Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mỹ Giảm Cấm Vận Cuba

21/01/201500:00:00(Xem: 2775)

Lợi ích kinh tế chỉ là thứ yếu...

Washington và La Habana đang sang trang lịch sử. Sau hơn một nửa thế kỷ đoạn tuyệt, Mỹ và Cuba trên đà bình thường hóa quan hệ. Giảm nhẹ các biện pháp cấp vận với Cuba đang mở ra nhiều triển vọng làm ăn cho các doanh nhân Hoa Kỳ. Nhưng chấm dứt chính sách cô lập Cuba trước hết là một bài toán chiến lược của chính quyền Obama.

Ngày 17/12/2014, tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama trong một bài diễn văn lịch sử thông báo sưởi ấm quan hệ với Cuba. Gần như cùng lúc, chủ tịch Raul Castro tuyên bố La Habana «nối lại quân hệ với Mỹ».

Chính sách cấm vận của Mỹ nhắm vào Cuba đã có hiệu lực từ năm 1961. Mục tiêu chính nhằm phong tỏa kinh tế của hòn đảo để qua đó làm sụp đổ chế độ Fidel Castro lên nắm quyền từ năm 1959.

Tiến trình bình thường hóa quan hệ sẽ không dễ được thực hiện trong một sớm một chiều. Nhưng trước mắt, trong địa hạt ngoại giao, đôi bên sẽ cho mở lại tòa Đại sứ. Washington và La Habana dự trù hàng loạt các cuộc thảo luận song phương về những hồ sơ nhậy cảm như nhập cư, các hoạt động buôn lậu ma túy, các đường dây buôn người... Ngoại trưởng Kerry sẽ phải xét lại việc Mỹ đã xếp Cuba vào danh sách các nước ủng hộ khủng bố.

Trong đời sống thường ngày, chính quyền hai nước tạo điều kiện dễ dàng cho một số thành phần công dân Cuba và Mỹ đi lại. Về giao thương, chỉ Quốc hội Mỹ mới có thẩm quyền xóa bỏ cấm vận nhưng trao đổi song phương trong một số ngành nghề như vật liệu xây dựng, trang thiết bị công nghiệp, máy móc và dụng cụ nông nghiệp được mở rộng hơn. Các biện pháp nới lỏng cũng được áp dụng đối với ngành ngân hàng. Tư nhân được chuyển tiền cho gia đình nhiều hơn trước.

Báo chí kỳ vọng Mỹ và Cuba nhanh chóng xóa bỏ những rào cản trong quan hệ song phương, đặc biệt là kinh tế. Thế nhưng chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa từ California cho rằng tiến trình bình thường hóa quan hệ không dễ để thực hiện trong một sớm một chiều.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Sau nhiều năm vận động của Chính quyền Barack Obama thì Hoa Kỳ và Cuba đang khởi sự tiến trình thương thảo để tiến tới việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao, trong đó có chuyện Mỹ bãi bỏ lệnh cấm vận kinh tế. Thật ra đôi bên còn lắm trở ngại cho nên tôi không tin năm nay sẽ có thay đổi như truyền thông dự đoán. Tôi xin lần lượt giải thích vì sao, nhưng như mọi khi, ta phải hiểu ra bối cảnh của vấn đề từ xa đến gần.

RFI: Thưa anh bối cảnh ấy là những gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước hết, yếu tố bất di bất dịch ở đây là địa dư. Cuba là quần đảo tại Trung Mỹ chắn ngang đường hàng hải của thương thuyền Hoa Kỳ từ Vịnh Mễ Tây Cơ tiến ra Đại Tây dương qua Âu Châu hoặc xuống Nam Mỹ. Nhìn lại lịch sử thì nước Mỹ không thể là siêu cường như ngày nay nếu Napoléon không cần tiền cho chiến tranh mà bán rẻ một khu vực hơn hai triệu cây số vuông và nhân gấp đôi diện tích của nước Mỹ thời ấy. Nhờ chuyện gọi là "Mua đất Louisiana" mà lưu vực các con sông lớn nhất của Mỹ đã có thể chuyển vận hàng hóa từ biên giới Canada qua nhiều tiểu bang tới Hải cảng New Orleans để bán ra ngoài. Nhưng New Orleans và các hải cảng khác trong Vịnh Mễ Tây Cơ đều có thể bị Cuba chế ngự hay kiểm soát.

- Vì thế, Hoa Kỳ có chiến tranh với Đế quốc Tây Ban Nha để kéo Cuba về mình, mà lại để mất vì cuộc cách mạng cộng sản của Fidel Castro. Cũng vì chuyện Cuba, khi đó thuộc quỹ đạo Xô viết, mà Kennedy nháo nhào lao vào Việt Nam!

- Ngày nay, Liên Xô đã tan rã và Liên bang Nga cố tìm lại ảnh hưởng đã mất tại Đông Âu, thì Cuba chỉ còn nương vào Venezuela, một xứ sắp bị khủng hoảng. Cuba là thầy của Venezuela về ý thức hệ cộng sản và kỹ thuật an ninh để bảo vệ chế độ, mà coi Venezuela là chủ nợ về kinh tế. Bây giờ Cuba phải tìm chủ khác cho nên thời điểm rất thuận tiện cho đôi bên cùng đàm phán để mở ra một thời kỳ mới.

RFI: Anh có nói đến những trở ngại khiến anh không tin là việc bình thường hóa quan hệ sẽ đạt kết quả năm nay. Những trở ngại ấy là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Theo xu hướng thiên tả, thậm chí cực tả trong một số đề mục, Tổng thống Obama muốn cải thiện quan hệ với Cuba từ lâu và nhờ trung gian của một số quốc gia Nam Mỹ để mở cuộc đối thoại, rồi nhờ đức Giáo Hoàng François hay Francis, vốn cũng có tư tưởng thiên tả, xúc tiến cho việc trao trả tù nhân giữa hai nước để có thể thông báo một quyết định ngoạn mục vào trung tuần tháng trước và mong đạt thành quả ngoại giao cụ thể trước khi mãn nhiệm.

- Nhưng Hoa Kỳ có lệnh phong toả kinh tế Cuba từ Tháng 10 năm 1960. Đến năm 1996, thời Tổng thống Bill Clinton, Quốc hội Mỹ còn có đạo luật tăng mức cấm vận với mục tiêu gây sức ép để Cuba chuyển hóa ra chế độ dân chủ và kinh tế thị trường. Theo đạo luật có tên là "Tự do và Dân chủ cho Cuba", Tổng thống phải xin phép Quốc hội nếu muốn bãi bỏ lệnh cấm vận, mà Quốc hội khóa 114 vừa khai mạc lại do đảng Cộng Hoà kiểm soát nên sẽ chỉ từng bước tháo gỡ từng chướng ngại căn cứ trên sự thay đổi của Cuba. Ngoài ra, bên đảng Dân Chủ cũng có nhiều đại diện dân cử gốc Cuba tỵ nạn và họ rất dè dặt với các biện pháp giải toả mà Obama đã kín đáo tiến hành trong thẩm quyền của Hành pháp.

- Thành thử trong giai đoạn giao thời, Obama chỉ có thể nới lỏng vài biện pháp về du lịch, tài chính hay ngoại thương còn hạn hẹp. Hoặc Bộ Ngoại giao có thể đề nghị bỏ Cuba ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố mà thôi.

- Ngược lại, ta không quên là sau khi nương vào Liên Xô rồi Venezuela, Cuba cố giao thương với Tây Ban Nha và từ đó buôn bán thêm với Âu Châu và nhiều nước khác. Cho nên cái mạng lưới cấm vận nó không chặt như người ta nghĩ, nhưng nếu được bỏ thì Cuba mới có tương lai.

- Nhìn từ Quốc hội Mỹ, tương lai đó tùy vào hai anh em Fidel và Raul Catro. Họ đều lớn tuổi và giới lãnh đạo Quốc hội Mỹ cho là Cuba chỉ có thay đổi nếu anh em Castro hết cầm quyền. Việc đàm phán trong thời gian tới sẽ góp phần định hình xứ "Cuba hậu Castro", là có cải cách chính trị và tháo gỡ bộ máy an ninh mật vụ thì mới thoát lệnh cấm vận và có đầu tư.

RFI: Trong giới hạn như anh vừa nói thì thứ nhất, Mỹ đã giảm cấm vận Cuba ở những gì và triển vọng làm ăn của doanh giới Mỹ tại Cuba là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Câu hỏi rất hay vì doanh giới Mỹ ủng hộ việc bãi bỏ để trục lợi nên họ vận động mạnh và gián tiếp giúp Obama mặc cả với Quốc hội. Hôm Thứ Năm 15 vừa rồi, khi Chính quyền Mỹ xả được vài hạn chế về du lịch, mậu dịch và tài chính thì các công ty hàng không Mỹ đã nhào chuẩn bị mở nhiều tuyến bay nối liền Hoa Kỳ với Cuba.

- Những biện pháp giảm cấm vận trong thẩm quyền của Hành pháp Obama thật ra rất nhỏ và chỉ có gíá trị như quà sính lễ ra mắt thôi. Cụ thể thì dân Mỹ được phép thăm Cuba dễ hơn, dù chưa hẳn là tự do, có ra vào thì đem tiền vào nhiều hơn và mua quà về nhiều hơn. Obama cũng cho mở rộng nghiệp vụ tài chính và ngoại thương với Cuba nhưng chỉ riêng cho tư nhân.

- Nhìn xa hơn vậy thì Cuba là xứ cực nghèo và lạc hậu. Chế độ sở dĩ tồn tại là nhờ viện trợ và có chính nghĩa giả về chính trị là vì bị Mỹ phong toả nên mới nghèo. Ngày nay, khi Cuba mất thầy mất chủ thì đấy là đất mới cho doanh nghiệp Mỹ kiếm tiền. Chuyện này thật ra chẳng khác Trung Quốc hay Việt Nam, với kết quả cũng sẽ tương tự.

RFI: Ngược lại thưa anh, Cuba trông đợi những gì từ việc cải thiện bang giao với Mỹ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Xứ này thừa khẩu hiệu mà thiếu tiền, trước hết là tiền trả nợ, nên cần giao dịch ngân hàng không hạn chế. Sau đó là tiền đầu tư để xây cất hạ tầng và tái thiết xứ sở. Sau khi Raoul Castro thay anh lên lãnh đạo thì Cuba có cải thiện luật lệ về đầu tư nước ngoài mà chưa đủ. Nhờ Chính quyền Brésil thì họ xây dựng được cơ sở cho hải cảng Mariel nhìn qua Vịnh Mễ Tây Cơ với tham vọng là bàn đạp cho nhiều lĩnh vực khác, kể cả công nghệ điện toán.

- Nhưng sức của Brésil hay Venézuela lại có hạn nên dự án Mariel này bị khựng và Cuba trông cậy nhiều nhất vào đầu tư Mỹ để vừa có tiền vừa có kỹ thuật hiện đại. Nói chung, sau khi hô khẩu hiệu trong hơn nửa thế kỷ, Cuba là xứ lạc hậu nhất và nay đang muốn xoay ra.

RFI: Thưa anh, một số dư luận cho rằng Mỹ rà lại đối sách với Cuba để cản đường giới đầu tư Trung Quốc hay Nga nhòm ngó vào xứ này? Anh nghĩ sao?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tổng thống Obama chưa đủ tầm nhìn để thấu tới Trung Quốc và nước Nga hoạn nạn của Tổng thống Vladimir Putin thì chỉ cố bám trụ ở Đông Âu là mừng. Trước tiên, Bắc Kinh đã bỏng tay cháy túi sau khi đầu tư vào Venezuela để tìm bệ phóng vào Nam Mỹ. Nga thì còn xoay trở với nạn suy thoái kinh tế và thất thoát tài sản nên không còn xem Cuba là nơi đáng đầu tư để giữ gìn thế giá và bạc tiền.

- Tuy nhiên, trong Chính quyền Obama nhiều người có thể nhìn xa hơn Cuba mà nghĩ tới Venezuela. Xứ này đang trôi vào khủng hoảng sau khi Tổng thống Hugo Chavez tạ thế năm 2013 và người kế nhiệm là Tổng thống Nicolas Maduro thì khó qua khỏi con trăng. Nhìn từ Caracas của Venezuela, nếu đến xứ Cuba còn xuống giọng nói chuyện hợp tác với Hoa Kỳ thì Venezuela nên học theo và có lập trường chưa thân Mỹ thì cũng bớt chống Mỹ. Khi mà cả Cuba và Venezuela cùng đổi qua giọng ôn nhu thì tình hình Trung Nam Mỹ sẽ chuyển.

- Ta có thể dự đoán chuyện ấy sau Thượng đỉnh ngày 15 Tháng Tư này của Tổ chức các Quốc gia Mỹ Châu là khi các lãnh tụ Nam Bắc Mỹ gặp nhau. Nói vắn tắt thì chuyện lợi hại về kinh tế giữa Cuba và Mỹ thật ra chí là thứ yếu. Quan trọng hơn vậy là những tính toán chiến lược.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời người dịch: Trong bài này, Joseph S. Nye không đưa ra một kịch bản tồi tệ nhất khi Hoa Kỳ và Trung Quốc không còn kiềm chế lý trí trong việc giải quyết các tranh chấp hiện nay: chiến tranh nguyên tử có thể xảy ra cho nhân loại. Với 8000 đầu đạn hạt nhân của Nga, khoảng 270 của Trung Quốc, với 7000 của Mỹ, việc xung đột hai nước, nếu không có giải pháp, sẽ là nghiêm trọng hơn thời Chiến tranh Lạnh.
Kính thưa mẹ, Cứ mỗi tháng 5 về, nước Mỹ dành ngày Chủ Nhật của tuần đầu tiên làm Ngày của Mẹ (Mother's Day), ngày để tôn vinh tất cả những người Mẹ, những người đã mang nặng đẻ đau, suốt đời thầm lặng chịu thương, chịu khó và chịu khổ để nuôi những đứa con lớn khôn thành người.
Khoảng 4.500 người đã được phỏng vấn, trong đó có khoảng 700 người gốc Á. 49% những người được hỏi có nguồn gốc châu Á đã từng trải qua sự phân biệt chủng tộc trong đại dịch. Trong 62 phần trăm các trường hợp, đó là các cuộc tấn công bằng lời nói. Tuy nhiên, 11% cũng bị bạo hành thể xác (koerperliche Gewalt) như khạc nhổ, xô đẩy hoặc xịt (phun) thuốc khử trùng.
Nguyệt Quỳnh: Anh còn điều gì khác muốn chia sẻ thêm? Trịnh Bá Phương: Trong cuộc đấu tranh giữ đất, nhóm chúng tôi đã tham gia các phong trào khác như bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi trường, tham gia biểu tình đòi tự do cho các nhà yêu nước, tham gia các phiên toà xét xử người yêu nước bị nhà nước cộng sản bắt giam tuỳ tiện. Và hướng về biển đông, chống sự bành trướng của Bắc Kinh khi đã cướp Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam! Và mới đây là phản đối bè lũ bán nước đã đưa ra dự luật đặc khu và dự luật an ninh mạng.
Có một câu thần chú mới mà các nhân viên FBI đã khuyên tất cả chúng ta phải học thuộc và nên áp dụng trong thời đại này. Thời đại của cao trào xả súng đang diễn ra khắp nơi ở Hoa Kỳ. Xin giới thiệu cùng bạn đọc một bài viết hữu ích của nữ ký giả Alaa Elassar của đài CNN đang được đăng tải trên liên mạng. Cô đã nêu ra những lời khuyên rất cần thiết cho chúng ta, căn bản dựa trên những video clips huấn luyện và đào tạo nhân viên của FBI.
Since I arrived in the United States in “Black April” of 1975 (the Fall of Saigon) and had been resettled in Oklahoma City to date, I have had two opportunities to go back to schools. The first one I studied at Oklahoma City University (OCU) for 5 years and received my degree in 1981. Having to work during day time, I could only go to school in the evening.
Như vậy, từ hiện tượng đảng viên “quay lưng” lại với đảng đến chuyện dân bỏ mặc mọi việc cho nhà nước lo cho tới chuyện thanh niên, rường cột của Tổ quốc, cũng “khô đoàn” và “nhạt đảng” thì điều được gọi là “nền tảng Tư tưởng đảng” có còn gốc rễ gì không, hay trốc hết rồi?
Niềm vui trong Ngày Hội Ngộ, với đặc san được quý nương “khen” còn mấy ông già chồng chỉ gật gù “mầy giữ gìn sức khỏe để tiếp tục”. Tháng 5 năm 2020 và tháng 5 năm nay vì cái dịch Covod-19, không có cơ hội gặp nhau. Dù “ghét cay ghét đắng” mấy ông già chồng hành hạ “con dâu” nầy nhưng không được dịp hội ngộ với nhau, nhớ nhiều.
Khi đối với cha mẹ có thể cung kính mà vui vẻ, mới là tận Hiếu. Chữ “Kính” nhấn mạnh việc không để xảy ra sơ suất dù rất nhỏ, phụng dưỡng cha mẹ già xuất phát từ nội tâm, với khuôn mặt vui vẻ, mới có thể nói là “Hiếu.” Người già không khác những đứa trẻ, nhiều khi hay tủi thân, hờn dỗi và dễ phiền muộn. Con cái có thể cho cha mẹ ăn uống, hầu hạ cha mẹ khuya sớm nhưng rất khó biết đến nỗi buồn của cha mẹ lúc về già.
Giáo hội xin tán thán tinh thần hộ đạo và tu đạo của quí Thiện nam Tín nữ trong hoàn cảnh tai ương đầy kinh hãi hiện nay. Tất cả năng lực và công đức lớn lao này của người đệ tử, chúng con xin dâng lên cúng dường đức Thế Tôn trong ngày Đản sinh. Hàng trăm ngàn trái tim, hàng vạn ngàn bàn tay siết chặt giữa những thương đau tràn ngập của nhân loại, chúng con nguyện quán chiếu thật sâu sự khổ nạn hiện nay để kiên nhẫn mà vượt qua.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.