Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Về Phim Đất khổ

08/04/201500:00:00(Xem: 5983)

Trịnh Công Sơn có phải là một thanh niên trốn quân dịch? Theo bạn bè của ông kể lại thì điều này là sự thật. Ngay cả em gái của ông, cô Trịnh Vĩnh Trinh, cũng xác nhận chuyện đó trong một cuộc phỏng vấn với tác giả bài này.

Nhạc sĩ họ Trịnh đã từ chối tham gia vào việc cầm súng bắn giết anh em. Đứng bên lề cuộc chiến, chứng kiến mất mát, đổ nát, đau thương của chiến tranh đã đem đến cho ông chất liệu để viết lên những ca khúc với âm điệu buồn về thân phận quê hương, thân phận con người, những bài ca đã làm rung động con tim nhân loại.

Một Trịnh Công Sơn trốn lính, một Trịnh Công Sơn có mặt ở Huế chứng kiến tang thương khi Tổng tấn công Tết Mậu Thân xảy ra, cùng với một Trịnh Công Sơn mong ước dựng xây quê hương trong thanh bình. Tất cả đã được lồng vào phim “Đất khổ”.

Phim này sẽ được chiếu tại tại Đại hội Điện ảnh Việt Nam kỳ 8 (Viet Film Fest) tại hải ngoại, do Hội Văn học Nghệ thuật Việt-Mỹ (VAALA) tổ chức vào tuần tới tại Little Saigon ở miền Nam California.

“Đất khổ” không phải là một phim mới sản xuất mà đã được quay tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975 do cố đạo diễn Hà Thúc Cần thực hiện. Cô Trịnh Vĩnh Trinh cho biết đạo diễn là một người rất thân với gia đình.

blank
Cảnh trong phim với Trịnh Công Sơn ôm đàn hát “Tôi sẽ đi thăm” bên cạnh mẹ và chị Thuý. (ảnh Bùi Văn Phú)

Phim dựa trên cốt truyện từ hai tác phẩm “Giải khăn sô cho Huế” và “Đêm nghe tiếng đại bác” của nhà văn Nhã Ca, là người cũng viết lời thoại cho phim cùng với Hà Thúc Như Hỷ, Trần Lê Nguyễn và Phạm Viết Lịch.

Trịnh Công Sơn là diễn viên chính, trong vai nhạc sĩ Quân và cũng là một thanh niên trốn quân dịch. Quân có những người anh là sĩ quan và cảnh sát của Việt Nam Cộng hòa, có chị là Thuý với người yêu là lãnh tụ sinh viên tranh đấu. Có em là Hạnh lúc nào cũng hăng say tham gia xuống đường chống chính phủ. Hình ảnh của Diễm cũng thấp thoáng trong phim.

Những nhân vật, chuyện tình đan xen và sự nối kết quan điểm trong phim có nhiều nét hiện thực như trong gia đình của Trịnh Công Sơn.

Bối cảnh của phim mang những nét thời sự nổi bật của cuộc chiến Việt Nam, với phong trào tranh đấu của sinh viên Huế, với trận chiến Mùa hè Đỏ lửa 1972 và cuộc Tổng Tấn công của bộ đội cộng sản Bắc Việt vào Huế dịp Tết Mậu Thân 1968.

Trong phim còn có nhân vật Tim, một lính Mỹ đào ngũ, quen với Quân ở khu nhà trọ trong Sài Gòn, thường chia xẻ với nhau buồn vui, mất mát người thân qua những ly rượu. Tim lấy vợ Việt, biết nói tiếng Việt nên bị nghi ngờ là CIA. Một lần Tim nhận tiền của bà con trong xóm, hứa đi mua đồ ở PX, cửa hàng dành cho lính Mỹ, mà không làm nên bị vợ đuổi, bị bà con mắng chửi.

Quân giúp Tim, rủ anh về Huế đón Tết với gia đình. Đúng vào dịp Tết Mậu Thân. Bộ đội cộng sản tấn công chiếm thành phố. Tim bị lính Mỹ bắt lại còn gia đình Quân với mẹ và em phải chạy lên nhà thờ lánh nạn cùng với nhiều nạn nhân chiến tranh khác.

Rồi gia đình lại tiếp tục chạy loạn. Thuý bị trúng đạn chết, xác chôn vội bên bờ đất. Mẹ buồn rầu: “Không đi đâu cả. Có chết cũng về nhà mà chết”.

Lồng trong phim là một số ca khúc do Quân sáng tác, có những lời tình ca: “Làm sao em biết đời sống buồn tênh. Đôi khi ta lắng nghe ta…”, “Từng người tình bỏ ta đi như những giòng sông nhỏ, nhìn lại mình đời đã rong rêu…”


Có những ca từ như lời ai điếu của thiếu phụ để tang người tình: “Em đi trong chiều có gió bay theo, thổi bùng khăn tang trắng giữa khung chiều…”.

Có ca từ, theo lời Quân là “ước mơ thanh bình và là thân phận khổ đau của nước Việt Nam chúng ta.”

Khi đất nước tôi thanh bình, tôi sẽ đi thăm.
Tôi sẽ đi thăm một nghĩa địa buồn,
Đi thăm mộ bia đều như nấm.
Khi đất nước tôi không còn chiến tranh
Trẻ con đi hát đồng dao ngoài đường…

Phim “Đất khổ” đưa lên những quan điểm trái nghịch của thanh niên thời bấy giờ, có người cầm súng chiến đấu, có người tham gia phong trào đấu tranh, có những nhận định, phát biểu: “Phận nước mình mà ai ai đâu quyết định không à…”.

blank
Bìa DVD phim “Đất khổ”. (ảnh Bùi Văn Phú)

Khi giới trẻ tụ họp sinh hoạt cũng có lựa chọn khác nhau, anh muốn hát quyết thắng trong khi chị lại muốn có hòa bình để xây dựng quê hương:

Ta cùng lên đường đi xây lại tình thương
Lòng mẹ ta xưa kia bao la như Thái Bình Dương
Những đứa con là sông mừng hôm nay xoá hết căm hờn
Mượn phù sa đắp trên điêu tàn lòng nhân ái lên nụ hồng…

Với nội dung về một nhân vật chính là một nhạc sĩ được cho là phản chiến và trốn lính, phim “Đất khổ” có được chiếu ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975 hay không thì không rõ lắm.

Trong buổi ra mắt bản dịch tiếng Anh tác phẩm “Giải khăn sô cho Huế” của Nhã Ca tại Đại học Berkeley, tôi nêu câu hỏi này với nhà văn, bà trả lời rằng phim mới làm xong chưa kịp chiếu.

Bà cho biết thêm, sau khi phim được phổ biến tại hải ngoại, trong nước đã cho phép chiếu. Sau vì bìa có in hình cờ đỏ sao vàng, người Việt ở Mỹ phản đối, cho nhà sản xuất biết phim không liên quan gì đến cờ đỏ sao vàng nên nhà sản xuất in lại bìa, bỏ cờ đỏ. Lúc đó trong nước lại cấm chiếu.

Theo bách khoa tự điển mở, “Đất khổ” quay từ năm 1971 đến 1973 mới hoàn thành và đã được ra mắt tại Sài Gòn năm 1974, nhưng chỉ chiếu hai xuất cho công chúng rồi thôi.

Bìa sau của DVD ghi chi tiết năm 1980 phim được chiếu tại rạp Paris Orient Theater bên Pháp và năm 1996 chiếu tại American Film Institute thuộc Trung tâm Kennedy, rồi tại Liên hoan Phim Mỹ Á cũng tại vùng Thủ đô Washington.

Sau khi Trịnh Công Sơn qua đời năm 2001, trong một lần tổ chức giỗ ông tại khu tưởng niệm ở Bình Qưới, ban tổ chức đã dự định chiếu một vài đoạn trong “Đất khổ”, nhưng giờ chót phần này đã không được phép thực hiện.

“Đất khổ” phản ánh khá trung thực hoàn cảnh chính trị, xã hội của một đất nước có tên Việt Nam Cộng hoà trong giai đoạn mười năm sau cùng, từ 1965 đến 1975, trước khi bị cộng sản xóa tên trên bản đồ thế giới. Một đất nước thường xuyên phải đối đầu với chiến tranh và người dân ai cũng mơ ước hoà bình đến với quê hương để cùng nhau góp tay xây dựng lại nhà cửa, xóm làng.

Tựa phim: Đất khổ (Land of Sorrow).

Dài 142 phút. Nói tiếng Việt, phụ đề tiếng Anh.

Bản quyền: 1971 George Washnis Enterprises

Đạo diễn: Hà Thúc Cần.

Kịch bản: Hà Thúc Cần và Nguyễn Bá Hùng

Nhà sản xuất: Nguyễn Bá Hùng.

Diễn viên: Trịnh Công Sơn, Bích Hợp, Xuân Hà, Vân Quỳnh, Minh Trường Sơn, Lưu Nguyễn Đạt, Jerry Liles

© 2015 Buivanphu.wordpress.com

Ý kiến bạn đọc
10/04/201520:49:44
Khách
Việt Báo vẫn đăng tất cả các ý kiến cho có vẻ khách quan , nếu ý kiến không có lợi thì sẽ bị ngâm vài ngày mới đăng. Bạn xem lại ở phần 1 2 3....
Ý kiến có lợi được đăng ngay trong ngày , xem kỹ sẽ biết thâm ý.
=======================
Gởi Cindy,
Con người nhìn sự việc tích cực sẽ vui vẻ và trẻ hơn, VBOL chủ trương chất lượng hơn số lượng, và trong tinh thần gìn giữ nơi này được sạch sẽ nên ý kiến sẽ được đăng, sau khi được nhân viên VBOL xem qua để bảo đảm không có lời thô tục, chưởi rủa, dùng từ hạ đẳng. Nhân viên VBOL đọc và kiểm tra lời nhắn gởi hoàn toàn thiện nguyện "không có lương" để phục vụ quí khách như Cindy, nên thời gian có hạn, khi nào có thời gian nhân viên VBOL sẽ kiểm tra và kích hoạt để ý kiến được hiển thị trên diễn đàn.
Ngay lúc này đây nếu có ý kiến nào mới đăng sẽ được kiểm tra và kích hoạt để hiển thị ngay. Nếu không có nhân viên trực để kiểm tra Cindy vui lòng chờ vài giờ hay có thể 1-2 ngày, để nhân viên "không lương" chúng tôi có thời gian đọc và kích hoạt ý kiến mới.

Vài hàng nhắn gởi chúc Cindy và mọi người môt cuối tuần vui vẻ.
VBOL Admin
10/04/201515:33:20
Khách
Đồng ý và hoan hô ý kiến của Vincent Phạm, Tiêu Hà, KIm Thúy, Cỏ Dại, và Jen Tru.
Đã biết lập trường VAALA như thế nào thì đây cũng là cơ hội để biết thêm. Xin nhắc, người trong tổ chức VAALA có liên hệ ràng buộc với người trong
báo Người Việt ở Nam California.
VAALA
10/04/201500:47:27
Khách
Trịnh Công Sơn uống dấm để trốn quân dịch , vì nó là tên việt cộng nằm vùng. Cũng như Thích Trí Quang là việt cộng , xách động phật tử nhẹ dạ đem bàn thờ phật xuống đường, biểu tình ....
09/04/201519:32:08
Khách
Người cầm đầu tổ chức VAALA nầy sanh đẻ ở Hoa Kỳ, chẳng biết cái quái gì về Cộng sản nên thích ra vẻ ta đây trí thức tả phái , đem cuốn phim này chiếu vào dịp tháng 4 Đen. Hết nước nói rồi ! Miền Nam ngày xưa cũng có một lũ trí thức tháp ngà , ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản. Sống trong một xã hội tự do tha hồ làm lợi cho CS!
Tội nghiệp cho bố cô ta ,ông Lê Đình Điểu, nếu còn sống chắc phải mắng cho cô ta một trận quá!
Còn ông Bùi văn Phú này cũng thuộc loại trí thức nửa vời như nhà tổ chức VAALA nầy. Chán qúa đi mất ! Chẳng trách bọn CS còn nắm đầu nắm cổ dân chung dài dài ở VN. Mấy người này không biết họ nghĩ gì trong cái đầu gọi là chữ nghĩa bề bề của họ, mà lại đi khen tặng một cuốn phim tầm thường, của một nhạc sĩ có tầm mà chẳng có tâm như cái nhà ông TCS nầy ?
09/04/201502:22:40
Khách
Đúng là lúc này, người Việt Hải ngoại chạy trốn CS , đi tìm Tự Do đang bùi ngùi tưởng niệm Tháng Tư Đen, thì sao lại có người đem phim của tên CS Trịnh Công Sơn ra mà kiếm tiền trên đau khổ của đồng bào mình một cách tàn nhẫn , như vậy chẳng khác nào chà muối vào vết thương mất nước không bao giờ lành. Chẳng trách gì VN cứ còn CS, đúng là "giậu đổ bìm leo"
08/04/201523:13:01
Khách
Lâu nay rất thích đọc những bài viết của chú Bùi Văn Phú, nhưng sau khi đọc bình luận về Phim Đất Khổ thì không còn thích đọc bài của chú nữa và sẽ không bao giờ đọc. Thất vọng quá.
08/04/201520:43:58
Khách
Hoàn toàn đồng ý với Tiêu Hà và Vincent Pham. Hay ho gì việc trốn lính của nhạc sĩ "nhớn" mà còn đem trình chiếu ở đây nữa. Có cho coi không, tôi cũng chẳng thèm xem. Hy vọng VB đăng lên lời bình phẩm của tôi vì sau này có những lời bình , theo tôi thấy, chẳng có động chạm đến ai, nhưng không hiểu sao VB sẵn sàng cầm cây kéo kiểm duyệt cất cái rột, không đăng lên.
08/04/201517:46:40
Khách
Trời ạ, đến giờ phút này mà còn bao biện lấp liếm cho tên cộng sản này. Người Việt bị khổ nạn cộng sản gần trăm năm và sẽ tiếp tục khổ sở sau trăm năm Việt cộng ra đời cũng bởi kiểu ly' luận tào lao như bài giới thiệu này và kiểu nghệ thuât ba rọi.

Trịnh Cộng Sản không phải cộng sản thì là gì. Nhớ lúc người ta đói rã ruột lẫn lo lắng tù đày triền miên dai dẵng dưới ách cai trị của Việt cộng, mà nó còn kêu réo "em ở nông trường, em ra biên giới" cho nó và bè lũ rãnh rang phè phởn rượu thịt tại Thành Hồ. Bấy nhiêu đó đủ biết nó là quái thai cộng sản rồi. Xin cho chúng tôi được xa lánh nó và bè lũ khát máu cộng sản.

Đừng đem nó và bóng ma của bè lũ cộng sản trây trét vào cuộc sống chúng tôi, những người chỉ mong sống không tù đày và trừng giới.
08/04/201515:14:15
Khách
không có gì để coi vì phim chỉ nói về thơì gian VNCH 1975-1965, ông Trịnh là người phản chiến lúc đó, nhưng là ngươì thiếu hiểu biết vì sau đât nước bị chia đôi, miền nam VN không có chủ trương chiến tranh chính miền bắc chủ trương đánh chiêm để giãi phóng miền nam VN, với chủ nghiã mị dân cuả cộng sản Bắc Việt hơn hai triệu người sanh bắc tử nam. Nếu không phải là người hèn, thì lúc đó ông nên ra bắc VN lúc đó để phản đối chính quyền miền bắc, và ngay cả lúc còn sống sau này ông cũng không có lời naò về chánh sách nhiễu nhương cườp nhà cướp đất cuả dân cuả CSVN, hèn với giặc ác với dân của CSVN đố với Trung Cộng.
Sanh sau 1975
VP
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
Trận đánh tái chiếm cổ thành Quảng Trị kéo dài 81 ngày trong mùa Hè đỏ lửa 1972 là một trong những trận đánh dài và khốc liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam. Trong tạp chí tháng Tư trên trang mạng khảo cứu lịch sử historynet năm nay, Thiếu Tướng hồi hưu John D. Howard, một sĩ quan West Point và cựu cố vấn tại chiến trường Việt Nam vào năm 1972 đã kể lại diễn biến toàn bộ chiến dịch và trận tái chiếm lịch sử này. Xin giới thiệu lại bài viết này nhân kỷ niệm 50 năm trận tái chiếm cổ thành kết thúc vào ngày 16 tháng 9 năm 1972...
Vào giữa tháng 3, chưa đầy một tháng sau khi Nga xâm lăng Ukraine, nhà khoa học chính trị Francis Fukuyama đã đưa ra một dự đoán nổi bật: Ukraine sẽ chiến thắng. Sáu tháng sau, Ukraine đang trên đà tấn công và tái chiếm lãnh thổ quan trọng giữa nhiều dấu hiệu là quyết tâm của Nga đang suy yếu. Các bản tường thuật chỉ ra rằng vũ khí và thông tin tình báo do Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh khác cung cấp đang mang lại cho cuộc phản công của Ukraine một sự thúc đẩy nghiêm trọng. Liên minh NATO vẫn bền vững và đoàn kết đứng sau Ukraine, bất chấp nỗ lực của Nga nhằm làm suy yếu sự thống nhất đó bằng cách hạn chế xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang châu Âu...
Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) đã “cạn kiệt” các vấn đề quốc kế dân sinh hay sao mà lại đem những chuyện cũ ra thảo luận tại Hội nghị Trung ương 6 vào tháng 10?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.