Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Giáo sư Lê Văn Khoa và Ảnh Nghệ Thuật Trừu Tượng

15/02/201714:32:00(Xem: 5902)

Giáo sư Lê Văn Khoa và Ảnh Nghệ Thuật Trừu Tượng

 

Trịnh Thanh Thủy

 

Nhân được biết Giáo sư Lê Văn Khoa có mở một cuộc triển lãm tại Houston, Hoa Kỳ, tôi xin trò chuyện với ông. Buổi triển lãm được bắt đầu vào lúc 6:20pm chiều thứ Sáu, ngày 17 tháng Hai, 2017, tại phòng triển lãm Palette Arts Gallery, số 10925 Beechnut St. Houston, TX 77072, suite A 101-102. Thời gian triển lãm kéo dài 9 ngày, từ thứ Bảy 18 tháng Hai đến Chủ Nhật 26 tháng Hai.
 

Ông sinh tại Cần Thơ. Ông từng đoạt Giải Văn Học Nghệ Thuật Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa cho nhiếp ảnh và âm nhạc. Ngoài ra còn có các giải thưởng, Danh Dự Tối Cao, Văn Hóa Giáo Dục Bội Tinh, Tâm Lý Chiến Bội Tinh, Huy chương Vàng, Bạc, Đồng, v..v...

Được vinh danh từ Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, Tòa Đại Sứ Ukraine, nhiều Nghị Viện tiểu bang và thị Xã Hoa Kỳ. Người Việt Nam đầu tiên có 4 CD nhạc Việt với dàn nhạc giao hưởng quốc tế (Kiev Symphony Orchestra). Nhạc giao hưởng của ông được trình diễn ở Hoa Kỳ, Âu Châu và Úc Châu

  

Tại Houston lần này, ông sẽ triển lãm những loại ảnh khác nhau từ trước và sau 1975, cùng những ảnh thực hiện kỹ thuật mới trong loạt hình “Do you see what I see.” Đặc biệt là những tác phẩm nhiếp ảnh trừu tượng.

Nói đến phong cách nhiếp ảnh,người ta phân ra nhiều phong cách. Tuy nhiên tất cả đều rơi vào hai thể loại chính, đó là tài liệu và mỹ thuật. Riêng Nhiếp ảnh Trừu Tượng thuộc thể loại nghiêng về mỹ thuật. Nhiếp ảnh trừu tượng không có một định nghĩa nào rõ ràng. Sự tương tác giữa tác phẩm và người xem được thể hiện qua việc sử dụng màu sắc, đường nét, hình thù và hình dạng. Nhiếp ảnh trừu tượng không hề có một quy luật cụ thể nào. Mỗi nhiếp ảnh gia có thể tạo nên những sự đa dạng khác nhau, tùy vào cách mỗi người sử dụng khả năng sáng tạo của mình để thu hút và gây hứng thú cho người xem. Thể loại này kích thích được sự tưởng tượng và sự sáng tạo của người chụp ảnh và mang lại cho tác giả đường lối tự do hơn trong quá trình sáng tác.

 

TrịnhThanhThủy: Xin Giáo Sư cho biết tại sao ông chọn chủ đề “Do you see what I see ?” Câu hỏi dường như hàm chứa ẩn ý, có gì khác nhau trong cách nhìn của tác giả và khách thưởng ngoạn?. Trong khi bản chất của nhiếp ảnh lại có tính chân thật. Cái chụp ra phải có thực hay gây ấn tượng thực cho người xem, chứ không có dấu hiệu nào chứng tỏ đó là kết quả của óc tưởng tượng như các tác phẩm nghệ thuật hội họa tạo hình khác.

LêVănKhoa: Người ta quen chụp hình như là ghi nhận những gì trước mặt, như là ảnh tài liệu, hay làm bằng chứng cho sự việc xảy ra. Nhưng ảnh cũng được dùng cho nghệ thuật và ảnh trở thành một bộ môn nghệ thuật. Mà nghệ thuật thì không giản dị đến hễ chụp thì ra tác phẩm. Theo tôi nghệ thuật phát xuất từ tim óc. Hội họa, văn chương, thi phú, âm nhạc, điêu khắc v. v.  là phương cách diễn tả nghệ thuật. Phương cách có thể thay đổi theo thời đại, nhất là phương cách tạo hình. Ví dụ âm nhạc phải có đủ ba nguyên tố này mới thành hình trọn vẹn: Tiết nhịp của câu nhạc, giai điệu và hòa điệu. Nếu không hội đủ ba nguyên tố, người tạo ra âm thanh kia chưa phải là tác giả. Thử xem bản nhạc phổ thông, gần ta nhất là nhạc Việt Nam. Trên bản nhạc có hội đủ ba nguyên tố đó không? Không ai thắc mắc và người tạo ra một hoặc hai phần ba của bài đó vẫn được gọi là tác giả, là nhạc sĩ sáng tác. Ngành nhiếp ảnh thế giới có sự chuyển mình lớn từ giữa thập niên 60 của thế kỷ trước, thoát đi khỏi sự trung thực của lối làm ảnh thông thường. Từ đó sinh ra loại ảnh thực nghiệm. Việt Nam cũng thoát đi và chiếm những giải thưởng lớn trong cuộc thi toàn thế giới. “Do You See What I See” là loạt ảnh tôi nhìn thấy người và thú từ vỏ thân cây, mà tôi không biết có ai khác thấy không, nên tôi hỏi “Do you see what I see?”.  Có thể hiện nay ít người chấp nhận loại ảnh này, nhưng đó là lối tôi khai phá từ đầu thế kỷ 21. Một nhiếp ảnh gia Trung Hoa đã in một quyển sách loại ảnh này. Gần đây Photographic Society of America có mấy bài viết về ảnh nghệ thuật trừu tượng. Những hình ảnh này tương tự như hình ảnh tôi bắt đầu khai thác từ đầu thập niên 60.

  blank

Pic 1. Lê Văn Khoa đang chụp hình thân cây (Ảnh: Thế Giới Tự Do 1963)
 

TTT: Giáo sư bước vào thế giới nhiếp ảnh trong trường hợp nào? Giữa nhiếp ảnh và âm nhạc ông dành thì giờ cho sở thích nào nhiều hơn?

LVK: Vì yêu nghệ thuật, tôi nghiên cứu nhiều môn nghệ thuật từ đầu thập niên 50. Nhận thấy hai ngành âm nhạc và nhiếp ảnh còn quá mới với người Việt nên tôi quyết tâm góp một bàn tay để khai triển. Trước 1975 tôi dành thì giờ cho nhiếp ảnh nhiều hơn, chụp hình để đem khoe nét đẹp của quê hương ta với người ngoài. Khi qua Mỹ không còn dùng được phương tiện này để ca tụng đất mẹ, tôi chuyển qua dùng âm nhạc nhiều hơn. Cũng với mục đích giới thiệu nét đẹp của Việt Nam ra thế giới.

TTT: GS từng có tác phẩm nhiếp ảnh đoạt giải văn học nghệ thuật. Xin giáo sư cho biết quá trình sáng tác một tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật của ông. Ông bắt đầu và hoàn thành nó như thế nào?

LVK: Tôi cũng làm như mọi người. Chụp hình, tráng phim, phóng hình ra giấy ảnh. Điều quan trọng là kỹ thuật tạo hình của mình có chuyển tải được cái tâm để người khác cảm nhận được hay không.

TTT: T được xem vài tác phẩm mới thực hiện của GS. T thấy hình như nó vượt ra khỏi biên giới thực của nhiếp ảnh mà đi vào thế giới của hội họa trừu tượng. xin GS giới thiệu một chút về cái mới, lạ và khác trong loạt ảnh mới mà ông sắp trưng bày trong cuộc triển lãm

LVK: Tôi thấy nhiều người vẽ tranh sống thực như ảnh. Tại sao ta không biến ảnh chụp ra tranh? Từ hình chụp tôi có thể gạn lọc, bỏ hết màu xám, để chỉ lấy vài đường nét như tranh. Xin xem ảnh “Đường Nét” sau đây. Ảnh chụp một thiếu nữ khỏa thân khá khêu gợi. Tôi đã đơn giản hóa và chất gợi dục không còn nữa.
 blank

Pic 2. Đường Nét
 

Xin xem một ảnh khác tôi chụp hình vỏ cây tróc. Cô nhìn thấy gì? Đây là hình ảnh đơn giản nhất mà ai cũng thấy được, nhưng không ai thấy chỉ vì người ta không chịu nhìn. Quanh ta có không biết bao nhiêu vật thể đẹp nhưng người ta không muốn khai thác, thích đi xa để tìm cảnh đẹp mà cả triệu người đã chụp hình từ trước rồi.
 blank

Pic 3. Con Sóc

 

TTT: Trong các loại ảnh phong cảnh, vật thể và người, GS ưa thích loại nào? Loại nào ông hay chọn để tạo thành một tác phẩm nghệ thuật? Nó có thể hiện được cảm xúc hay cách nhìn của người chụp không?

LVK: Câu hỏi này rất khó. Nếu nói thích thì loại nào tôi cũng thích, nhưng đi tìm thì tôi không có dịp đi nên không có nhiều lựa chọn. Cô nói đến cảm xúc, cách nhìn, toàn là trừu tượng, không thể đi ra chụp hình một cảnh, một vật, một người nào đó là có thể nói lên những điều cô vừa đề cập. Từ sáng tác đến sáng tạo, tôi nghĩ nó phải thoát đi từ tâm hồn, từ suy tư rồi tìm cách chuyển những ý tưởng kia ra nghệ thuật không lời chứ không phải ôm máy ảnh ra ngoài, không biết mình sẽ chụp hình gì rồi về khoe là mình đã sáng tác.
 

TTT: Loại máy ảnh nào GS hay dùng? Những vật liệu phụ thường là gì? Làm thế nào ông tạo được những bức ảnh có màu sắc lạ lùng như trong bức “Tắm Trăng” và “Ông Già ở LAGUNA”?

LVK: Về máy ảnh thì tôi chưa được hân hạnh dùng máy ảnh thật tốt. Tôi chỉ dùng máy ảnh rẻ tiền. Không ống kính phụ, không phụ tùng nào đáng kể ngoài kính lọc và chân máy ảnh. Dù vậy ít khi tôi dùng. Ý tưởng cây cỏ trở thành người, người biến vào cây cỏ đã có từ nhiều nghìn năm trước. Tôi đã chụp hình người rồi cho người trở thành gỗ đá từ thế kỷ trước. Tôi nhìn thấy hình dáng người trong cây cỏ, nhưng muốn làm lộ ra như người thật cho mọi người nhìn thấy thì với kỹ thuật nhiếp ảnh thế kỷ trước tôi không làm được. Rồi quên đi. Khi đến gần thế kỷ 21, tôi nguyện hứa, nếu tôi còn sống tôi sẽ tạo cái gì mới, là chuyển hình chụp cây cối trở thành hình người. Photoshop là phương tiện giúp tôi làm điều này nên có bộ ảnh “Do You See What I See”. Năm 2003 tôi với vài bạn ảnh đứng trước Reflection Studio của nhiếp ảnh gia Thái Đắc Nhã ở Garden Grove, California. Nhìn lên cây nhỏ trước tiệm, tôi thấy hình mặt người. Nhìn kỹ, tôi rất lạ, chỉ cho mọi người xem, nhưng không ai thấy. Tôi chụp hình về làm ra ảnh “Albert”. Vì có sự việc vừa nêu, tôi lấy tên loại ảnh này là “Do You See What I See?” Có nhiều ảnh dễ nhận ra, nhưng cũng có nhiều chủ đề không dễ nhận ra nếu không tập nhìn. Mời quý độc giả xem ảnh “Albert” theo đây.

 blank

Pic 4. Albert(2004)
 

TTT: Là một giáo sư từng mở những lớp dạy về nhiếp ảnh, GS có gì nhắn nhủ lại cho học trò, hậu bối hay các em có đam mê và thích nhiếp ảnh không?

LVK: Tôi khuyên họ muốn chụp ảnh, trước hết phải tập nhìn. Không thấy thì mình không chụp, vì thông thường thì người ta không chụp những gì mình không thấy. Tập nhìn cái đẹp, về sau sẽ dễ thấy cái đẹp. Đẹp có ở mọi nơi. Tôi đã thực hiện nhiều ảnh từ chốn rất hôi thúi. May mà ống kính máy ảnh không biết mùi và người xem cũng không thấy mùi, chỉ thấy hình đẹp. Việc chụp hình thì ai cũng làm được. Căn bản chụp hình mọi người đều biết. Nhìn ra cái gì đáng chụp thì cần tôi luyện. Và sau khi chụp được hình, cần nghiên cứu hình đã chụp và thực hiện với phương thức nào hay nhất để nâng cao giá trị của nó. Việc này cũng mất rất nhiều thì giờ. Không có tác phẩm nào từ trời rơi xuống cho mình đâu. Chúc mọi người thành công.

blank

TTT: Cám ơn GS đã cho T được nghe và biết thêm về nhiếp ảnh nghệ thuât. Chúc buổi triển lãm của GS gặt hái nhiều thành công mỹ mãn

Trịnh Thanh Thủy thực hiện

 

Tài liệu tham khảo

 

http://vuihocnhiepanh.vn/threads/nhiep-anh-truu-tuong-bien-thien-nhien-thanh-nhung-doi-tuong-chup.2614/




Ý kiến bạn đọc
16/02/201711:19:37
Khách
Chúc mừng triển lãm của giáo sư Lê Văn Khoa ! Cầu mong giáo sư sức khoẻ và mọi điều tốt đẹp.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.