Hôm nay,  

Đau Khổ Vì Bệnh Nhức Nửa Đầu?

24/06/200000:00:00(Xem: 13333)
Những nhân vật nổi tiếng nhất trên thế giới hay những nghệ sĩ tài ba như: Vincent Van Gogh, Claude Monet, Julius Caesar, Napoleon, Elvis Presley v..v.. đều bị chứng nhức đầu một bên, bệnh nhức nửa đầu-migraine headaches (BL Elhaj, et al. Pharmacy Times, January 2000). Hiện nay, khoảng 15-20 phần trăm người sống tại Hoa Kỳ bị nhức nửa đầu (RS Kunkel, Patient Care, January 2000).
Người bị bệnh nhức nửa đầu thường có óc tưởng tượng cao, có nhiều sáng tạo.

Vậy, nhức nửa đầu là gì"
. Nhức đầu một bên, nhức nửa đầu, bị mạch máu dần dật một bên đầu, bị đau nhức một bên đầu.
. Đôi khi kéo theo ói mửa, khó chịu thêm vì ánh sáng, hay tiếng động.
. Nhức đầu có thể nhẹ, mà cũng có thể rất trầm trọng. Có thể bị trở đi trở lại.
. Nhức nửa đầu đôi khi có triệu chứng báo hiệu trước (khoảng 10 tới 20 phần trăm), đôi khi bất chợt sẩy ra, không báo trước.
. Những triệu chứng báo trước có thể thấy lóe ánh sáng trong mắt, nhìn thấy đường lằng quằng, có đốm đen trong mắt. Đôi khi thấy cảm giác bất thường như tê, kim chích ở môi hay ở tay. Đôi khi nói có vẻ như khó khăn. Bắp thịt yếu đi. Triệu chứng xuất hiện khoảng 20-30 phút trước khi bị lên cơn nhức đầu một bên.

Ai hay bị nhức nửa đầu"
. Có thể nói nhức nửa đầu là loại bệnh thông thường nhất trong tất cả mọi loại nhức đầu.
. Đàn bà bị nhức đầu một bên nhiều hơn đàn ông, gấp ba lần. Có khoảng 18 phần trăm đàn bà và 6 phần trăm đàn ông mắc bệnh.
. Có trường hợp nhức nửa đầu giảm đi khi có bầu (60-70 phần trăm), nhưng cũng có trường hợp nhức nửa đầu tăng lên khi có bầu (22 phần trăm)(S Diamond, ML Diamond, Consultant, May 2000).
. Tuổi tác thay đổi từ 15 tới 35, nhưng từ 35 tới 45 tuổi, người ta bị nhức đầu nhiều hơn.
. Trẻ em dưới 10 tuổi cũng bị nhức nửa đầu, khoảng 5 tới 10 phần trăm.
. Mỗi năm bệnh nhân đi khám bệnh vì nhức đầu một bên, lên tới 18 triệu lần. Tuy nhiên, khoảng 59 phần trăm phụ nữ và khoảng 70 phần trăm nam giới không biết mình đang bị bệnh nhức đầu loại này.
. Những người nghèo thường bị nhức nửa đầu, nhiều hơn người giầu.
. Những nguyên nhân khác gây bệnh nhức nửa đầu, có thể do đồ ăn uống, đời sống căng thẳng, hay ảnh hưởng bởi những môi trường xung quanh.
. Loại nhức nửa đầu, khi trầm trọng, còn làm trục trặc đời sống của bệnh nhân trong xã hội, chậm phát triển tình trạng tài chánh cá nhân, nghĩa là đã nghèo lại nghèo hơn!

Nguyên nhân nhức nửa đầu:
Khá phức tạp và chưa biết được rõ ràng.
. Có thể liên quan tới mạch máu, thần kinh, sinh-hoá học và kích thích tố. Trong quá khứ, người ta tưởng nguyên nhân nhức nửa đầu là do cơ thể tổng hợp hay sản xuất những hoá chất ảnh hưởng tới mạch máu (vasoactive amines), như: norepinephrine, epinephrine, prostaglandins, serotonin. Đó là những hóa chất làm co dãn mạch máu, kích thích thần kinh cảm xúc, và làm nhức đầu.
. Nhưng ngày nay, nguyên nhân gây nhức đầu một bên phức tạp hơn nhiều. Mặc dầu vẫn chưa phủ nhận hẳn lý thuyết cũ, mạch máu co dãn, nhưng lý thuyết mới cho là có sự tương phản giữa mạch máu não và giây thần kinh chia ba (trigeminal nerve). Có liên hệ tới hóa chất neurotransmitter 5-hydroxytriptamine, 5-HT, serotonin. Chính tại chất serotonin lúc thấp, lúc cao đã gây ra bệnh nhức nửa đầu.


. Kích thích tố sinh dục phụ nữ, lúc lên hay xuống, cũng có thể làm nhức đầu một bên. Nhất là lúc có đường kinh, khi có bầu, hay lúc uống thuốc ngừa thai. Khi phụ nữ lớn tuổi, sắp tắt kinh, chứng nhức nửa đầu sẽ từ từ giảm đi.

Cách chữa:
- Dùng thuốc chữa nhức nửa đầu tương đối phức tạp, cần sự hướng dẫn của bác sĩ. Lần đầu tiên, năm 1883, người Đức dùng Cafergot để trị nhức nửa đầu. Nhưng ngày nay có rất nhiều thuốc dùng để phòng ngừa (Beta-Adrenergic Blocking Agents, Tricyclic Antidepressants, Valproate, Methysergide), hay giảm triệu chứng nhức nửa đầu (Simple Analgesics, Nonsteroidal Anti-inflammatory Drugs, Combination Products). Cũng dùng để trị bệnh nhức nửa đầu: từ loại thuốc thông thường, tới những loại thuốc rất mới, rất hiệu nghiệm (Serotonin Agonists: sumatriptan, zolmitriptan, naratriptan, rizatriptan; Ergot derivatives: Ergotamine Tartrate, Dihydroergotamine, Butorphanol). Có hai thuốc bơm mũi, hiệu quả tốt (Sumatriptan và Dihydroergotamine), dành cho những người ghét uống thuốc (CD Logemann, LM Rankin, Am Fam Physician 61: 180, 2000). Tuy nhiên, dù trong trường hợp nào, cũng vẫn cần bác sĩ theo rõi thường xuyên, chẩn định thuốc men cho an toàn.
- Trong trường hợp nhẹ, nếu chưa dùng thuốc: cần phải chỉ dẫn bệnh nhân chữa nhức nửa đầu. Mọi người trong gia đình bệnh nhân cũng phải được hướng dẫn để giúp đỡ bệnh nhân chống bệnh.
. Thí dụ giúp bệnh nhân hiểu những nguyên nhân, những hóa chất hay đồ ăn sinh ra nhức nửa đầu.
. Những phương pháp tập luyện (biofeedback techniques) giúp bệnh nhân kiểm soát hệ thống thần kinh (autonomic nervous system).
. Tập luyện giúp thoải mái, giảm căng thẳng.
. Khuyến khích chương trình khi ngủ, khi nghỉ ngơi, ăn uống, tập thể dục.
. Và bỏ hút thuốc lá.

Sau đây là danh sách những nguyên nhân có thể sinh ra chứng nhức nửa đầu:
. đồ ăn, thức uống như: rượu, caffeine, chocolate, trái cam, trái chanh, những chất nêm đồ ăn như bột ngọt, hóa chất giữ cho đồ ăn lâu hư, đồ ăn có chất tyramine, nhất là loại phó-mát để lâu.
. tránh những cảm xúc như: nóng giận, buồn chán, xuống tinh thần, bấn loạn, căng thẳng.
. ăn uống thất thường.
. mệt mỏi quá độ, ngủ quá độ.
. ánh sáng nhấp nháy.
. kích thích tố phụ nữ thay đổi, lúc có đường kinh hay có bầu.
. một vài thuốc men như thuốc đau bao tử cimetadine, thuốc ghiền cocaine, kích thích tố estrogens, thuốc xuyễn theophylline, thuốc chữa cao huyết áp Nifedipine, thuốc nitroglycerin làm nở mạch máu tim khi bị cơn đau tim (heart attacks), thuốc chữa cao máu reserpine.
. đôi khi ngay cả mùi nước hoa, khói, mùi sơn, hay một số chất dung dịch hóa học (solvents), cũng gây chứng nhức đầu một bên.
. hút thuốc lá, khói thuốc lá.
. tập thể dục quá mức.
. và sau hết, thời tiết thay đổi, leo núi lên cao quá, cũng có thể gây bệnh nhức nửa đầu. (SL Chase, Pharmacy Times, April, 2000).

(Ghi chú: bài này viết với mục đích giúp nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình.)

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: [email protected]; Điện thoại: (714) 547-3915.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Rụng tóc trong thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh là hiện tượng thường gặp. Một khảo cứu đăng năm 2022 trên Menopause ghi nhận hơn phân nửa phụ nữ từ 50 đến 65 tuổi bị tóc thưa hoặc rụng nhiều. Hiện tượng này thường bắt đầu từ nhiều năm trước khi kinh nguyệt chấm dứt. Khi estrogen và progesterone giảm dần còn androgen giữ ở mức cũ, chu kỳ mọc tóc bị xáo trộn: sợi tóc yếu hơn, thời gian mọc ngắn lại, và tóc mới mọc lên chậm hơn. Bác sĩ da liễu Valerie D. Callender cho biết khi estrogen — vốn bảo vệ nang tóc — hạ xuống, androgen bắt đầu gây ảnh hưởng rõ rệt.

Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.

Cảm giác từ việc bẻ các khớp ngón tay cho kêu rôm rốp có thể rất khác nhau tùy theo từng người. Có người thấy rất ‘đã,’ thậm chí là bị ghiền, cũng có người thấy khó chịu hoặc sợ hãi. Dù việc bẻ khớp thường được nhiều người coi là một thói quen không tốt, nhưng nếu có thể hiểu được cơ chế hoạt động đằng sau việc bẻ khớp, ta sẽ hiểu tại sao lại có nhiều người ‘ghiền’ đến vậy.

Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.

Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.

Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết

Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.

Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.

Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”

Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.