Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Lào Cai

17/01/201300:00:00(Xem: 5367)
TỈNH LÀO CAI

Tỉnh Lào Cai có diện tích 6.540 km vuông. Dân số năm 2011 là 637.300 người, 100 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Tày, H Mông, Dao, Thái... Gồm có: Thành phố Lào Cai và 8 huyện: Mường Khương, Bát Xát, Bắc Hà, Bảo Thắng, Sa Pa, Bảo Yên, Văn Bàn, Si Ma Cai. Tỉnh lỵ ở TP. Lào Cai. Tỉnh Lào Cai, bắc giáp tỉnhVân Nam của Tàu (203 km), Tây giáp Lai Châu, đông giáp Hà Giang, nam giáp Yên Bái và Sơn La. Tỉnh Lào Cai nhiệt độ trung bình 23

0C. Ở Sa Pa có năm lạnh xuống 00C. Tỉnh Lào Cai có nhiều sông suối, khe rạch. Khoáng sản nhiều nơi có vàng, thau, sắt, thép. Lâm sản có nhiều gỗ quí, thú lạ. Tỉnh có cửa khẩu Lào Cai buôn bán nhộn nhịp.

Lịch sử tỉnh Lào Cai: Vào thời Hùng Vương thuộc bộ Tân Hưng của nước Văn Lang. Thời Bắc thuộc, là huyện Tây Vu thuộc Giao Chỉ. Đến thời nhà Đường (năm 679) vùng đất này đổi thành Lâm Tây châu, Đức Hóa châu thuộc phủ An Nam. Thời nhà Trần là huyện Thủy Vĩ, trấn Quy Hóa, đạo Đà Giang. Năm 1397, Hồ Qúy Ly làm phụ chính Thái sư, đã đổi các bộ phủ thành trấn; Đà Giang đổi thành trấn Thiên Hưng. Thời vua Lê Thánh Tông (1490), đạo thừa tuyên Hưng Hóa đổi thành xứ Hưng Hóa. Đến đời nhà Nguyễn, thì vùng đất Lào Cai thuộc về châu Thủy Vỹ, châu Văn Bàn, một phần thuộc châu Chiêu Tấn và một phần khác thuộc châu Lục Yên, phủ Quy Hóa, tỉnh Hưng Hóa. Ngày 12-7-1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập tỉnh Lào Cai.

Tỉnh Lào Cai có trên 20 sắc dân sinh sống, nên tập quán, phong tục, kiến trúc, trang phục... có nhiều màu sắc đa dạng. Tỉnh Lào Cai có tới 14 chợ, chợ không chỉ hội họp để trao đổi hàng hóa hay mua bán, mà còn là nơi giao lưu múa hát, thi thố tài năng về thổi khèn, thổi sáo... Thị trấn Sa Pa mát mẻ. Chợ Sa Pa tấp nập, bày bán hàng hóa la liệt và hoa quả sởn sơ, đầy rẫy.


Núi Phăng Xi Păn ở phía nam thị trấn Sa Pa, trong dãy Hoàng Liên Sơn, có ngọn núi cao 3.143m, (cao nhất bán đảo Đông Dương). Lũng đá cổ Mường Hoa, ở huyện Sa pa, bãi đá cổ có diện tích rộng khoảng 8 km2, nơi đây khối đá lớn nhất tên Hòn Bồ, chiều dài 15m, cao 6m. Những hòn đá trong bãi đá được chạm khắc các hình voi, ngựa, chim, thỏ, nhà sàn. Chữ viết xưa chưa được giải mã. Có cặp vợ chồng đá, theo truyền thuyết, đôi tình nhân xa nhau, khi sắp được gần gũi, mặt gần chạm mặt, thì cả hai bị hoá đá. Lặng lẽ đứng nhìn nhau nghẹn ngào, cả hai người đứng nhìn mãi mãi, dãi dầu cùng mưa nắng bất tận.

Hang động Mường Vi, các nhũ đá tạo nên muôn hình ly kỳ như: Phật ngồi thiền, tiên nữ, thú lạ. Ở trong hang ánh sáng lung linh, huyền ảo. Đồng bào Lào Cai bình dị, chất phác, dễ mến. Non nước Lào Cai có nhiều hang động ly kỳ.

Lào Cai, mát mẻ Sa Pa

Đồng bào chất phát, thiết tha nghĩa tình

Cảm tác: Non nước Lào Cai

Lào Cai, tây giáp tỉnh Lai Châu
Bắc giáp Vân Nam, của nước Tàu
Khe suối ngoằn ngoèo, theo trũng núi
Đất đai rộng rãi, có vàng thau
Lào Cai, rừng núi rộng thênh thang
Lâm sản cỏ cây, ngắm bạt ngàn
Cửa khẩu dập dìu, buôn rộn rịp
Suối sông êm ả, chảy miên man
Sa Pa mát mẻ đẹp làm sao!
Hoa quả sởn sơ, đủ mận đào
Chợ búa xôn xao, hàng ngộ nghĩnh
Không gian lành lạnh, gió rì rào
Phăng Xi Păn, chất ngất cao sơn
Hùng vĩ, đầu non mây chập chờn
Đến núi, nhạn bay phờ phạc cánh
Vô ngàn, người bước khó khăn hơn
Lào Cai, đá cổ lũng Mường Hoa
Lố nhố hình hài, cỏ mượt mà
Chồng vợ thiết tha, nhìn đắm đuối
Ngựa voi lặng lẽ, đứng hiền hoà
Mường Vi hang động, sáng lung linh
Thạch nhũ sản sinh, những dị hình
Sơn cước dân lành, tha thiết nghĩa
Lào cai non nước, chứa chan tình

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.