Hôm nay,  

Một bài hịch liên quan đến hai nhà văn Yêu Nước: Nguyễn Đình Chiểu và Trương Vĩnh Ký

18/02/201703:41:00(Xem: 3973)

Một bài hịch liên quan đến hai nhà văn Yêu Nước:

Nguyễn Đình Chiểu và Trương Vĩnh Ký

Nguyễn Văn Sâm

 

Ở trong nước mấy chục năm nay người ta không chứng minh, chỉ đề quyết  rằng Trương Vĩnh Ký (TVK) là người theo Tây, ông làm công chức cho Tây (thông dịch viên, thầy giáo trường Thông Ngôn..), làm quan  trong triều đình Việt Nam nhưng dưới sự điều khiển của Tây… Vậy thì TVK phải bị xổ toẹt ra khỏi danh sách danh nhân Việt Nam bằng mọi cách.

Kết tội ông là tạo nên Cái Oan Thế Kỷ.
 

Ta chỉ cần dựa trên một vài bài văn mà TVK cho đăng trên nguyệt san giáo dục Thông Loại Khóa Trình (Miscellanées) do ông chủ trương để thấy rằng ông không ưa Tây. Cái khó là dưới sự kềm kẹp và nhiều mũi dùi chăm chăm vào mình, ông TVK phải rất cẩn thận nên sự chống đối đó cũng hơi khó thấy. Khó thấy nhưng ta cũng tìm được.
 

Trong Thông Loại Khóa Trình ông đăng bài Vè Nằm Giỏ nói về sự cực khổ của người dân phải chịu trong việc canh phòng. Dưới thời Pháp thuộc nói về chuyện khổ của dân thì chắc chắn là không ưa người Pháp rồi.

Cũng trong Thông Loại Khóa Trình, bài HỊCH CON MUỖI (Miscellanées số 8 tháng 12-1888) ông đăng một bài mà ai ai đọc qua cũng biết rằng đó là ám chỉ người Pháp với sự xấu xa và lòng tham lam của thực dân được mô tả một cách khéo léo.

Ông TVK không cho biết tác giả- ai dám xưng mình là tác giả một bài có thể chết người như vậy – Khi sửa soạn đăng bài nầy trên tờ báo của mình, chắc ông TVK muốn giữ sự an toàn cho tác giả lúc đó còn sống.

Giả thuyết mà ta có thể tin tưởng nhứt: Nguyễn Đình Chiểu (NĐC) chính là tác giả bài Hịch Con Muỗi vì Nguyễn Đình Chiểu, mới mất vài tháng trước, đã là tác giả nhiều bài văn tế lộ ra rõ ràng lòng yêu nước của ông.
 

Vấn đề đặt ra là tại sao những bài khác có tên tác giả mà bài Hịch Con Muỗi lại không. Thưa vì khi TVK sửa soạn in bài nầy trên Thông Loại Khóa Trình thì NĐC còn sống.

Tác giả lấy con vật làm hại người để ám chỉ người Pháp lúc đó.

Và người chủ trương tờ báo cho đăng bài nầy trong lúc người Pháp quá mạnh trên đất nước Việt (1888) quả là người can đảm với lòng yêu nước không thể nghi ngờ gì được.

Điều đáng ghi nhận là bài Hịch Con Muỗi nầy sau đó được một nhà Nho viết lại cùng ý - vẫn trách con muỗi để ngụ ý chống Pháp - nhưng bỏ đi những điển tích bác học vốn khó hiểu và khó phổ biến. Bài Phú nầy bằng chữ Nôm chúng tôi sẽ giới thiệu trong một ngày gần đây.

(NVS, Victorville, CA, cuối tháng Giêng năm con gà 2017)

.

HỊCH CON MUỖI

Tượng mắng:

Thật loài rất mọn, Quả giống nhỏ nhoi.

Ngày thì ở bụi ở bờ, Tối lại dạo làng dạo xóm.

Tụ côn đồ chi phỉ loại, Tùng ác đảng chi gian manh.

Âm mưu toan hại người lành, Độc kế cắn châm kẻ khó.

No bụng chẳng thương con trẻ nhỏ, Cành hông nào đoái đứa dân nghèo.

Trường giáo đạo thánh nhơn đương bình câu tứ đức, lúng lính vô chích áo học trò.

Cửa thiền môn hòa thượng đương tập giảng chúng sanh, rình mò vô châm đầu thầy sãi.

Sanh trong nước sao ngươi khuấy nước, Ở dưới trời lại hại con trời.

Nơi cung viện chỗ trong cấm địa, Dám vào ve vản ngày đêm.

Trên lầu đài thật chốn phép nghiêm, Mà tới xông pha năm tháng.

Hoa chỉ xuân phong chẳng ngán, Hồng nhan má phấn không kinh.

Trên bệ phụng còn khi lăng thánh thượng, Xao xiếng trước ngai rồng.

Dưới sân chầu vượt lễ đình thần, Vãn ve nơi mảng hạt.

Chốn kinh kì là chỗ đế vương, Trong cung điện là nơi phi hậu.

Rất đỗi lầu son các tía, Chẳng sợ phép lịnh nghiêm

Huống chi trướng phụng màn loan, Đi làm loạn ô quốc thể.

Chẳng có thương người vì nước tôi ngay, Chốn phong trần nằm giá khóc măng

Làm cho đau ốm anh hùng, Làm cho gầy mòn tướng sĩ

Vạn vật của giống sanh tạo hóa, Còn chẳng sợ phép thiên đình

Con dân thật xích tử quốc gia, Đà không kính trong vương thổ

Chữ rằng quốc pháp nan dong, Có chữ luật hình bất miễn

Tội gã chép nam sơn đà chẳng hết, Nhơ ngươi rửa bắc hải cũng không cùng

Nay luật nghị đốt loại sanh lòng độc dữ, Đặng răn người cải ác tùng tân

Nay án ra trừ kẻ ngoan hung biến dạ, Đặng giải kẻ khử tà qui chánh

Rao tam quân lãnh mạng, Phủ tướng sĩ lịnh truyền.

 Đuốc Đơn Điền soi thấu u thâm, Đốt loài cho tận tuyệt.

Lửa Thoại Thị soi cùng yếu lộ, Diệt đảng chẳng tái sanh.

Hịch tống ra rao khắp hương lân, Ấn phát chạy thông trong lê thứ.

Sao cho biết:

Thuận thiên giả hảo, Nghịch thiên giả vong

Lấy vật nọ khuyên răn, Để truyền trong thiên hạ.

(Nguyễn Văn Sâm, soạn theo bản của TVK với những sửa đổi chánh tả, cách trình bày và sai lầm đánh máy…)



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.