo trong dòng thơ Khai Trinh, vì từ tập thơ đầu cho tới tập thơ năm 2002, nhà thơ lúc nào cũng làm thơ qua thân phận của người tị nạn, nói chuyện liên quan tới đời sống tị nạn, chuyện trong nước, chuyện ngoài nước, làm thơ như làm báo, thấy sao ghi vậy qua tâm tình của một trái tim hữu tâm, vui thì cười, buồn khóc..rất bình thường nhưng đầy đam mê cảm lụy. Một khám phá quan trọng khác trong thơ Khai Trinh là khuôn phép chữ nghĩa, giá trị đạo đức. Chính điều này làm người đọc thơ Khai Trinh không thấy nản, dù nhiều bài khô ngắt, chát chua do thơ của ông tuy cạn tào ráo mán nhưng không phải là thứ thơ đấu tranh hùng hục, la hét om sòm. Trái lại đọc xong, người đọc vẫn có cái cảm khoái của một người lính trận, tay đang ghìm súng đợi giặc mà hồn vẫn lâng lâng nghĩ tới, nhỡ mai mình không về thì thương em đợi chờ héo hắt tình sầu.

Quê hương là của chung mọi người, có hồn, có máu không phải là một khái niệm trừu tượng. Nhà thơ cũng vậy nên phải biết trách nhiệm của mình trước quê hương, vừa anh hùng, vừa lãng mạng, cầm gươm ra trận khi biên cương khói lửa, yêu đời sửa đời, coi thường chuyện riêng tư nhưng vẫn lý sự. Đó là cái cung cách thơ cuả Khai Trinh.

Tôi không phải là một nhà phê bình thơ nên không dám đi sâu vào cõi thơ của người thơ, không khen hay khen dở vì mỗi nhà thơ có một sắc thái riêng biệt và độc đáo, phương chi thi sĩ Khai Trinh vốn nổi tiếng từ lâu trên văn đàn hải ngoại. Ở đây tôi chỉ nhận xét về cái chung và cái riêng trong dòng thơ Khai Trinh : Chung thì hòa điệu còn riêng lại rất khí phách, ngông cuồng.
Nhà thơ nào cũng vậy, luôn mang mâu thuẫn bề bề, Khai Trinh là người làm thơ châm biếm, một nhà báo, một học giả ôn cố tri tân. Mỗi một thể loại đều có cái riêng tư của nó nhưng nói chung trong khi sáng tạo tất cả các thể loại, kể luôn việc sử dụng thường trực lối thơ Đường , ông luôn luôn ung dung và cao ngạo. Đó là cái ngông đáng yêu vậy.

Ngông là một phong thái bất hữu của kẻ sỉ, có tác dụng quyến rũ trong mọi lãnh vực, nhất là văn chương thi phú. Ngông là bức thang đánh giá , ít ra về cái liêm sỉ của con người. Thật vậy trước bạo lực, bạo quyền, trước những thói hư tật xấu, trước hăm dọa chết người đợi chờ , kẻ sĩ vẫn hiên ngang múa bút , châm chọc, tố cáo và khinh miệt đối phương. Đó không phải là cuồng ngạo thì gọi là gì " Trong năm tập thơ của Khai Trinh, từ trang đầu đến trang cuối, những kẻ xấu, bại hoại, giặc Cộng bán nước, lũ lấy áo đội lốt, phường con buôn chính trị, đạo đức...có ai tránh khỏi nụ cười cuồng ngạo của nhà thơ " .Ngông trong thơ Khai Trinh là một thái độ, thứ vũ khí sắc bén trong tay người lính củ không còn vũ khí. Nó làm cho thơ thêm có lửa, nó khiến cho người đọc cũng bồn chồn như đang sắp dự vào những phiên tòa mà nhà thơ đang thụ lý. Ngông mà không ngạo mạn khinh đời quá quắt trong thơ của Bùi Giáng và Nguyễn đức Sơn trước năm 1975 ở miền nam, nên làm cho người đọc cũng thích ngông để tạo cho mình cái uy vũ của kẻ sĩ, làm trai đáng nên trai.

Trong nền văn học sử VN, Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm là hai kẻ cuồng ngạo đạo đức, thân phận của kẻ bề trên, lưng không uốn, lộc nên từ, xem phú quý tựa khói sương, dòm cuộc đời khinh bạc chán chường. Rồi thì Dương Khuê, Nguyễn công Trứ, Hồ xuân Hương, Cao bá Quát, Tú Xương, Tản Đà..tất cả đều ngông trong nổi buồn, ngông để mơ ước, ngông chỉ ngông chơi thế thôi. Trong dòng thơ Khai Trinh, trái lại hầu như hội đủ mọi thứ ngông trên đời. Ngông của nhà đạo đức dạy đời những kẻ bại hoại, ngông của người mất nước trước bạo quyền cong sản, để tỏ cái uy vũ của những người đã và đang chiến đấu sắp đạt được thắng lợi, ngộng của người nghệ sỹ trước thời cuộc. Tất cả đều là cái ngông đáng yêu trong niềm tự hào, cũng chính cái ngông này chắc chắn đã làm nhà thơ thêm hứng khởi, gan dạ và ngẩng mặt nhìn trời.

Cọng sản không bao giờ để yên cho những kẽ cuồng ngạo dám chống lại chúng, những gương Phùng Quán, Hữu Loan, Phan Khôi, Trần Dần..vì ngang ngạo chống đảng nên suốt đời bị trù dập khổ đau. Như vậy làm thơ chua, thơ ngông, trước hết phải là những kẻ xâm mình, không dễ, ngông cái kiểu Nguyễn đức Sơn hay Bùi Giáng, chẳng qua chỉ khiến cho thiên hạ phì cười. Nhưng ngông của Khai Trinh qua cái bản lĩnh vững vàng, văn tự sắc sảo, cá tính trang nghiêm và nhất là tư tưởng sắt thép, mới đúng là văn dĩ tải đạo. Thơ đâu cần phải ngông mới hay nhưng nếu thơ chiến đấu như dòng thơ của Khai trinh mà không có cái cuồng ngông kẻ sĩ, thì đâu còn cái uy vũ của kẻ điếc không biết sợ súng ".

" Tàu đi ắt hẳn có ngày về
khúc khải hoàn ca khắp nẻo quê
quốc gọi tàu đi chờ bến đợi
hòang hôn diệu vợi trong câu thề
(tho Khai Trinh)

Cay nghiệt trong nhận xét, xô bồ lựa chon các đối tượng, không nương tay khi đặt bút vẽ lên những bức tranh vân câu của thời đại., quả thật nhà thơ Khai trinh đã mang lại trong nền thi ca VN hải ngoại, tiếng thơ mới : tiếng nói của những người bị áp bức đang tự mình tìm lối tháo gỡ cùm gông vây bủa tâm hồn.
Đau đớn thay cho người Việt từ sau tháng 4-1975.

Xóm biển tháng 4-2005
Mường Giang
Viết tặng Khai-Trinh (Trầm Kha)
Biệt Chính Đoàn (Bình Thuận).

15/10/2018(Xem: 118)
tôi nhận được vài hình ảnh người Việt Nam tại Hà Nội đem hoa đến viếng bức tượng của ông McCain tại hồ Trúc Bạch. Tôi xúc động nhiều trước hình ảnh đầy lòng nhân ái này
15/10/2018(Xem: 146)
Điều may mắn là Mỹ đã chịu lùi bước. Nhưng việc này đã đảm bảo một điều khoản ít nghiêm ngặt hơn: Hiệp định USMCA phải được tái tục, gia hạn 16 năm một lần. Người ta hy vọng rằng các việc tái duyệt xét trong tương lai sẽ diễn ra
15/10/2018(Xem: 98)
diễn đàn độc lập chủ yếu bàn về những vấn đề thời sự -- đóng góp giữ gìn tiếng Việt, blog có phần học tiếng Việt (Youtube) mỗi tuần một bài cho con em hoặc qúy vị nào chỉ biết tiếng Anh và muốn học tiếng Việt
15/10/2018(Xem: 244)
Việt Nam sẽ hợp tác quân sự với Hoa Kỳ ở mức độ không đe dọa nền an ninh của Trung Quốc ngoại trừ Hoa Lục lộ ý định tấn công Việt Nam. Nếu Việt Nam trở thành “đồng minh” quân sự của Mỹ thì Việt Nam sẽ trở thành một “Ukraina thứ hai”.
15/10/2018(Xem: 429)
dù ông đã ra đi, nhưng hơn 300 tác phẩm âm nhạc của ông qua từng giai đoạn lịch sử của đất nước mà ông để lại cho đời, sẽ mãi mãi là một kho tàng văn hóa vĩnh cửu cho các thế hệ sau được học hỏi, được nghiên cứu và thưởng thức.
15/10/2018(Xem: 1047)
Đó là lời chúc lành, chúc mừng của dầu lửa đối với nước Mỹ, thay vì lời nguyền rủa của dầu lửa đối các các đại công ty khai thác ngoại quốc như thực dân mua chuộc nhà cầm quyền khai thác cạn kiệt dầu làm hại dân chúng và môi sinh của các nước nghèo, mà người dân chẳng được hưởng gì cả, xăng dầu phải mua giá rất mắc như ở CSVN hiện giờ.
15/10/2018(Xem: 415)
TAIPEI, Đài Loan -- Bản tin RTI ghi nhận rằng Mỹ sẽ bình thường hoá bán vũ khí cho Đài Loan, Bộ Quốc phòng: Giúp nâng cao năng lực quốc phòng.
15/10/2018(Xem: 166)
SEOUL, Nam Hàn -- Nhiều dấu hiện hòa bình hiện ra trên bán đảo Đại Hàn. Bản tin KBS kể: Hàn-Triều-Mỹ-Trung quyết tâm tạo ra bước đột phá vì phi hạt nhân hóa bán đảo Hàn Quốc.
15/10/2018(Xem: 429)
Nếu một quả dừa có giá 10,000 đồng thì mộng dừa (mọc bên trong quả dừa) có giá lên tới 300,000 đồng mỗi kí lô, theo Vnexpress.
15/10/2018(Xem: 406)
Bấy lâu nay, rất phản cảm, khó coi là hình ảnh những người bán thức ăn ngoài đường phố cứ dùng tay trần bốc, lấy thức ăn cho khách, bất chấp là khách trong nước hay du khách nước ngoài. Từ ngày 20-10 tới đây, cùng với rất nhiều điều khác trong kinh doanh thức ăn đường phố, hành vi nhếch nhác, mất vệ sinh kia sẽ bị phạt tiền triệu, theo báo điện tử Người Tiêu Dùng (NTD).
15/10/2018(Xem: 155)
Santa Ana (Nguyễn Tâm) - - Tại Hội Quán Phật Giáo Hòa Hảo Nam California vào trưa Chủ Nhật ngày 7 tháng 10 năm 2018, đã long trọng tổ chức Lễ tưởng niệm lần thứ 150 Quan Đại Thần Nguyễn Trung Trực.
15/10/2018(Xem: 406)
Lãi suất tăng đang tạo áp lực lên các thương vụ xe hơi tại Hoa Kỳ và đang tiến tới gần điểm mà người mua xa lánh xe mới, theo Hội Các Đại Lý Bán Xe Hơi Toàn Quốc (NADA) cho biết.
15/10/2018(Xem: 421)
Tài liệu mới được công bố về tuổi thọ trên khắp Hoa Kỳ cho thấy rằng nơi mà chúng ta sống tạo ra vấn đề chúng ta sống bao lâu.
15/10/2018(Xem: 256)
California dễ bị tổn hại đối với một cuộc đếm sai trong thống kê dân số năm 2020 mà có thể tính sót hơn 1.6 triệu người và làm cho tiểu bang mất một trong những chiếc ghế Dân Biểu Quốc Hội, theo một nghiên cứu mới cho thấy.
Tin công nghệ
Tháng 10/2018, Google chính thức ngừng bỏ thầu dự án Joint Enterprise Defense Infrastructure (JEDI), một hợp đồng cung cấp dịch vụ điện toán đám mây khổng lồ có giá trị tới 10 tỷ USD. Công ty đưa ra quyết định bỏ thầu sau khi bị nhân viên phản đối và lo ngại dự án có thể vi phạm các nguyên tắc đạo đức về AI mà Google đã tự đặt ra.
Nhìn từ xa, tổng thể M16 trông giống một con đại bàng. Nhưng khi tiến gần hơn một chút, có thể thấy tinh vân Đại Bàng lại chứa một vùng sáng, tựa như một cửa sổ mở ra vào trung tâm của một vỏ khí bụi tối lớn hơn. Qua khung cửa sổ, toàn bộ một cụm sao mở xuất hiện với nhiều ngôi sao mới đang hình thành. Trong lỗ hổng đó, những chiếc cột cao và những vầng viên tròn của bụi đen cùng khí phân tử lạnh nằm bên những ngôi sao trẻ màu xanh.
Tính đến tháng 10/2018, HTC đang lâm vào khủng hoảng, nhưng điều đó không thể ngăn cản hãng thử nghiệm các sản phẩm mới.
Hồi năm 2017, Google phát hành sản phẩm tai nghe Pixel Buds, không chỉ tích hợp trợ lý ảo Google Assistant mà còn hỗ trợ dịch thuật theo thời gian thực bằng Google Translate. Kể từ đó, nhiều chiếc tai nghe hỗ trợ Google Assistant được các hãng khác ra mắt, nhưng thiếu tính năng dịch. Đến khoảng giữa tháng 10/2018, Google cho biết sẽ mở khoá tính năng dịch theo thời gian thực cho mọi tai nghe có Google Assistant.
Khoảng giữa tháng 10/2018, bằng một kỹ thuật chỉnh sửa gen hoàn toàn mới, các nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố đã có thể tạo ra thành công một con chuột con là con của 2 con chuột mẹ mà không cần tới chuột đực.
Tháng 10/2018, các quan chức Lầu Năm Góc đã lên tiếng cảnh báo một vụ xâm nhập dữ liệu ảnh hưởng tới các quân nhân viên của họ. Hacker chưa rõ danh tính đã giành được quyền truy cập vào thông tin cá nhân và số thẻ tín dụng của các nạn nhân.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trang Electrek cho biết Tesla đã sản xuất được chiếc Model 3 thứ 100,000. Đây là cột mốc quan trọng của hãng trong việc sản xuất xe điện, vì chỉ 1 năm trước đó, hồi tháng 07/2017, Tesla chỉ xuất xưởng được vỏn vẹn 30 chiếc Model 3. Hiện hãng đang có tốc độ xuất xưởng 5000 xe Model 3 mỗi tháng.
Khoảng giữa tháng 10/2018, theo truyền thông Đài Loan, TSMC tiếp tục thắng thầu hợp đồng và trở thành hãng gia công độc quyền cho chip A13 của Apple trong năm 2019. Như vậy, đây sẽ là năm thứ 4 liên tiếp TSMC chịu trách nhiệm sản xuất độc quyền chip A cho Apple.
Khoảng giữa tháng 10/2018, BMW cho biết sẽ chi ra 3.6 tỷ Euro để nâng tỷ lệ cổ phần của mình từ 50% lên 75% trong liên doanh với hãng xe Trung Quốc. Thỏa thuận mới sẽ cho phép BMW trở thành hãng xe nước ngoài đầu tiên nắm quyền kiểm soát một doanh nghiệp ở Trung Quốc
Khoảng giữa tháng 10/2018, Apple công bố mua lại công nghệ quản lý điện năng của hãng Dialog với giá 300 triệu USD, và thoả thuận sẽ trả thêm 300 triệu USD để mua lại công ty trong vòng 3 năm tiếp theo. Ngoài ra, Apple còn thuê 300 kỹ sư của Dialog để phục vụ cho dự án riêng để đẩy nhanh việc phát triển chip quản lý điện năng và sạc cho iPhone.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trang Reuters cho biết, Amazon đã phát triển công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tuyển dụng, nhưng kế hoạch không thành vì công ty phát hiện hệ thống phân biệt giới tính, chống lại nữ giới.
Đây không phải là khoảnh khắc mới mẻ của một tinh vân xa xôi được Kính viễn vọng không gian Hubble chụp lại, mà đám mây bụi sáng kì ảo trong ảnh là cảnh tượng của một chiếc tên lửa SpaceX Falcon 9 cất cánh dọc theo bờ tây nước Mỹ ngay sau hoàng hôn ngày 07/10/2018. Được phóng từ Căn cứ Không quân Vandenberg trên bờ biển trung tâm bang California, tầng thứ nhất của tên lửa đã quay trở lại căn cứ an toàn sau 8 phút.
Khoảng giữa tháng 10/2018, các nhà khoa học tại trường đại học kỹ thuật Eindhoven, Hà Lan và đại học Keio, Nhật Bản đã phát triển một bộ xét nghiệm chẩn đoán có nguồn gốc từ giấy, với giá thành rẻ nhưng có thể kiểm tra nhanh khá nhiều dạng bệnh truyền nhiễm.
Việc Samsung đang phát triển một chiếc smartphone màn hình gập không còn là bí mật. Công ty Hàn Quốc được xác nhận đang phát triển smartphone màn hình gập trong nhiều năm. Khoảng giữa tháng 10/2018, DJ Koh, người đứng đầu mảng di động của Samsung đã khẳng định rằng sẽ hé lộ về thiết bị mới tại Hội nghị SDC 2018 vào tháng 11/2018. Tuy nhiên, smartphone màn hình gập của Samsung sẽ không bán ra trong năm 2018.