Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhân đọc quyển truyện thơ mỏng: Niệm Phật Nhẫn Nhục của cư sĩ Nguyên Thần

06/08/201600:01:00(Xem: 4504)

Nhân đọc quyển truyện thơ mỏng:

Niệm Phật Nhẫn Nhục của cư sĩ Nguyên Thần.

 

Nguyễn Văn Sâm

 

Sách Phật có thiệt nhiều bài học hay không thể kể hết. Người có căn cơ với lời dạy nào thì tâm đắc với lời dạy đó, với ý nghĩa đó. Từ cao siêu và tổng quát như nhân quả, báo ứng, duyên nghiệp, thành hoại… tới thực tế và bình thường như ăn ở ngay thật, hành thiện, bố thí, tránh sát sanh, cử rượu chè … là những điều dạy mà người Việt nào  cũng đều từng nghe và cảm thấy bình thường, hiển nhiên, dễ hiểu. Từ hiểu, họ tin rồi thực hành, coi như đó là kim chỉ nam cho cuộc đời mình. Họ tạo dựng con đường hoàn thiện cá nhân để có một cuộc sống thoải mái, thanh thản, tốt đẹp, nhẹ lòng, không vướng bận trong sự hơn thua, phải trái.

Tôi tâm đắc với chữ Nhẫn. Chữ nhẫn có nghĩa là nhịn, hàm ý đè lòng tự ái cá nhân xuống, che lấp bản ngã cá nhân mình trong một hoàn cảnh nào đó. Chuyện không phải dễ dàng, con người nếu không luyện tập tính nhẫn sẽ để cho bản ngả nổi dậy, sẽ phản ứng theo sự hướng dẫn mù quáng của Tam Bành, Lục Tặc, nếu có hành động đi theo đó thì là những xung động không kiểm soát dẫn đến những chuyện đáng tiếc. Thực hành Nhẫn là ta tự xóa ngã mạn để ngã mạn của người đối diện phát huy. Và mọi sự sẽ diễn biến theo chiều thuận lợi cho chánh thiện của ta. Nhẫn nói chung là điều khiển cái tâm mình để dẫn dắc hành động mình tạo quả tốt, mở duyên lành là những điều kiện thuận lợi cho cuộc sống.

Thí dụ cụ thể về trường hợp thực hành và áp dụng chữ nhẫn có thể thấy nhiều trong các sách, truyện cổ tích khai triển giáo lý đạo Phật của người đời, nhất là truyện kể Phật giáo xuất phát đời nhà Thanh, Trung Quốc.

Câu chuyện Niệm Phật Nhẫn Nhục mà lão cư sĩ Tâm Thường (1887- 19..) kể cho con của Người khi còn nhỏ đã ảnh hưởng lên người con rất nhiều. Sau nầy lớn lên, đứa trẻ đó trở thành một giáo sư trường Trung Học Bồ Đề, một Thiếu Tá phục vụ trong Nha Tuyên Úy Phật giáo, một thị giả của Hòa Thượng Thích Quảng Đức, một tù nhân chánh trị…  đều áp dụng chữ Nhẫn làm đầu trong mọi hành vi.

Nhưng đó chỉ là lối sống, dầu hay đẹp cách mấy cũng là cuộc sống của một cá nhân, ông ta đã hứng khởi từ câu chuyện kể của phụ thân mà sáng tác nên truyện thơ mỏng Niệm Phật Nhẫn Nhục để câu chuyện được quảng bá hơn, ảnh hưởng sâu rộng hơn trong quảng đại quần chúng. Tôi thích câu chuyện đã đành, tôi mê sự thi vị của bản văn nhờ tác giả đã chọn hình thức song thất lục bát là thể thơ nhiều nhạc tính và có vần điệu biến đổi tân kỳ. Những tác phẩm đặc sắc thường được các thi nhân Việt tài hoa dùng thể nầy như Nguyễn Gia Thiều với Cung Oán Ngâm Khúc, Đoàn Thị Điểm với Chinh Phụ Ngâm hay Ngọc Hân Công Chúa với Ai Tư Vãn..

Tôi không kể lại đây câu chuyện trong Niệm Phật Nhẫn Nhục, xin để cho người đọc thưởng thức, tôi chỉ muốn nêu ra đây vài ba bài học ích lợi mà tập thơ chuyên chở:

Chẳng hạn như không coi trọng lời khen chê của nhân thế:

Nhẫn lòng nhẫn cả tiếng cười,

Tâm trung tháo bỏ những lời thị phi.

 

Hay không ham hố của cải vật chất:

  Phật, thánh xem ngọc vàng gấm vóc,

               Vốn chỉ là thứ vật ngoại thân.

                 Vất đi không chút bận lòng,

    Ít nhiều còn mất ung dung không màng…

Hoặc khuyên phải nuôi dưỡng cái tâm:

   Người sống trong cõi phàm giả hợp,

                Đã có thân thì cũng có tâm,

                   Ngày nào còn ở cõi trần,

                 Luôn luôn tôi luyện cái tâm Di Đà.

Và còn nhiều bài học khác nữa mà chúng tôi xin để cho người đọc tự tìm.

Câu chuyện có thể bị chỉ trích rằng mê tín dị đoan, khó tin, có thể bị kích bác rằng không thật, xa rời thực tế. Thật ra tác phẩm nào cũng xây dựng bằng sự tưởng tượng của người kể, người viết. Có thể bắt đầu bằng một vài sự thật nho nhỏ, nhưng với sự có mặt của trí tưởng tượng thì sự không thật đã bắt đầu. Sáng tác phẩm lúc bấy giờ đã trở thành một chất xúc tác, một thứ kích cầu để người đọc đi về hướng mà người viết muốn hướng về. Người kể chuyện ban đầu đã muốn thăng hoa chữ nhẫn, muốn gieo vào lòng người nghe, và sau nầy là người đọc, tính chất đặc biệt của Nhẫn. Và sự mê tín, dị đoan, không thật của tác phẩm đã đóng vai trò thúc đẩy để Nhẫn được phát huy. Sự thành công nằm ở đó. Tính chất hấp dẫn của truyện cổ tích cũng nhờ  sự không thật trên mà có…

Tôi nhớ đến một câu đối của ai đó được mấy người viết thư pháp ở Việt Nam múa bút về chữ Nhẫn mà tôi thấy được trong nhiều nhà ở bên nầy:

Một chút giận, một chút hờn, lận đận cả đời- ri cũng khổ;

Trăm điều bỏ, vạn điều buông, ung dung tự tại- rứa mà vui.

Và, đối với tôi, tập truyện thơ mỏng của cư sĩ Nguyên Thần đáng được đọc đi đọc lại nhiều lần như người ta đã thích treo câu đối về chữ Nhẫn mà tôi vừa nhắc tới.

Ít ra chúng ta cũng có một phương châm  làm kim chỉ nam cho hành vi của mình trong cõi đời ô trược này: 忍 Nhẫn.

 

Nguyễn Văn Sâm,

 (Rằm tháng Chạp năm Nhâm Thìn, 2013)

 

 



.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Như vậy là bao trùm mọi lĩnh vực quốc phòng, an ninh xã hội có nhiệm vụ bảo vệ đảng và chế độ bằng mọi giá. Nhưng tại sao, giữa lúc tệ nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái đạo đức, lối sống và tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn ngổng ngang thì lại xẩy ra chuyện cán bộ nội chính lừng khừng trong nhiệm vụ?
Nhật báo Washington Post của Mỹ ghi nhận là: “Tổng thống Pháp Macron vốn dĩ đã rất tức giận khi được tham vấn tối thiểu trước khi Mỹ rút khỏi Afghanistan. Điều đó bây giờ đã tăng lên. Chính quyền Biden nên xem xét sự không hài lòng của Pháp một cách nghiêm túc. Hoa Kỳ cần các đối tác xuyên Đại Tây Dương vì đang ngày càng tập trung chính sách đối ngoại vào cuộc cạnh tranh cường quốc với Trung Quốc. Và trong số này, Pháp được cho là có khả năng quân sự cao nhất.
Sau khi tấm ảnh người đàn ông đi xe máy chở người chết cuốn chiếu, chạy qua đường phố của tỉnh Sơn La (vào hôm 12 tháng 9 năm 2016 ) được lưu truyền trên mạng, Thời Báo – Canada đã kêu gọi độc giả góp tay ủng hộ gia đình của nạn nhân. Số tiền nhận được là 1,800.00 Gia Kim, và đã được những thân hữu của toà soạn – ở VN – mang đến tận tay gia đình của người xấu số, ở Sơn La.
Công bằng mà nói, ngày càng có nhiều sự đồng thuận là chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Sự răn đe đòi hỏi những khả năng đáng tin cậy. Liên minh mới này phù hợp với lý luận đó.
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.