Mùa Vu Lan (và LỜI CHÀO TẠM BIỆT VÌ SỨC KHỎE)

15/08/201609:00:00(Xem: 10605)
MÙA VU LAN
 
Nguyễn Thượng Chánh, DVM

 

Từ trước tới nay nhiều người thường nghĩ rằng bản năng mẫu tử (instinct maternel) là một khả năng thiên phú và tự nhiên ở tất cả mọi người mẹ, nhưng thực tế đôi khi không đúng như vậy ở một số người đàn bà.

Các nhà tâm lý học nghĩ rằng danh từ bản năng rất đúng ở thú vật nhưng không mấy phù hợp ở loài người.


***


http://i442.photobucket.com/albums/qq150/minhhuong05/mbzwpr737jasbmdm8or4cvlmpqjwhgsmamns.jpg

                                                         Mẹ đã khuất bóng rồi


Thật vậy tùy theo loài, để sinh tồn và duy trì nòi giống mà thú mẹ có những cách nuôi dưỡng, săn sóc và bảo vệ thú con khác nhau.

Con người là một sinh vật thượng đẳng nên khác biệt hơn với thú vật. Ngoài bản năng ra chúng ta còn có tình yêu thương.

Tình mẫu tử là một tình yêu thương vô bờ bến, hoàn toàn trọn vẹn, nhằm mục đích thỏa mãn mọi nhu cầu và ý muốn của đứa con.

Tình mẫu tử ở người mẹ có thể đã nhen nhúm từ lúc đứa con chưa chào đời.

Lòng mẹ bao la như biển Thái Bình. Mẹ ước mong khi con ra đời con  được mọi bề hạnh phúc.

Hạnh phúc của con cũng chính là hạnh phúc của mẹ. Đó là chu trình cho và nhận ở người mẹ mà các bác sĩ tâm lý thiếu nhi (pédopsychiatre) gọi là cycle du don.


La maternité psychique, c'est cette dimension d'échange et de partage d'univers de totalité que l'un et l'autre se donnent, se le donnant dans le cadre de ce que l'on appelle dans ce livre, le cycle du don. (« Quand les femmes ne naissent pas mères » Jean Marie Delassus, Pédopsychiatre).


 

Bản năng mẫu tử do thụ đắc?


Lúc vừa mới sinh xong, người mẹ thật sự chưa có đủ thời gian để tìm hiểu và cảm nhận được mùi da thịt cũng như tiếng khóc đặc biệt của con mình.

Trong nhiều trường hợp, khoa học cho rằng bản năng mẫu tử được xây dựng từ những tiến trình phức tạp của hệ thần kinh trung ương đồng thời cũng nhờ vào khả năng tri giác đặc biệt của con người và thông qua một giai đoạn học tập (apprentissage) bao gồm sự tiếp xúc trực tiếp, ôm ấp, cho bú, chăm sóc và nuôi dưỡng đứa con mới sinh ra.


 

Chuyện trao nhầm con tại Cộng hòa Czech


Câu chuyện trao nhầm con đã xảy ra vào ngày 9 tháng 12, 2006 tại  bệnh viện Trebic, cách thủ đô Prague 165 km về phía Đông Nam, thuộc Cộng hòa Czech đã làm cho các bậc cha mẹ phải suy nghĩ và lo sợ.

Một bữa nọ, tại khu hộ sản, y tá trao lộn hai cháu gái Nikola và Veronika vừa mới được sinh ra từ hai bà mẹ khác nhau. Nghĩa là con của bà nầy lại bị giao lộn cho bà kia.

Hai sản phụ hoàn toàn không hay biết gì hết và theo bản năng mẫu tử cả hai bà mẹ đều dễ dàng chấp nhận, yêu thương hết mực đứa bé mà mình đang ôm ấp trong tay như chính con mình đẻ ra.

 

Bản năng mẫu tử do bẩm sinh?

 

Nếu theo như lời truyền tụng trong dân gian, thì bất cứ người mẹ nào cũng có thể dễ dàng nhận biết bằng trực giác đứa con mình sinh ra.

Phải chăng, có một sợi dây thiên liêng vô hình gắn liền mẹ với con. Đó là bản năng mẫu tử.

Người ta tự hỏi, vậy tại sao trong trường hợp nhầm lẫn ở bệnh viện Trebic, cả hai bà mẹ đều không phát hiện ra được sự kiện là mình đang nuôi con của người khác trong suốt nhiều tháng trời?

 

Cảm quan ở người đàn ông thì lại khác. Anh Jaroslava, nhận thấy sao càng ngày bé Nikola,  càng không giống hai vợ chồng anh vì cháu có tóc vàng mắt xanh trong khi anh chị thì có màu sẫm hơn.

Linh tính thôi thúc anh ta nhờ một phòng thí nghiệm tư làm test DNA để xác định phụ hệ và anh ta đã nghi đúng. Kết quả thử nghiệm cho biết dứa bé không có dấu ấn DNA của anh ta. Vợ anh là Libor Broza sau đó cũng quyết định thử test DNA và kết quả cho thấy chị cũng không phải là mẹ của bé Nikola.

Vậy mà từ mấy tháng nay hai vợ chồng cứ tưởng đâu bé Nikola là con ruột của họ nhưng thật ra lại không phải như vậy. Đây là một cơn ác mộng cho bất cứ cha mẹ nào.

Bệnh viện nhìn nhận đã có sự nhầm lẫn nhưng không hiểu lý do tại sao. Các thủ tục ghi dấu  hài nhi vừa chào đời đã được thực hiện đúng như quy định. Biến cố nầy đã làm cho dân chúng Czech hoang mang và tức giận.

Sau khi điều tra kỹ hơn, bệnh viện bắt buộc phải cho thi hành kỷ luật đối với một số nhân viên sai trái. Hai y tá bị sa thải, hai ngưòi khác bị thuyên chuyển công tác và ba nhân viên bị khiển trách hành chánh.

Lễ giao trả các em cho cha mẹ ruột được dự trù vào ngày Tết Dương lịch nhưng được thực hiện sớm hơn. Theo lời khuyên của các nhà tâm lý học, hai cháu cần nên được giao lại cho cha mẹ đẻ của chúng càng sớm càng tốt để  hạn chế bớt sự gắn bó tình cảm giữa các em và cha mẹ nuôi càng ngày càng trở nên sâu đậm hơn theo thời gian.

Cuối cùng sự trao đổi đã được thực hiện vài ngày trước ngày sinh nhật đầu tiên của hai em . Các em được cha mẹ ruột lãnh về.

Theo phán quyết của tòa án, bệnh viện phải đền bù một số tiền khá lớn cho cả hai gia đình kém may mắn để xoa dịu phần nào những khủng hoảng tinh thần và xáo trộn tâm lý mà họ đã phải chịu đựng từ nhiều tháng qua.

 

Bản năng mẫu tử ở người mẹ là một vấn đề vô cùng phức tạp.


Sarah Blaffer Hrdy, một nhà nhân chủng học thuộc Hàn Lâm Viện Khoa học Hoa Kỳ cho rằng bản năng mẫu tử do môi trường và xã hội tạo ra.


Vào thế kỷ thứ 18 tại Âu Châu luật bắt buộc các sản phụ phải đi làm việc ngay khi họ vừa mới sanh xong. Sự kiện nầy khiến một vài loại hormones cá biệt không kịp xuất hiện ra để giúp vào việc xây dựng tình cảm gắn bó giữa mẹ và con.


http://qqcitations.com/images-citations/quote-l-instinct-maternel-est-divinement-animal-la-mere-n-est-plus-femme-elle-est-femelle-victor-hugo-171880.jpg

Theo văn hào Victor Hugo, bản năng mẫu tử thiên về thú vật- Người mẹ không còn là một người đàn bà nhưng là một động vật giống cái…


Một khảo cứu thực hiện tại Paris vào năm 1850 cho biết nếu để người mẹ cho con bú trong vòng 18 ngày liên tục thì vấn đề bỏ con sẽ giảm đi được 10%.

Nếu nói rằng tất cả phụ nữ dều có bản năng mẫu tử một cách bẫm sinh vậy tại sao có nhiều bà mẹ, lại bỏ phế con cái, hành hạ chúng, đem cho cô nhi viện và thậm chí có khi còn đem bán con mình cho người khác.

Cũng có những người mẹ không có lương tâm, vô cùng tàn ác, nhẫn tâm giết chết con của họ sinh ra, như trường hợp gần đây bên Pháp có vụ bà mẹ giết 8 đứa con.

Thật khó hiểu!



mechoconbu


Thú vật: tình mẫu tử hay hóa học?


http://fandeloup.f.a.pic.centerblog.net/22769d12.jpg


Để sinh tồn cũng như để duy trì nòi giống, thú cái được trang bị một hệ thống (thị giác, khứu giác, thính giác) giúp nó nhận biết những thú con do nó đẻ ra. Phải chăng đó là do tình mẫu tử hay là đó chỉ là do những phản ứng hóa học?

Thú mẹ cần phải nhận biết con của nó để có thể săn sóc, nuôi dưỡng, cho bú và bảo vệ.

Ở thú cái, phản xạ làm mẹ được khơi màu nhờ vào tác động của một số hormone tiết ra,lúc giao hợp, lúc thụ tinh, lúc đẻ trứng ( rùa, chim…) hay lúc sinh sản (thí dụ chó,mèo  heo,bò…) hoặc khi có sự hiện diện của thú mồ côi thuộc một chủng loại khác.

Ở các loài côn trùng sống thành xã hội cao như loài ong và gồm có ong chúa (để đẻ), ong đực  để giao giống với ông chúa và ong thợ có bổn phận chăm lo cung cấp thức ăn để nuôi dưỡng cho cả tổ ong mà đặc biệt là các ong non hay ấu trùng (larves). Ong thợ chiếm đa số. Đó là những ong cái nhưng không có khả năng sinh sản.

Nhờ vào các mùi hương đặc biệt có tên là phéromones xuất phát từ ong non nên các ong trưởng thành có thể xác định được vị trí, phái tính, cũng như giai đoạn tăng trưởng của thế hệ ong non để nuôi dưỡng.

Ong chúa cũng tiết ra mùi hương đặc biệt QMB (Queen mandibular pheromone) lúc đang bay để quyến rủ các ong đực xáp lại phối giống.


A brood pheromone identified in honeybee larvae has primer and releaser pheromone effects on adult bees

Bees are also well known for communicating through the use of pheromones. Another widely identified chemical signal in bees is the Queen Mandibular Pheromone (QMP). This pheromone ensures that the queen is the only reproductive female in the hive by compromising the reproductive systems of worker bees. It also provides an attractant signal to the drones.


Ở loài hũu nhũ Phéromones là những tính hiệu hóa học được cảm nhận tại một bộ phận đặc biệt gọi là voméronasal trong mũi.Từ đó, các tính hiệu được truyền về những trung khu đặc biệt trong não bộ.

Ở người, phéromone hay là mùi đặc biêt tiết ra từ thân thể của đàn bà hay của đàn ông. Chính  hương tình nầy có khả năng kích thích, và gợi hứng ở người khác phái tính.

Sự tổng hợp phéromones ở ong non được chỉ định bởi những di thể (genes) cá biệt của loài.

Bản năng ong thợ nhận biết ấu trùng có thể được xem là lập tức hay bẩm sinh.


Ở loài bò, hormones cũng đóng một vai trò quan trọng trong hành vi làm mẹ của bò cái. Hormone oestradiol giúp co thắt âm hộ trong lúc đẻ.

Ở dê cái, sự kích thìch âm hộ lúc đẻ kéo theo sự tiết ra hai loại hormones

- noradrenaline, giúp dê mẹ ghi nhớ mùi dê con khi liếm .

-oxytocine giúp tạo nên những dây liên lạc mẹ con cũng như giúp vào việc cho con bú.


Mối dây liên lạc đặc biệt giữa thú mẹ và thú con được thiết lập rất nhanh chóng lúc thú mẹ vừa đẻ xong vì vậy việc gởi thú mồ côi vào chung bầy để bú là một vấn đề rất ư là khó khăn.


Ở cừu, sau khi đẻ cừu cái biết nhận diện ngay những con nào là con của nó vừa mới đẻ ra để săn sóc và cho bú đồng thời cũng để loại bỏ ra những con khác bầy.

Khoa học gọi hiện tượng nầy la bonding, có được nhờ vào tác dụng của một vài loại hormones phối hợp với vài tính hiệu từ cừu con mà quan trọng nhất là mùi của nó.


Thú cái mới đẻ, đang cho bú hoặc trong thời gian nuôi con đều có bản năng mẫu tử rất nổi bật.

Để bảo vệ con, chúng có khuynh hướng thường hay tấn công hoặc cắn những ai muốn xáp lại gần chuồng vì vậy rất nguy hiểm.


Cũng như ở người, hiện tượng bỏ con, bỏ ổ ở thú vật cũng có thể xảy ra, tuy rằng rất hiếm thấy.


Hiện tượng mèo cái cắn chết con, ăn thịt con cũng đôi khi thấy xảy ra. Có một số giả thuyết như : đây có thể là một bản năng tự vệ vì mèo cảm thấy bị đe dọa, lo âu,  mèo con có mùi lạ, khác thường (vì bị chúng ta sờ mó vào), hay có những mèo con ốm yếu bệnh hoạn nên mèo mẹ cần phải cắn chết bớt./.


 

Tham khảo:


-L’instinct maternel existe-t-il vraiment ?

http://www.psychologies.com/Famille/Etre-parent/Mere/Articles-et-Dossiers/L-instinct-maternel-existe-t-il-vraiment


-Birth mix up mother refuses to swap babies. Telegraph.co.uk

http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1565861/Birth-mix-up-mother-refuses-to-swap-babies.html


- Dénouement de l’affaire des nouveaux-nés échangés à la maternité de Trebic

http://www.radio.cz/fr/rubrique/faits/denouement-de-laffaire-des-nouveaux-nes-echanges-a-la-maternite-de-trebic

Montreal

KÍNH CHÀO TẤT CẢ BẠN ĐỌC
VÌ LÝ DO SỨC KHỎE BẤT NGỜ ....
XIN CHÀO TẠM BIỆT TẤT CẢ BẠN ĐỌC ĐỂ TỊNH DƯỠNG.
THÀNH THẬT CÁM ƠN CÁC CHỦ BÚT VÀ TẤT CẢ BẠN ĐỌC
KHẤP THẾ GIỚI ĐÃ ỦNG HỘ TÔI TRONG SUỐT 10 NĂM QUA.
KÍNH CHÀO
NGUYỄN THƯỢNG CHÁNH, DVM
NHÀ GÕ - 74 TUỔI




.
.

Ý kiến bạn đọc
21/09/201600:02:17
Khách
Kính Chúc Nhà Văn mau chóng khỏi bệnh. Rất cảm ơn những bài viết rất có giá trị và duyên dáng của Ông trong thời gian qua !
06/09/201603:46:59
Khách
Tuổi hạc đã cao , sức khỏe suy yếu nên nghỉ ngơi , tịnh dưỡng . Lúc rảnh rang thử tham khảo Thánh Kinh , đọc từ Cựu ước đến Tân ước. đọc xong sẽ cảm được sự huyền diệu đáng quí và không uổng công đọc.
25/08/201615:17:01
Khách
Cầu chúc ông mau bình phục,và bạn đọc được đọc những bài mới của Ông
23/08/201617:10:27
Khách
Chúc chú dồi dào sức khỏe để tiếp tục tâm tình với bạn đọc khắp nơi!
22/08/201620:58:45
Khách
Bác sỹ Nguyễn th. Chánh là một người có
Nhiều kiến thức và đầy tính nhân bản của một con người VN.

Chúc BS khỏe và mọi sự bằng an
22/08/201619:08:15
Khách
Xin cảm ơn Chú rất nhiều về những bài viết đầy nhân bản và kiến thức y khoa và đời sống xã hội. Chúc Chú nhiều sức khỏe và mau viết trở lại.
19/08/201600:10:16
Khách
Thiên Chúa ban cho con người cũng như loài vật có tình mẫu tử để duy trì nòi giống .
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.