Hôm nay,  
Việt Báo Online

Câu Chuyện Thầy Lang: Chồng Sưng Nhiếp Tuyến, Vợ Ung Thư Cổ Tử Cung

20/12/201300:00:00(Xem: 6277)
Câu Chuyện Thầy Lang: Chồng Sưng Nhiếp Tuyến, Vợ Ung Thư Cổ Tử Cung
bs-nguyen-y-duc-nguyen-y-du-resized
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Kính gửi bác sĩ Nguyễn Ý Đức,

Vợ chồng chúng tôi có mấy câu hỏi như sau, muốn nhờ bác sĩ giải thích cho.

Tôi năm nay hơn 60 tuổi, sức khỏe cũng không đến nỗi tệ, ăn vẫn được, ngủ ok, chỉ bị hơi cao huyết áp, bác sĩ chưa cho thuốc uống và chỉ khuyên nên vận động và ăn uống kỹ càng, bớt mặn.

Năm ngoái khám bệnh, bác sĩ nói prostate hơi to, cho nên thử máu tìm chất men gì đó. Ổng có giải thích mà tôi không hiểu rõ. Xin bác sĩ giải thích hộ là thử men gì vậy. Có phải là men rượu không. Tôi rất ít uống rượu, vì uống vào là đỏ mặt, nói "linh tinh", vợ "mắng".

Còn nhà tôi, năm nay 57 tuổi, còn khỏe nhưng cứ sợ bị ung thư tử cung. Bác sĩ cho tôi biết là bà ấy cần phải làm gì để sớm tìm ra bệnh này.

Xin cảm ơn bác sĩ.

Nguyễn Khanh.

*

Chào ông Khanh,

Thắc mắc của ông bà về hai bệnh này cũng là thắc của nhiều người, vì cả hai bệnh đều thường thấy ở lớp tuổi như của ông bà.

Trước hết xin nói về chuyện riêng của ông là nhiếp tuyến hơi to.

Bình thường, nhiếp tuyến lớn bằng trái óc chó walnut. Thế rồi với thời gian, tuổi tăng thì nhiếp tuyên cũng nhỉnh dần lên. Và tới tuổi ngoài 60 thì một số đông nan giới đều có chứng gọi là phì đại nhiếp tuyến. Phì đại này thường thì lành tính, nhưng cũng có một số phì đại là ung thư của tuyến này.

Để xác định ung thư, y học thường thử máu để kiếm một chất gọi là PSA, làm sinh thiết tế bào tuyến và khám coi xem tuyến có lớn không.

PSA viết tắt của Prostate-Specific-Antigen là một loại enzyme do các tế bào của nhiếp tuyến sản xuất và có công dụng làm lỏng tinh dịch. Khi nhiếp tuyến bị ung thư, tế bào tuyến nhiều hơn thì PSA tăng. PSA cũng tăng khi nhiếp tuyến bị viêm hoặc phì đại lành tính.

PSA bình thường là từ 0 tới dưới 4.0ng/mL; tăng cao dần cho tới mức 6.5ng/mL vào tuổi 80.

Kết quả trên 4.0 ng/ml là không bình thường với người từ 50 tới 70 tuổi; người trẻ thì trên 2.5 ng/mL là không bình thường.

Từ thập niên 1990, PSA đã được dùng thường xuyên để xác định ung thư nhiếp tuyến. Nhưng gần đây, đã có nhiều ý kiến khác nhau về lợi hại của xét nghiệm này. Một số nhà chuyên môn y học cho rằng xét nghiệm không tốt lắm trong việc giúp bác sĩ cân nhắc xem những ai bị ung thư nhiếp tuyến có thể đe dọa tới tính mệnh và những ai bị ung thư nhưng phát triển rất chậm và không gây nguy hiểm gì. Thêm vào đó, sau khi có kết quả PSA, việc làm sinh thiết để xác định ung thư cũng như điều trị lại tạo ra nhiều rối loạn cho sức khỏe.

Ngày 3 tháng 5, 2013 mới đây, Hội Tiết Niệu Hoa Kỳ đã đưa ra một hướng dẫn mới như sau:

- Đàn ông dưới 40 tuổi không nên thử PSA.

- Đàn ông từ 40-54 cũng không cần làm PSA, ngoại trừ khi họ có thân nhân bị bệnh này hoặc thuộc nhóm có nhiều nguy cơ bị ung thư như người Mỹ gốc Phi châu.

- Đàn ông từ 55 tới 69 tuổi thuộc nhóm có nhiều lợi điểm khi làm PSA, nhưng họ nên cân nhắc lợi hại với bác sĩ của mình. Một khi đã chọn làm PSA thì không nên thử hàng năm mà nên làm mỗi 2 năm.

- Đàn ông trên 70 tuổi hoặc khi tuổi thọ còn dưới 10 năm thì cũng chẳng nên làm PSA.

Đó là hướng dẫn mới. Hướng dẫn cũng chỉ có tính cách gợi ý chứ không phải là điều bắt buộc bệnh nhân phải thực hiện thử nghiệm này. Tùy theo tình trạng bệnh của mình cũng như tùy theo quan niệm của mình với bệnh rồi tự đưa ra quyết định, với sự góp ý của bác sĩ đang điều trị. Chúng tôi biết có nhiều người quen bị sưng nhiếp tuyến, nhưng tiểu tiện vẫn OK, và họ cứ tỉnh bơ, chẳng mổ và cũng chẳng dùng thuốc.

Ông ở tuổi ngoài 60 thì cũng là tuổi nằm trong hướng dẫn, cũng cần thử PSA. Không biết bác si của ông nói kết quả cao thấp ra sao. Nếu có, ông cho tôi biết với nhé.

Còn khám tình trạng lớn nhỏ của nhiếp tuyến thì bác sĩ "thọc" ngón tay mang bao cao su vào hậu môn, ngoáy sờ coi xem bề mặt của tuyến nhẵn nhụi hoặc gồ ghề, lớn nhỏ ra sao, mềm hay cứng…

Nếu phì đại, gồ ghề thì thảo luận với bệnh nhân, xét tình trạng sức khỏe, tiểu tiện và cùng nhau cân nhắc coi có cần làm PSA.

Coi vậy thì men PSA không có "dây mơ rễ mái" gì với rượu, cho nên ông có thể thuyết phục phu nhân, để ông mỗi ngày nhâm nhi ly rượu thuốc bổ dương nhất dạ lục giao, biết đâu nhờ đó mà dân số nhà ta lại thêm út quý tử…

Ung thư bà

Còn chuyện ung thư cổ tử cung mà bà nhà thắc mắc thì cũng hợp lý, vì theo thống kê, phụ nữ đồng hương ta định cư trên nước Mỹ bị bệnh ung thư này cũng khá cao.

Vào tuổi từ 35 tới 54, quý bà cô người mình có tỷ lệ ung thư cổ tử cung cao gấp đôi dân gốc Châu Mỹ La Tinh và gấp năm lần sắc dân Trung Hoa. Tới tuổi từ 55 tới 69, phụ nữ mình cũng chiếm hàng đầu, gấp ba nhóm người đứng hàng thứ nhì là Đại Hàn. Ung thư này thường xuất hiện ở tuổi ngũ tuần, nhưng cũng thấy ở lớp tuổi 20 hoặc người ngoài 60. Đây là kết quả quan sát do National Cancer Institute công bố năm 1996.

Tại Việt nam, ung thư cổ tử cung đứng hàng thứ hai sau ung thư vú tại Hà Nội và đứng đầu tại Sài Gòn. Hàng năm, có khoảng 6000 phụ nữ mệnh một vì ung thư này.

Để sớm tìm ra ung thư cổ tử cung thì y giới có mấy phương pháp: làm Pap và khám cổ tử cung. Pap viết tắt của chữ Papanicolaou test, lất tên của vị bác sĩ nổi danh Hi Lạp Georgios Papanikolaou, người sáng chế ra xét nghiệm tìm ung thư cổ tử cung này.

Pap rất dễ thực hiện: một mỏ vịt được đưa vào để mở rộng âm hộ; dùng một que nhỏ và bàn chải nhỏ quệt vào cổ tử cung để lấy một ít mẫu tế bào, trải ra trên miếng kính nhỏ, mang vào phòng thí nghiệm nhuộm mầu rồi tìm tế bào ung thư qua kính hiển vi. Cùng lúc này, bác sĩ có thể quan sát cổ tử cung và dùng ngón tay coi xem cổ tử cung có gì bất thường như loét lở, chảy máu...

Pap smears được làm vào khoảng thời gian từ 10 tới 20 ngày sau ngày đầu của chu kỳ kinh nguyệt trước, tại phòng mạch bác sĩ gia đình, phụ khoa hoặc tại các trung tâm kế hoạch sinh đẻ cùng lúc với việc khám cơ quan sinh dục.

Lưu ý: không rửa cửa mình, không giao hợp và không dùng thuốc nhét âm hộ 48 giờ trước thử nghiệm để tránh sai lạc kết quả. Nên tránh làm Pap khi đang có kinh.

Tháng 3 năm 2012, Hội Ung thư Hoa Kỳ và một số tổ chức chuyên môn y khoa khác đã đưa ra hướng dẫn như sau về làm Pap:

Phụ nữ bắt đầu làm Pap khi tới tuổi 21.

Từ tuổi 21 tới 29: Pap mỗi 3 năm.

Từ tuổi 30- tới 65 làm Pap mỗi 5 năm.

Kỹ càng hơn, Tổ chức USPSTF United States Preventive Services Task Force nhấn mạnh:

- Làm Pap cho phụ nữ từ 21 tới 65 tuổi mỗi 3 năm hoặc cho phụ nữ từ 30 tới 65 tuổi muốn kéo dài thời gian xét nghiệm mỗi 5 năm khi kết hợp Pap với HPV.

- Không làm Pap với phụ nữ dưới 21 tuổi.

- Không làm Pap với phụ nữ trên 65 tuổi nếu họ đã làm Pap trong quá khứ và không có rủi ro bị ung thư cổ tử cung.

- Không làm Pap đối với phụ nữ đã giải phẫu cắt bỏ toàn bộ tử cung.

Cơ quan CDC cũng nhắc nhở:

Phụ nữ có quan hệ tình dục khi còn trẻ hơn 21 tuổi cần được tư vấn về các bệnh lây lan do hoạt động tình dục và được hướng dẫn về an toàn tình dục cũng như dùng các phương pháp ngừa thai.

Từ khi áp dụng phương pháp này, số phụ nữ tử vong vì bệnh giảm tới 70%. Sự chính xác của phương pháp lên tới tỷ lệ 95% vì Pap có thể tìm ra bệnh rất sớm, ở giai đoạn mà mắt thường không nhìn thấy. Nhờ đó việc điều trị có hiệu quả hơn, đôi khi chữa khỏi hẳn được.

Kết quả âm tính là niềm vui vì ta không mắc bệnh.

Kết quả dương không hoàn toàn có nghĩa là ung thư đã xâm nhập cổ tử cung, vì có thể có kết quả nhầm và cần được thử nghiệm thêm để xác định bệnh.

Nếu kết quả Pap không bình thường, bác sĩ có thể thực hiện phương pháp gọi là colposcopy nội soi cổ tử cung với một dụng cụ khuếch đại đặc biệt để quan sát các mô bào ở cổ tử cung, âm đạo (vagina) và âm hộ (vulva, mép âm đạo). Nếu thấy có bất thường thì cắt một chút tế bào gửi phòng thí nghiện phân tích coi coi xem có tế bào bệnh hay không.

Nếu bà nhà đi bác sĩ để thực hiện việc khám này thì có thể sớm tìm ra bệnh và từ đó điều trị có nhiều kết quả tốt hơn.

Chúc ông bà mọi sự bình an.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức.

www.bsnguyenyduc.com

http://www.youtube.com/user/Drnguyenyduc/videos/

16/09/2019(Xem: 432)
Những nhà khoa học vừa đạt được một bước đột phá trong một nghiên cứu mới, khi đảo ngược được đồng hồ sinh học của những người tham gia thử nghiệm với mức trung bình 2.5 năm.
16/09/2019(Xem: 810)
Chúng ta đều biết một số điều chung về những thói quen có hại cho sức khỏe, thí dụ như thuốc lá, rượu chè, ăn nhiều thịt mỡ ...
16/09/2019(Xem: 742)
Một nghiên cứu mới tin rằng việc thường xuyên tập thể dục có thể giúp ích cho cấu trúc não, tăng trí nhớ, tăng khả năng suy nghĩ chính xác và nhanh chóng.
16/09/2019(Xem: 192)
Một nghiên cứu mới nhận thấy các em tuổi teen dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội dễ có khả năng bị mắc các chứng cách ly xã hội, lo lắng, trầm cảm.
11/09/2019(Xem: 1219)
Ở Đức bạn có thể làm dịu cơn khát của bạn ở hầu hết mọi nơi bằng nước máy. Phẩm chất thậm chí còn tốt hơn nhiều nước khoáng đóng chai (Mineralwasser/ Mineral water), nhưng ở nhiều nước có vẻ khác nhau.
09/09/2019(Xem: 727)
Hôn nhân đã được nói là để làm giảm trầm cảm, giảm căng thẳng, và ngay cả giúp người ta sống lâu hơn.
09/09/2019(Xem: 664)
Theo CNN, lần đầu tiên các khoa học gia xác định được sự khác biệt về gen có liên quan đến những người thuận tay trái, vốn chiếm khoảng 10% dân số nhân loại.
09/09/2019(Xem: 1287)
Chúng ta thường có khuynh hướng nghĩ rằng những cơn đau tim xảy ra như trên phim ảnh: những cơn đau ngực dữ dội, và thường xảy ra với những ông già.
09/09/2019(Xem: 825)
Khoảng phân nửa dân Mỹ bắt đầu từng bước giảm hoặc ngừng ăn chất béo bão hòa, thường có trong những thức ăn như thịt đỏ có mỡ hay chất kem.
09/09/2019(Xem: 751)
Thuốc kê toa là một ngành công nghiệp khổng lồ ở Mỹ. Ước tính đến năm 2021, chi tiêu cho thuốc kê toa của người Mỹ sẽ là $610 tỉ.
09/09/2019(Xem: 419)
Dân Mỹ thường vẫn cho rằng câu nói “cười là liều thuốc tốt nhất” là của nhà văn hài Mỹ Bennet Cerf. Tuy nhiên, các chuyên gia lại cho rằng câu này thực sự có nguồn gốc từ Kinh Thánh.
09/09/2019(Xem: 231)
John Hopkins Medicine vừa mở ra một trung tâm nghiên cứu trị giá $17 triệu để nghiên cứu về hiệu quả của những loại thuốc gây ảo giác (psychedelic)
02/09/2019(Xem: 1533)
Cơ thể con người là một cỗ máy hấp dẫn và phức tạp tiếp tục gây bối rối đối với các chuyên gia y học.
02/09/2019(Xem: 1190)
Chế độ ăn kiêng ít calorie thực sự có tác dụng, nhưng khá khó thực hiện. Có một cách có vẻ dễ làm hơn cho những người muốn giảm cân nhưng vẫn thích ăn ngon, đó là “nhịn ăn cách ngày”.
02/09/2019(Xem: 1313)
Bạn có thể đang làm những điều có hại cho sức khỏe mà không hề hay biết. Một vài thói quen như hút thuốc lá, ăn nhiều thức ăn không lành mạnh thì rõ ràng là không tốt.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2019, các nhà khoa học tại Viện MIT đã phát minh ra một vật liệu đen hơn cả Vantablack – loại vật liệu phủ của chiếc BMW X6 siêu đen. Vật liệu mới được làm bằng sợi nano carbon với cấu trúc xếp dọc (CNT) phủ trên các lá nhôm khắc chlorine (clo). Kết quả là nó có thể hấp thụ đến 99.995% ánh sáng chiếu vào.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một số nguồn tin cho biết, một cựu giám đốc nhà mạng Orange, Yves Maitre đã được chọn làm CEO mới của HTC.
Khoảng giữa tháng 09/2019, trong một thí nghiệm lâm sàng nhỏ ở đại học California, các nhà khoa học cho biết có thể họ đã tìm ra được liều thuốc giúp làm giảm được tốc độ của gen biểu sinh trong cơ thể, đây là loại gen được biết đến như chiếc đồng hồ đo độ tuổi của con người. Nói đơn giản là có vẻ họ đã làm ra được liều thuốc “cải lão hoàn đồng”.
Khoảng giữa tháng 09/2019, theo thông tin từ SCMP, cuộc sống của một người phụ nữ trẻ ở miền Đông Trung Quốc đã hoàn toàn bị đảo lộn sau ca phẫu thuật thẩm mỹ nâng mũi.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một số nguồn tin cho biết, Facebook vẫn đang nghiên cứu và phát triển một thiết bị kính thông minh trong thời gian qua. Theo các báo cáo, chiếc kính thông minh được tạo ra nhằm thay thế hoàn toàn những chiếc smartphone hiện nay.
Đây là một trong những cơn bão lớn nhất và tồn tại lâu nhất từng được ghi nhận trong Hệ Mặt Trời của chúng ta.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Google gửi thư mời cho một sự kiện ra mắt thiết bị phần cứng mới, sẽ diễn ra vào ngày 15/10/2019 tại thành phố New York. Tại sự kiện, Google sẽ ra mắt bộ đôi smartphone Pixel 4 và Pixel 4 XL, bên cạnh đó là chiếc laptop Pixelbook 2 và loa thông minh Google Home mới.
Khoảng giữa tháng 09/2019, một số nguồn tin cho biết, gói bảo hành mở rộng AppleCare+ sẽ được bổ sung thêm hình thức thanh toán mới, cho phép khách hàng có thể lựa chọn trả tiền theo từng tháng khi ghi danh bảo hành thiết bị. Theo trang 9to5mac, gói AppleCare + bảo hành mới hiện chỉ được cung cấp cho iPhone, iPad và Apple Watch.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Spotify có vẻ hoàn toàn không muốn người dùng lợi dụng gói cước family để chia sẻ tài khoản cho 5 người khác, mà mỗi người chỉ cần trả 2.5 USD/tháng, thay vì cả gia đình dùng chung như ý muốn của họ.
Khoảng giữa tháng 09/2019, các nhà nghiên cứu bảo mật của AdaptiveMobile Security đã phát hiện ra một lỗ hổng cho phép xâm nhập và theo dõi điện thoại thông qua SIM card của người dùng.
Công nghệ xe tự lái hiện vẫn còn là một cái gì đó hơi e dè đối với người dùng, song kết quả một nghiên cứu mới cho thấy những hệ thống an toàn tiên tiến (một phần của công nghệ tự lái) đã giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra va chạm khi phương tiện tham gia giao thông trên đường.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Ủy Ban Tư Pháp của nghị viện Mỹ đang điều tra việc liệu Apple có đang sử dụng những chính sách mang tính độc quyền để gây ảnh hưởng tới những nhà phát triển ứng dụng trên App Store, cũng như gây khó khăn cho các tiệm sửa chữa iPhone và thiết bị không được Apple ủy quyền (nói cách khác là các đơn vị sửa chữa tự do) hay không.
Sự sống có thể tồn tại ở đâu đó ngoài Trái Đất?
Khoảng giữa tháng 09/2019, các sản phẩm iPhone 11 mới được Apple giới thiệu giống những chiếc camera hơn là điện thoại. Tất nhiên, chúng vẫn có thể gửi tin nhắn, tải ứng dụng hoặc gọi video call, nhưng với các nỗ lực tiếp thị của mình, Apple đang biến các smartphone mới thành những chiếc camera mạnh mẽ.
Tháng 08/2019, một số nguồn tin gửi cho Bloomberg cho biết Apple đang có kế hoạch đầu tư tăng sản lượng sản phẩm mà các đối tác của hãng lắp ráp tại Ấn Độ. Đến khoảng giữa tháng 09/2019, thông tin đã trở thành hiện thực. Apple sẽ đầu tư 1 tỷ USD cho Foxconn cùng một số đối tác trong chuỗi cung ứng để mở rộng việc sản xuất thiết bị của họ tại quốc gia Nam Á.