Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đời Sống, Trí Tưởng Tượng Và Tự Do Tạo Ra Nghệ Thuật Đảo Ngược

28/10/201400:00:00(Xem: 3776)

Thật may mắn là trong những ngày đầu năm 2014 này tôi được gặp một người Việt Nam có khả năng tạo ra một trường phái mới trong nghệ thuật. Đó là Nguyễn Đại Giang, người sáng lập Upsidedownism, trường phái nghịch đảo trong hội họa. Họa sĩ Đại Giang đến Mỹ năm 1992, và bất chấp những điều kiện sống khó khăn, chỉ hai năm sau, 1994, tranh của ông bắt đầu gặt hái các giải thưởng. Tôi đã tận dụng cơ hội tiếp xúc với người họa sĩ mở đầu cho một trường phái được thế giới thừa nhận để có cuộc trao đổi dưới đây.

Nguyễn Thị Từ Huy: Sáng tạo ra một trường phái, không nhiều người làm được việc đó nếu không muốn nói là rất ít. Theo anh đâu là sự khác biệt giữa sáng tạo ra một tác phẩm và sáng tạo ra một trường phái?

Đại Giang: Nếu anh vẽ theo hiện thực, anh phải sáng tạo những bức tranh sau này đẹp hơn những bức tranh trước. Cũng như vậy nếu anh vẽ theo trừu tượng, siêu thực, lập thể v.v.. những ism đã được công nhận và trở thành trào lưu của hội họa quốc tế, anh phải làm sao để phẩm chất tranh của anh vượt được những cha đẻ của các trường phái trên.

Việc sáng tạo ra một trường phái, một ngôn ngữ riêng của hội họa, sẽ vô cùng gian nan, chịu đựng sự thử thách của thời gian, dư luận quần chúng cùng sự đố kỵ cào bằng của con người. Nếu là một trường phái, anh phải có một tư tưởng mới cùng hình thức nghệ thuật mới mà người ta chưa bao giờ nhìn thấy. Anh sẽ phải chịu áp lực của cái cũ, cái bảo thủ, cái thời thượng luôn luôn cản phá cái mới mẻ của anh.

Nghịch đảo không phải chỉ là sự chuyển dịch từ trên xuống dưới và từ dưới lên trên. Nghĩa là không phải làm biến đổi một tổng thể theo một chiều. Mà đó là một sự chuyển hóa trong một tổng thể. Phải vậy không?

Đúng. Upsidedownism là một sự chuyển hóa trong một tổng thể.

blank
Từ trái: bài báo Pháp, và 2 tranh sơn dầu của Nguyễn Đại Giang.

Cái khó khi vẽ theo trường phái nghịch đảo là gì?

Là người vẽ, họa sĩ trước tiên phải thắng mình bằng sự vô ngã. Khi nào con mắt anh ta còn chấp những cái nhìn thấy thì vẽ đảo ngược rất khó. Bản chất cuối cùng của nghệ thuật là tự do, khi còn chấp thì tự do sẽ hạn chế, không thể thăng hoa được…

Theo một nghĩa nào đó, nghệ thuật đã tạo ra cuộc đời anh, tạo ra cả sự bất hạnh/thất bại lẫn thành công/hạnh phúc của anh. Nhưng cũng theo một nghĩa rất rõ ràng: anh đã tạo ra nó, tạo ra nghệ thuật. Nói tóm lại: nghệ thuật đã tạo ra anh, và đồng thời anh tạo ra nghệ thuật. Vậy đối với anh, nghệ thuật là gì? Là cuộc đời hay là tưởng tượng?

Cuộc đời tôi là một sự đảo ngược. Cuộc đời của bao nhiêu người khác cũng đảo ngược… Cũng nhờ cuộc đời này mà tôi sáng tạo ra trường phái đảo ngược: Upsidedownism. Thực ra tổ tiên chúng ta, tức dân tộc Việt Nam đã đưa tính chất đảo ngược vào nghệ thuật từ nghìn năm về trước. Tôi chỉ thừa kế và phát triển thành một trường phái, một ngôn ngữ giàu có của người Việt Nam, góp phần vào khu vườn đa sắc của hội họa thế giới. Vậy thì: đời sống cùng trí tưởng tượng cộng tự do tạo ra nghệ thuật đảo ngược.

Có lẽ tôi hiểu vì sao anh nói cuộc đời anh là một sự đảo ngược. Từ một giảng viên đại học mỹ thuật cuộc đời đặt anh vào vị thế của một người thợ, một người công nhân. Nhưng chính từ vị thế người thợ, chứ không phải từ vị thế một giảng viên đại học, mà anh sáng tạo ra cả một trường phái mới. Điều này thực sự làm đảo ngược cách nhìn về mối tương quan giữa vị thế xã hội và giá trị, đóng góp của một cá nhân. Nếu một cá nhân có tự do, và có khả năng đóng góp, có khả năng sáng tạo thì dù đứng ở vị thế nào cá nhân đó cũng có thể tạo ra các giá trị.

Anh nói rằng: “Nghệ thuật đồng nghĩa với sự từ bỏ. Phải biết từ bỏ, phải biết xóa bỏ mới có thể sáng tạo.” Thật ấn tượng khi được biết trong quá khứ anh đã từ bỏ triệt để đến mức nào, và phải trả giá cho sự từ bỏ của mình đến mức nào (nhưng đó là một câu chuyện khác dành cho một dịp khác, chúng ta không trở lại quá khứ vào thời điểm này). Giờ đây anh lại đang tiếp tục từ bỏ. Upsidedownism đã đưa anh tới nhiều thành tựu và được ghi nhận trong hai chục năm qua. Vậy mà dường như anh đang trên đường từ bỏ nó? Từ bỏ nghịch đảo để đến với siêu nghịch đảo. Điều này có nghĩa là tự từ bỏ chính mình, để có thể đến với những khả thể mới của chính mình. Thật đáng khâm phục khi ở tuổi bảy mươi anh lại lao vào một sự bất định mới, một khám phá mới. Cuộc phiêu lưu với siêu nghịch đảo đang chờ đón anh phía trước. Anh có thể chia sẻ một chút về việc ý tưởng siêu nghịch đảo đã đến với anh như thế nào không? Và cụ thể, siêu nghịch đảo là gì?

Thực ra siêu đảo ngược (superupsidedownism) là sự tiếp nối của đảo ngược chứ không phải là từ bỏ nó. Trước đây đảo ngược luôn luôn được vẽ bằng hai chiều Nam - Bắc. Giờ đây siêu đảo ngược sẽ được vẽ bằng bốn chiều: Đông – Tây – Nam - Bắc. Tức: bốn phương tám hướng. Nó muốn nói rằng: sự sáng tạo đầy tự do, cao hơn nữa, rộng hơn nữa cho sự tận hiến cái đẹp với minh triết dung hòa giữa phương Đông và phương Tây của thế giới đảo ngược.

Anh có nghĩ rằng anh sẽ thành công với siêu nghịch đảo như đã thành công với nghịch đảo không?

Các tranh mới nhất về siêu đảo ngược trong một cuộc thi hội họa quốc tế ở Mỹ sẽ được triển lãm vào đầu năm 2014.

Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này và chúc cuộc phiêu lưu mới của anh sẽ dẫn tới nhiều thành tựu.

---

Để hiểu thêm về quan điểm nghệ thuật và thành tựu hội họa của nghệ sĩ Đại Giang, quý vị có thể tham khảo website: http://www.daigiang- upsidedownism.net

Ý kiến bạn đọc
29/10/201400:22:54
Khách
Tự do thì dẻ ra chủ thuyết nào cũng được
Nhưng có ngườ theo không?
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, những kẻ khủng bố Hồi giáo thuộc tổ chức mạng lưới Al-Qaida đã dùng bốn phi cơ dân sự làm thành một loại vũ khí quân sự để tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Lầu Năm Góc ở Washington D.C. Các sự kiện không tặc loại này là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của nhân loại và đã có hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.