Hôm nay,  

Ukraina: Cách Mạng Màu Da Cam Tái Sinh

25/02/201400:00:00(Xem: 5691)
Ukraina là nước lớn ở vùng Đông Âu, rộng hơn 600 ngàn cây số vuông, với 45 triệu dân. Ukraina là nước lớn sau nước Nga trong Liên bang Xô viết trước đây.

Năm 2005, cuộc Cách mạng màu Da cam diễn ra qua cuộc nổi dậy không bạo lực của nhân dân, chống cuộc bầu tổng thống gian lận năm 2004, đưa đến một cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên năm 2005.

Tổng thống dân chủ Victor Ioutchtchenko hồi ấy đã cử Thủ tướng mới là bà Ioula Timochenko một nhà kinh doanh 45 tuổi có tinh thần cải cách và đổi mới, được Quốc hội mới thông qua. Bà nhận chức Thủ tướng Ukraina từ ngày 24 tháng 1 năm 2005, đến ngày 8 tháng 9 năm 2005 bà mất chức thủ tướng do sự phá hoại gây rối của cánh hữu trong và ngoài quốc hội. Sau đó bà trở thành người lãnh đạo của liên minh các lực lượng đối lập. Cuộc đấu tranh chịnh trị khá gay go, phức tạp, để đến hơn 2 năm sau, bà lại được cử làm Thủ tướng lần thứ hai, từ ngày 18 tháng 12 năm 2007 đến ngày 11 tháng 3 năm 2010, bà lại bị mất chức.

Cuộc Cách mạng Da cam ở Ukhaina đã trải qua những thăng trầm bi thảm. Đó là do nhiều nguyên nhân chính trị- kinh tế- địa lý. Di sản của thời kỳ Xô viết phụ thuộc vào nước Nga còn dai dẳng. Đảng CS Ukraina vốn là bộ phận của đảng CS Liên Xô cũ vẫn tồn tại tuy chỉ còn là một đảng nhỏ, hoạt động ngăn cản trào lưu dân chủ. Chính quyền Putin ở Nga vẫn không muốn Ukraina ngả hẳn sang phía phương Tây, ngăn chặn mong muốn của đông đảo nhân dân Ukraina gia nhập khối Liên Âu và đồng Euro. Chính quyền Nga tận dụng tình hình Ukraina còn mắc nợ nước Nga, còn phải nhập dầu và hơi đốt từ nước Nga, tâm lý của một bộ phận nhân dân các tỉnh giáp nước Nga nói tiếng Nga và muốn gắn bó với nước Nga, để làm cho tình hình không ổn định.

Phái hữu dựng lên vụ án kinh tế mang tính vu cáo bà Ioula Timochenko trong thời kỳ trước và trong khi làm thủ tướng để hòng ám hại bà. Ngành tư pháp còn rơi rớt kiẻu cách cũ thời Xô viết ra lệnh quản thúc bà từ ngày 14/12/2010. Họ chụp cho bà tội cố tình vi phạm pháp luật về quản lý kinh tế, thiếu trách nhiệm để làm mất mát tài sản quốc gia. Phiên xử của Tòa án thủ đô Kiev ngày 11 tháng 10 năm 2011 tuyên án 7 năm tù giam. Bà bị đối xử rất tàn bạo trong tù, bị đánh đập thâm tím nhiều nơi trên cơ thể, rồi bị đau lưng, bà không còn đủ sức đến dự phiên tòa phúc thẩm ngày 1 tháng 12 năm 2012. Bà nhiều lần tuyệt thực phản đối chế độ nhà giam tàn bạo như thời phát xít và xô viết. Tháng 5/2012 tổng thống CH LB Đức đã hủy bỏ chuyến thăm chính thức Ukraina vì vụ án chính trị mang hình thức kinh tế này.

Cũng vào dịp ấy ủy viên đối ngoại của Liên Âu là bà Catherine Ashton lên tiếng cảnh báo rằng sẽ hủy thỏa ước thương mại Liên Âu – Ukraina nếu đại sứ Liên Âu không được đến thăm bà I. Timochenko đang ốm nặng trong nhà tù và chính quyền Ukraina đã phải nhượng bộ. Sau đó bà được đưa vào bệnh viện ở Kharkiv để khám và chữa bệnh do một bác sỹ Đức do bà lựa chọn đảm nhiệm.

Theo tin của các hãng tin AP, AFP từ Kiev, ngày 21/2/2014 Quốc hội Ukraina đã bỏ phiếu quyết định trả tự do tức thời cho bà I.Timochenko. Ngày 22 bà đã ra khỏi nhà giam. Ngày 22/2 Quốc hội cũng đã cử một nhà hoạt động chính trị, được coi là cánh tay phải của bà I.Timochenko làm Chủ tịch quốc hội thay cho ông Vlodymyr Rybak, người thân tín của Tổng thống Victor Yanukovych. Có tin Tổng thống Victor Yanukovych - rất thân với tổng thống Nga Putin, - đã rời thủ đô Kiev đi Kharkiv. Ông tuyên bố không từ chức và tố cáo đây là ‘’một cuộc đảo chính bất hợp pháp’’. Lập tức chiều thứ bảy 22/2 quốc hội họp bỏ phiếu phế truất tổng thống V. Yanukovitch và ấn định cuộc bầu cử mới sẽ diễn ra ngày 25 tháng 5 tới. Trong khi nhân dân vẫn tập trung ở quanh quảng trường Độc Lập để thẽo dõi tình hình, một bộ phận nhân dân tràn vào dinh Tổng thống đã bỏ ngỏ. Có 2 sự kiện quan trọng nữa đồng thời diễn ra ngày 22/2, Bộ trưởng công an mới được cử là thuộc phe đối lập trước đây và người phát ngôn của quân đội Ukraina tuyên bố quân đội trung lập, không tham gia chính trị, không đàn áp nhân dân. Quân đội Ukraina là quân đội lớn có 70 vạn quân, và từng có vũ khí nguyên tử, hiện đã để lại vũ khí nguyên tử cho nước Nga và tham gia hiệp ước các nước không có vũ khí hạt nhân.

Tất cả sự chuyển biến có thể nói là hoành tráng, nhanh chóng trên đây là do cuộc xuống đường đông đảo của nhân dân thủ đô Kiev tại Quảng trường Độc Lập từ ngày thứ ba và thứ tư (19/2 và 20/2) đòi tổng thống Yanukovych và chính phủ từ chức, thả các tù nhân chính trị. Cảnh sát đã bắn vào người biểu tình,những người biểu tình đã dùng gậy đá chống lại, đốt xe, bắt giữ hàng chục nhân viên công an. Xung đột dữ dội đã gây nên 80 người chết.

Ngày 20/2 các ngoại trưởng Đức, Pháp và Ba Lan đã thay mặt khối Liên Âu đến Kiev dự họp cùng tổng thống và đại diện phe đối lập để đi đến thỏa thuận giải quyết cuộc xung đột là phía chính quyền rút lực lượng đàn áp, những người biểu tình giải tán, sẽ sửa đổi hiến pháp theo hướng dân chủ hóa và sẽ tổ chức bàu cử trong năm 2014. Ngày 22 và 23/2/2014 là 2 ngày lễ tang tưởng nhớ những người đã chết trong những ngày vừa qua. Hãng tin AP và AFP cho biết nhiều sỹ quan và nhân viên bộ công an Ukraina đã đứng về phía nhân dân, tán thành cuộc xuống đường của dân thủ đô và từ chối không đàn áp người biểu tình. Nhiều đoạn phim tả cảnh đoàn kết giữa nhân dân và lực lượng công an giữa quảng trường Độc Lập được truyền đi trên màn ảnh thời sự quốc tế.

Lực lượng đối lập ở Ukraina đã giành thắng lợi nổi bật trong thời gian rất ngắn, khi lòng dân đã quyết và khi cả khối Liên Âu hết lòng ủng hộ. Cuộc cách mạng màu da cam trải qua thăng trầm đã tái sinh qua một cuộc đấu tranh quyết liệt chống đàn áp, đòi quyền dân chủ và nhân quyền. Lực lượng đối lập đã lớn mạnh đang có thế thượng phong vì hợp lòng dân và có sự ủng hộ của cả khối Liên Âu cũng như của toàn thế giới dân chủ. Điều rất quan trọng là nước Nga đã cử phái viên Vladimir Loukine đến Kiev, tuy ông này không tham gia ký thỏa thuận chung nói trên nhưng tuyên bố điều ấy không có nghĩa là Nga phản đối. Tuy Nga không hài lòng, nhưng rất khó lòng can thiệp vì chính ông Putin cũng đang gặp khó khăn trước phong trào đối lập đang phát triển ở Nga.

Các nhà bình luận thời sự quốc tế ở Paris, Berlin, London … đều cho rằng các nước CS cũ ở Trung Âu như Ba Lan, Tiệp, Đông Đức thuộc CH LB Đức phát triển và ổn định đã có tác động lớn đối với tình hình Ukraina. Cả khối Liên Âu sẽ giúp Ukraina về vật chất khắc phục những tổn thất do những ngày rối loạn vừa qua gây nên.

Màn truyền hình không ngừng truyền đi cảnh giữa quảng trường thanh niên nam nữ ca hát mừng cuộc ‘’ Cách mạng của Nhân dân ‘’, chào mừng bà I. Timochenko được tự do, quyết giữ vững thành quả của cuộc Cách mạng màu Da cam đã có bước phát triển mạnh mẽ mới.

Bùi Tín, VOA’s Blog

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi nhận xét về chính trị tại Việt Nam, không những các quan sát viên quốc tế mà ngay cả nhân dân đều băn khoăn trước câu hỏi: dưới chế độ CSVN, cả quân đội lẫn công an đều là những công cụ bảo vệ cho đảng và chế độ, nhưng tại sao thế lực của công an và đại tướng công an Tô Lâm lại hoàn toàn lấn át quân đội như thế?
Có nhiều chỉ dấu Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã “lọt vào mắt xanh” Trung Quốc để giữ chức Tổng Bí thư đảng CSVN thay ông Nguyễn Phú Trọng nghỉ hưu. Những tín hiệu khích lệ đã vây quanh ông Huệ, 66 tuổi, sau khi ông hoàn tất chuyến thăm Trung Quốc từ 7 đến 12/04/2024.
“Hủ cộng”, tôi có thể hợm mình tuyên bố, với sự chứng thực của Google, là do tôi khai sinh trong khi mấy lời cảm thán tiếp nối là của Tố Hữu khi nhà thơ này, nhân chuyến thăm viếng Cuba, đã tiện lời mắng Mỹ: “Ô hay, bay vẫn ngu hoài vậy!” Gọi “khai sinh” cho hách chứ, kỳ thực, chỉ đơn thuần là học hỏi, kế thừa: sau “hủ nho”, “hủ tây” thì đến “hủ cộng”. “Hủ nho”, theo Việt Nam Tự Điển của Hội Khai Trí Tiến Đức, là “nhà nho gàn nát”, chỉ giới Nho học cố chấp, từng bị những thành phần duy tân, đặc biệt là nhóm Tự Lực Văn Đoàn, nhạo báng sâu cay vào thập niên 1930. Nếu “hủ nho” phổ biến cả thế kỷ nay rồi thì “hủ tây”, có lẽ, chỉ được mỗi mình cụ Hồ Tá Bang sử dụng trong vòng thân hữu, gia đình. Hồ Tá Bang là một trong những nhà Duy Tân nổi bật vào đầu thế kỷ 20, chủ trương cải cách theo Tây phương nhưng, có lẽ, do không ngửi được bọn mê tín Tây phương nên mới có giọng khinh thường: "Chúng nó trước hủ nho giờ lại hủ tây!" [1]
Mới đấy mà đã 20 năm kể từ khi đảng CSVN cho ra đời Nghị quyết 36 về “Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài” (26/03/2004-26/03/2024). Nhưng đâu là nguyên nhân chưa có “đoàn kết trong-ngoài” để hòa giải, hòa hợp dân tộc?
Cả Hiến Pháp 2013 và Luật Công An Nhân Dân năm 2018 đều quy định công an nhân dân là lực lượng bảo đảm an toàn cho nhân dân và chống tội phạm. Tại sao trên thực tế nhân dân Việt lại sợ hãi công an CSVN hơn sợ cọp?
Càng gần các Hội nghị Trung ương bàn về vấn đề Nhân sự khóa đảng XIV 2026-2031, nội bộ đảng CSVN đã lộ ra vấn đề đảng viên tiếp tay tuyên truyền chống đảng. Ngoài ra còn có hiện tượng đảng viên, kể cả cấp lãnh đạo chủ chốt đã làm ngơ, quay mặt với những chống phá Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh...
Hí viện Crocus City Hall, cách Kremlin 20 km, hôm 22 tháng O3/2024, đang có buổi trình diển nhạc rock, bị tấn công bằng súng và bom làm chết 143 người tham dự và nhiều người bị thương cho thấy hệ thống an ninh của Poutine bất lực. Trước khi khủng bố xảy ra, tình báo Mỹ đã thông báo nhưng Poutine không tin, trái lại, còn cho là Mỹ kiếm chuyện khiêu khích...
Khi Việt Nam nỗ lực thích ứng với môi trường quốc tế ngày càng cạnh tranh hơn, giới lãnh đạo đất nước đã tự hào về “chính sách ngoại cây giao tre” đa chiều của mình. Được Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), thúc đẩy từ giữa thập niên 2010, ý tưởng là bằng cách cân bằng mối quan hệ của Việt Nam với các cường quốc – không đứng về bên nào, tự chủ và thể hiện sự linh hoạt – nó có thể duy trì sự trung gian và lợi ích của mình, đồng thời tận dụng các cơ hội kinh tế do tình trạng cạnh tranh của các đại cường tạo ra
Cộng sản Việt Nam khoe có tự do tôn giáo ở Việt Nam, nhưng Hoa Kỳ và Thế giới nói “rất hạn chế”, tùy nơi và từng trường hợp. Tình trạng này đã giữ nguyên như thế trong những báo cáo trước đây của cả đôi bên. Nhưng tại sao Hoa Kỳ vẫn liệt Việt Nam vào danh sách phải “theo dõi đặc biệt”...
Đến giữa tháng 3 năm nay, hầu hết chúng ta đều thấy rõ, Donald Trump sẽ là ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa và Joe Biden là ứng cử viên tổng thống của Democrat. Ngoại trừ vấn đề đột ngột về sức khỏe hoặc tử vong, có lẽ sẽ không có thay đổi ngôi vị của hai ứng cử viên này. Hai lão ông suýt soát tuổi đời, cả hai bộ não đang đà thối hóa, cả hai khả năng quyết định đều đáng nghi ngờ. Hoa Kỳ nổi tiếng là đất nước của những người trẻ, đang phải chọn lựa một trong hai lão ông làm người lãnh đạo, chẳng phải là điều thiếu phù hợp hay sao? Trong lẽ bình thường để bù đắp sức nặng của tuổi tác, con đường đua tranh vào Tòa Bạch Ốc, cần phải có hai vị ứng cử viên phó tổng thống trẻ tuổi, được đa số ủng hộ, vì cơ hội khá lớn phải thay thế tổng thống trong nhiệm kỳ có thể xảy ra. Hơn nữa, sẽ là ứng cử viên tổng thống sau khi lão ông hết thời hạn bốn năm. Vị trí và vai trò của nhân vật phó này sẽ vô cùng quan trọng trong lần tranh cử 2024.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.