Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ukraina: Cách Mạng Màu Da Cam Tái Sinh

25/02/201400:00:00(Xem: 4469)
Ukraina là nước lớn ở vùng Đông Âu, rộng hơn 600 ngàn cây số vuông, với 45 triệu dân. Ukraina là nước lớn sau nước Nga trong Liên bang Xô viết trước đây.

Năm 2005, cuộc Cách mạng màu Da cam diễn ra qua cuộc nổi dậy không bạo lực của nhân dân, chống cuộc bầu tổng thống gian lận năm 2004, đưa đến một cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên năm 2005.

Tổng thống dân chủ Victor Ioutchtchenko hồi ấy đã cử Thủ tướng mới là bà Ioula Timochenko một nhà kinh doanh 45 tuổi có tinh thần cải cách và đổi mới, được Quốc hội mới thông qua. Bà nhận chức Thủ tướng Ukraina từ ngày 24 tháng 1 năm 2005, đến ngày 8 tháng 9 năm 2005 bà mất chức thủ tướng do sự phá hoại gây rối của cánh hữu trong và ngoài quốc hội. Sau đó bà trở thành người lãnh đạo của liên minh các lực lượng đối lập. Cuộc đấu tranh chịnh trị khá gay go, phức tạp, để đến hơn 2 năm sau, bà lại được cử làm Thủ tướng lần thứ hai, từ ngày 18 tháng 12 năm 2007 đến ngày 11 tháng 3 năm 2010, bà lại bị mất chức.

Cuộc Cách mạng Da cam ở Ukhaina đã trải qua những thăng trầm bi thảm. Đó là do nhiều nguyên nhân chính trị- kinh tế- địa lý. Di sản của thời kỳ Xô viết phụ thuộc vào nước Nga còn dai dẳng. Đảng CS Ukraina vốn là bộ phận của đảng CS Liên Xô cũ vẫn tồn tại tuy chỉ còn là một đảng nhỏ, hoạt động ngăn cản trào lưu dân chủ. Chính quyền Putin ở Nga vẫn không muốn Ukraina ngả hẳn sang phía phương Tây, ngăn chặn mong muốn của đông đảo nhân dân Ukraina gia nhập khối Liên Âu và đồng Euro. Chính quyền Nga tận dụng tình hình Ukraina còn mắc nợ nước Nga, còn phải nhập dầu và hơi đốt từ nước Nga, tâm lý của một bộ phận nhân dân các tỉnh giáp nước Nga nói tiếng Nga và muốn gắn bó với nước Nga, để làm cho tình hình không ổn định.

Phái hữu dựng lên vụ án kinh tế mang tính vu cáo bà Ioula Timochenko trong thời kỳ trước và trong khi làm thủ tướng để hòng ám hại bà. Ngành tư pháp còn rơi rớt kiẻu cách cũ thời Xô viết ra lệnh quản thúc bà từ ngày 14/12/2010. Họ chụp cho bà tội cố tình vi phạm pháp luật về quản lý kinh tế, thiếu trách nhiệm để làm mất mát tài sản quốc gia. Phiên xử của Tòa án thủ đô Kiev ngày 11 tháng 10 năm 2011 tuyên án 7 năm tù giam. Bà bị đối xử rất tàn bạo trong tù, bị đánh đập thâm tím nhiều nơi trên cơ thể, rồi bị đau lưng, bà không còn đủ sức đến dự phiên tòa phúc thẩm ngày 1 tháng 12 năm 2012. Bà nhiều lần tuyệt thực phản đối chế độ nhà giam tàn bạo như thời phát xít và xô viết. Tháng 5/2012 tổng thống CH LB Đức đã hủy bỏ chuyến thăm chính thức Ukraina vì vụ án chính trị mang hình thức kinh tế này.

Cũng vào dịp ấy ủy viên đối ngoại của Liên Âu là bà Catherine Ashton lên tiếng cảnh báo rằng sẽ hủy thỏa ước thương mại Liên Âu – Ukraina nếu đại sứ Liên Âu không được đến thăm bà I. Timochenko đang ốm nặng trong nhà tù và chính quyền Ukraina đã phải nhượng bộ. Sau đó bà được đưa vào bệnh viện ở Kharkiv để khám và chữa bệnh do một bác sỹ Đức do bà lựa chọn đảm nhiệm.

Theo tin của các hãng tin AP, AFP từ Kiev, ngày 21/2/2014 Quốc hội Ukraina đã bỏ phiếu quyết định trả tự do tức thời cho bà I.Timochenko. Ngày 22 bà đã ra khỏi nhà giam. Ngày 22/2 Quốc hội cũng đã cử một nhà hoạt động chính trị, được coi là cánh tay phải của bà I.Timochenko làm Chủ tịch quốc hội thay cho ông Vlodymyr Rybak, người thân tín của Tổng thống Victor Yanukovych. Có tin Tổng thống Victor Yanukovych - rất thân với tổng thống Nga Putin, - đã rời thủ đô Kiev đi Kharkiv. Ông tuyên bố không từ chức và tố cáo đây là ‘’một cuộc đảo chính bất hợp pháp’’. Lập tức chiều thứ bảy 22/2 quốc hội họp bỏ phiếu phế truất tổng thống V. Yanukovitch và ấn định cuộc bầu cử mới sẽ diễn ra ngày 25 tháng 5 tới. Trong khi nhân dân vẫn tập trung ở quanh quảng trường Độc Lập để thẽo dõi tình hình, một bộ phận nhân dân tràn vào dinh Tổng thống đã bỏ ngỏ. Có 2 sự kiện quan trọng nữa đồng thời diễn ra ngày 22/2, Bộ trưởng công an mới được cử là thuộc phe đối lập trước đây và người phát ngôn của quân đội Ukraina tuyên bố quân đội trung lập, không tham gia chính trị, không đàn áp nhân dân. Quân đội Ukraina là quân đội lớn có 70 vạn quân, và từng có vũ khí nguyên tử, hiện đã để lại vũ khí nguyên tử cho nước Nga và tham gia hiệp ước các nước không có vũ khí hạt nhân.

Tất cả sự chuyển biến có thể nói là hoành tráng, nhanh chóng trên đây là do cuộc xuống đường đông đảo của nhân dân thủ đô Kiev tại Quảng trường Độc Lập từ ngày thứ ba và thứ tư (19/2 và 20/2) đòi tổng thống Yanukovych và chính phủ từ chức, thả các tù nhân chính trị. Cảnh sát đã bắn vào người biểu tình,những người biểu tình đã dùng gậy đá chống lại, đốt xe, bắt giữ hàng chục nhân viên công an. Xung đột dữ dội đã gây nên 80 người chết.

Ngày 20/2 các ngoại trưởng Đức, Pháp và Ba Lan đã thay mặt khối Liên Âu đến Kiev dự họp cùng tổng thống và đại diện phe đối lập để đi đến thỏa thuận giải quyết cuộc xung đột là phía chính quyền rút lực lượng đàn áp, những người biểu tình giải tán, sẽ sửa đổi hiến pháp theo hướng dân chủ hóa và sẽ tổ chức bàu cử trong năm 2014. Ngày 22 và 23/2/2014 là 2 ngày lễ tang tưởng nhớ những người đã chết trong những ngày vừa qua. Hãng tin AP và AFP cho biết nhiều sỹ quan và nhân viên bộ công an Ukraina đã đứng về phía nhân dân, tán thành cuộc xuống đường của dân thủ đô và từ chối không đàn áp người biểu tình. Nhiều đoạn phim tả cảnh đoàn kết giữa nhân dân và lực lượng công an giữa quảng trường Độc Lập được truyền đi trên màn ảnh thời sự quốc tế.

Lực lượng đối lập ở Ukraina đã giành thắng lợi nổi bật trong thời gian rất ngắn, khi lòng dân đã quyết và khi cả khối Liên Âu hết lòng ủng hộ. Cuộc cách mạng màu da cam trải qua thăng trầm đã tái sinh qua một cuộc đấu tranh quyết liệt chống đàn áp, đòi quyền dân chủ và nhân quyền. Lực lượng đối lập đã lớn mạnh đang có thế thượng phong vì hợp lòng dân và có sự ủng hộ của cả khối Liên Âu cũng như của toàn thế giới dân chủ. Điều rất quan trọng là nước Nga đã cử phái viên Vladimir Loukine đến Kiev, tuy ông này không tham gia ký thỏa thuận chung nói trên nhưng tuyên bố điều ấy không có nghĩa là Nga phản đối. Tuy Nga không hài lòng, nhưng rất khó lòng can thiệp vì chính ông Putin cũng đang gặp khó khăn trước phong trào đối lập đang phát triển ở Nga.

Các nhà bình luận thời sự quốc tế ở Paris, Berlin, London … đều cho rằng các nước CS cũ ở Trung Âu như Ba Lan, Tiệp, Đông Đức thuộc CH LB Đức phát triển và ổn định đã có tác động lớn đối với tình hình Ukraina. Cả khối Liên Âu sẽ giúp Ukraina về vật chất khắc phục những tổn thất do những ngày rối loạn vừa qua gây nên.

Màn truyền hình không ngừng truyền đi cảnh giữa quảng trường thanh niên nam nữ ca hát mừng cuộc ‘’ Cách mạng của Nhân dân ‘’, chào mừng bà I. Timochenko được tự do, quyết giữ vững thành quả của cuộc Cách mạng màu Da cam đã có bước phát triển mạnh mẽ mới.

Bùi Tín, VOA’s Blog

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Có anh bạn đồng hương và đồng nghiệp trẻ, sau khi tình cờ biết rằng tôi là dân thuộc bộ lạc Tà Ru (tù ra) bèn nhỏ nhẹ khen: Không thấy ai đi “cải tạo” về mà vẫn lành mạnh, bình thường như chú! Chưa chắc đó đã là lời chân thật, và dù thật thì e cũng chỉ là câu khen trật (lất) thôi! Nói tình ngay, tôi không được “bình thường” hay “lành mạnh” gì lắm. Tôi ít khi đề cập đến những năm tháng lao tù của mình, giản dị chỉ vì nó rất ngắn ngủi và vô cùng nhạt nhẽo.
Trước hết nói về thị trường địa ốc ở Trung Quốc hiện chiến 25-30% GDP – so với 9% GDP ở Mỹ năm 2006 tức là vào lúc cao điểm trước cuộc khủng hoảng địa ốc 2007-08. Nhà đất chiếm 80% tài sản của dân Tàu (so với 40% ở Mỹ). Người Hoa không có nhiều cơ hội đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu như ở Hoa Kỳ nên để dành tiền mua nhà nhất là khi giá nhà tăng liên tục từ 30 năm nay (trừ những lúc giá cả khựng lại trong ngắn hạn như vào năm 2014.) Ngành địa ốc ở Trung Quốc nếu suy sụp trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến GDP, và trực tiếp tác động lên dân chúng vốn dựa vào giá nhà như khoảng đầu tư lớn nhất trong đời chuẩn bị cho cưới hỏi, hưu trí hay gia tài để lại con cháu. Cho nên Bắc Kinh vô cùng thận trọng quản lý khủng hoảng địa ốc để không nổ bùng trở thành bất mãn xã hội như trường ở Mỹ năm 2007 vốn dẫn đến Donald Trump và Bernie Sander năm 2016 và 2020. Khủng hoảng kinh tế nguy hiểm ở chỗ từ một đốm lửa nhỏ trong chớp mắt lây lan thành trận cháy rừng, lý do nơi tâm lý
Lời người dịch: Chủ nhật vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi Đài Loan gia nhập Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, điều mà Tổng thống Thái Anh Văn đã bác bỏ rõ ràng. Vào tuần trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần điều máy bay chiến đấu đến vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Hiện nay, Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng các giảng viên Mỹ đang bí mật huấn luyện cho quân đội Đài Loan.
Trước khi đội Việt Nam gặp đội Tàu China trong giải đấu chọn đội đại diện Châu Á dự World Cup Qatar 2022 ở bảng B ngày 7 tháng 10 năm 2021 thì báo chí quốc tế đưa ra nhiều nhận xét nhưng tổng quát là trình độ 2 đội coi như ngang ngửa nhau. Đội nào cũng có cơ hội thắng đội kia.Tuy vậy, cũng có vài ý kiến lo ngại rằng yếu tố chính trị sẽ xen vào chuyện thể thao- một trận đấu mang nhiều ý nghĩa danh dự của quốc gia.
Sau 2 năm vật lộn với dịch Covid-19, tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986). Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam thì: “Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2021 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,04%; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 5,02%; khu vực dịch vụ giảm 9,28%.“
Ngược lại, những biến cố dồn dập đủ loại trong COVID-19 mở ra cuộc đấu tranh chính trị mới: đòi quyền được sống còn, có thuốc trị cho tất cả, đi lại an toàn, đó là một cái gì thiết thực trong đời sống hằng ngày và không còn chờ đợi được chính quyền ban phát ân huệ; nó khiến cho người dân có ý thức là trong các vấn đề nội chính, cải tổ chế độ là cần ưu tiên giải quyết. Người dân không còn muốn thấy vết nhơ của Đồng Tâm hay tiếp tục qùy lạy van xin, thì không còn cách nào khác hơn là phải có ý thức phản tỉnh để so sánh về các giá trị tự do cơ bản này và hành động trong gạn lọc. Tình hình chung trong việc chống dịch là bi quan và triển vọng phục hồi còn đấy bất trắc. Nhưng đó là một khởi đầu cho các nỗ lực kế tiếp. Trong lâu dài, dân chủ hoá là xu thế mà Việt Nam không thể tránh khỏi. Cải cách định chế chính trị và đào tạo cho con người để thích nghi không là một ý thức riêng cho những người quan tâm chính sự mà là của toàn dân muốn bảo vệ sức khoẻ, công ăn việc làm
Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ. Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài". Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập
Sau đó, sau khi “phát khóc” và lau nước mắt/nước mũi xong, bác Hồ liền thỉnh ngay bác Lê về thờ nên mới có Suối Lê Nin (với Núi Các Mác) cùng hình ảnh – cũng như tượng đài – của cả hai ông trưng bầy khắp mọi nơi, để lập ra một tôn giáo mới, thay thế cho Phật/Chúa/Thánh Thần/Ông Bà/Tiên Tổ ... các thứ.
Sự nghiệp chính trị của đại đế Nã-Phá-Luân chẳng liên hệ gì nhiều đến Trung Quốc nên không biết tại sao ông nổi hứng tuyên bố một câu bất hủ mà giờ này có giá trị của một lời tiên tri “Hãy để Trung Hoa ngủ yên bởi vì khi tỉnh giấc nó sẽ làm rung chuyển thế giới.” Vào tháng 03/1978 có một sự kiện ít được biết đến nhưng bắt đầu lay thức gã khổng lồ Trung Quốc khi một hợp tác xã nông nghiệp ở Phúc Kiến xin phép được giữ lại phần sản xuất vượt chỉ tiêu để khuyến khích nông dân hăng hái làm việc. Đây là giai đoạn trước Đổi Mới nên viên thư ký đảng bộ của hợp tác xã bị phê bình kiểm điểm. Chỉ 8 tháng sau đó vào cuối năm 1978 Đặng Tiểu Bình tuyên bố cải tổ và mở cửa nền kinh tế. Đề nghị nói trên của hợp tác xã được mang ra thử nghiệm với kết quả sáng chói nên viên thư ký đảng được ban khen.
Sau 10 năm ra sức Xây dựng, chỉnh đốn hàng ngũ để bảo vệ đảng không tan, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn thừa nhận: ”Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách căn bản, thậm chí có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.