Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Tây Ninh

13/03/201400:00:00(Xem: 7611)
TỈNH TÂY NINH

Tỉnh Tây Ninh, diện tích 4.040 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.080.700 người, mật độ 268 người/km vuông. Với sắc dân: Kinh, Chăm, Miên, Hoa. Gồm có: Thành phố Tây Ninh và 8 huyện: Tân Biên, Tân Châu, Dương Minh Châu, Châu Thành, Hòa Thành, Bến Cầu, Gò Dầu, Trảng Bàng. Tỉnh lỵ ở thành phố Tây Ninh. Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C. Tỉnh Tây Ninh, phía tây bắc giáp Cao Miên (240 km), nam giáp Long An, đông nam giáp Sài Gòn, đông giáp Bình Phước, Bình Dương. Tây Ninh ở giữa hai thành thành phố lớn: Sài Gòn của Việt Nam và thành phố Phnôm Pênh của nước Cao Miên, nên tỉnh Tây Ninh ở vào một địa bàn quan trọng về kinh tế và quốc phòng.

Lịch sử tỉnh Tây Ninh: Vào thế kỷ XVII, dân các tỉnh Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Thuận... đến định cư khai khẩn đất đai từ Hóc Môn đến Trảng Bàng, rồi qua Gò Dầu lên tận núi Bà Đen. Thời đấy, Tây Ninh được triều đình Huế sáp nhập vào tỉnh Gia Định, lúc ấy là Phiên An trấn. Năm 1679, đất Tây Ninh gọi là đạo Quang Phong thuộc phủ Gia Định với dân số khoảng 1.000 người. Tỉnh Gia Định bấy giờ quá rộng, gồm các vùng đất: Tây Ninh, Tân Bình, Chợ Lớn, Tân An và Gò Công. Thời Pháp thuộc, lấy vùng Trảng Bàng làm ranh giới phân chia hai tỉnh Tân An và Tây Ninh. Đặc biệt vùng đất Tây Ninh có vô số cây bàng lác, là loại cây dùng làm bao xách hay đệm. Còn ở Gò Dầu thì có vô số cây dầu, người ta dùng dầu rái để đốt đèn, chế biến sơn, vecni.

Tây Ninh là nơi tiếp giáp vùng núi cao nguyên Nam trung phần và đồng bằng sông Cửu Long. Chất đất ở đây thường là màu đỏ và xám, rất thích hợp cho các loại cây công nghiệp như: cao su, chè, tiêu. Kinh tế Tây Ninh phát triển đều đặn, giao thông, nông nghiệp, chăn nuôi, buôn bán đều thuận lợi.

Tây Ninh có hai cửa khẩu lớn với nước Cao Miên: Xa Mát và Mộc Bài, dân chúng hai nước buôn bán tấp nập.

Tỉnh Tây Ninh có hồ Dầu Tiếng ở phía đông bắc thị xã Tây Ninh 20 km, có diện tích 27.000 ha, với sức chứa 1,5 tỷ mét khối nước, hồ đã cung cấp nước cho các cánh đồng của tỉnh và những tỉnh lân cận. Hồ còn cung cấp cá tôm dồi dào cho dân địa phương, trong hồ có các đảo nhỏ lô nhô trông thơ mộng.

Núi Bà Đen cách thị xã Tây Ninh khoảng 12 km về hướng đông bắc, núi cao 986m, nên còn gọi là Chủ Sơn, vì núi Bà Đen cao nhất, nhiệt độ trên núi thường mát mẻ. Núi Bà Đen có chùa Vân Sơn ở trên núi; leo lên núi cao khoảng 300m, nhìn xa xa thì thấy đồng ruộng rộng bát ngát, lúa xanh mượt mà.

Lễ hội ở Tây Ninh: Lễ vía Bà, tổ chức tại núi Bà Đen, ngày 5, 6 tháng 5 âm lịch, người tham dự đông đúc, nhiều tăng ni từ các chùa đến tụng niệm, cầu nguyện cho quốc thái dân an. Hội Xuân núi Bà là một lễ hội lớn, được tổ chức từ ngày 15 đến 18 tháng giêng âm lịch ở Tây Ninh. Nhiều người tham gia lễ hội theo truyền thống của địa phương, nên trên đoạn đường từ thị xã Tây Ninh đến chân núi Bà, người ta trong ngày lễ hội đông nghìn nghịt. Tây Ninh có tháp cổ ở xã Bình Thạnh, thuộc huyện Trảng Bàng, xây vào thế kỷ thứ thứ 8 là một di sản kiến trúc của người Miên, theo Ấn Độ giáo, trông cổ kính. Chùa Phước Lưu thuộc huyện Trảng Bàng, trước kia là một am nhỏ, phật tử thuộc phái Liễu Quán, đã đóng góp trùng tu đồ sộ và đặt tên là chùa Phước Lưu.

Thánh thất Cao Đài ở phía đông của thị xã Tây Ninh 4 km, tòa thánh xây dựng năm 1926, với sự kiến trúc hài hòa giữa kiểu cách Đông phương và Tây phương, tọa lạc trong khuôn viên 1 km2, có hai toà chuông cao vòi vọi. Khuôn viên tòa thánh có thành cao 2m, với bảy cửa ra vào rộng rãi.

Thánh Thất được trang trí các kèo cột, vòm mái hoa văn trang nhã. Biểu hiện tinh thần “Tam giáo đồng nguyên”. Nơi đây có nhiều kiến trúc kỳ vĩ: Cổng chánh môn, các tháp mộ, đền thờ Phật mẫu. Lễ hội lớn nhất ở đây là lễ vía Đức Chí Tôn vào ngày 9 tháng giêng và Vía Đức Diêu Trì Kim Mẫu ngày rằm tháng giêng âm lịch.

Chợ Long Hoa là một chợ lớn ở Tây Ninh, có bán đầy đủ các thực phẩm chay phong phú, đa dạng, những món ăn chay giả mặn độc đáo, trông lạ lẫm và thích thú, ăn rất ngon miệng. Chợ buôn bán rất nhộn nhịp vào các ngày lễ lớn của đạo Cao Đài, người xôn xao đông đúc. Thánh thất Cao Đài còn có Bá Hoa Viên, trồng đầy đủ các kỳ hoa dị thảo và cây kiểng uốn tỉa các hình chim thú xinh đẹp trông độc đáo.

Tây Ninh nhiều di tích, phong cảnh tốt tươi.

Tây Ninh, nhớ thất Cao Đài
Nhớ hồ Dầu Tiếng, nhớ hoài Bà Đen
.
Cảm tác: Non nước Tây Ninh

Tây Ninh, tây bắc giáp Cao Miên
Nam cận Long An, tỉnh láng giềng
Rừng rú thênh thang, nhiều dã thú
Đất đai màu mỡ, lắm đồn điền
.
Tây Ninh kinh tế, vững vàng luôn
Hàng hoá đổi trao, nghe ngóng đồn
Xa Mát, biên cương, la liệt bán
Mộc Bài, cửa khẩu, rộn ràng buôn
.
Cao Đài, Thánh thất dáng nguy nga
Tam giáo đồng nguyên, ý hợp hòa
Cửa ngõ thênh thang, vào bảy cửa
Toà chuông vòi vọi, đến hai toà
.
Hồ Dầu Tiếng, rộng rãi mênh mông
Cung cấp nước sông, tới các đồng
Hồ nước, cá tôm, đông đúc lội
Ruộng vườn, cây cối, mượt mà trông
.
Bà Đen sừng sững, ở Tây Ninh
Đồng nội quẩn quanh, đứng một mình
Khách đến dập dìu, tha thiết lễ
Chim ca lảnh lót, chứa chan tình
.
Tháp xưa Bình Thạnh mấy ngàn năm
Cổ kính lâu đời, nghe tiếng tăm
Non nước tốt tươi, thăm thú nhớ
Tây Ninh phong cảnh, nhớ nhung thăm

Nguyễn Lộc Yên

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.