Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Trần Cao Vân

22/11/201600:01:00(Xem: 2611)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________
TRẦN CAO VÂN
(1866 - 1916)
 
Trần Cao Vân tên thật là Trần Công Thọ, lúc trẻ tên là Trần Cao Đệ, khi hoạt động chống Tây đổi tên là Trần Cao Vân, biệt hiệu Hồng Việt, Chánh Minh, biệt danh Bạch Sĩ, khi đi tu pháp danh là Như Ý, quê huyện Điện Bàn, Quảng Nam. 
 
      Năm 1898, ông vào Phú Yên gặp Võ Trứ là vị tu sĩ ở chùa Đá Trắng tại huyện Tuy An, Phú Yên, bắt tay cùng hoạt động chống Pháp, cả hai bị Pháp bắt giam tại nhà lao Phú Yên. Võ Trứ đã khẳng khái nhận là lãnh tụ duy nhất của lực lượng chống Pháp nên ông bị giam một năm thì được thả. 
 
     Ông chẳng những là một chí sĩ yêu nước, mà còn thông thạo Hán-Nôm và là một nhà thơ. Năm 1900, ông soạn Trung Thiên Dịch, nguyên Dịch học có 2 trường phái: Tiên Thiên Dịch do Phục Hy làm ra, Hậu Thiên Dịch do Chu Văn Vương soạn thành. Sau đấy, Khổng Tử soạn thêm các phần Hào từ, Thoán từ, Văn ngôn, Hệ từ, Thuyết quái, Tự quái, Tạp quái để bàn rộng và rõ thêm nghĩa của Dịch. Dịch học được cho là bao gồm tất cả nguyên lý trong trời đất và đời sống loài người. Trần Cao Vân nghiên cứu Trung Thiên Dịch, với ý nghĩa là con người ở giữa trung tâm trời đất, là một Tài quan trọng trong “Tam-Tài của Thiên-Địa-Nhân”. Tương truyền, Trung Thiên Dịch của ông rất được người đời hâm mộ. Bố chánh Bình Định là Bùi Xuân Nguyên, ghét Trần Cao Vân chống lại chính quyền đương thời, nên bắt giam còn tiêu hủy hết Dịch đồ Trung Thiên Dịch. Ngày nay, chúng ta không có Trung Thiên Dịch rất đáng tiếc. 
       Cuộc biểu tình chống thuế ở Quảng Nam, Pháp nghi ông là chủ chốt, nên ông bị Pháp bắt và đày Côn Đảo 6 năm, năm 1915 được thả về.
 
Trần Cao Vân vừa về nước, liền cùng Thái Phiên hăng hái tham gia Việt Nam Quang Phục Hội, cả hai chí sĩ được đề cử liên lạc với vua Duy Tân để mật bàn cuộc tổng khởi nghĩa chống Pháp. Cuộc gặp gỡ giữa vua ái quốc Duy Tân với hai chí sĩ phục quốc, nhà vua đã giả dạng là người đi câu đậu thuyền để chờ gặp mặt. Ưng Bình Thúc Giạ Thị, tức là hoàng thân Nguyễn Phúc Ưng Bình (1877-1961) kính nể lòng sắt son ái quốc của các vị ấy đã cảm tác một bài thơ độc đáo:
 
        “Chiều chiều trước bến Văn Lâu
Ai ngồi ai câu, ai sầu ai thảm?
Ai thương ai cảm, ai nhớ ai trông?
Thuyền ai thấp thoáng bên sông
Đưa câu mái đẩy chạnh lòng nước non!”
  
     Sau khi bàn bạc, vua Duy Tân đồng ý  và quyết định khởi nghĩa tại các tỉnh miền Trung vào ngày 3-5-1916. Đáng tiếc, tin khởi nghĩa lại lọt đến tai mắt tình báo Pháp. Nên vua Duy Tân và các nhà cách mạng đều bị bắt. Vua bị đày đến đảo Réunion. Các nhà cách mạng: Trần Cao Vân, Thái Phiên, Tôn Thất Đề, Nguyễn Quang Siêu và một số người yêu nước khác bị Pháp hành quyết tại An Hoà (Huế) ngày 17-5-1916.
  
 *- Thiết nghĩ: Trần Cao Vân là người thông thạo Hán-Nôm, văn thơ sâu sắc, tinh thông dịch lý nên ông đã soạn “Trung Thiên Dịch”. Ông là một nhà yêu nước sắt son lo tồn vong tổ quốc, nên ông bền bỉ đấu tranh không ngưng nghỉ. Ông tận tâm quang phục quê hương dù bị thực dân Pháp bắt vào tù nhiều lần, như: Ngục thất ở Bình Định, nhà tù Phú Yên, nhà tù Quảng Nam, giam ở đảo Côn Lôn. Nhưng ông vẫn kiên trì đấu tranh. Cuối cùng, ông đền nợ nước tại Huế ngày 17-5-1916. Trước khi giặc hành quyết, ông đã dõng dạc ngâm 4 câu thơ ý chí bất khuất, thiết tha tổ quốc và dân tộc:
  
        “Trời chung không đội với thù Tây
Quyết trả ơn vua nợ nước này
Một mối ba giềng xin giữ chặt
Thân dù thác xuống rạng đài mây”.
  
Đúng vậy, ông hy sinh vì tổ quốc, tên tuổi ông sẽ bất tử!
 
Cảm kích: Trần Cao Vân
  
Trần Cao Vân, khí khái hiên ngang!    
Kinh Dịch cao thâm, luận rõ ràng!
Thấy nước gian nguy, lo lắng nước 
Trông làng điêu đứng, giữ gìn làng
Cầu vua, đánh đuổi quân xâm lược
Tìm bạn, ngăn ngừa đám Việt gian 
Tuyệt bút, chứa chan lòng tiết nghĩa
Pháp trường dõng dạc, nhớ vô vàn!
 
Nguyễn Lộc Yên


.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một số chuyên gia lập luận rằng chúng ta đang "hiện diện trong việc thành lập" một kiến trúc an ninh mới cho Ấn Độ -Thái Bình Dương, bằng cách dựa vào tên cuốn hồi ký của Dean Acheson, một trong những kiến trúc sư chiến lược của Hoa Kỳ nhằm ngăn chặn vào những năm của thập niên 1940. Có lẽ chúng ta cũng như cả khối AUKUS và hội nghị thượng đỉnh của bộ Tứ (Quad) cũng đều không giúp chúng ta tiến rất xa trên con đường đó. Trong khi cả hai đều báo hiệu sự phản kháng ngày càng tăng đối với lập trường ngày càng quyết đoán của Bắc Kinh, nhưng vẫn còn những khoảng trống đáng kể trong nỗ lực nhằm khai thông các tham vọng của Trung Quốc.
Thông tin chống đảng trên Không gian mạng (KGM) đang làm điên đầu Lãnh đạo Việt Nam. Tuy điều này không mới, nhưng thất bại chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong Quân đội, Công an và trong đảng của Lực lượng bảo vệ đảng mới là điều đáng bàn.
Có anh bạn đồng hương và đồng nghiệp trẻ, sau khi tình cờ biết rằng tôi là dân thuộc bộ lạc Tà Ru (tù ra) bèn nhỏ nhẹ khen: Không thấy ai đi “cải tạo” về mà vẫn lành mạnh, bình thường như chú! Chưa chắc đó đã là lời chân thật, và dù thật thì e cũng chỉ là câu khen trật (lất) thôi! Nói tình ngay, tôi không được “bình thường” hay “lành mạnh” gì lắm. Tôi ít khi đề cập đến những năm tháng lao tù của mình, giản dị chỉ vì nó rất ngắn ngủi và vô cùng nhạt nhẽo.
Trước hết nói về thị trường địa ốc ở Trung Quốc hiện chiến 25-30% GDP – so với 9% GDP ở Mỹ năm 2006 tức là vào lúc cao điểm trước cuộc khủng hoảng địa ốc 2007-08. Nhà đất chiếm 80% tài sản của dân Tàu (so với 40% ở Mỹ). Người Hoa không có nhiều cơ hội đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu như ở Hoa Kỳ nên để dành tiền mua nhà nhất là khi giá nhà tăng liên tục từ 30 năm nay (trừ những lúc giá cả khựng lại trong ngắn hạn như vào năm 2014.) Ngành địa ốc ở Trung Quốc nếu suy sụp trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến GDP, và trực tiếp tác động lên dân chúng vốn dựa vào giá nhà như khoảng đầu tư lớn nhất trong đời chuẩn bị cho cưới hỏi, hưu trí hay gia tài để lại con cháu. Cho nên Bắc Kinh vô cùng thận trọng quản lý khủng hoảng địa ốc để không nổ bùng trở thành bất mãn xã hội như trường ở Mỹ năm 2007 vốn dẫn đến Donald Trump và Bernie Sander năm 2016 và 2020. Khủng hoảng kinh tế nguy hiểm ở chỗ từ một đốm lửa nhỏ trong chớp mắt lây lan thành trận cháy rừng, lý do nơi tâm lý
Lời người dịch: Chủ nhật vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi Đài Loan gia nhập Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, điều mà Tổng thống Thái Anh Văn đã bác bỏ rõ ràng. Vào tuần trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần điều máy bay chiến đấu đến vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Hiện nay, Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng các giảng viên Mỹ đang bí mật huấn luyện cho quân đội Đài Loan.
Trước khi đội Việt Nam gặp đội Tàu China trong giải đấu chọn đội đại diện Châu Á dự World Cup Qatar 2022 ở bảng B ngày 7 tháng 10 năm 2021 thì báo chí quốc tế đưa ra nhiều nhận xét nhưng tổng quát là trình độ 2 đội coi như ngang ngửa nhau. Đội nào cũng có cơ hội thắng đội kia.Tuy vậy, cũng có vài ý kiến lo ngại rằng yếu tố chính trị sẽ xen vào chuyện thể thao- một trận đấu mang nhiều ý nghĩa danh dự của quốc gia.
Sau 2 năm vật lộn với dịch Covid-19, tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986). Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam thì: “Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2021 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,04%; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 5,02%; khu vực dịch vụ giảm 9,28%.“
Ngược lại, những biến cố dồn dập đủ loại trong COVID-19 mở ra cuộc đấu tranh chính trị mới: đòi quyền được sống còn, có thuốc trị cho tất cả, đi lại an toàn, đó là một cái gì thiết thực trong đời sống hằng ngày và không còn chờ đợi được chính quyền ban phát ân huệ; nó khiến cho người dân có ý thức là trong các vấn đề nội chính, cải tổ chế độ là cần ưu tiên giải quyết. Người dân không còn muốn thấy vết nhơ của Đồng Tâm hay tiếp tục qùy lạy van xin, thì không còn cách nào khác hơn là phải có ý thức phản tỉnh để so sánh về các giá trị tự do cơ bản này và hành động trong gạn lọc. Tình hình chung trong việc chống dịch là bi quan và triển vọng phục hồi còn đấy bất trắc. Nhưng đó là một khởi đầu cho các nỗ lực kế tiếp. Trong lâu dài, dân chủ hoá là xu thế mà Việt Nam không thể tránh khỏi. Cải cách định chế chính trị và đào tạo cho con người để thích nghi không là một ý thức riêng cho những người quan tâm chính sự mà là của toàn dân muốn bảo vệ sức khoẻ, công ăn việc làm
Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ. Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài". Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập
Sau đó, sau khi “phát khóc” và lau nước mắt/nước mũi xong, bác Hồ liền thỉnh ngay bác Lê về thờ nên mới có Suối Lê Nin (với Núi Các Mác) cùng hình ảnh – cũng như tượng đài – của cả hai ông trưng bầy khắp mọi nơi, để lập ra một tôn giáo mới, thay thế cho Phật/Chúa/Thánh Thần/Ông Bà/Tiên Tổ ... các thứ.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.