Hôm nay,  

Việt Nam Trong Bóng Tối Nhưng Không Bị Lãng Quên

05/04/201707:17:00(Xem: 6035)

VIỆT NAM TRONG BÓNG TỐI NHƯNG KHÔNG BỊ LÃNG QUÊN
 

Trần Trung Đạo

  

Tại Hội trường Dean Acheson sáng 29 tháng 3, 2017, Thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đặc trách chính trị vụ Thomas A. Shannon Jr. tuyên đọc tiểu sử của 13 phụ nữ đươc trao Giải Phụ Nữ Quốc Tế Can Đảm 2017 (2017 International Women of Courage Award) trong đó có Nguyễn Ngọc Như Quỳnh tức blogger Mẹ Nấm.

Giải thưởng được thành lập từ năm 2007 và đến nay đã có trên 100 phụ nữ được vinh danh. Số phụ nữ được giải mỗi năm mỗi khác. Năm 2009 có tám phụ nữ can đảm được vinh danh, nhưng cũng có năm như năm nay, con số lên đến mười ba vị.

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh là phụ nữ Việt Nam thứ hai được vinh danh. Trước Như Quỳnh, chị Tạ Phong Tần cũng đã được vinh danh vào năm 2013 và chị cũng không có mặt vì lúc đó đang ở trong nhà tù CS.

Để giới thiệu Như Quỳnh, Thứ trưởng Ngoại Giao Thomas A. Shannon, Jr. trịnh trọng tuyên bố:

“Sau hết, chúng tôi vinh danh một phụ nữ, người không thể có mặt tại đây hôm nay: Nguyễn Ngọc Như Quỳnh của Việt Nam và là người khẳng khái phê bình những bất công và vi phạm nhân quyền, một blogger và nhà hoạt động trên liên mạng. Nguyễn đang bị biệt lập tại một trại giam từ tháng Mười năm ngoái sau khi vạch trần sự kiện xả thải, một trong những thảm họa môi trường tệ hại nhất trong lịch sử Việt Nam. Trong khi Nguyễn không thể có mặt cùng với các phụ nữ can đảm khác tại lễ vinh danh này, chúng ta thán phục cô vì đã từ chối để bị im lặng và đã bảo vệ quyền tự do ngôn luận của cô ta. Nguyễn được vinh danh vì quyết tâm của cô để phơi bày những bất công và thối nát, và dùng tiếng nói của mình để bảo vệ các quyền và tự do của con người.”
 
Hai lần trong đoạn văn ngắn, Thứ trưởng Ngoại Giao Thomas A. Shannon, Jr. đã nhắc đến Việt Nam, quê hương đang bị đày đọa của Nguyễn Ngọc Như Quỳnh.

Cả hội trường đứng lên vổ tay ca ngợi một phụ nữ can đảm mà họ chưa biết mặt.

Một lần nữa Việt Nam lại bị xếp bên cạnh những nước lạc hậu, đang chịu đựng chiến tranh hay các áp bức chính trị như Bangladesh, Botswana, Columbia, Niger, Papua New Guinea, Yemen, Ethiopia, Mali,  Tanzania, Congo, Syria, Iraq v.v..

Ngày 5 tháng 4, 2017, Luật sư Nguyễn Văn Đài sẽ được trao giải Giải Nhân Quyền năm 2017 của Liên đoàn Thẩm phán Cộng Hòa Liên Bang Đức (Deutscher Richterbund) trong đại hội của tổ chức này ở Weimar, Đức. Sau buổi lễ trao giải, Tổng thống Đức sẽ tiếp đại diện của Luật sư Nguyễn Văn Đài.

Như vậy, chỉ cách vài hôm, dư luận Mỹ và Đức được nghe nhắc đến Việt Nam. Nhưng Việt Nam mà họ nghe không phải là đất nước phong phú tài nguyên với nguồn lao động dồi dào mà là một Việt Nam sau 42 năm “độc lâp, tự do, hạnh phúc” vẫn chưa thoát ra khỏi những chỉ tiêu tệ hại nhất của loài người, từ ung thư, tham nhũng đến môi trường, vi phạm nhân quyền và cơ chế chính trị độc tài đảng trị.

Con người hay tên tuổi chỉ mang tính đại diện và biểu tượng. Các hội đồng xét giải của Mỹ và Đức đều biết Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Nguyễn Văn Đài không phải chỉ là hai tù chính trị đang sống trong nhà tù CSVN. Vinh danh họ là một cách để qua đó vinh danh những người đang cùng chịu một nỗi đau và cùng nuôi một khát vọng chưa thành.

Một thời gian ngắn nữa, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh hay Nguyễn Văn Đài, đối với người Mỹ và Đức, có thể sẽ rơi dần vào quên lãng. Nhưng người dân Mỹ sẽ không quên trong số mười ba phụ nữ được vinh danh năm 2017 tại thủ đô Washington DC có một phụ nữ Việt Nam. Tương tự, dư luận Đức sẽ nhớ có một người Việt Nam đầu tiên được trao Giải Nhân Quyền năm 2017 của Liên đoàn Thẩm phán Cộng Hòa Liên Bang Đức.
 
Lãnh đạo các quốc gia dân chủ luôn cạnh tranh, nhiều khi rất gắt gao, cho quyền lợi của quốc gia họ nhưng có một giá trị mà họ luôn kính trọng và cùng theo đuổi, đó là dân chủ. Dân chủ đã vực dậy nước Mỹ sau một cuộc nội chiến với trên 600 ngàn người bị giết trong bốn năm và chính dân chủ đã giúp phục hưng Tây Đức sau thời kỳ Đức Quốc Xã kinh hoàng.

Dân chủ là ngọn hải đăng của thời đại, và ngọn hải đăng đó đang giúp soi sáng Việt Nam dù chìm trong bóng tối vẫn không bị lãng quên.

Trần Trung Đạo

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.