Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Vua Kiến Phúc: Nguyễn Phúc Ưng Đăng

28/06/201600:01:00(Xem: 6636)
VUA KIẾN PHÚC: NGUYỄN PHÚC ƯNG ĐĂNG   
(1869 - 1884)
.
     Vua Kiến Phúc tên húy là Nguyễn Phúc Ưng Đăng, còn có tên là Nguyễn Phúc Hạo, thường gọi là Dưỡng Thiện, ông là con thứ ba của Kiên Thái vương Nguyễn Phúc Hồng Cai. 
    Vua Tự Đức không có con, nhận 3 người con trai của hai người em làm con nuôi, trong đó con trai nuôi đầu là vua Dục Đức. Năm 1870, Ưng Đăng được vua Tự Đức nhận làm con nuôi thứ ba và giao cho bà Học phi Nguyễn Thị Hương trông nom, dạy bảo. 
.
     Năm 1883, vua Tự Đức băng hà để di chiếu lập Dục Đức 31 tuổi lên ngôi, vậy mà còn cử Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường, Trần Tiễn Thành làm phụ chính đại thần. Các phụ chính đại thần đã phế lập các vua liên tục làm cho triều chính bị rối ren! Vua Dục Đức là vị vua thứ năm của nhà Nguyễn, lên ngôi ngày 20-7-1883, nhưng chỉ tại vị 3 ngày (chưa kịp đặt niên hiệu, Dục Đức chỉ là tên gọi nơi ở Dục Đức Đường) thì bị hai Phụ chính Đại thần là Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường hạch tội vua Dục Đức với 4 tội, gọi là tội lớn:
.
    - Muốn sửa di chiếu của vua cha.
    - Có đại tang mà mặc áo màu.
    - Tự tiện đưa một giáo sĩ vào Hoàng thành. 
    - Thông dâm với nhiều cung nữ của vua cha.    
     Hạch tội xong cho phế truất, và tống giam vào nhà lao, khoảng hai tháng sau, vào ngày 6-10-1883, thì vua mất.
.
    Các cường thần lập Hồng Dật là con út của vua Thiệu Trị lên ngôi ngày 30-7-1883, lấy đế hiệu Hiệp Hoà, vua muốn nhận chính sách bảo hộ để được yên ngôi nhưng các quan chủ chiến thì không chịu. Vì thế, nhà vua muốn tìm cách giảm quyền 2 cường thần Tường và Thuyết, đổi Nguyễn Văn Tường sang làm Binh bộ Thượng thư, giảm binh quyền của Tôn Thất Thuyết, đổi Thất Thuyết làm Lại bộ Thượng thư. Hai cường thần này thấy vậy liền ra tay, phế truất vua Hiệp Hòa và bắt giam bỏ đói (có tài liệu nói bắt uống thuốc độc) chết ngày 29-11-1883 , họ giết luôn Trần Tiễn Thành, vì phản đối việc phế lập. 
.
      Mùng 3 tháng 11 Quí Mùi (1-12-1883) lập Ưng Đăng (15 tuổi) lên ngôi, hiệu Kiến Phúc, mọi việc đều do hai cường thần phụ chính Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường quyết định. Trong thời gian vua Kiến Phúc tại vị thì ngày 6-6-1884, Nguyễn Văn Tường và Phạm Thận Duật đại diện triều đình Huế ký hoà ước Patenôtre, còn gọi là Hòa ước Giáp Thân công nhận sự bảo hộ của Pháp. Vua Kiến Phúc mất ngày 10 tháng 6 Giáp Thân tức 31-7-1884 dương lịch, hưởng dương 15 tuổi. Vua Kiến Phúc mất, nguyên nhân chưa rõ, có tài liệu ghi rằng: Nguyễn Văn Tường vào tư tình với bà Học Phi (người nuôi vua Kiến Phúc). Vua đang bệnh, giận nói; “khi nào lành bệnh, thì tao sẽ chặt đầu ba họ nhà mi”, Tường nghe được, lấy thuốc pha chế, rồi lén đưa bà Học Phi cho vua uống, sáng ngày vua mất (xem thêm Thiết nghĩ)?! 
     .
*- Thiết nghĩ: Nguyên nhân vua Kiến Phúc mất, có nhiều tài liệu ghi khác nhau, có thể thiếu chính xác, cần tìm hiểu để trả lại sự thật cho lịch sử. Sau khi chúng tôi nghiên cứu, có lẽ nguồn thông tin về giả thuyết đầu độc vua là không đúng, vì những người của phe chủ hòa và thực dân Pháp muốn tung tin thất thiệt để hạ uy tín Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết là kẻ chủ trương chống Pháp?!. Họ muốn làm cho triều Nguyễn rệu rã, suy vong. Trong thời gian vua Kiến Phúc trị vì thì giữa nhà vua và hai quan phụ chính chưa nảy ra mâu thuẫn, đồng thời, căn cứ vào sử liệu “Đại Nam thực lục chính biên”, cùng với quy chế nội cung liên quan, một số nhà nghiên cứu đã cho rằng: “Vua Kiến Phúc mất vì bệnh tái phát nguy kịch, mọi loại thuốc thang, do các quan ngự y dâng lên đều vô hiệu, bệnh không thể thuyên giảm”.
.
     Tuy nhiên, Tường và Thuyết là 2 cường thần đã gây sóng gió tại triều đình Huế lúc bấy giờ. Ông Ích Khiêm là quan triều Nguyễn, đã ví von hai câu thơ về việc phế lập 3 vị vua trong thời gian 4 tháng, nước Việt và Pháp ở hai bên bờ sông Hương, cuối 2 câu thơ còn có tên của tường và thuyết.
.
        Nhất giang lưỡng quốc nan phân thuyết.
        Tứ nguyệt tam vương triệu bất tường
 Nghĩa Nôm:  Một sông hai nước không còn thuyết
      Bốn tháng ba vua thật chẳng tường
.
Cảm niệm: Vua Kiến Phúc
 .
Vua Kiến Phúc, lo lắng, ngại ngùng?!
Ngặt nghèo triều chính, khó ung dung!
Chủ hòa, chủ chiến không hòa hợp?!
Hoàng đế thiếu quyền, khó vẫy vùng!
.
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.