Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đối Đầu Ấn-Trung Quanh Thân Thế Đức Phật

30/11/201300:00:00(Xem: 3651)
Đỉnh Sóng
(Chuyển ngữ từ: La Chine et lInde saffrontent autour de la figure du Bouddha *** Le Monde Jeudi 19/9/2013)

Đây là một trận chiến tranh dành ảnh hưởng xuyên Hy Mã Lạp Sơn. Chung quanh thân thế Đức Phật, điểm hội tụ của toàn thể những cộng đồng Á Châu - và xa hơn thế - Trung Quốc (TQ) và (Ấn Độ) đối đầu với nhau.

Cuộc đối đầu không ầm ĩ lắm, nó xảy ra kín đáo và đôi khi lén lút, nhưng cũng không kém phần quyết liệt, như một sân chơi mới của một "trò chơi lớn" giữa hai tay khổng lồ Á Châu đã từng có những mặt trận đối đầu khác (tranh chấp biên giới, ganh đua quyết liệt, tranh dành trên Ấn Độ Dương...) Theo ngôn từ thời thượng, cuộc tranh đua âm thầm đó diễn ra trên bình diện quyền lực mềm, thứ quyền lực mà những cường quốc ngày nay cố áp đặt một cách tế nhị lên tinh thần con người, song song với sự phô trương quyền lực cổ điển. Và trên phương diện quyền lực mềm, Phật Giáo, với sức tỏa rạng toàn cầu, cung ứng một tiềm năng mà không một nhà nước nào có thể làm ngơ nếu muốn đóng vai trò lãnh đạo tại Á Châu.

Trong tầng trệt của một khách sạn năm sao ở New Delhi với những bộ sa-lông bọc dạ, hội nghị đầu tiên của Liên Đoàn Phật Giáo Thế Giới (IBC) từ ngày 9 đến ngày 12 tháng Chín vừa chứng kiến giai đoạn chín mùi của cuộc đối đầu đó. Chính thức mà nói, hội nghị đó có tham vọng đóng vai trò "Liên Hiệp Quốc Phật Giáo," một giao điểm kết hợp những trường phái khác nhau - Đại Thừa, Tiểu Thừa, Kim Cương Thừa - của một di sản tinh thần của 400 triệu tín đồ khắp thế giới. Những đại biểu hiện diện tại New Delhi đến từ 40 quốc gia, cho thấy tiếng vang của biến cố nầy. Hãy còn quá sớm để phán đoán về tương lai của IBC. Trước mắt, một điều chắc chắn là: sáng kiến nầy rõ ràng là do khuyến khích của Ấn Độ - người đứng ra tổ chức, Lạt Ma Lobzang, là một cận thần của triều đại Nehru-Gandhi. Sánh kiến đó có những lý do không hoàn toàn tôn giáo. Vai trò của địa chính trị thấy rõ ở đây.

Sự ra đời của IBC là đáp ứng của Ấn Độ trước những hoạt động của một tổ chức khác, World Buddhist Forum (WBF) - Diễn Đàn Phật Giáo Thế Giới, được khai sinh dưới sự bảo trợ của TQ, và là hội nghị đầu tiên được tổ chức vào năm 2006 ở Hàng Châu (phía nam Thượng Hải). WBF là một trong những công cụ để Bắc Kinh tìm cách ve vãn những cộng đồng Phật Giáo như một người cha đỡ đầu tốt bụng. Điều đó được ghi nhận trong một chính sách ngoại giao Phật Giáo tích cực khởi đầu hơn mười năm trước với những cuộc triển lãm lưu động khắp Á Châu về cái "răng" và "ngón tay" của Đức Phật, những di tích được nói là của Đức Phật và TQ hiện sở hữu. Vào năm 2012 ở Hương Cảng, trong thời gian hội nghị kỳ ba của WBF, một mẫu xương sọ được nói là của Đức Phật - được khám phá hai năm trước đó ở Nam Kinh - đã được đem ra triển lãm lần đầu tiên.

Thách thức địa chính trị ở Hy Mã Lạp Sơn

Thoạt nhìn, cử tọa của WBF do Bắc Kinh đỡ đầu không khác mấy so với cử tọa của IBC do New Delhi đỡ đầu. Tổ chức đầu khó lòng vượt qua những biên giới của thế giới TQ (TQ, Hương Cảng, Đài Loan, những sắc tộc gốc Hán ở Đông Nam Á) trong khi tổ chức thứ nhì lại bao gồm những chân trời rộng lớn hơn. Sự khác biệt đó về tác động được giải thích một phần là do vấn đề Tây Tạng. Trong thời gian những cuộc hội nghị diễn ra, WBF phô trương Gyancain Norbu, Ban-Thiền Lạt-Ma thứ XI [ngôi vị thứ nhì trong Phật Giáo Tây Tạng] được Bắc Kinh chọn và tính chính đáng bị thách thức bởi những đồ đệ của Đức Đạt-Lai Lạt-Ma thứ XIV, vị lãnh đạo tối cao của Phạt Giáo Tây Tạng đang lưu vong ở Dharamsala, Ấn Độ. Một trong những mục tiêu của WBF hiển nhiên là tạo điều kiện cho ban-thiền lạt-ma thứ XI thân Bắc Kinh nói trên trình bày với thế giới ý muốn sát nhập Tây Tạng vào TQ, một chủ trương có vẻ phù hợp với lòng yêu nước. Bắc Kinh hy vọng một cơ hội như thế sẽ khiến thế giới công nhận uy quyền của nhân vật nầy, một uy quyền hiện còn què quặt. Ngược lại, những đồ đệ trung thành với Đức Đạt Lai Lạt Ma lại hoạt động trong Hội Nghị IBC được tổ chức ở New Delhi. Thực tế, IBC đầu tư trên ánh hào quang của "Biển Khôn" chiếu trên đại bộ phận của gia đình Phật Giáo, và trên cái thiện bên trên cái áo Tây Tạng của nó.

Trong cuộc tranh đua đó, mỗi nước đều phô trương cái nhản hiệu quý phái của mình. TQ không ngừng nhắc lại rằng họ là quốc gia có nhiều người theo đạo Phật nhất trên thế giới. Về phần mình, vì Phật Giáo đã bị mu lờ qua nhiều thế kỷ do Ân Giáo chiếm đa số, Ấn Độ thắng thế nhờ đã khai sinh ra Đức Phật. Người ta thường nói với Asoka Mission, người tổ chức IBC ở New Delhi, "Ấn Độ là nguồn gốc của Phật Giáo." Đề tài nầy đã gây ra tranh cãi, vì Lâm-Tỳ-Ni, nơi Đức Phật ra đời vào thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên, ngày nay thuộc nước láng giềng Népal; và người dân Népal công phẫn trước tuyên bố đó của Ấn Độ. Tuy nhiên, những thánh địa trong cuộc hành trình tinh thần của Đức Phật và những đồ đệ của Ngài - như Bodh Gaya, Sarnath, Nalanda … - đều dứt khoát ở Ấn Độ, và New Delhi bắt đầu thực hiện những phương tiện để xúc tiến một dịch vụ du lịch hành hương.

Từ nay về sau, chính trên bình diện đó đang diễn ra trận đấu lớn Ấn-Trung chung quanh quyền lực mền Phật Giáo. Thất lợi cho Ấn Độ, TQ vừa tràn vào san sau của những địa bàn của họ. Năm 2011, Asia Pacific Exchange and Cooperation Foundation (APECF), một công ty quốc doanh của TQ có trụ sở ở Hương Cảng, đã đề nghị với Népal đầu tư $3 tỉ (2.25 tỉ Euro) - tức bằng 85% ngân sách tài khóa của xứ nầy - để "phát triển" vùng Lâm-Tỳ-Ni, nổi tiếng là nơi ra đời của Đức Phật. Sáng kiến nầy bất ngờ gây náo động trong vùng Hy Mã Lạp Sơn. APECF đã chọn làm đại diện chính ở Népal một nhân vật nóng nảy nhưng có ảnh hưởng, Pushpa Kamal Dahal, biệt danh "Prachanda", chỉ huy của cuộc nổi loạn thân Mao từng thống nhất các định chế sau hòa ước 2006. Chính Prachanda từng làm thủ tướng Népal từ năm 2008-2009.

Bão hòa của các dự án

Lich sử của dự án phục hồi Lâm-Tỳ-Ni là một vấn đề đã cũ nhưng mới đây nó lại được hâm nóng trở lại. Nguồn gốc có từ năm 1970, khi, dưới sự bảo trợ của Liên hiệp Quốc, Kenzo Tange, một kiến trúc sư người Nhật, đã đề nghị một kế hoạch. Nhưng đà tiến đã bị sa lầy trong đám quan liêu Népal và trong tình thế bất ổn nội xứ của quốc gia nhỏ bé nầy của Hy Mã Lạp Sơn nằm kẹt giữa TQ và Ấn Độ. Vào tháng 3/2010, người ta bắt đầu quan tâm trở lại với sự cải tiến của một kế hoạch mới do một nhóm người Mã Lai gốc Trung Hoa, những môn đồ của Phật Giáo Tây Tạng. Chủ trương là biến Lâm-Tỳ-Ni thành một điểm du lịch quần chúng dành cho những người hành hương, theo hình ảnh của La Mecque đối với những tín đồ Hồi Giáo.

Đương nhiên, kế hoạch đó đã bị "đánh cướp" bởi công ty thân Bắc Kinh, APECF, với viên giám đốc thực sự, tay Xiao Wunan bí ẩn, vốn có nhiều quan hệ cấp cao trong bộ máy của Đảng Cộng Sản TQ. Tay nầy rất năng nỗ trong hệ thống những sắc tộc gốc Hán ở Đông Nam Á. Sự cấu kết của y với tên Népal thân Mao, Prachanda, sẽ đặt để APECF như là lực lượng đi lên trong sự sục sôi đang phục sinh liên quan đến Lam-Tỳ-Ni. Vào mùa Xuân 2011, hai nhân vật nầy hoạch định kế hoạch của họ, y hệ như kế hoạch của những người Mã Lai nhưng xử dụng một lực lượng xung kích chính trị hùng mạnh hơn nhiều. Một vài tháng sau, một nhân vật thứ ba xuất hiện: Kwaak Young Hoon, một kiến trúc sư Nam Hàn, từ lâu rất quan tâm đến Lâm-Tỳ-Ni. Ông ta được hậu thuẫn của Cơ Quan Korea International Cooperation Agency (KOICA), một cơ quan hợp tác của chính phủ Nam Hàn.

Từ đó có sự bão hòa của các dự án dành cho chiếc nôi Đức Phật. Đối trước sự lúng túng, những cuộc tiếp xúc đã bắt đầu nối kết trong năm 2012 giữa người nầy người nọ nhằm điều hợp những sáng kiến dựa theo những biểu mẫu khác nhau và cũng nhằm cám dỗ Liên Hiệp Quốc, vì vùng Lâm-Tỳ-Ni được UNESCO thừa nhận là di tích thế giới của nhân loại. Cùng lúc đó, những ngờ vực chiếm đoạt đầu óc mọi người. Ai phục vụ cho ai? Ai tìm cách khuynh đảo ai? Một giai thoại được Kwaak Young Hoon kể lại với tờ báo Le Monde cho thấy mức độ ngờ vực bao trùm. Kể từ khi xuất hiện trong công trình, kiến trúc sư Nam Hàn đã nhận được một thông điệp từ bộ văn hóa Népal - trong đó những người theo chủ nghĩa Mao Trạch Đông nắm chắc ảnh hưởng - thông điệp nầy đòi hỏi phải cung cấp những "bảo đảm" rằng ông ta không phải là người chống TQ. Do đó, Kwaak đã phải thanh minh là ông không chống TQ.

"Đức Phật là một người Ấn Độ"

Chính lúc đó, Ấn Độ bắt đầu cảm thấy ý đồ chính trị của công ty APECF thân TQ. "Ấn Độ không thể đứng ngoài công trình phát triển Lâm-Tỳ-Ni." Đó là lời phát biểu của Karan Singh, Chủ tịch Hội Đồng Indian Council for Cultural Relations (ICCR) - một trong những công cụ của quyền lực mềm Ấn Độ - và là giám đốc sở ngoại vụ của Đảng Đại Nghị, cơ quan thiết lập quyền chính ở New Delhi. Theo lời của Singh, lý do chính thức của điều này là: "Đức Phật là một người Ấn Độ." Vấn đề cũng là - và có lẽ trên hết - chiến lược.

Trong mắt người Ấn Độ, tham vọng nầy của TQ trên lãnh địa Phật Giáo đầy ấn tượng như Lâm-Tỳ-Ni, lại nằm cách biên giới của họ có vài cây số, tạo ra một thách thức lớn lao về địa chính trị. Nỗi lo sợ cũng rõ ràng bùng lên ở New Delhi. Người Ấn Độ sợ rằng, nếu dự án của APECF thành hình thì Bắc Kinh sẽ chiếm được ảnh hưởng đối với những cộng đồng du mục của Hy Mã Lạp Sơn, với những hậu quả có thể có trên việc kiểm soát sắc tộc Tây Tạng sau khi Đức Đạt Lai Lạt Ma qua đời. "Xuyên qua Lâm-Tỳ-Ni, TQ có thể cấy một đạo quân thứ năm ngay cửa khẩu của Ấn Độ." Đó là nỗi lo sợ của Jayadeva Ranade, một công chức cao cấp hồi hưu Ấn Độ được lưu dụng trong phân tích chiến lược.

Dự án APECF đã phần nào hết hơi - nhưng không chắc bị chôn vùi - vì lý do mối ác cảm mà nó đã gây nên trên vùng đất. Những tín đồ Phật Giáo Népal, phẫn uất vì không được hỏi ý kiến, nên đã huy động binh lính của họ để phản đối sự "chiếm đoạt đất đai" đang đe dọa cộng đồng người bản xứ (người Tharus) đang sống chung quanh Lâm-Tỳ-Ni trên bình nguyên Terạ. Phong trào nầy là thuần túy địa phương nhưng Ấn độ không khỏi bất bình khi nhìn nó. Một chiến binh Népal theo Phật Giáo được tiếp xúc ở New Delhi cho biết, "Người Ấn Độ đã cho chúng tôi một hỗ trợ tinh thần." Đây là phát biểu của Shakun Sherchand, một cấp lãnh đạo của những tín đồ Phật Giáo Népal: "Lâm-Tỳ-Ni đã trở thành trung tâm của trò chơi lớn giữa Ấn Độ và Trung Quốc." Một trung tâm đầy sôi sục trong đó đang gặp nhau những tu sỹ, những người làm áp phe, những chính trị gia, binh lính bản địa, và bọn chỉ điểm đủ loại.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng.
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc