Hôm nay,  

Mưa Trên Lá Chuối

04/04/201400:00:00(Xem: 6755)

Cảm nghĩ khi nhìn qua cửa sổ, mưa rơi... thấy tre và chuối tư tình bên nhau!

Cuối tháng ba trời đã vào xuân, vài cơn mưa đầu mùa theo cơn dông bất thường đổ xuống miền đất Cali đang khô cằn vì hạn hán...

Thành phố Irvine nơi tôi ở, mưa nặng hạt rả rích suốt đêm qua, nước ướt sũng khu vườn nhỏ có bụi tre và hàng chuối. Tiếng rơi lộp độp trên mái nhà và những tầu lá ngoài sân như thở than, gởi gấm bao nỗi lo âu trong lòng kẻ tha hương vào ngày lịch sử 30 tháng 4 gần kề. Nhìn giọt mưa chuyền cành ngập ngừng rơi trên lá, tim thắt lại để hồn suy ngẫm mông lung về tình hình đất nước hôm nay...

Gia đình chúng tôi dọn về đây khi các con bắt đầu cắp sách đến trường. Căn nhà 3 phòng ngủ mua lại của vợ chồng người Đại-Hàn. Chủ nhân đầu tiên gốc Ái-Nhĩ-Lan vì tên họ bắt đầu bằng chữ Mc giống như Mc Donald fast food. Chúng tôi là người thứ ba đến đây đã hơn hai thập niên. Ngày mới đến, sau khi sửa chữa và sơn phết bên trong, tôi ra ngoài sân, đào đất trồng cây vì vợ con thích hoa thơm và cây trái. Đất hiếm nên vườn nhỏ, vỏn vẹn chỉ một thửa đất hẹp chung quanh hàng rào được dành cho việc trồng trọt. Năm đó, sức lực còn trai tráng nên không nhờ cậy ai, tôi tự cuốc đất làm vườn...

Một buổi chiều, đang đào lỗ để ươm hoa thì cái xẻng đụng phải vật cứng mầu đất đỏ... Nhìn kỹ, mới biết đó là cái xi-lanh bằng đất nung mà ai đã chôn từ nhiều năm. Tôi tưởng tượng ngay đến chum vàng thường được dấu sâu trong lòng đất và báu vật ấy hiển nhiên sẽ thuộc về tôi là người chủ mới. Thời điểm này, tôi nhìn giới thứ hai của Phật dậy giữa năm giới mà người đời phải tránh chỉ là thuyết giảng trong kinh tụng. Hôm nay, nhớ chuyện cũ mà viết lên sự thật, tôi cảm thấy đôi chút hổ thẹn! Tự ý phân trần, nếu tìm thấy vàng hay kho bạc cũng chẳng biết thuộc về ai trong hai người chủ cũ, thôi thì nhận là của mình cho êm xuôi nhưng nghĩ kỹ, nguyên thủy của tư duy vẫn là lòng tham...

Tôi hăng hái, xúc đất tìm vàng không mỏi mệt vì cơn mê sắp giầu có. Đường kính xi-lanh to bằng hai bàn chân, hết đất lại đến cát, đào sâu đến bả vai, dài hơn cả cánh tay mà vẫn hốt cát! Hồi xưa, đất Irvine là đáy biển nên nông sâu chỉ toàn cát. Thấm mệt, tôi đành bỏ cuộc và tan giấc mơ triệu phú. Uống ly nước lạnh cho tỉnh người rồi ngắm cái lỗ sâu vừa đào, tôi nghĩ ngay đến cây tre, vợ mua vẫn còn nằm trong chậu. Phải trồng nó vào cái lỗ ấy, chung quanh tường ống đất nung nó sẽ không lây lan ra ngoài vì nếu rễ mọc sang đất hàng xóm thì chúng tôi sẽ gặp ngay vấn đề nan giải.

Xa nơi chôn rau cắt rốn, dù bao năm đã quen cuộc sống mới nơi xứ người tựa như cá nước ngọt từ sông ngòi nay bơi ra vùng biển mặn, chúng ta ít nhiều đều mang theo chút tình quê. Luẩn quẩn trong nhà, thấy gói chè nụ vối, cây đờn tranh hay hoa phong lan... Riêng chúng tôi, nhìn đất nước xa xôi qua hình ảnh cây bưởi, cây chuối, tre trúc, mai vàng và nhất là mùi dạ lý hương bên ly trà thơm vào những đêm trăng sáng, im lặng ngồi nhâm nhi nỗi nhớ của một thời đã qua...

Dọn về nhà mới, chúng tôi mua được cây bưởi Biên Hoà múi ròn và ngọt. Nó được trồng đối diện với căn bếp để cảnh nhà có chút hương quê vì vợ chồng thường ngồi bên nhau vào lúc hoàng hôn, tiếp đãi bạn bè hay mơ mộng viết lách ở phòng ăn. Hoa bưởi thơm mùi dĩ vãng, cánh nhỏ mầu trắng tỏa hương dịu ngọt làm tôi tỉnh người mỗi khi đứng dưới tàng cây. Hình ảnh miền quê ngoại đã xa... nhờ nó mà đôi lúc tạo nên chút ảo ảnh gần! Cạnh cây bưởi là cây chuối, loại chuối lùn thỉnh thoảng được mùa trổ vài nải kết bông ra trái, không ăn chỉ nhìn thôi đã cảm thấy yêu. Bên cạnh chuối, có cây tre sống trong ống xi-lanh tôi vừa kể vì bản chất truyền giống cương thường. Mỗi đêm, tre ngủ với mùi dạ lý... Cây dạ lý hương lúc nào cũng đầy nụ, lấm tấm chen cả vào thân cây mai ẻo lả, bông nhỏ nở cánh vàng mỗi khi xuân về.

Dự đoán của tôi chỉ đúng một năm đầu... Cây tre đã vươn thẳng lên trời như mũi tên bên trong thành dầy bằng đất nung. Xi-lanh vỡ nứt trong lòng đất vì sức mạnh của rễ rồi tre mọc ra ngoài lúc nào cũng không hay! Một buổi sớm thức dậy còn đang mơ màng bên ly cà phê, nhìn bức tường gỗ phân cách với hàng xóm, tôi giật mình thấy ngọn tre mới, cao ngất ngưởng bên kia hàng rào! Cuối cùng, để tránh lời dị nghị, tôi đành vất vả, đào đất quanh ống xi-lanh để cắt rễ và đổ thêm xi măng rồi từ đó hy vọng tre sẽ không lan ra ngoài nữa.


Tôi muốn nó thành một bụi nhỏ để sức phát triển yếu đi, tre sẽ không chiếm đất hay làm hại môi trường chung quanh. Chuối cũng lan tràn khắp nơi nhưng qua một năm thì tàn lụi để chuối con nhúm lên. Câu ca dao: “Chuối khoe rằng chuối đồng trinh. Chuối ở một mình sao chuối có con” thật đúng với cây chuối nhà chúng tôi. Ban đầu, chỉ vỏn vẹn duy nhất một mẹ, thế mà thời gian qua, chuối sinh đẻ mỗi năm, mỗi lứa vài cây con. Chuối cũng chiếm đất như tre nhưng âm thầm nhẹ nhàng nên người ta không để ý vì thế chẳng sợ chuối lan rộng bằng tre.

Sáng nay, tình cờ nhìn mưa rơi ngoài sân, tôi vô cùng ngạc nhiên thấy cây chuối mới, mọc cạnh bụi tre bên trong ống xi-lanh. Bụi tre có tiếng là khỏe thế mà phải nhượng đất để chuối luồn vào đám tre già có lẽ khởi đi từ đường xi-lanh nứt. Tự ngàn xưa, dân nước ta vẫn thường ví đàn ông như tre trúc, đàn bà như hàng chuối sau nhà. Tỉ dụ như câu hát trữ tình miền quê: “Mẹ già như chuối Ba Hương, như sôi nếp mật, như đường mía lau”. Qua đó, ta thấy đàn ông dù cứng rắn tựa sắt đá cũng không bền bỉ chế ngự được tính nhẫn nại dẻo dai như đàn bà. Văn minh Âu châu, hiểu rõ sự kiện ấy nên đã chấp nhận vai trò quan trọng của người phụ nữ từ thời cận đại... Phải chăng đất nước họ vì thế mới giầu mạnh tiến nhanh? Ngược lại, dân ta vẫn trọng nam khinh nữ, nể bụi tre hơn vườn chuối! Kẻ mạnh vẫn đàn áp người yếu rồi tự phê, tự thưởng, cứ nghĩ thân tre cao thượng bao bọc cành chuối yếu mềm... Thực tế, qua trận mưa tầm tã theo cơn dông về sáng nay, nhìn nước tuôn trên lá chuối bên cạnh bụi tre, tôi hình dung thấy cảnh bà mẹ, người vợ đang dang tay che chở chẳng riêng những cành tre mà cả nụ măng và mầm chuối con vừa trồi lên khỏi đất. Tất cả nằm trong một đơn vị gia đình là ống xi-lanh mang thật nhiều ý nghĩa cao cả trước mắt tôi.

Lòng tôi se lại khi nghĩ về quê hương. Những năm qua, con gái Việt đi lấy chồng xa vì miếng cơm manh áo và kinh hoàng hơn, khi liếc nhìn sang nước láng giềng phương Bắc, hàng chục triệu con trai Tầu không kiếm ra vợ bởi chính sách man rợ “giữ con trai, giết con gái” từ trong trứng nước suốt mấy thập niên qua đã tạo nên khủng hoảng. Đầu tháng 3 năm 2013, Bộ Y tế Trung Hoa công bố thống kê cho thấy việc áp dụng chính sách một con đã dẫn tới ít nhất 336 triệu ca nạo phá thai được thực hiện tại nước này, tương đương với 1500 ca mỗi giờ. Ngày nay, tình thế nước ta trên biển đảo hay đất liền đều bị quân Tầu di dân xâm lấn vì lẽ đó sự đồng hóa nước Nam từ người đàn bà Việt sẽ trở nên nghiêm trọng. Sợ sệt, thúc thủ... im lặng tránh dị nghị để cầu an sẽ chỉ mang lấy nỗi sầu vong quốc mai này.

Một ngày không xa, mưa sẽ rơi trên “chuối Tầu” ở đất Việt. Ai cũng biết, bản năng truyền giống cường thịnh của “tre Tầu”, hơn 1.3 tỉ người mà khoảng 20% đàn ông ế vợ. Hiện tượng này dẫn tới việc tìm bạn đời bằng cách dùng chính trị và tiền bạc để mua bán hôn nhân. Số liệu thống kê 2013 cho thấy, nước Tầu có 5,82 triệu phụ nữ tuổi từ 29 đến 39 độc thân trong khi đàn ông tìm vợ là 12 triệu người ở cùng độ tuổi. Cứ 100 phụ nữ Tầu chưa chồng sinh sau năm 1980 thì có tới 136 đàn ông chưa vợ. Nguy hiểm hơn, tỷ lệ này là 100/206 ở những người sinh từ năm 1970 đến 1980. Tự hỏi cây “tre Nam” nghĩ gì về viễn ảnh của họa diệt vong mà vẫn nhắm mắt làm ngơ, không nhìn thẳng vào cái chân lý bất di dịch mà quân Tầu đang khai thác: “Cuộc sống nào cũng khởi đi từ cái hố đen bí ẩn trên thân thể người đàn bà”.

Thiết nghĩ cơn dông rồi sẽ qua, mưa rồi sẽ tạnh nhưng hơn bao giờ hết chúng ta cần phải nhanh chóng lập rào cản để che chở “hàng chuối” sau nhà. Đoàn kết, thương yêu, quây quần để bảo vệ giống nòi, bảo vệ nhau... Lập “ấp chiến lược” bụi tre Nam quanh gốc chuối Việt thì mới mong sống còn trong tình thế âm thầm nhưng lại rất nguy nan! Sự việc sẽ không dễ dàng nếu thiếu vắng ý thức hệ “Nam quốc sơn hà nam đế cư...” của Lý Thường Kiệt ngày xưa mà vẫn còn là khuôn vàng thước ngọc ngày nay. Mưa chưa ngừng rơi ngoài khung cửa khi tôi kết thúc dòng chữ này...

Cao Đắc Vinh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.