Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tha Sala, Em Ơi Biển Động Về Hư Không

28/07/201200:00:00(Xem: 15613)
Tha Sala, Em Ơi Biển Động Về Hư Không
Ngày hai mươi mốt tháng chạp năm Kỷ Tỵ, xác mười một cô gái tuổi từ mười chín đến hai mươi ba, trôi dạt vào bờ Tha Sala, Thái Lan, không mảnh vải che thân.

Những người con gái Việt Nam, cổ bị trói chùm vào nhau, sau khi bị hải tặc hãm hiếp, bị đẩy xuống biển, và sau khi hơi thở còn thoi thóp sự sống, sau tột cùng của đau thương ô nhục, các cô đã bị kéo theo tàu hải tặc, thân thể chập chùng theo sóng nước từ đuôi tàu, cho đến một lúc, cho đến một lúc linh hồn buốt lạnh rời khỏi xác đau thương, hải tặc chặt giây, để xác người nhận chìm trong đại dương loang màu máu.

Những ngày chuẩn bị vào xuân Canh Ngọ (1990), một mẩu tin rất ngắn trên báo Úc loan tin người ta tìm thấy xác mười một cô gái Việt Nam chết trần truồng trên bờ biển Tha Sala. Người ta đoán tuổi các cô gái từ mười chín đến hai mươi ba, cổ bị giây thừng trói chùm vào nhau.

Tôi đã viết một bài tưởng niệm để người bạn thân Trung Chính đọc trên đài phát thanh SBS với lời mở đầu như trên. Giọng đọc dù rất lão luyện, nhưng chợt nghẹn ngào của Chính, đã gửi đi toàn nước Úc một thông điệp buồn, đúng chương trình phát thanh đặc biệt vào giờ khắc giao thừa.

Hôm nay tôi đang ngồi trên bờ biển Tha Sala vào một ngày giữa tháng 7 năm 2012 để viết những dòng này.

Hơn hai mươi hai năm đã trôi qua.
Ngày cuối cùng của tháng 5 âm lịch năm Nhâm Thìn.
Tôi ngồi nghe lại giọng của Chính trên bờ Tha Sala.

Trên bờ biển, dưới một táng cây dương liễu lớn, có dáng một chiếc thuyền dài gần mười thước đã rả mục, chỉ còn trơ ba lớp ván đáy thuyền. Người ta kê miếng ván thuyền này trên các cột thấp, phía trên lợp mái tranh, hai đầu mũi thuyền có hai cái am nhỏ, một cái hướng vào bờ, một cái hướng ra biển.
ban_tho_thuyen_nhan_o_thai
Ghe thuyền nhân Việt và bàn thờ ven biển Thái Lan.
Lúc tôi đến thì đúng lúc một bà lão Thái đang cùng hai cậu nhỏ bưng đồ cúng gồm trái cây và xôi trắng phía trong bờ đi ra. Bà cụ sắp đồ cúng lên hai cái am, kê một cái bàn vuông nhỏ ngay phía mũi thuyền hướng biển, đặt mâm ngũ quả lên, thắp hương vái rồi đi vào. Tôi không biết bà cúng ai vì bà không nói được, có lẽ miếng ván thuyền để trong chòi tranh là di tích một thuyền cá nào đó trôi vào bờ. Có lẽ có người chết trên thuyền nên người địa phương mới chưng thờ miếng ván một cách trang trọng dù mái che và cột chống tơi tả nhuộm một màu buồn bã và nghèo nàn.

Đột nhiên thấy rùng mình.

Bờ Tha Sala không phải là chốn nghỉ. Người Thái chê bờ biển này vì có nhiều thuyền đánh cá, bờ cát sạch nhưng đáy biển là lớp bùn dầy. Người nước ngoài qua đảo Ko Samui không xa lắm. Hai chục cái nhà sàn không một người khách nào khác đến thuê ở qua đêm. Con đường từ đường quốc lộ vào đây phải đi bộ trên hai cây số. Có lẽ những căn nhà sàn gỗ đỏ mái tôn dành cho người địa phương gần đâu đấy vì bên trong không có gì, ngoài một cái giường có treo mùng trắng và cái quạt bàn.

Một bờ biển rất buồn. Một làng chài lạc lõng trên bản đồ vùng duyên hải phía nam của Thái Lan, thuộc tỉnh Nakhon Si Thammarat.

Tôi ra dấu xin bà cụ một ít nhang. Cụ sai một đứa nhỏ chạy vào trong cầm ra ba nén nhang.

Có ai đó đang đốt nén hương dâng lên bàn thờ Tổ, xin thắp thêm nén hương lòng, cắm vào hư không cho thơm linh hồn của những người nằm xuống trên cuộc hải trình tuyệt vọng.

Có ai đó đang đi lễ chùa đêm nay, hãy dừng lại thả vào không gian tiếng thở dài, để sưởi ấm những hương hồn cô đơn lạnh lẽo.

Có ai đó đang ngập ngừng trước cổng thánh đường, hãy xin Chúa ban phát tình yêu cũng như niềm đau khổ đồng đều cho hết thảy nhân loại.

Chính đã đọc những lời trên ở đất Úc yên bình hai mươi hai năm trước, hướng về những linh hồn thảm tử Việt Nam trôi vào bờ Tha Sala.

Hôm nay tôi đưa giọng trầm buồn của Chính vang trên bờ Tha Sala vắng lặng.

Hôm nay tôi cắm một nén hương trên bờ biển Tha Sala vắng lạnh giữa trời mai nắng cháy.

Chợt nghẹn ngào.
Mặt biển xa phẳng như mặt nước hồ.
Sóng nhẹ không thành tiếng.
Một vị sư ở Việt Nam khi biết ý định, đã chỉ cho tôi cách tịnh thủy và cầu nguyện.
Tôi ngồi sau nén hương, hướng ra biển.
Những tàng dừa biển mọc sát đất xào xạc trong gió.
Lá bàng vàng vỏ rơi rụng trên những vỏ sò đá cuội trắng.
Tôi cám ơn bà cụ đã cho tôi nén hương làm từ vùng đất của những tên cướp biển.

Nhưng những người Thái mà tôi gặp hết sức hiền lành và tốt bụng. Mấy ngày qua tôi ở nhờ gia đình một bà bác sĩ trong khu vực dành cho bác sĩ và sinh viên y khoa bên trong khuôn viên nhà thương Maharat ở trung tâm tỉnh Nakhon Si Thammarat. Bà chỉ cho tôi đến bờ Tha Sala chỉ cách trung tâm thành phố vài chục cây số. Nhưng khi tôi hỏi cách qua đảo Ko Kra thì bà chịu. Bà cả không biết có một hòn đảo có tên như thế nằm trong ranh giới tỉnh nhà.

Kro Kra, người Thái đọc là Cỏ Cả (Kro là đảo). Năm 1981, các nhà văn Nhật Tiến, Dương Phục, và Vũ Thanh Thủy đã viết một bản tường trình từ trại tỵ nạn Songkhla miền cực nam nước Thái về thảm trạng kinh hoàng của thuyền nhân trên đảo này. Bản tường trình Hải tặc trong Vịnh Thái Lan của họ đã dống lên tiếng kêu đau đớn, tiếng chuông hy vọng và tuyệt vọng nhất của thời đại chúng tôi.

Mười một cô gái chết thảm nơi đây thuộc thế hệ chúng tôi.

Họ sinh ra trong thời chiến, chết trong thời hậu chiến trên biển người và đất lạ.

Buổi trưa, tôi nửa nhắm nửa mở ngồi trên ghế dựa nhìn ra biển vắng.

Căn nhà sàn tôi ở nằm sát mép nước, tận trong cùng của khuôn viên, chỉ cách cái chòi thờ miếng ván thuyền độ 20 thước.

Chợt thấy hai cô gái phục sức theo Hồi giáo, khăn trùm kín đầu, đi dạo trên bờ biển. Một cô trùm khăn trắng, một cô khăn đỏ rực. Họ nắm tay nhau đứng nói chuyện trước chòi thờ ván thuyền.

Những người con gái Việt Nam đã chết trần truồng trên bờ biển này. Những người con gái đạo Hồi kín đáo từ đầu đến chân đứng nhởn nhơ trên bờ biển này.

Chờ gần chiều khi biển chỉ còn một màu vàng đỏ, tôi đi lần xuống nước tính lấy toàn cảnh từ biển trông vào bờ. Nhưng khi ngẩng đầu lên thì giật nẩy mình. Ngay nóc chòi thờ chiếc ván thuyến, có di ảnh mờ mờ của một cô gái. Có lẽ do nắng gió từ biển khơi lâu ngày nên hình hài trên ảnh đã mờ, nhưng trông kỹ vẫn thấy đúng là ảnh một cô gái. Cả thân hình cô được bao phủ bởi một thân cây già, các táng cây mọc sau cô xòe những lá cây như hoa trắng trùm lên mái tóc dài thả xuống hai vai, cô quỳ hai gối trên một chiếc thuyền buồm đang vượt đại dương, miệng mỉm cười, đôi mắt đen to nhìn thẳng ra biển.

Tôi rùng mình trong thoáng giây.

Tôi đã quan sát hai cái am nhỏ hồi sáng. Không có tượng Phật. Thì ra họ thờ cô gái này.

Tôi chụp nhanh một tấm thì đúng lúc, trời đổ mưa lắc rắc, mây từ đâu kéo đến đen cả bầu trời. Rồi những hạt mưa to trút xuống cả biển khơi, rơi đồm độp trên mái lá mái tôn và bãi cát. Một tia chớp sáng lóe bầu trời. Gió nổi mạnh trong khi ngoài biển xa bầu trời vẫn vàng ươm ánh chiều tím mịn.

Tôi chạy vội vào căn nhà bán thức ăn. Lúc này không có gì hơn là một lon bia Thái. Một người đàn ông chừng bốn mươi tuổi mang bia ra, tiện thể ngồi xuống bên cạnh để hỏi chuyện.

Tôi hỏi tại sao có cái chòi thờ chiếc chuyền đã rả mục, lại có hai cái am. Có phải thờ cô gái có di ảnh hướng ra biển không.

Ông ta là con trai độc nhất của bà cụ hồi sáng. Ông trầm ngâm, nói tới đâu tôi lạnh mình tới đấy.

Ông kể rằng cách đây mười bảy năm, gia đình từ đảo Samui qua đây lập nghiệp. Khi đào cát để lập chòi thì thấy xác một chiếc thuyền vùi sâu trong cát. Ông nói trước đây có một số thuyền Việt Nam qua đây, nhưng không chắc có phải là thuyền của người Việt hay không.

Cả nhà khi đào thấy chiếc thuyền cũng không chú ý, chỉ để trơ ra đấy. Thế rồi một hôm, có một vị sư kêu mẹ ông đến bảo rằng hãy thờ chiếc thuyền ấy. Vị sư nói ông nằm mộng thấy một cô gái hình vóc như thế này thế kia, đến nhờ ông nói lại với gia đình là những người đi trên thuyền, trong đó có cô, đã chết thảm, nên xin được thờ phụng. Vị sư kêu người vẽ lại chân dung cô gái như ông thấy, rồi bảo bà cụ hãy thờ cô gái này nơi chỗ xác thuyền tìm thấy.

Bà cụ là người mộ đạo nên làm theo. Cả mười bảy năm nay, mỗi ngày bà cụ đều cúng hai mâm như thế cả.

Tôi xúc động bảo với người đàn ông, dù gia đình ông không chắc người chết trên thuyền kia là ai, nhưng tôi chắc là những thuyền nhân Việt Nam, vì mười bảy năm trước thuyền đã mục, nghĩa là chiếc thuyền đã vùi trong cát lâu lắm, có lẽ từ khoảng thời kỳ mà thuyền nhân Việt ồ ạt ra đi.

Người đàn ông lặng thinh, ngẫm nghĩ. Rồi ông vào trong nhà mời bà cụ ra. Bà bảo khi bà lập chỗ thờ thuyền cùng di ảnh cô gái, người trong làng cá này đều bảo bà điên. Nhưng bà không màng, bà bảo bà tin có Phật, nhất là vị sư không bao giờ đặt chuyện như thế.

Trời đã sụp tối, tiếng sóng biển rì rào. Tôi về lại căn nhà sàn của mình, phải đi ngang lại chiếc chòi thờ thuyền. Bất chợt, dù cả đời không sợ ma vì biết ma chê mình, người tôi lạnh xương sống.

Nhìn quanh không một bóng người. Tiếng sóng, tiếng chó tru trong đêm rờn rợn.

Nhưng rồi tôi cũng đứng lại hồi lâu trước di ảnh cô gái trong bóng tối nhá nhem. Có lẽ từ một tiếng gọi kêu nào đấy đã đưa chân tôi lưu lạc chốn này để thấy lại một thảm cảnh hiển bày.

Tha Sala, em ơi, đêm nay sóng cuồng điên ngoài biển, miếng ván thuyền rả mục trên bờ vắng.

Mưa đã ngưng nhưng cát vẫn ướt.

Tôi vào nhà lấy cái máy đem ra để cạnh cái chòi thờ, mở lại giọng đọc của Chính.

Trong đêm vắng, giọng của người bạn tôi như tiếng kinh cầu chiêu niệm những oan hồn lẩn khuất đâu đây. Tiếng của anh chậm buồn như sóng biển ngoài kia đang thổn thức.

Đêm nay, đêm oai linh, đêm hồn thiêng sông núi, đêm của tổ tiên nghìn năm sống lại, đêm của những bước chân phiêu lãng trở về bên đốm lửa quê nhà.

Đêm đào huyệt chôn vùi tội ác và ích kỷ.
Đêm của những tấm lòng nở hoa nhân ái.
Xin hãy bàn giao hiện tại tối tăm và phù phiếm, cho ngày mai rạng rỡ bài đồng ca thơm ngát tình người.
Để mùa xuân được trải đều khắp chốn.
Để thiện tâm nở đầy trên lòng bàn tay, thúc giục những bước chân trần tiến về những cuộc hải trình tuyệt vọng, cho mùa xuân chia đều trên mỗi một sinh mệnh của đồng bào.
*
Tha Sala, em ơi biển yên bình.
Sóng dậy.
Những người con gái Việt Nam.
Những thế hệ chúng tôi đi vào biển dữ.
Cuồng điên, khát vọng, xâu xé.
Biển đen những kiếp người trôi dạt.
Biển đêm miếng ván thuyền di ảnh
Của em.
Sáng lung linh tinh khiết
Trên bãi vắng.
Thân xác em hoang lạnh nhưng linh hồn thơm ngát những đóa hoa nở tung trời.
Hình hài em từ lòng cây hiện ra sang cả tinh trong.
Em biết không
Các thành tựu của Mâu Ni đều hiển bày từ cây đó.
Sinh trong vườn cây Lâm Tỳ Ni.
Thành đạo dưới cội cây Bồ Đề.
Giảng pháp đầu tiên trong vườn cây Lộc Uyển.
Và trở lại hư không dưới táng cây Sala bất diệt.
Người đất lạ đã hiển bày em trang nghiêm từ lòng cội cây già nở hoa
Nơi biển Tha Sala này.
Em là biểu tượng của vô cùng
Của hư không bất diệt.
*
Tha Sala, hai mươi hai năm sau, tôi thắp nén hương này, nói vào hư không bài văn tế không thành tiếng.
Tha Sala đêm 17.7.2012

18/10/2018(Xem: 424)
Blogger “Mẹ Nấm” là một trong những nhà tranh dấu nhân quyền tôi quan tâm trong thời gian qua. Vào tháng 3 năm 2017, cô đã xứng đáng được chính quyền Hoa Kỳ trao giải “Phụ Nữ Can Đảm Quốc Tế.” Cô thật sự là một người phụ nữ can đảm
18/10/2018(Xem: 473)
Việc đứng lên tranh đấu cho người dân Việt Nam, chống lại tham nhũng và chỉ trích các chính sách sai trái của chính quyền không phải là “tuyên truyền chống phá nhà nước”, mà là yêu nước, đơn giản là như vậy
18/10/2018(Xem: 494)
vào Thứ Bẩy, ngày 3 tháng 11/2018 tại hội trường Việt Báo, Westminster, từ 7.00pm-10.30pm... viết cho tình yêu tuổi trẻ, tình bạn xa xưa, tình yêu của mẹ và nỗi nhớ quê hương vùng trời cũ Saigon xưa.
17/10/2018(Xem: 446)
Điều này sẽ làm cho đất nước ngày càng tụt hậu, xoi mòn khả năng phát triển Kinh tế, Tự do, Dân chủ…90 triệu đồng bào ta tiếp tục sẽ là nạn nhân của Chuyên chính Vô sản, họ sẽ bị gạt sang một bên, đứng bên lề
17/10/2018(Xem: 1549)
Trong suốt thời gian bị giam cầm một cách bất công, Mẹ Nấm cho thấy sự can đảm và tiếp tục đấu tranh cho quyền tự do phát biểu. Mẹ Nấm là một niềm khích lệ cho tất cả chúng ta, và tôi sung sướng được biết
17/10/2018(Xem: 2224)
Trưa thứ Tư, ngày 17.10.2018 Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và gia đình đã đáp chuyến máy bay EVA 398 rời Hà Nội, quá cảnh tại Taipei và sẽ đến Houston trên chuyến bay EVA 52 vào lúc 11 khuya cùng ngày
17/10/2018(Xem: 1074)
Nhạc sĩ SONG NGỌC vừa qua đời tại Houston - Texas tối chủ nhật, 14/10/2018. Ông là tác giả của nhiều nhạc phẩm nổi tiếng trong đó có HÀ NỘI NGÀY THÁNG CŨ, một nhạc phẩm bất hủ về Hà Nội.
17/10/2018(Xem: 1020)
Sự hả hê (và hể hả) lan toả khắp nước sau cái chết của nhị vị lương đống quốc gia là điều hoàn toàn sai trái, đi ngược với chủ trương và đường lối của Đảng và Nhà Nước, cần phải chấn chỉnh ngay.
16/10/2018(Xem: 1685)
Chính trị nước Mỹ luôn ảnh hưởng đến chính trị thế giới và luôn ảnh hưởng mạnh đến chính trị Việt Nam.
16/10/2018(Xem: 528)
Năm thứ 477 CE, Kasyapa là con trai không phối ngẫu của Vua cha Dhatusana. Lúc vua cha còn sống Kasyapa xây tường chung quanh để giết hại vua cha rồi chiếm đọat ngai vàng mà ngai vàng đó thuộc về Moggallana - Mục Kiền Liên người con trai chánh thức của Vua Dhatusena và Hoàng Hậu. Mục Kiền Liên sợ bị Kasyapa ám sát nên chạy qua Ấn Độ ẩn nấu.
16/10/2018(Xem: 393)
Đoàn hành hương đã đi quá nửa cuộc hành trình. Sau một ngày vui chơi trên hồ Inle chiếc xe buýt chở chúng tôi đến khách sạn Hu-Bin bên bờ hồ thơ mộng thôn Myaung Shwe. Tôi và anh bạn đồng hành híu kỳ đi dạo phố nhỏ. bất ngờ thấy một đám cháy thiêu rui năm căn phố bên hong chợ. Nhìn chủ nhà với gương mặt buồn hiu, đang bơi xới đóng tro tàn tìm lại những mảnh vụn của cuộc đời khiến cả hai chúng tôi đều buồn lây. Chúng tôi trở về khách sạn chuẩn bị cho ngày mai.
16/10/2018(Xem: 295)
Sinh ngày 6, tháng Tám, 1928, tại Pittsburgh, Pennsylvania, Andy Warhol là một nhà minh họa cho tạp chí và ngành vẽ quảng cáo và trở nên một nghệ sĩ hàng đầu vào thập niên 1960 của phong trào nghệ thuật Pop – Pop art. Anh mạnh dạn bước vào nhiều hình thức đa dạng của nghệ thuật, kể cả nghệ thuật trình diễn, làm phim và video cũnhg như viết văn và đã làm mờ đi lằn ranh giữa mỹ thuật và mỹ học dòng của dòng chính. Warhol chết ngày 22, tháng Hai năm 1987, tại New York City.
15/10/2018(Xem: 592)
BPSOS cùng 5 tổ chức xã hội dân sự Việt Nam nộp bản báo cáo chung cho Uỷ Ban Chống Tra Tấn của Liên Hiệp Quốc để chuẩn bị cho cuộc kiểm điểm đối với Việt Nam về thực thi Công Ước LHQ về Chống Tra Tấn
15/10/2018(Xem: 860)
tôi nhận được vài hình ảnh người Việt Nam tại Hà Nội đem hoa đến viếng bức tượng của ông McCain tại hồ Trúc Bạch. Tôi xúc động nhiều trước hình ảnh đầy lòng nhân ái này
Tin công nghệ
Trong năm 2018, những công ty công nghệ lớn như Facebook và Google đã phải đối mặt với hàng loạt scandal rò rỉ dữ liệu của người dùng hay sử dụng sử liệu để nhắm mục tiêu vào quảng cáo.
Vào ngày 10 tháng 10, một kính viễn vọng mới phản chiếu ánh sáng khi mặt trời lặn. Trong ảnh chụp nhanh từ Đài quan sát Roque del Los Muchachos, với đường chân trời tối màu ở phía trên và sắc màu hoàng hôn ở bên dưới, mặt gương phân đoạn của kính đảo ngược hình ảnh bầu trời đang vào đêm tuyệt đẹp trên Đảo Canary của La Palma. Các mảnh gương bao phủ đường kính 23 mét và được đặt trong cấu trúc mở của Kính viễn vọng Large Scale Telescope 1, được tạo ra là thành phần đầu tiên của Kính viễn vọng Cherenkov (CTA - Cherenkov Telescope Array).
Khoảng giữa tháng 10/2018, thẩm phán Alison Nathan của tòa án Quận phía Nam New York, đã chính thức phê duyệt đơn thỏa thuận giữa CEO Tesla Elon Musk và Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ SEC về việc dàn xếp giữa 2 bên.
Trang CNBC cho biết, dữ liệu của khoảng 3 triệu người dùng Facebook ở Châu Âu đã bị ảnh hưởng trong vụ hacker tấn công mạng xã hội lớn nhất thế giới vào tháng 09/2018.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Facebook đã ra mắt Portal, thiết bị gọi video có thể ra lệnh bằng giọng nói để cạnh tranh với Google Home Hub, Amazon Echo Show và Apple HomePod.
Khoảng giữa tháng 10/2018, các cửa hàng Apple Store đã bắt đầu bán ra một trong những chiếc drone 4 cánh quạt Quadcopters thú vị. Cụ thể, tại một số địa điểm nhất định, Apple sẽ mở bán sản phẩm drone cao cấp có tên là Skydio R1, có giá 1,999 USD, được thiết kế bởi một công ty do các cựu sinh viên MIT và cựu nhân viên Google thành lập.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Toyota, nhà sản xuất xe Nhật Bản, đã hợp tác với công ty phân tích quảng cáo blockchain Lucidity, nhằm giảm bớt gian lận khi mua quảng cáo kỹ thuật số.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Google đã lặng lẽ ra mắt chương trình beta cho YouTube. Những người dùng tham gia chương trình sẽ có cơ hội được thử nghiệm các tính năng mới của YouTube. Và nếu quá trình thử nghiệm diễn ra suôn sẻ, tính năng đó sẽ được phát hành cho mọi người.
Khoảng giữa tháng 10/2018, trả lời độc quyền TechCrunch, Facebook cho biết sẽ hiển thị ít liên kết trên bảng tin News Feed nếu có dấu hiệu về tính nguyên bản của nguồn tin hoặc dẫn đến các bài báo “giật tít câu view” hay những trang tràn ngập quảng cáo kém chất lượng. Quyết định được Facebook đưa ra sau khi khảo sát và phỏng vấn trực tiếp người dùng cho thấy họ ghét các nội dung ăn cắp.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Google đang thay đổi cách thức cấp phép bộ ứng dụng Android của hãng ở Châu Âu, sẽ lần đầu tiên tính phí cấp phép cho Google Play Store và các ứng dụng khác của công ty.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Apple đã chính thức lên tiếng xin lỗi người dùng ở Trung Quốc khi một số tài khoản Apple ID bị tấn công để lấy cắp tiền.
Khoảng giữa tháng 10/2018, theo trang CNBC, Đại học North Carolina cho biết Apple sẽ tài trợ 1,000 chiếc Watch Series 4 để phục vụ một công trình nghiên cứu sắp tới về chứng rối loạn ăn uống.
Chính phủ Úc đã từng đề xuất dự luật “Tiếp cận và hỗ trợ Bill” yêu cầu các công ty khổng lồ như Facebook, Apple cung cấp các thông tin mã hóa để đề phòng đối tượng khủng bố và tội phạm. Nhưng Apple đã gửi lá thư dài 7 trang để phản đối dự luật.
Messier 15 là một cụm sao khổng lồ chứa hơn 100,000 ngôi sao. Cụm sao hình cầu 13 tỷ năm tuổi, được hình thành từ những năm đầu đời của thiên hà, là một trong những cụm sao cầu già cỗi nhất từng được biết đến.
Trong những năm qua, nhiều quốc gia trên thế giới như Anh, Pháp, Mỹ... đã bắt đầu xây dựng các trạm sạc EV dành riêng cho xe điện 2 bánh và 4 bánh, nhưng người dùng thường gặp khó khăn khi tìm kiếm các điểm sạc qua các công cụ thông tin.