Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Việt Nam Học Gì Từ Trung Quốc?

03/11/201300:00:00(Xem: 5878)
Việc thành lập Viện Khổng Tử tại Hà Nội làm dấy lên một làn sóng tranh luận về quyền lực mềm của Trung Quốc. Nhiều khía cạnh tiêu cực đã được phân tích nên sẽ không nhắc nữa trong bài này, trái lại người viết muốn đưa ra vài khía cạnh mà thiết nghĩ cả nhà cầm quyền lẩn dân chúng Việt Nam cần suy nghĩ để học hỏi từ Hoa Lục - tuy không phải nơi nền văn hoá truyền thống nhưng lại liên hệ đến nhiều vấn đề trong vòng 30 trở lại đây.

* * *

Sau biến cố Thiên An Môn đảng Cộng Sản Trung Quốc đã ký kết một khế ước không thành văn với dân chúng: đảng duy trì độc quyền lãnh đạo nhưng bù lại có trách nhiệm canh tân hoá đất nước và cải thiện đời sống của dân chúng thì mới tạo tính chính đáng cho chế độ. Qua quá trình phát triển nhiều tệ đoan nảy sinh như nạn tham nhũng bè phái và ô nhiễm môi trường, nhưng đồng thời không nên phủ nhận các thành quả đáng kinh ngạc với mức độ tăng trưởng 10% trong vòng 20 năm; hơn 300 triệu người dân vùng duyên hải vượt khỏi mức nghèo khó để đạt đến mức sống trung lưu; nền kinh tế triển vọng tiến lên hàng đầu thế giới trong vài thập niên tới nếu không có những xáo trộn nội bộ.

Trái lại Việt Nam sau chỉ vài bước phấn khởi ban đầu trong giai đoạn đổi mới hiện đang khựng lại và có nguy cơ rơi vào bẩy sập của mức thu nhập trung bình khi nền kinh tế nằm lì ở mức 5%. Việt Nam và Trung Quốc cùng mở cánh cửa thị trường vào cuối thập niên 1980, tạm cho là cùng phạm các sai lầm như nhau, nhưng nếu khéo lèo lái thì lẻ ra Việt Nam phải đứng hàng thứ nhì ở Đông Nam Á chỉ sau Singapore giống như Hoa Lục tiến hàng nhì thế giới chỉ kém Hoa Kỳ. Nhưng Việt Nam lại thụt hậu phía sau thuộc các quốc gia chậm tiến như hiện tại. Như vậy dù cả hai đảng Cộng Sản đều thiếu tính chính đảng nhưng lãnh đạo Hà Nội còn kém hơn Bắc Kinh rất nhiều.

Nhà cầm quyền Trung Quốc rất sợ giá cả tăng cao sẽ là giọt nước tràn ly khiến dân chúng nổi loạn nên bằng mọi giá kềm giữ lạm phát dưới 3%. Trong khi đó Việt Nam lạm phát gần 20% đến nay rơi xuống dưới 6%, như vậy cũng thêm yếu tố so sánh khả năng và mối ưu tư giữa hai tầng lớp lãnh đạo.

Cả hai nước đều có chiến dịch bài trừ tham nhũng nhưng tại Trung Quốc còn thấy nhân vật hạng nhì hạng ba vào tù - dân chúng tuy biết rỏ đây chỉ là bề ngoài của một cuộc tranh giành quyền lực nhưng ít ra cũng xem được một tấn tuồng thống khoái. Còn ở Việt Nam có một bộ phận không nhỏ suy thoái, đấm đá chửi rủa kịch liệt lẩn nhau nhưng chờ mãi chẳng thấy kết cuộc hạ màn nào đẹp mắt!

Sau hết bài học quan trọng nhất mà nhà cầm quyền Việt Nam cần xét lại chính từ nơi Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình: khi giữa Nga-Trung tranh chấp vào thập niên 70 thì họ không ngần ngại vất bỏ chiêu bài đoàn kết vô sản để công khai bắt tay với trùm tư bản Hoa Kỳ nhằm bảo vệ quyền lợi đất nước. Lãnh đạo Trung Quốc ý thức rất rỏ thế lực nào là thù địch nên không hề do dự lấn cấn theo kiểu bị vòng kim cô 16 chữ vàng 4 tốt siết đầu.

* * *

Phần trên về mặt nhà nước, còn dưới đây là những điều xả hội Việt Nam nên học hỏi người Hán.

Nhật thua nên cố gắng bắt kịp Mỹ; Hàn bắt chước theo Nhật; Hoa Lục lại chạy rượt đuổi cả Nhật lẫn Hàn. Ba nước này đều học hỏi lẩn nhau để tiến bộ. Riêng Việt Nam tuy chưa giàu có nhưng xã hội đã xô bồ quá độ: khắp đường phố già trẻ giàu nghèo ăn nhậu không kể giờ giấc. Tuy không bằng nhưng lại chê Mỹ chẳng biết hưởng thụ, Nhật đời sống máy móc, Tàu kém văn hoá - tuy là lời trà dư tửu hậu nhưng thường xuyên được thể hiện đến mức có thể ăn sâu vào tâm thức để phá hoại ý chí cầu tiến của dân tộc.

Tôi đi đến Bắc Kinh, Thượng Hải, Thẩm Quyến: kẹt xe khói bụi nhưng không nơi nào tình trạng giao thông hổn mang như ở Sài Gòn, Hà Nội. Đa số các thành phố trên thế giới chia ra thành khu công nghiệp, khu nhà ở, khu hội hè. Chỉ riêng tại Việt Nam tiện lợi hơn nhiều vì ngỏ ngách nào cũng có đủ mọi thứ. Người ngoại quốc đến du lịch rất thích bởi lạ mắt, nhưng thử hỏi khi về nước trước căn nhà họ đang ở bất ngờ đối diện mở quán karaoke, bên phải cho gởi xe đạp, bên trái là tiệm tắm hơi... thì còn gì là nề nếp xã hội!

Tôi làm việc với các hãng Huawei, ZTE, Lenovo nên thấy cách thức tổ chức sạch sẻ và trật tự không thua gì những công ty Tây Phương. Kỹ sư của họ đào tạo trong nước 10 năm trước đây còn kém, nay tuy vẫn thua Âu-Mỹ nhưng tiến bộ rỏ rệt về cả tiếng Anh lẩn chuyên môn (trong khi mức lương còn rẻ hơn rất nhiều). Tôi không có dịp làm việc tại Việt Nam nhưng theo tin tức báo chí thì môi trường giáo dục vẫn còn rất lộn xộn.

Các chuyên viên Hoa giống như Hàn-Nhật làm việc 12-14 tiếng mỗi ngày nên đất nước tăng trưởng rất nhanh. Tôi không biết năng lực làm việc tại Việt Nam hiện như thế nào trong lúc còn thua kém nước ngoài rất xa.

Riêng ở Hoa Kỳ các sinh viên học sinh Việt Nam tuy học giỏi nhưng cần cố gắng hơn nửa để bắt kịp các em gốc Hoa hay Ấn: không ít các trường học có 10 em thủ khoa thì khoảng 6 gốc Hoa, 3 Ấn rồi còn lại 1 hay 2 thuộc giống dân khác.

Khoảng 50% các nhà quan sát tiên liệu là Trung Quốc sẽ khựng lại vì các khó khăn nội tại, trong lúc phân nửa còn lại dự đoán Hoa Lục sẽ tiến lên hạng nhất. Nhiều người nhận xét bề ngoài hào nhoáng của Bắc Kinh Thượng Hải chỉ che dấu mối rạn nứt trong xả hội, nhưng tôi vẫn cho là sức mạnh của Hoa Lục đến chính từ sức học và nổ lực làm việc trong dân chúng - tuy bị chỉ trích là bắt chước, ăn cắp, tham lam nhưng vẫn còn điều đáng noi theo... tuỳ do người Việt chọn lựa để học hỏi vì chúng ta còn thua họ rất nhiều.

* * *

Nhiều gia đình ưu tú của người Mỹ nhìn xa cho con cái học tiếng Hoa vì trong thế kỷ 21 khoảng 40-60% mậu dịch toàn cầu sẽ đến từ Á Đông. Hoàn cảnh Việt Nam khó xử hơn nhiều do bên cạnh vấn đề thương mại còn thêm các ưu tư về độc lập, chủ quyền và văn hoá. Chúng ta chưa có câu trả lời nhưng cũng không thể hoàn toàn cưỡng lại sức thu hút vô cùng mạnh của một cường quốc láng giềng đầy tiềm năng và tham vọng.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
Trước tình trạng dịch Vũ Hán lây lan mạnh trở lại, riêng ở Pháp trong vài ngày qua, cứ mỗi 24 giờ, có tới trên dưới 10000 trường hợp bị nhiễm, tuy chánh quyền chưa chánh thức thừa nhận đợt 2 dẫng tới, bổng xuất hiện «phong trào chống mang mặt-nạ» phòng bịnh, chống đóng cửa.
Tại Thượng Viện, được xem là tay chiến lược gia lão luyện của phe Cộng Hòa, McConnell được bầu làm lãnh đạo khối thiểu số khi Thượng Viện rơi vào tay Đảng Dân Chủ năm 2006 rồi trở thành lãnh đạo khối đa số tại Thượng Viện trong sáu năm qua, khi đảng Cộng Hòa giành lại phần thắng vào năm 2014.
Là vị vua thứ ba của nhà Trần, thái tử Trần Khâm con trưởng của vua Thánh Tông và thái hậu Nguyên Thánh sinh ngày 11 tháng 11 năm Mậu Ngọ, niên hiệu Nguyên Phong thứ 8, năm 1258. Khi còn trẻ, nhà vua học thông tam giáo và hiểu sâu Phật điển, ngay cả thiên văn, lịch số, binh pháp, y thuật, âm luật, không thứ gì là không mau chóng nắm được sâu sắc.
Cuối tháng 11 năm 1967, Đại đội 17 – Khóa 25 Sinh viên sĩ quan Thủ Đức chúng tôi được vinh dự làm Đại đội dàn chào, khánh thành Đài Tử Sĩ của Nghĩa trang quân đội Biên Hòa vừa được Công binh xây dựng.
Và nói nào ngay, đối với Đảng thì giới người nào cũng vậy – bất kể là nông dân, công nhân, thương nhân, hay trí thức. Tất cả đều chỉ là phương tiện, được sử dụng tùy theo lúc mà thôi. Sau đó đều bị mang chôn sống ráo. Nhà nước đợi cho đến khi họ tắt thở sẽ mang bằng khen hay giải thưởng đến làm lễ truy tặng.
Đảng Cộng sản Việt Nam đã có hàng chục Nghị quyết, Quyết định và Chỉ thị về công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng nhưng vẫn không sao chấm dứt được tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên.
Đúng 51 năm sau của ngày bi thảm Tết Mậu Thân 1968, là đã có Một vành khăn tang khoát trên đầu toàn thể quân nhân Thiết giáp binh Quân Lực Việt nam Cộng hòa năm xưa, thì nay lại có một trang sách mới tươi sáng đã được mỡ ra cho một Hậu duệ của binh chủng Thiết giáp. Đó là sự vinh thăng của tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn.Quả đúng với câu; Hổ phụ sinh hổ tử vậy!
Tôi đi lòng vòng mấy nước Á Châu nhưng không đâu mà cảm thấy gần gũi như ở Indonesia. Đất nước này nghèo quá. Dân chúng, phần lớn, cũng lam lũ và khốn khó y như dân Việt vậy. Đã vậy, khí hậu (đôi nơi ) cũng dịu dàng như Cao Nguyên Lâm Viên khiến cho tôi (đôi lúc) cứ ngỡ là đã được trở lại quê nhà.
Tin nữ thẩm phán Ruth Bader Ginsburg của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ vừa qua đời cuối tuần qua đã gây xúc động cho nhiều người dân Mỹ. Để hiểu hơn về di sản và đóng góp của bà cho đất nước và người dân Mỹ ra sao, có lẽ cần nhìn lại quá trình của phong trào nữ quyền tại Hoa Kỳ cùng những điều bà đã góp phần tranh đấu và bảo vệ trong vài chục năm qua.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.