Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Đất Việt: Tỉnh Sơn La

19/07/201300:00:00(Xem: 4428)
TỈNH SƠN LA

Tỉnh Sơn La có diện tích 14.150 km vuông, dân số năm 2011 là 1.119.400 người, mật độ 79 người/km vuông. Sắc dân: Thái, Kinh, H Mông, Thái, Mường, Dao. Gồm có: Thị xã Sơn La và 10 huyện: Quỳnh Nhai, Mường La, Thuận Châu, Phù Yên, Bắc Yên, Mai Sơn, Sông Mã, Yên Châu, Mộc Châu, Sốp Cộp. Tỉnh lỵ ở thị xã Sơn La. Sơn La phía Bắc giáp Lào Cai, Yên Bái, Tây giáp Điện Biên, nam giáp nước Lào, đông giáp Phú Thọ, Hoà Bình, đông nam giáp Thanh Hoá. Nhiệt độ trung bình 21 độ. Tỉnh Sơn La ở miền thượng du Bắc Việt, nhiều rừng núi, lâm sản dồi dào, nghề nông và chăn nuôi phát đạt.

Lịch sử tỉnh Sơn La: Vùng đất Sơn La ngày nay, trước kia là lãnh thổ của vương quốc Bồn Man. Năm 1479, thời vua Lê Thánh Tông, vùng đất này chính thức sáp nhập vào lãnh thổ Đại Việt, thuộc xứ Hưng Hóa. Vùng đất Bồn Man ngày nay còn tồn tại ở các nơi: Tương Dương, Kỳ Sơn thuộc Nghệ An. Quan Hoa, Quan Sơn, Mường Lát thuộc Thanh Hóa. Tỉnh Hủa Phan thuộc Lào; còn phần lớn thuộc về Sơn La. Năm 1886: thành lập châu Sơn La. Ngày 27-2-1892, thành lập tiểu quân khu Vạn Bú. Ngày 10-10-1895, thành lập tỉnh Vạn Bú. Ngày 23-8-1904, đổi tên Vạn Bú thành tỉnh Sơn La.

Sơn La là tỉnh có nhiều dân tộc thiểu số, nên lễ hội đa dạng, lễ hái Hoa Ban của dân tộc Thái vào khoảng tháng 2 âm lịch, hoa ban bắt đầu rộ nở, mọi nhà đi hái hoa để cầu mưa thuận gió hoà, đời sống bình yên. Trai gái tranh nhau hái hoa là dịp trao đổi tâm tình.

Trò chơi “Tung Còn” của dân tộc Tày tổ chức sau tết âm lịch, trái “còn” được khâu nhiều múi vải, màu sắc sặc sỡ, bên trong nhồi hạt bông và lúa, lựa chỗ đất rộng rãi, trồng một cây tre cao khoảng 5m đến 6m, trên ngọn tre có một vòng tròn bằng tre, đường kính độ 4 tấc, được quấn giấy đỏ, các cô thiếu nữ (khi xưa là các Mỵ nương, Công chúa) cầm rua quả còn thi nhau ném qua vòng, những rua ngũ sắc xập xoè, trông đẹp mắt, khán giả hò reo rộn ràng, các chàng trai hát tỏ tình, hát giao duyên thật nhộn nhịp.


Sơn La có nhiều đồng cỏ, lớn nhất là đồng cỏ ở cao nguyên Mộc Châu có chiều dài 80 km, rộng 25 km, diện tích của đồng cỏ trên 14.000 ha, trông rộng bát ngát, xanh tốt mượt mà. Sơn La trồng nhiều cây chè, nhà máy chè Mộc Châu, biến chế các loại chè nổi tiếng. Nơi đây có nhiều thứ cây ăn quả và đàn bò đông đúc mập mạp. Yên Châu có đủ các cây ăn quả: chuối, đào, mận, nhãn, mít...

Hang Thẩm Tét Toòng, thuộc thị xã Sơn La, hang đá sâu vào thân núi khoảng 150m, lòng hang có khe nước trong trẻo. Hang Thẩm Ké, thuộc thị xã Sơn La, trong hang có bia văn của Lê Thái Tông.

Sơn La còn nhiều nơi nổi tiếng như: Chùa Chiền Viện, suối nước nóng Bản Mòng rất nên thơ.
.
Sơn La rừng núi mênh mông
Trâu bò mập mạp, ruộng đồng tốt tươi
.
Cảm tác: Non nước Sơn La

Sơn La tây bắc giáp Lai Châu
Ranh giới tây nam, cận nước Lào
Khe suối rì rào, thung lũng thấp
Đá hoa chen chúc, núi đồi cao
.
Sơn La lâm sản, núi rừng nhiều
Cây gỗ ngút ngàn, đứng phẳng phiu
Đường sá khó khăn, chưa rộng rãi
Bán buôn rộn rịp, hết tiêu điều
.
Ruộng nương canh cải, khá nghề nông
Gia súc, chăn nuôi, bát ngát đồng
Thảm cỏ thênh thang, mềm mại lá
Trâu bò mập mạp, mịn màng lông
.
Thượng du lễ hội cũng như ai
Xúm xít trẻ già, đủ gái trai
Lễ hái hoa, xôn xao thử sức
Trò tung còn, náo nức so tài
.
Mộc Châu đồng cỏ mượt mà xanh
Đông đúc đàn bò, gặm quẩn quanh
Mướt mượt rừng chè, mầm nảy lộc
Tốt tươi cây cối, quả cong cành
.
Yên Châu hoa quả sởn sơ trông
Đào mận thanh thao, tươi tốt trồng
Xoài chín Yên Châu, ngon ngọt miệng
Sơn La non nước, thiết tha lòng


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng …’ 40.000 đồng có giá trị như thế nào lúc này. Đó là giá của 2 bát phở, giá của 4 lít xăng, giá của hai xuất cơm trưa văn phòng, giá của một cuốc xe ôm trên đoạn đường 10km, giá của hơn một bao thuốc lá 555, giá của 3 ly cà phê… Tôi biết sẽ có rất nhiều người không thể tin rằng tổng thu nhập hàng tháng của một khẩu trong hầu hết những gia đình nông dân lại chỉ với một con số ‘kinh hoàng’ như thế.”
Các lãnh tụ của Đảng Cộng Hòa có thể tiếp tục than phiền về tình trạng kinh tế khó khăn và các chương trình của Biden có khuynh hướng xã hội, nhưng khi nhìn những thống kê về dư luận quần chúng thì rõ ràng quan điểm của Đảng Cộng Hòa không phản ảnh đúng với nhận thức của đa số dân Mỹ.
Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín là hai nhân vật đã có dịp theo dõi và tham gia cuộc sống trong thời gian hai biến cố kể trên xảy ra, đã phục vụ chính quyền Cộng Sản trong Quân Đội Nhân Dân, trong văn nghệ và báo chí, sau đó đã đổi thái độ. Ngày 11/8/ 2018, hơn một tuần lễ trước ngày có thể coi là mở đầu cho định mệnh của hai ông, hai ông cùng qua đời, cùng ở tuổi 91. Câu hỏi được đặt ra là hai ông đã nhận định ra sao về ngày 19/8/1945 này? Người viết xin vắn tắt ghi lại sau đây để người đọc tiện theo dõi và hiểu rõ hơn quan điểm của hai ông, đồng thời cũng xin ghi thêm một vai chi tiết liên quan tới ngày 19/8/1945 ít được mọi người biết tới hay chỉ biết mơ hồ, trong đó có chuyện tấm ảnh của Tướng Cọp Bay Chennault ký tặng Hồ Chí Minh, chuyện Việt Minh lấy đồ trong cung vua đem ra chợ bán, chuyện bốn tấn bạc người Nhật trả lại cho Chính Phủ Việt Nam, chuyện Việt Minh tịch thu của cải của nhà giầu...
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.