Trang Đất Việt: Tỉnh Hoà Bình

03/10/201300:00:00(Xem: 4788)
TỈNH HOÀ BÌNH

Tỉnh Hoà Bình có diện tích 4.663 km vuông. Dân số năm 2011 là 820.400 người, mật độ 174 người/km vuông. Sắc dân: Mường, Kinh, Thái, Tày, Dao. Gồm có: Thành phố Hoà Bình và 10 huyện: Đà Bắc, Mai Châu, Kỳ Sơn, Cao Phong, Lương Sơn, Kim Bôi, Tân Lạc, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Yên Thủy. Tỉnh lỵ ở thành phố Hoà Bình. Hoà Bình phía bắc giáp Phú Thọ, tây giáp Sơn La, tây nam giáp Thanh Hoá, nam giáp Ninh Bình, Hà Nam, đông giáp Hà Nội. Nhiệt độ trung bình 24,5 độ C.

Tỉnh Hoà Bình người Mường sống đông đúc, bản làng của họ thường cất nơi các thung lũng, tiêu biểu Bản Lác ở thung lũng Vàng thuộc huyện Mai Châu, nhà sàn cất cao ráo, cách mặt đất khoảng 2m, có nhiều cửa sổ để thoáng gió, sàn nhà làm bằng tre hoặc bương, trước nhà treo một chậu hoa phong lan hay lồng chim cảnh, một khung dệt vải xinh xắn để gần nơi cửa sổ mát mẻ, cô gái vừa dệt vải vừa ca hát giữa núi rứng êm ả.

Lịch sử tỉnh Hòa Bình: Kinh lược Bắc Kỳ ký nghị định ngày 22-6-1886, thành lập tỉnh Mường, tách phần đất của người Mường cư trú từ các tỉnh: Hưng Hoá, Sơn Tây, Hà Nội và Ninh Bình. Tỉnh lỵ đặt tại thị trấn Chợ Bờ, đến tháng 4-1888 đổi tên là tỉnh Phương Lâm. Ngày 18-3-1891, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định, đổi tên tỉnh Phương Lâm thành tỉnh Hòa Bình. Ngày 27-12-1975, tỉnh Hòa Bình hợp nhất với tỉnh Hà Tây thành tỉnh Hà Sơn Bình. Ngày 12 -8-1991, tỉnh Hà Sơn Bình tách ra trở lại thành 2 tỉnh Hòa Bình và Hà Tây.

Hoà Bình, đất đai do phù sa Sông Đà, sông Bưởi, sông Bùi, nên màu mỡ. Kinh tế, bán buôn, đường sá chưa được phát triển.

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy 47 trống đồng ở tỉnh Hoà Bình. Nên biết người Việt đã sinh sống trước đây cả hàng vạn năm.

Phong tục của người Mường, có hội Cồng Chiêng còn gọi là hội Xéc Bùa, hội đi chúc tết hay chúc mừng các gia đình được may mắn. Một đoàn người đông đảo đánh cồng chiêng, đọc thơ ứng khẩu, chúc gia chủ làm ăn phát đạt và được bình an, chủ nhà cùng hát đối đáp thật nhộn nhịp.

Núi Vua Bà, Suối Ngọc là di tích của Hai Bà Trưng đã luyện quân nơi đây khi xưa. Rừng cây: mỡ, keo, thông sum sê, cây ăn trái: nhãn, vải... tốt tươi. Nước của Suối Ngọc từ đỉnh núi cao đổ xuống ầm ì, trông thích thú.

Hang Bụt ở dãy núi đá vôi, huyện Tân Lạc, gần nơi cửa hang có một lối thông thiên, tạo ánh sáng lung linh huyền ảo. Trong động có các bàn thờ, gian ngoài thờ Thánh Mẫu, Chúa Thượng Ngàn, Thủy cung Công chúa, gian trong thờ Quan Âm bồ tát và Phật Thiên thủ Thiên nhãn. Bên trong hang hình dáng nhũ đá hao hao hình voi phục, phong cảnh trông thanh thoát.

.
Hoà Bình, di tích cổ xưa
Núi non kỳ vĩ, bốn mùa tốt tươi
.
Cảm tác: Non nước Hoà Bình
.
Hoà Bình, lờ lững nước sông Đà
Hà Nội phố phường, cách chẳng xa
Hướng bắc, láng giềng là Phú Thọ
Phía tây lân cận ấy Sơn La
.
Hoà Bình khảo cổ rõ ràng trông
Cũ kỹ xa xưa những trống đồng
Phố xá ít oi, trường trại ít
Người Mường đông đảo, bản làng đông
.
Cửa nhà cư trú, của người Mường
Thung lũng, xây làng giữa ruộng nương
Gió núi vi vu, nhè nhẹ thổi
Hương rừng thoang thoảng, dịu dàng vương
.
Người Mường rộn rịp, hội cồng chiêng
Chiêng trống, người đông gõ xập xèng
Đối đáp văn thơ, tìm phối ngẫu
Lân la đối tượng, kết lương duyên
.
Núi Bà, suối Ngọc nước tuôn rơi
Hùng vĩ tốt tươi, giữa đất trời
Róc rách suối khe, len lỏi chảy
Ngoằn ngoèo sông lạch, bập bềnh trôi
.
Đi vào hang Bụt, thoát trần ai
Nhũ đá tạo hình đứng dẻo dai
Dáng dấp ly kỳ lưu luyến mãi
Hoà Bình xinh xắn, nhớ nhung hoài.


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đầu năm mới Qúy Mão không ai muốn nghe chuyện xui, nhưng dân gian và báo chí của đảng CSVN lại chỉ nói đến những nguy cơ tiềm ẩn đang đe dọa sự sống còn của chế độ...
✱ HĐ Tham Mưu Trưởng LQ/JCS: Tổng thống Kennedy và Johnson đều không tin tưởng vào các cố vấn quân sự của họ, vì cho rằng các tướng lĩnh và đô đốc thiếu sự tinh tế về mặt chính trị - Giới quân sự bất bình vì "coi lực lượng quân sự là công cụ để thương lượng về mặt ngoại giao". ✱ McNamara: Một khi bổ sung quân số sẽ tăng thêm chi phí về nhân sự, về chính trị và kinh tế do cuộc chiến gây ra, làm suy giảm khả năng của quốc gia một khi cuộc chiến kéo dài. ✱ JCS: McNamara chủ trương tìm kiếm một giải pháp hòa đàm về cuộc chiến - thúc giục Hà Nội đi đến bàn đàm phán hòa bình...
Cái thời bao cấp (thổ tả) ấy, may quá, đã xa như dĩ vãng. Sau khi Đảng dũng cảm nhìn vào sự thực, quyết tâm đổi mới toàn diện, và cương quyết bẻ lái con tầu tổ quốc (theo hướng kinh tế thị trường) thì bộ mặt của xã hội đã hoàn toàn thay đổi ...
Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Paris, gồm có 9 chương và 23 điều khoản. Nội dung mà Chính phủ Hoa Kỳ, Chính phủ VNDCCH, Chính phủ VNCH và Chính phủ CMLTMNVN đồng thuận không phải là thoả hiệp giữa hai phe thắng và thua, mà nhằm quy định việc ngưng mọi cuộc giao tranh, Hoa Kỳ rút quân trong vòng 60 ngày ra khỏi Việt Nam, QĐNDVN được ở lại miền Nam; bù lại, Hà Nội trao trả các tù binh Hoa Kỳ, VNCH và MTGPMN cùng hoạt động trên lãnh thổ của mình...
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.