Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bạn Tôi, Nhà Biên Khảo Phạm Văn Tuấn

13/08/201400:00:00(Xem: 2758)

Trong cuộc đời làm văn-hóa của tôi, có những niềm vui nho nhỏ nhưng lại khó quên. Tôi muốn nói đến những người như ông bạn láng giềng của tôi ở Springfield, ông Lê Văn Dũng, một người gắn bó với gia-đình “nhà tôi” trên 60 năm từ những ngày còn ở đường Tràng Thi Hà-nội. Ông gốc Thái-nguyên và có những thú vui thanh nhã như trồng lan trên những đoạn củi mục hay đĩa nhỏ, rồi tìm cách chụp chúng từ những góc độ nghệ-thuật, đem khoe với bạn. Là bạn ông, chúng tôi thường được ông tặng những hình miniatures này, vui đáo để. Chưa kể là cứ gần Tết, ông lại ngắt mấy cành quince đem vào thúc cho chúng ra hoa để đến đúng đầu năm là chúng tôi lại có cành quince trong nhà thay cho hoa đào ăn Tết.

Một ông bạn dị kỳ khác của tôi là một ông bác-sĩ mà tên đúng là người, Bác-sĩ Lữ Đức Kỳ. Chả hiểu ông để ý đến việc làm xuất bản của tôi tự bao giờ, chỉ biết thỉnh thoảng ông lại âm thầm tặng cho tôi một món quà thật ý nghĩa. Hình như ông đọc trong bài tựa tôi viết cho sách Theo chân những tiếng hát của Hồ Trường An và thấy tôi nhắc đến anh tôi ngày xưa hát bài “Marinella,” một bài tủ của Tino Rossi, ông bèn đi sưu tầm và thu cho tôi nguyên một cái CD đầy đủ hết các bài nổi tiếng nhất của nam-ca-sĩ này. Ông còn có nhiều cách khác để tỏ thâm-tình của ông đối với tôi dù chúng tôi không hề là bạn thân thiết, bởi cuộc đời của ông với tôi không đi chung một ngả. Như mới đây, ông có dịp đi dự Đại-hội các Cựu-sinh-viên Trường Y-khoa Huế ở New Jersey, mặc dầu rất bận rộn ông vẫn nghĩ đến Tổ Hợp Xuất Bản Miền Đông Hoa Kỳ và yêu-cầu chúng tôi đưa danh-mục sách và tài-liệu về Tổ Hợp, để ông có thể phân-phát đến các bạn đến từ 5 châu. Đến khi chúng tôi cám ơn, ông gạt đi: “Các anh chị kiên trì giữ tiếng nói của người Việt ở xứ người gần 30 năm nay, không lẽ tôi không thế tiếp tay được một chút sao?” Ôi, những tấm lòng vàng!

Nhưng ly kỳ không kém là một ông bạn thâm-niên khác của tôi. Con một nhiếp-ảnh-gia lừng danh, cụ Phạm Văn Mùi, ông bạn này của tôi độc-đáo lắm. Được học nhạc từ nhỏ, ông không những thạo dương-cầm, ông còn chơi vĩ-cầm có hạng, những năm sau này vì cái piano khó rinh theo đây đó, ông quay ra học phong-cầm để dễ bề góp vui cho những cuộc hội-ngộ bạn bè. Không chỉ chơi nhạc, ông lại còn kè kè máy ảnh và như một phó nhòm, ông cũng là một tay đáng nể. Đúng là con nhà! Ông còn độc-đáo hơn nữa là cả hai vợ chồng, từ khi sang Mỹ, đã kiếm sống một cách rất thoải mái và độc-lập bằng cách mở lớp dạy học tư ở nhà--chả phải đi đâu, mỗi ngày chả phải vật lộn vài giờ với dòng xe cộ lúc cao-điểm, tiết-kiệm được không biết bao nhiêu giờ (và xăng nhớt) cho cả hai người.

Song ly kỳ cũng ở chỗ ông thương vợ chồng tôi nên không gặp cái gì hay mà ông không tìm cách chia xẻ. Ông cho hình ông chụp, ông thu nhạc gì hay và mới cho nghe, có phim hay video gì đặc-sắc ông cũng mách, và lời nhất cho một người thích sách như tôi là mỗi khi ông ra sách thì chắc chắn chúng tôi cũng là một trong những người đầu tiên được ông tặng. Vì thế nên nợ ông nhiều mà chưa trả được bao nhiêu!

Những bộ sách đồ sộ

Có lẽ cũng mê sách và kiến thức như tôi nên ông bỏ ra nhiều thời giờ để tìm hiểu về lịch-sử thế-giới. Nhưng khác tôi ở chỗ ông chăm chỉ hơn nhiều. Trám vào những giờ ông không phải vật lộn với xe cộ, ông đã tìm đọc rất nhiều sách về các danh-nhân, và cũng hơn tôi, ông còn muốn chia xẻ những tìm tòi của ông với các bạn độc-giả Việt-nam nữa. Nên từ năm 2003, sau nhiều năm nghiền ngẫm các tác-giả, phần lớn là của phương Tây, ông đã cho in bộ Danh nhân và Sự nghiệp gồm 3 tập, do Nhà xb Tân An – HTĐ in ra. Với Tập I nói về 14 người, Tập II về 13 người và Tập III về 11 người, thì chúng ta có thể thấy ngay là bộ này đã trình bầy về 38 nhân-vật lừng danh thế-giới như Khổng-tử của Trung-hoa, Napoléon của Pháp, Washington, Jefferson, Lincoln của Mỹ, hay các khoa-học-gia như Newton của Anh, Benjamin Franklin của Mỹ, Marie Curie của Ba-lan và Pháp, Einstein của Đức, chưa kể hai nhà thám-hiểm Christopher Columbus và Marco Polo, hay mấy chính-trị-gia hàng đầu của thế-giới như Robespierre của Pháp, Stalin của Nga và Churchill của Anh. Song vì tác-giả là một văn-nghệ-sĩ nên không lạ là ông dành một phần không nhỏ trong bộ sách cho các nhạc-sĩ (Bach, Mozart, Beethoven, Chopin), các họa-sĩ (Michelangelo, Van Gogh, Gauguin, Modigliani, Renoir và Picasso) cũng như khoảng 9 văn-sĩ, kịch-sĩ. Tưởng cũng nên mách là ông thích nghệ-thuật đến nỗi khi mua nhà, ông cũng phải mua cho bằng được một cái nhà trên đường Rembrandt (họa-sĩ Hòa-lan).


Các văn-sĩ, kịch-sĩ này tác-giả đã gộp lại chung với một số triết-gia để đưa vào bộ sách mà ông mới cho ra lò mang tên Nhà văn và Tác phẩm, một bộ hai tập gần 1,000 trang do Cỏ Thơm in ra (2014). Tập I giới-thiệu 25 tác-giả, phần lớn là mỗi tác-giả được trình bầy trong một chương với một tác-phẩm tiêu-biểu được giới-thiệu cặn kẽ, chỉ riêng Shakespeare, kịch-tác-gia, là có tới 5 chương với mỗi chương đi vào một tác-phẩm lớn của ông: Romeo và Juliet, Giấc Mộng Đêm Hè (A Midsummer Night’s Dream), Hamlet, Macbeth và Bão tố (The Tempest). Các tác-giả còn lại gồm:

- Một số triết-gia: Plato, Aristotle, Machiavelli, Voltaire, Jean-Jacques Rousseau, Karl Marx.

- Mấy kinh-tế-gia: Thomas Malthus, Adam Smith (Anh).

- Mấy đại-thi-sĩ: Homer, Dante, Hugo.

- Một số đại-văn-hào: Miguel de Cervantes với tác-phẩm Don Quixote, Charles Dickens, Leo Tolstoy, Fyodor Dostoevsky, Victor Hugo, Chị em nhà Bronte, Honoré de Balzac, Washington Irving, Stephen Crane, Christian Andersen (truyện thần-tiên), George Eliot, Gustave Flaubert, Emile Zola, và Conan Doyle (truyện trinh-thám).

Sang Tập II, ông vẫn tiếp-tục khai thác lãnh-vực này với 29 tác-giả:

- Các đại-văn-hào: Mark Twain, Willa Cather, Jack London, Margaret Mitchell, Harper Lee, Pearl Buck, Ernest Hemingway, John Steinbeck, Toni Morrison (Mỹ), Somerset Maugham, George Orwell, William Golding (Anh), Vladimir Nabokov (Mỹ gốc Nga), Boris Pasternak, Alexander Solzhenitsyn (Nga), Thomas Mann, Gnter Grass (Đức), Anne Frank (Do-thái Hà-lan), Albert Camus và Jean-Paul Sartre (Pháp), Yasunari Kawabata (Nhật), Gabriel Garcia Marquez (Columbia), Naguib Mahfouz (Ai-cập), Cao Hành-kiện (Trung-quốc), Orhan Pamuk (Thổ-nhĩ-kỳ).

- Các thi-sĩ: Maya Angelou (Mỹ), Tomas Transtrưmer (Thụy-điển).

- Và một triết-gia: Friedrich Nietzsche (Đức).

Như vậy, ta có thể thấy ngay được rằng với khoảng 54 tác-giả, từ triết-gia đến thi-sĩ đến kinh-tế-gia, nhà biên-khảo Phạm Văn Tuấn đã cho chúng ta đi một vòng kiến-thức và tư-tưởng của nhân-loại, chủ-yếu là của Tây-phương, với đặc-biệt sự nhấn mạnh vào các tiểu-thuyết-gia, biểu-hiện rõ nhất của thế-giới hiện-đại. Với mỗi tác-giả ông dành cho khoảng vài chục trang, đủ để đi sâu vào cuộc đời và tiểu-sử của mỗi người, xong lại dành một số trang cho một tác-phẩm tiêu-biểu của tác-giả đó, tiếp theo là sự phân-tích về tác-phẩm hay tác-giả đó. Có nghĩa là chúng ta đủ thì giờ để làm quen với từng tác-giả chứ không phải chỉ đọc lướt qua để rồi ngày mai quên mất đất.*

Đây là một nỗ lực phi-thường của anh bạn tôi, biên-khảo-gia Phạm Văn Tuấn, nhằm đưa các độc-giả Việt-nam vào trong dòng hiểu biết của tri-thức phương Tây, một thứ hành-trang mà con người hôm nay sống ở Tây-phương (như chúng ta đang sống ở Mỹ, Úc hay châu Âu) cần có để chúng ta có thể hội-nhập vào thế-giới hiện-đại. Đây là xu-hướng tất-yếu của con người hôm nay – xu-hướng toàn-cầu-hóa mà không ai trong chúng ta có thể tránh khỏi. Đa-phần trong chúng ta đã mang theo một hành-trang tinh-thần của phương Đông, của Trung-hoa và Việt-nam, việc mở rộng tầm nhìn sang phương Tây và di-sản văn-hóa đồ sộ của họ thiết tưởng không phải là một việc làm uổng công.

Đồng Xuân, Bang Trinh Nữ

Khuya 31/VII/2014

* Ngoài hai bộ sách được nhắc đến ở đây, ông còn có cuốn Khoa học và thám hiểm (2003) nói về một số khoa-học-gia đã làm nên thế-giới như ta hiểu ngày hôm nay.

Ý kiến bạn đọc
13/08/201414:47:26
Khách
Thưa ông,
Làm sao cháu có thể đặt mua bộ sách của tác giả Phạm Văn Tuấn? Xin ông cho địa chỉ để gởi mua hoặc Website nếu mua online được.

Thành thật cảm ơn,
Mai Phạm
mdpham00@yahoo.com
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.