Hôm nay,  

Suy Nghĩ Về Một Số Cố Tật Của Dân Việt Qua Một Bài Báo

12/08/201400:00:00(Xem: 8357)

Trên trang mạng www.sbtn.tv vào ngaỳ 8/8 có đăng một bản tin mang tựa đề: “Dân Việt bị bêu xấu ở các siêu thị”. Đại khái bản tin này nói rằng người Việt hiện nay đang bị cảnh giác ở siêu thị các nước Nhật, Thái, và bây giờ bị bêu xấu ngay tại siêu thị ngay trong nước Việt Nam. Một tờ báo trong nước chỉ ra 5 tật xấu của người Việt hay diễn ra trong các siêu thị: ăn cắp, tật bới tung hàng hoá, không chịu xếp hàng theo thứ tự, hay ăn thử và nói cười lớn tiếng. Bài báo chỉ nêu lên hiện tượng này, mà không chỉ ra biện pháp để ngăn ngừa, tiêu diệt các thói xấu đó.

Muốn ngăn ngừa hậu quả thì phải biết nguyên nhân. Những tật xấu đó có tự bao giờ trong xã hội Việt Nam ngày nay vậy? không ai có thể phủ nhận - kể cả những quan chức của chế độ đương quyền tại Việt Nam - là những hiện tượng đó rộ lên sau khi cả nước bị áp đặt sống theo nền đạo đức xã hội chủ nghĩa! Sự xuống cấp về kinh tế, nghèo khó không phải là nguyên nhân chính, vì người Việt mình vẫn bảo nhau “giấy rách phải giữ lấy lề”, hay “đói cho sạch, rách cho thơm”. Sự sụp đổ toàn diện của nền đạo đức xã hội mới là căn nguyên của vấn đề, mới là một vết thương sâu nặng cho dân tộc.

Quyền đi đôi với tiền. Quan chức dùng quyền hạn của mình để kiếm tiền bất chính, vì chức vụ ở Việt Nam cũng được mua bằng tiền. Hiểu theo một nghĩa nào đó, các kiểu kiếm tiền bất chính của những kẻ ở trên đỉnh của xã hội Việt Nam đều là ăn cắp, ăn cướp. Cán bộ hải quan nhận tiền hối lộ là ăn cướp tiền của doanh nghiệp. Công an giao thông nhận tiền mãi lộ thay vì viết giấy phạt là ăn cắp tiền của công quĩ nhà nước. Các nhà thầu xây dựng cố gắng xây dựng công trình kém chất lượng bằng cách ăn bớt vật tư, dùng vật tư dỏm là ăn cắp tiền thuế của tòan dân. Trong một xã hội ăn cắp có hệ thống như vậy, chuyện người dân ăn cắp vặt trong siêu thị chỉ là chuyện bình thường!

Cả một xã hội Việt Nam phải sinh tồn trong một môi trường chụp dựt, phi luật pháp. Kẻ thắng trong cuộc chiến làm vua, kẻ thua làm giặc. Nhanh thì còn, chậm thì hết. Những cơ hội làm giàu, kiếm ăn lương thiện ngày càng ít dần, cho nên nhiều người muốn sống lương thiện, tôn trọng luật pháp nhưng sợ không tồn tại nổi. Như vậy thì việc xếp hàng, giữ gìn trật tự trong siêu thị có ý nghĩa, có ích lợi gì?

Cả một xã hội Việt Nam hằng ngày phải chứng kiến hành xử phi đạo đức ở khắp mọi nơi. Người lãnh đạo quốc gia nói dối. Sách giáo khoa nói dối. Báo chí nói dối. Lòng tin của con người vào những giá trị đạo đức căn bản rơi rụng dần, trong một xã hội chỉ có tiền là trên hết. Lòng tự trong của con người không còn, thì việc tôn trọng người khác, sống cho có văn minh, đạo đức ở chốn công cộng để làm gì?

blank
Trong siêu thị: Khách xem quá kỹ, bịch nylon cũng bị xé ra.

Trong một xã hội như vậy, con người quên đi những hành vi thể hiện lòng tự trọng, thể hiện nếp sống văn minh nơi công cộng. Hành vi xấu của tập thể lôi kéo dần dần những cá nhân tốt làm xấu giống theo mình. Mới đầu, một số người thấy khó chịu với những hành vi kém văn hóa đó. Nhưng thấy nhiều quá rồi quen, không còn cảm thấy khó chịu nữa. Và đến một ngày nào đó, người này sẽ vô tình làm giống như những người xấu khác mà không hay!

Để chữa lành vết thương này, người dân Việt phải mình cùng nhau có ý thức, quyết tâm sửa đổi. Nhà nước Việt Nam phải chịu thay đổi tận gốc rễ, để tạo dựng lại một xã hội trung thực, văn minh. Nếu bắt đầu ngay từ hôm nay, e rằng dân Việt trong nước cũng phải mất nửa thế kỷ để khôi phục lại những giá trị đã bị đánh mất trong xã hội!

Nói đến đây, có một số người đang sống trong cộng đồng người Việt ở Mỹ sẽ băn khoăn. Bởi vì một số tật xấu kể trên của người Việt trong nước vẫn còn thấy tại các siêu thị của người Việt mình bên này (ở mức độ ít nghiêm trọng hơn), đặc biệt là ngay trong khu vực Little Saigon, thủ đô của người Việt tị nạn. Đi vào các siêu thị Việt Nam, vẫn thấy những bịch trái cây bị bóc ăn thử, vỏ và hột vứt lăn lóc trên quầy. Vẫn thấy hàng hóa bị khách bới tung, vứt bừa bãi để lựa hàng cho vừa ý. Có người nói thích đi mua trái cây ở chợ Trung Đông, bởi vì trái cây ở đây không bị người mua trước “bấm” thử bầm dập, những người mua sau không dám mua nữa! Tại sao những hành vi kém văn minh này vẫn không mất đi, cho dù chúng ta đang sống ở một xứ sở thuộc hàng văn minh nhất thế giới? Đó là do những người mới sang Mỹ chưa bỏ được các cố tật cũ ở quê nhà, hay tại những thói quen này đã “ăn vào máu” đến độ không bỏ được?

Cộng đồng người Việt ở Mỹ chúng ta vẫn có thể giữ cái nhìn lạc quan về vấn đề này. Có nhiều người Mỹ nói rằng cộng đồng người Việt ở Mỹ sẽ là tương lai của cộng đồng người Việt trong nước. Chúng ta đã gởi tiền về để góp phần nuôi sống một nền kinh tế XHCN què quặt trong 30 năm. Chúng ta đã và đang đấu tranh, góp tay với người trong nước đòi hỏi có một chính quyền nước Việt Nam dân chủ, vì dân vì nước thực sự. Và chúng ta cũng phải là mẫu mực của người trong nước về cách hành xử của người công dân trong một xã hội văn minh, tiên tiến.

Bắt đầu từ cách đây vài năm, vào dịp tết Nguyên Đán, khi mà người Việt khắp nơi đổ về Little Saigon ăn tết cổ truyền, trên các phương tiện truyền thông tại Little Saigon, người Việt mình nhắc nhở nhau thực hiện nếp sống văn minh, lái xe cẩn thận, nhường đường cho những xe trong khu vực shopping ở trung tâm Little Saigon đi vào lộ chính, tránh tình trạng kẹt đường, kẹt phố xá. Đây là một nét đẹp văn hóa mà cộng đồng chúng ta cần tiếp tục phát huy.

Vậy chúng ta cũng có thể nhắc nhở lẫn nhau hành xử có văn hóa trong các siêu thị, để “văn hóa chợ” mãi mãi là một nép đẹp trong truyền thống văn hóa của dân Việt mình…

Ba Chợ Búa

Ý kiến bạn đọc
13/08/201417:56:06
Khách
Phải có một kỷ luật nghiêm-khắc...một luật pháp không thiên-vị như ở xứ Phù-tang thì sẻ làm sạch-sẻ cái đám "tị-nạn" bằng phi cơ,những thằng vgcs nằm vùng cố-tình phá-hoại lũng đoạn Cộng-đồng tị-nan thật sự.
Chính những loại người nầy đã dung-dưởng kéo dài quyền bạo-trị trên quê hương VN.Người Việt đã có thói quen bấc-cần cũng như vô ý thức trách nhiệm chung trong một tập thể.
Có một lần,cũng vài năm về trước,Cộng-đồng tị-nạn có kêu gọi biểu-tình chống tàu cộng ở L.A và phát áo thun màu xanh nước biển.Trong đó có 3 sizes...Small...Medium..và larg,và cũng có hai người trong ban tổ chức đứng ra phân-phát áo thun,họ yêu cầu những người đi biểu tình hảy xấp hàng cho có trật tự vì áo có 3 sizes,người ta vừa nói xong thì đám già,ông bà như nhau giành nhau chen nhau lên tung-lụt các thùng áo thun đó lên mà tìm...điều đó đã đẩy cá-nhân tôi rất khinh bỉ những kẻ tiểu-nhân đó một cách rất thậm tệ.
Những người nầy tội-lổi không thua gì với bọn vgcs...là phá hoại tập quán của người VN từ xa-xưa.Từ khi có chế độ cs ngự trị trên mảnh đất VN,nó đã sinh sản ra biết bao nhiêu loại quái-thai mà nhân loại có tiến-bộ rất khinh tỡm...nó cũng sinh-sản ra nhiều kẻ sống không có cái đầu.
13/08/201402:04:06
Khách
Bai nay dung qua chung Ba Cho Bua oi!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.