Hôm nay,  

Người Lính Mỹ Gốc Mễ Trong Chiến Tranh Việt Nam

03/06/201500:00:00(Xem: 8302)

Giáo sư Tomás Summers Sandoval gốc Mễ dạy Sử tại đại học Pomona, California, có ông bố tham gia chiến tranh Việt Nam, nhưng ông ít thấy báo chí Mỹ nói về người lính Mỹ gốc Mễ trong quân đội Hoa Kỳ. Ông bỏ công nghiên cứu vai trò của người lính Mỹ gốc Mễ, nhất là vai trò đó trong chiến tranh Việt Nam. Ngày 30/4 vừa qua đánh dấu 40 năm ngày chiến tranh Việt Nam chấm dứt và một trang sử mới sắp mở ra tại Tây Thái Bình Dương, là thời điểm thích hợp để ghi lại một trang sử bị bỏ quên. Để nắm vững vai trò của người lính Mỹ gốc Mễ, nhà báo Pat Morisson phỏng vấn giáo sư Tomás Sandoval, đăng tải trên nhật báo Los Angeles Times ngày 27/5/2015. Sau đây là các nét chính của cuộc phỏng vấn.

** Trần Bình Nam **

Pat Morrisson: Thưa giáo sư, ông cụ phục vụ trong quân đội Mỹ hồi chiến tranh Việt Nam. Có phải vì vậy ông quan tâm và nghiên cứu vấn đề này?

Tomás Sandoval: Đó là một lý do ngoài lý do tôi thích Sử học. Nhìn những tấm hình cha tôi gởi cho mẹ tôi từ Việt Nam trong tập album gia đình tôi không thấy hình ảnh chiến tranh trong đó. Chỉ là hình cha tôi chụp chung với các thanh niên còn trẻ khoảng 19, 20 tuổi khác, khi thì ngồi nói chuyện phiếm với nhau, khi thì uống bia trong trại.

Cha của đa số các bạn gốc Mễ của tôi ở trường tiểu học đều là cựu chiến binh. Và khi nhìn vào các cộng đồng người thiểu số khác tôi thấy chiến tranh Việt Nam ảnh hưởng khác nhau đến các cộng đồng.

Pat Morisson: Ảnh hưởng đối với cộng đồng người gốc Mễ như thế nào?

Tomás Sandoval: Ảnh hưởng đầu tiên là làm cho cộng đồng người Mỹ gốc Mễ thấy vai trò ôm đồm của Hoa Kỳ trên thế giới và trở nên chống chiến tranh. Nhưng một số cựu chiến binh khi trở về cảm thấy tự hào đã chiến đấu cho quê hương và yêu thương nước Mỹ hơn trước khi ra đi. Đồng thời cảm thấy được sự cấn cái vì đất nước mình yêu thương và sẵn sàng hy sinh cho nó có những định chế kỳ thị chính mình. Người cựu chiến binh Mỹ gốc Mễ thấy có sự khác biệt trong cách đối xử với người Mỹ gốc Mễ trong quân đội và trong xã hội. Người lính trong một đơn vị đến từ nhiều nơi trên đất nước sống với nhau như anh em không phân biệt chủng tộc.

Một người Mỹ gốc Mễ cựu chiến binh Việt Nam thuật lại rằng hôm 29 tháng 8 năm 1970 anh thấy một cuộc biểu tình lớn của người Mỹ gốc Mễ chống tranh tại Los Angeles, và nhận ra rằng bên cạnh chiến tranh Việt Nam còn một cuộc chiến tranh khác trong nước giữa những người Mỹ với nhau. Khi thấy một người cảnh sát dùng dùi cui đánh người biểu tình anh không suy nghĩ nhảy vào đánh người cảnh sát bất chấp hậu quả đánh nhân viên công lực.

Lịch sử của người gốc Mỹ gốc Mễ đối với Hoa Kỳ là sự di dân. Riêng đối với cộng đồng người Mỹ gốc Mễ ở Los Angeles thì đi chiến đấu tại Việt Nam là một cuộc di dân khác nối liền họ với rừng sâu nước độc tại Đông Nam Á đồng thời làm cho họ gần gũi với nước Mỹ hơn.

Pat Morisson: Người lính Mỹ gốc Mễ chiến đấu ở Việt Nam khi trở về có gặp khó khăn trong vấn đề công ăn việc làm, đời sống gia đình và nhà cửa hơn cựu chiến binh của các trận chiến tranh khác không?

Tomás Saldoval: Trước hết, so với người Mỹ gốc Mễ khác, cựu chiến binh người Mỹ gốc Mễ ít có vấn đề hơn vì họ có trình độ học vấn cao hơn. Thanh niên người Mỹ gốc Mễ thường ít học. Quân đội chỉ nhận những thanh niên có trình độ trung học trở lên.

Nhưng quả thật trong 40 năm qua, người cựu chiến binh gốc da trắng thua sút người Mỹ da trắng chung chung nhiều.

Pat Morisson: Người cựu chiến binh Mỹ gốc Mễ có muốn cho con cái mình nhập ngũ không?

Tomás Sandoval: Mặc dù một số ít cho rằng con cái họ có cơ hội học hỏi nhiều điều trong quân ngũ, nhưng đa số không muốn.

Pat Morisson: Người lính Mỹ gốc Mễ cảm nhận thế nào khi tiếp cận với các người lính khác chiến tuyến cũng như lính Việt Nam Cộng Hòa tại Việt Nam ?

Tomás Sandoval: Đến Việt Nam người lính Mỹ gốc Mễ thấy rằng những người lính VC còn sống khổ cực hơn họ, và khi thấy nhiều người lính Cộng Hòa vào lính mới biết thế nào là một đôi dày da thì họ thấy họ không đến nỗi quá quê mùa hay khổ cực khi sống ở vùng quê như Central Valley (California) hay vùng thành phố nghèo nàn như Đông Los Angeles.

Pat Morisson: Tinh thần người lính Mỹ gốc Mễ được vun đắp như thế nào để can đảm chiến đấu và nẩy sinh lòng yêu nước ?

Tomás Sandoval: Nó được vun đắp bằng phim của John Wayne và Audie Murphy. Họ được thuyết phục phải hiên ngang như John Wayne mới là thanh niên Mỹ. Nhưng khi đối diện với thực tế người cựu chiến binh Mỹ gốc Mễ biết rằng đó chỉ là một cách động viên tinh thần để chiến đấu bất chấp hiểm nguy.

Pat Morisson: Trong cuộc nghiên cứu, ông quan tâm điều gì nhất trong đời sống một cựu chiến binh người Mỹ gốc Mễ?

Tomás Sandoval: Tôi quan tâm đến tình thưong trong gia đình người Mỹ gốc Mễ. Buổi chia tay lên đường đi Việt Nam nào cũng hết sức cảm động và ngày trở về trong vòng tay của Mẹ cũng là giây phút không thể quên. Nhiều cựu chiến binh thuật lại rằng khi trở về bà nội hay bà ngoại làm lễ “tẩy trần” cho để gội sách bụi bặm của chiến tranh, một tục lệ người Mễ gọi là limpia. Có lẽ nhờ vậy người cựu chiến binh Mỹ gốc Mễ ít bị ảnh hưởng hậu chiến tranh dày vò như các cựu chiến binh da trắng.

Pat Morisson: Người cựu chiến binh Mỹ gốc Mễ cảm thấy thế nào đối với phim ảnh và sách viết về chiến tranh Việt Nam ?

Tomás Sandoval: Họ thấy phim ảnh cũng như sách viết về chiến tranh Việt Nam loại hư cấu cũng không hư cấu thường bỏ lơ vai trò của người chiến binh Mỹ gốc Mễ. Đó là điều các nhà viết Sử cần quan tâm sửa chữa. Chỉ gần đây vào cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 này người Mỹ (da trắng) mới quan tâm đến người gốc Mễ, nhưng chỉ quan tâm đến lĩnh vực di dân. Trước đó cả trăm năm chẳng hề có ai nhắc đến sự hiện diện và những đóng góp của người Mỹ gốc Mễ trên đất nước này.

Hiện nay người Mỹ gốc Mễ đang trở thành đa số tại bang California. Và họ bắt đầu kể lại câu chuyện của mình, chuyện chiến đấu cho nước Mỹ cũng như chuyện tham gia các phong trào tranh đấu cho bình đẳng và nhân quyền để hoàn thiện một xã hội vốn nhắm tới sự hoàn mỹ./.

Trần Bình Nam

June 2, 2015

binhnam@sbcglobal.net

www.tranbinhnam.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.