Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Trang Sử Việt: Trần Cao Vân

22/11/201600:01:00(Xem: 2798)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________
TRẦN CAO VÂN
(1866 - 1916)
 
Trần Cao Vân tên thật là Trần Công Thọ, lúc trẻ tên là Trần Cao Đệ, khi hoạt động chống Tây đổi tên là Trần Cao Vân, biệt hiệu Hồng Việt, Chánh Minh, biệt danh Bạch Sĩ, khi đi tu pháp danh là Như Ý, quê huyện Điện Bàn, Quảng Nam. 
 
      Năm 1898, ông vào Phú Yên gặp Võ Trứ là vị tu sĩ ở chùa Đá Trắng tại huyện Tuy An, Phú Yên, bắt tay cùng hoạt động chống Pháp, cả hai bị Pháp bắt giam tại nhà lao Phú Yên. Võ Trứ đã khẳng khái nhận là lãnh tụ duy nhất của lực lượng chống Pháp nên ông bị giam một năm thì được thả. 
 
     Ông chẳng những là một chí sĩ yêu nước, mà còn thông thạo Hán-Nôm và là một nhà thơ. Năm 1900, ông soạn Trung Thiên Dịch, nguyên Dịch học có 2 trường phái: Tiên Thiên Dịch do Phục Hy làm ra, Hậu Thiên Dịch do Chu Văn Vương soạn thành. Sau đấy, Khổng Tử soạn thêm các phần Hào từ, Thoán từ, Văn ngôn, Hệ từ, Thuyết quái, Tự quái, Tạp quái để bàn rộng và rõ thêm nghĩa của Dịch. Dịch học được cho là bao gồm tất cả nguyên lý trong trời đất và đời sống loài người. Trần Cao Vân nghiên cứu Trung Thiên Dịch, với ý nghĩa là con người ở giữa trung tâm trời đất, là một Tài quan trọng trong “Tam-Tài của Thiên-Địa-Nhân”. Tương truyền, Trung Thiên Dịch của ông rất được người đời hâm mộ. Bố chánh Bình Định là Bùi Xuân Nguyên, ghét Trần Cao Vân chống lại chính quyền đương thời, nên bắt giam còn tiêu hủy hết Dịch đồ Trung Thiên Dịch. Ngày nay, chúng ta không có Trung Thiên Dịch rất đáng tiếc. 
       Cuộc biểu tình chống thuế ở Quảng Nam, Pháp nghi ông là chủ chốt, nên ông bị Pháp bắt và đày Côn Đảo 6 năm, năm 1915 được thả về.
 
Trần Cao Vân vừa về nước, liền cùng Thái Phiên hăng hái tham gia Việt Nam Quang Phục Hội, cả hai chí sĩ được đề cử liên lạc với vua Duy Tân để mật bàn cuộc tổng khởi nghĩa chống Pháp. Cuộc gặp gỡ giữa vua ái quốc Duy Tân với hai chí sĩ phục quốc, nhà vua đã giả dạng là người đi câu đậu thuyền để chờ gặp mặt. Ưng Bình Thúc Giạ Thị, tức là hoàng thân Nguyễn Phúc Ưng Bình (1877-1961) kính nể lòng sắt son ái quốc của các vị ấy đã cảm tác một bài thơ độc đáo:
 
        “Chiều chiều trước bến Văn Lâu
Ai ngồi ai câu, ai sầu ai thảm?
Ai thương ai cảm, ai nhớ ai trông?
Thuyền ai thấp thoáng bên sông
Đưa câu mái đẩy chạnh lòng nước non!”
  
     Sau khi bàn bạc, vua Duy Tân đồng ý  và quyết định khởi nghĩa tại các tỉnh miền Trung vào ngày 3-5-1916. Đáng tiếc, tin khởi nghĩa lại lọt đến tai mắt tình báo Pháp. Nên vua Duy Tân và các nhà cách mạng đều bị bắt. Vua bị đày đến đảo Réunion. Các nhà cách mạng: Trần Cao Vân, Thái Phiên, Tôn Thất Đề, Nguyễn Quang Siêu và một số người yêu nước khác bị Pháp hành quyết tại An Hoà (Huế) ngày 17-5-1916.
  
 *- Thiết nghĩ: Trần Cao Vân là người thông thạo Hán-Nôm, văn thơ sâu sắc, tinh thông dịch lý nên ông đã soạn “Trung Thiên Dịch”. Ông là một nhà yêu nước sắt son lo tồn vong tổ quốc, nên ông bền bỉ đấu tranh không ngưng nghỉ. Ông tận tâm quang phục quê hương dù bị thực dân Pháp bắt vào tù nhiều lần, như: Ngục thất ở Bình Định, nhà tù Phú Yên, nhà tù Quảng Nam, giam ở đảo Côn Lôn. Nhưng ông vẫn kiên trì đấu tranh. Cuối cùng, ông đền nợ nước tại Huế ngày 17-5-1916. Trước khi giặc hành quyết, ông đã dõng dạc ngâm 4 câu thơ ý chí bất khuất, thiết tha tổ quốc và dân tộc:
  
        “Trời chung không đội với thù Tây
Quyết trả ơn vua nợ nước này
Một mối ba giềng xin giữ chặt
Thân dù thác xuống rạng đài mây”.
  
Đúng vậy, ông hy sinh vì tổ quốc, tên tuổi ông sẽ bất tử!
 
Cảm kích: Trần Cao Vân
  
Trần Cao Vân, khí khái hiên ngang!    
Kinh Dịch cao thâm, luận rõ ràng!
Thấy nước gian nguy, lo lắng nước 
Trông làng điêu đứng, giữ gìn làng
Cầu vua, đánh đuổi quân xâm lược
Tìm bạn, ngăn ngừa đám Việt gian 
Tuyệt bút, chứa chan lòng tiết nghĩa
Pháp trường dõng dạc, nhớ vô vàn!
 
Nguyễn Lộc Yên


.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.