Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Tống Duy Tân

30/08/201600:01:00(Xem: 6173)
TỐNG DUY TÂN
(1837 - 1892)
  
Tống Duy Tân quê huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá, đỗ Tiến sĩ năm 1875, được vua Tự Đức bổ nhiệm làm Án sát tỉnh Sơn Tây. Trước cảnh nước nhà bị thực dân Pháp xâm lược, ông từ quan về quê để mưu tìm kế sách chống Pháp.
 .
Năm 1885, vua Hàm Nghi ban chiếu Cần vương, Tống Duy Tân khởi nghĩa, vua phong ông làm Chánh sứ sơn phòng Thanh Hoá. Năm 1886, Tống Duy Tân và Cao Điền (có tài liệu gọi Cao Điển) lập căn cứ ở Phi Lai (Thanh Hóa), nhằm hỗ trợ cho căn cứ Ba Đình của Đinh Công Tráng. Ngoài căn cứ Phi Lai để phòng ngự chung, ông còn chuẩn bị lực lượng và căn cứ kháng Pháp tại quê nhà đó là căn cứ Hùng Lĩnh, nằm ở vùng thượng nguồn sông Mã thuộc huyện Vĩnh Lộc. 
Đầu năm 1887, Pháp đem quân áp đảo các phong trào kháng chiến ở Thanh Hoá khốc liệt, Đinh Công Tráng hy sinh. Trước tình thế ấy, ông đem quân lên căn cứ Hùng Lĩnh. Nghĩa quân Hùng Lĩnh chỉ mở được vài trận tập kích thì bị thiếu tá Pháp là Térillon dẫn quân đến vây đánh ác liệt. 
.
Ông ra Bắc để gặp các sĩ phu yêu nước, tìm nguồn hỗ trợ và liên kết với các lực lượng kháng Pháp. Đầu năm 1889, ông trở lại căn cứ, nhờ có hai cộng sự tài giỏi là Cao Điền và Cầm Bá Thước đã mở rộng địa bàn hoạt động lên tận vùng hữu ngạn và tả ngạn sông Mã, còn hợp đồng chiến đấu với Đề Kiều, Đốc Ngữ ở vùng hạ lưu sông Đà và Phan Đình Phùng ở rừng núi Hà Tĩnh. Nghĩa quân của ông được đồng bào cả Kinh lẫn Thượng hưởng ứng mạnh mẽ. Cuối tháng 10-1889, tướng Trần Xuân Soạn đem quân đến tham chiến. 
.
Từ đấy, Tống Duy Tân đem quân giao chiến với giặc ở các huyện Yên Định, Thọ Xuân, Nông Cống. Những trận đánh lớn của quân Hùng Lĩnh: Ngày 1-1-1890, trung tá Pháp là Jorne de Lacale chỉ huy quân Pháp đánh làng Kẽm, quân hai bên đều thương vong, đại úy Christophe tử trận. Ngày 29-3-1890, quân Pháp từ Nông Cống và từ tỉnh thành Thanh Hóa đến vây đánh Yên Lãng có pháo binh yểm trợ, quân Hùng Lĩnh bị bại. Ngày 29-5-1890, Tống Duy Tân đem quân đánh Pháp ở Thanh Khoái đã gây cho giặc bị thiệt hại nặng nề. Từ đấy, Pháp cố tiêu diệt Nghĩa quân Hùng Lĩnh. 
.
     Ngày 21-2-1891, Tống Duy Tân và Cao Điền đưa Nghĩa quân từ An Lẫm lên Lang Vinh ở châu Thường Xuân dùng núi cao để nương náu. Giám binh Soler đưa quân Pháp đến quyết tranh hùng. Quân Hùng Lĩnh phục kích, chờ quân Pháp tiến đến đồn Lang Vinh còn 50m mới đồng loạt bắn xối xả, tiêu diệt được một số lớn quân Pháp, nhưng quân Pháp vũ khí tối tân, quân Hùng Lĩnh phải lui về Hòn Mông. 
.
     Sau đấy, Tống Duy Tân và Cao Điền phải cho quân len lỏi trong rừng, bí mật rút về Trịnh Vạn ở châu Thường Xuân (căn cứ của Cầm Bá Thước). Tháng 3-1892, Đốc Ngữ từ sông Đà dẫn quân vào Thanh Hoá, hợp với Tống Duy Tân để tấn công quân Pháp ở hang Niên Kỷ, thuộc xã Thiết Ống, tỉnh Thanh Hoá. Sau trận chiến thắng ấy, Đốc Ngữ đưa quân trở lại mạn sông Đà, còn Tống Duy Tân thì ở lại cầm cự với quân Pháp. Ngày 3-10-1892, trong một trận đụng độ ác liệt, quân Pháp đông đảo đến vây bắt Cao Điền. Cao Điền và Nghĩa quân phá vòng vây chạy thoát được, tuy nhiên một số Nghĩa quân khác bị hy sinh và bị bắt.
.
     Ngày 4-10-1892, tên Việt gian Cao Ngọc Lễ, (là học trò cũ, cũng là cháu kêu Tống Duy Tân bằng cậu) mật báo cho Pháp đến vây bắt ông. Ngày 23-11-1892, Pháp hành quyết ông tại Thanh Hoá. Ông đã làm câu đối lúc sinh tiền:
 .
   “Nhi kim thuỷ liễu tiền sinh trái
    Tự cổ do truyền bất tử danh”
Nghĩa Nôm: Thuở trước nợ nần, nay trang trải
                  Từ xưa danh tiếng mãi lưu truyền.
 .
Cảm mộ: Tống Duy Tân
 .
Tống Duy Tân, bảo vệ giang san! 
Nòi giống điêu linh, dạ xốn xang!
Quyết chí kháng Tây, mài miệt chí
Bền gan phục quốc, nấu nung gan
Sắt son lo nước, dù Kinh-Thượng
Tha thiết giữ quê, dẫu Bắc-Nam
Tham lợi, nghĩa thầy trò bội bạc?!
Chết vì tổ quốc, chết vinh quang! 
.
Nguyễn Lộc Yên


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ở Việt Nam, một tờ báo được cung cấp 3 thẻ phóng viên quân đội. Cục An Ninh Quân Đội điều tra rất cẩn thận, từ cá nhân ký giả, cha mẹ, ông nội bà nội, có ai vào theo Việt Cộng không? Có ông bà, cha mẹ đi vào rừng với Mặt Trận giải phóng miền Nam hay không?
Hơn hai phần ba thế kỷ qua, chế độ toàn trị và bạo ngược hiện hành ở Việt Nam chưa hề mang lại an bình hay phúc lợi cho bất cứ ai (ngoài đám lãnh đạo) nên cứ “yên tâm đi” và “đừng lo lắng quá” e không phải là thái độ tương thích để có thể sống với cái nhà nước tráo trở này.
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
Trước tình trạng dịch Vũ Hán lây lan mạnh trở lại, riêng ở Pháp trong vài ngày qua, cứ mỗi 24 giờ, có tới trên dưới 10000 trường hợp bị nhiễm, tuy chánh quyền chưa chánh thức thừa nhận đợt 2 dẫng tới, bổng xuất hiện «phong trào chống mang mặt-nạ» phòng bịnh, chống đóng cửa.
Tại Thượng Viện, được xem là tay chiến lược gia lão luyện của phe Cộng Hòa, McConnell được bầu làm lãnh đạo khối thiểu số khi Thượng Viện rơi vào tay Đảng Dân Chủ năm 2006 rồi trở thành lãnh đạo khối đa số tại Thượng Viện trong sáu năm qua, khi đảng Cộng Hòa giành lại phần thắng vào năm 2014.
Là vị vua thứ ba của nhà Trần, thái tử Trần Khâm con trưởng của vua Thánh Tông và thái hậu Nguyên Thánh sinh ngày 11 tháng 11 năm Mậu Ngọ, niên hiệu Nguyên Phong thứ 8, năm 1258. Khi còn trẻ, nhà vua học thông tam giáo và hiểu sâu Phật điển, ngay cả thiên văn, lịch số, binh pháp, y thuật, âm luật, không thứ gì là không mau chóng nắm được sâu sắc.
Cuối tháng 11 năm 1967, Đại đội 17 – Khóa 25 Sinh viên sĩ quan Thủ Đức chúng tôi được vinh dự làm Đại đội dàn chào, khánh thành Đài Tử Sĩ của Nghĩa trang quân đội Biên Hòa vừa được Công binh xây dựng.
Và nói nào ngay, đối với Đảng thì giới người nào cũng vậy – bất kể là nông dân, công nhân, thương nhân, hay trí thức. Tất cả đều chỉ là phương tiện, được sử dụng tùy theo lúc mà thôi. Sau đó đều bị mang chôn sống ráo. Nhà nước đợi cho đến khi họ tắt thở sẽ mang bằng khen hay giải thưởng đến làm lễ truy tặng.
Đảng Cộng sản Việt Nam đã có hàng chục Nghị quyết, Quyết định và Chỉ thị về công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng nhưng vẫn không sao chấm dứt được tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên.
Đúng 51 năm sau của ngày bi thảm Tết Mậu Thân 1968, là đã có Một vành khăn tang khoát trên đầu toàn thể quân nhân Thiết giáp binh Quân Lực Việt nam Cộng hòa năm xưa, thì nay lại có một trang sách mới tươi sáng đã được mỡ ra cho một Hậu duệ của binh chủng Thiết giáp. Đó là sự vinh thăng của tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn.Quả đúng với câu; Hổ phụ sinh hổ tử vậy!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.