Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đơn Dương giờ đã thênh thang đời cát

17/12/201100:00:00(Xem: 9870)

Đơn Dương giờ đã thênh thang đời cát

buivanphu_20111215_donduong_h01_dianh-large-content: Di ảnh diễn viên Đơn Dương (ảnh Bùi Văn Phú)

buivanphu_20111215_donduong_h02_quantai-large-content: Tang lễ của Đơn Dương đã được cử hành sáng ngày 13-12-2011 tại nhà thờ St. Francis of Assisi, San Jose (ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú

Nghệ thuật điện ảnh thế giới đã sản xuất nhiều phim mang những thông điệp chính trị của các thời đại: JFK, Gandhi, Seven Years in Tibet, Tora Tora, Schindler's List, Platoon, Dr. Zhivago, Private Ryan, Years of Living Dangerously. Gần gũi với người Việt có Indochine, Quiet American, Green Dragon (Rồng xanh), Mê Thảo thời vang bóng, Journey to the Fall (Vượt sóng), Mùa ổi.

Các diễn viên thường không phát biểu quan điểm chính trị và khán giả không ai lên án họ vì các vai đóng trong phim mà chỉ phê bình cách diễn xuất hay dở.

Tuy nhiên cá nhân người nghệ sĩ cũng có lúc lên tiếng cho tự do và nhân quyền. Richard Gere trong một lần nhận giải Oscar đã phát biểu ủng hộ cuộc tranh đấu cho nhân quyền của người Tibet.

Giới làm phim Mỹ nhiều người cũng đã lên tiếng cho tự do nghệ thuật khi nhà nước Việt Nam kết án diễn viên Đơn Dương vì các vai anh diễn trong một số phim sản xuất tại Hoa Kỳ, đặc biệt là “We Were Soldiers” và “Green Dragon”.

Tờ Quân Đội Nhân Dân lên án Đơn Dương là “kẻ phản quốc”, “bán rẻ lương tâm”. Hai con của anh đi học bị chế diễu, khinh chê. Hàng quán gia đình bị công an đến phá.

Vì tham gia đóng những phim đó mà anh bị sách nhiễu, trù dập khiến cuộc sống gia đình không được yên ổn. Năm 2003 Đơn Dương đã cùng vợ và hai con cất bước rời khỏi quê hương.

Trong giới làm phim Việt Nam, Đơn Dương là một diễn viên chỉ vì nghệ thuật mà bị nhà nước lên án nặng nhất. Một nghệ sĩ được quần chúng yêu thích mà bị chính quyền đuổi ra khỏi quê hương thì không còn trừng phạt tinh thần nào nặng hơn.

Ngày 8-12-2011 diễn viên Đơn Dương đã qua đời ở San Jose, California ở tuổi 54, sau tám năm lưu vong với ước mộng trở về quê cũ không thành.

Một người chị nói cuộc sống của anh ở Mỹ không vui và vướng phải nhiều oan ức.

Không vui vì anh không được làm công việc theo tài năng đóng phim thiên phú. Anh đã nhiều lần xin về Việt Nam, tìm cách trở lại phim trường quê nhà nhưng không được cấp vi-sa cho đến gần đây. Nhưng giờ đã muộn cho một lần hội ngộ trong nước với bạn bè xưa.

Hôm tang lễ, bài giảng của linh mục chủ tế và ai điếu của một người bạn tiễn anh đều nhắc đến con người Đơn Dương tuy vang danh nhưng giản dị, hoà đồng, thường ca hát líu lo như chim khi còn ở dương trần.

Có phải vì nổi tiếng, tính tình lại hoà nhã, bình dân nên anh đã vướng vào những lụy tình oan ức?

Anh ra đi để lại trong lòng khán giả và bạn bè niềm thương tiếc một tài năng điện ảnh và nỗi băn khoăn về sinh hoạt nghệ thuật ở Việt Nam.

Hãy điểm qua nét chính trong một số phim liên quan đến cuộc chiến Việt Nam mà Đơn Dương đã đóng những vai nổi bật, thành công về nghệ thuật và cũng vì nó mà anh bị nhà nước lên án.

1/ “Three Seasons” - Ba mùa (Đạo diễn Tony Bùi, 1999). Đơn Dương đóng vai Hải đạp xích lô, mơ ước được một lần ngủ với cô gái điếm hạng sang, giá 50 đô, bằng hai tháng lương lao động của Hải. Để thực hiện giấc mơ, Hải cố luyện tập và đã thắng giải đua xích lô đạp. Nhờ đó có tiền. Nhưng khi gần cô gái và hiểu ra vì hoàn cảnh mà cô nữ sinh phải bán thân để kiếm sống, Hải đã tặng cô quyển “Rèn nhân cách” đã cũ tơi, đưa cô trở về khung trời thơ mộng xưa với con đường ngập phượng đỏ.

Đây là một phim Mỹ đầu tiên được hoàn toàn quay tại Việt Nam kể từ khi chiến tranh chấm dứt và là dự án phối hợp sản xuất giữa Hãng phim Giải Phóng và October Film, đánh dấu tiến bộ trong sự mở cửa hợp tác nghệ thuật giữa hai nước, giữa Việt kiều Mỹ và nhà nước Việt Nam.

2/ “Green Dragon” - Rồng xanh (Đạo diễn Timothy Linh Bùi, 2002). Phim phản ánh những sinh hoạt và cảm xúc của người tị nạn từng sống qua khoảnh khắc 30-4-1975 khi cuộc chiến chấm dứt. Đơn Dương trong vai Tài, thông dịch viên cho trưởng trại Camp Pendleton, là cầu nối giữa ban điều hành trại và người tị nạn. Đêm 30-4 Tài cùng nhóm bạn ngồi đàn hát trong một căn lều khi hay tin bộ đội tiến vào thủ đô, chính quyền Sài Gòn sụp đổ: “Sài Gòn ơi tôi đã mất người trong cuộc đời / Sài Gòn ơi thôi đã hết thời gian tuyệt vời / Giờ còn đây những kỉ niệm sống trong tôi / Những nụ cười ngắt trên môi / Những giọt lệ ôi sầu đắng ”

Những lời ca đã làm ray rức người Việt hải ngoại trong những năm đầu xa quê hương. Khi được lồng trong khung cảnh trại tị nạn đã tạo cảm giác buồn rất thực cho những ai từng trải qua đời sống trại lúc bấy giờ.

Phim với cảnh rất buồn về một ngày mà theo quan điểm chính thống của Hà Nội phải là ngày mang dấu ấn lịch sử vinh quang. Chỉ vì diễn theo cách nhìn của người tị nạn về ngày 30-4 nên Đơn Dương đã bị những hệ lụy.

3/ “We Were Soldiers” (Đạo diễn Randall Wallace, 2002) là phim về trận đánh Ia-Drang trên Tây nguyên với hơn bốn trăm lính Mỹ đối đầu với một lực lượng bộ đội cộng sản đông hơn gấp bốn lần. Mel Gibson đóng vai sĩ quan chỉ huy lính Mỹ, Đơn Dương trong vai chỉ huy bộ đội Bắc Việt. Đây là trận đánh qui mô và cam go nhất xảy ra vài tháng sau khi lính chiến đấu Mỹ đổ bộ vào Nam Việt Nam năm 1965. Kết cuộc bộ đội Bắc Việt rút lui, Mỹ giữ được căn cứ. Hai bên đều thiệt hại nặng về nhân mạng.

Đơn Dương đóng vai Thiếu tá Nguyễn Hữu An, sau này lên tướng, chỉ huy trận đánh ở Ia-Drang mà bộ đội thua. Điều này không được lãnh đạo Hà Nội chấp nhận nên thêm một lí do nữa để nhà nước kết án Đơn Dương.

4/ “Đời cát” (Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân, 1999) là câu chuyện về ông Cảnh do Đơn Dương diễn vai một người đi tập kết sau Hiệp định Genève 1954. Ra đi ông bỏ lại vợ là bà Thoa. Nơi đất xa ông có gia đình mới. Sau tháng 4-1975 ông trở về để chứng kiến những mất mát vì chiến tranh của gia đình và ngang trái của những cuộc tình. Thế rồi ông lại ra đi.

Năm 2005 được xem “Đời cát” người viết đã nhận định về khiá cạnh thiếu tinh thần tha thứ, hoà giải trong phim (talawas.org 20-7-2005).

Sự việc là khi ông Cảnh trở về và được bà Thoa đưa ra nghĩa địa thăm mộ người thân từ ông bà, cha mẹ đến o, dì, cậu, mợ chết vì chiến tranh. Tại mỗi nấm mồ ông Cảnh đều cắm nhang. Đến mộ của Trần Văn Thỏ, ngày trước là bạn học cùng lớp đệ tam, sau làm xã trưởng, bị bắn chết khi toan hiếp bà Thoa. Bà Thoa đề nghị ông thắp một que nhang cho đồng môn. Nhưng ông Cảnh chỉ lẳng lặng bỏ đi.

Nhà văn Nguyễn Quang Lập năm 2009 đưa kịch bản do ông viết theo truyện ngắn “Ba người trên sân ga” của Hữu Phương, lên Blog Quê choa. Theo kịch bản, ông Cảnh có cắm nhang lên mộ Thỏ. Hình ảnh đó không hiện lên trong phim.

Như thế là có sự kiểm duyệt của cơ quan văn hoá để khi phim được trình chiếu thiếu sự hoà giải với kẻ thù cũ. Dù là người đã chết.

Đó là câu chuyện về phim “Đời cát” được sản xuất trong nước năm 1999 với Đơn Dương đóng vai chính.

Đơn Dương giờ đã thênh thang đời cát, bỏ lại những oán thù, oan khiên. Anh đã về cùng cát bụi nhưng chưa một lần được trở lại quê hương như nguyện ước.

Nhiều người ngậm ngùi thương tiếc vì tài năng và những tác phẩm nghệ thuật anh để lại cho đời, trong khi truyền thông chính thống trong nước không còn nhắc nhiều đến diễn viên Đơn Dương chỉ vì anh đã đóng các vai không phù hợp với quan điểm nhà nước.

Như thế những ai muốn qua văn hoá nghệ thuật để tiến đến hoà giải sẽ băn khoăn tự hỏi bao giờ chính phủ mới thôi áp đặt quan điểm lên sinh hoạt văn hoá và tầm nhìn của người làm nghệ thuật ở Việt Nam.

© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Buổi trưa ngày thường ít người qua lại, trung tâm thương mại này ít người đến. Trước khi bước vào phòng triển lãm để xem những cây kiểng trên cả trăm năm, trước cửa phòng này hoa lá rực trời. Hoa, cây kiểng bên ngoài chủ nhân là người Hoa, người Thái Lan, còn trong phòng triển lãm là của hội cây kiểng Việt Nam, chủ vườn là người Việt Nam. Hàng năm, chúng tôi thường đi xem triển lãm của hội này ở chùa Việt Nam, thành phố Garden Grove...
Vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật ngày 7 tháng 8 năm 2022 tại hội trường chùa Điều Ngự địa chỉ: 14472 Chestnut Street, Thành Phố Westminster, CA 92683, do Hòa Thượng Thích Viên Lý Viện Chủ, Hòa Thượng Thích Viên Huy Trụ Trì, tại đây cũng là nơi đặc văn phòng thường trực của Tăng Đoàn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại, đã long trọng tổ chức Đại Lễ Vu Lan năm 2022.
Chương trình khánh thành khu parking đã diễn ra tại đền thờ Đức Quốc Tổ Hội Cao Niên Á Mỹ địa chỉ số 220 Hospital Circle, Westminster do Bà Từ Dung sáng lập và hiện tại do Hoa hậu Lam Châu CEO điều hành.
Nam California , Thành Phố Westminster (Thanh Huy) -- Vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật ngày 7 tháng 8 năm 2022 tại QD Venue, thành phố Westminster. như thông lệ hằng năm Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh Người Thương Binh Việt Nam Cộng Hòa do Hội HO Cứu Trợ Thương Phế Binh và Quả Phụ VNCH tổ chức nhằm gây quỹ giúp các thương phế binh VNCH đang sống lây lất tại quê nhà.
Cuộc thăm dò hiện đang tiến hành, và Pechanga Resort Casino lại một lần nữa tranh đua hai ngôi vị tên tuổi cả nước. Cơ sở Casino/Resort tọa lạc ở vùng Temecula, Cali này đã được đề cử bởi một đoàn chuyên viên các cuộc thăm dò ý kiến '10Tuyệt Vời Nhất của độc giả USA Today’s10Best.com' trong hai thể loại 'Sòng Bài Khách Sạn Tuyệt Vời Nhất – Best Casino Hotel' và 'Sòng Bài Tuyệt Vời Nhất Ngoài Las Vegas – Best Casino Outside of Las Vegas'. Các thành viên trong đoàn chuyên viên đã chọn Pechanga, cùng với 19 cơ sở tranh đua khác cho mỗi thể loại. Theo CasinoUSA.com, nước Mỹ có trên 1,000 sòng bài. Muốn bỏ phiếu cho Pechanga Resort Casino trong cả hai thể loại, quý khách có thể vào thăm trang mạng Pechanga.com/vote.
Với công cuộc xây cất sắp hoàn tất và việc thuê mướn nhân viên đang tiến hành, sòng bài Sky River Casino, hôm nay, đã loan báo kế hoạch mở cửa đón tiếp công chúng vào đầu Tháng Chín 2022. Nằm cách 'downtown' Sacramento 15 dặm về phía Nam, Sky River sẽ là sòng bài gần nhất đối với Sacramento và các vùng South và East Bay. Kèm thêm vào một sòng bài rộng 100,000 sqft với 2,000 máy kéo và 80 bàn bài, Sky River cũng còn có 17 nhà hàng và trung tâm ăn uống độc đáo “The Market at Sky River” với 12 cửa hàng món ăn thức uống khác nhau, bao gồm cả những món tuyệt vời do những nhà hàng tên tuổi tại địa phương và trong vùng cống hiến. Sky River được thành lập bởi Boyd Gaming, là công ty sẽ điều hành cơ sở qua một hợp đồng quản lý ký kết với Bộ Tộc Wilton Rancheria Tribe.
Hình phạt dành cho tội phá hoại bảng bầu cử tương đương tội trộm cắp vặt là một tội tiểu hình. Người vi phạm có thể bị trừng phạt bằng cá bị phạt tù ở nhà tù quận hạt tới sáu tháng, và / hoặc tiền phạt tối đa là $ 1,000.
Cư dân chỉ yêu cầu một quy trình phỏng vấn thi quốc tịch công bằng và hợp lý dành cho tất cả các cộng đồng, bao gồm cả sự cảm thông dành cho những cư dân lớn tuổi.
Lễ Vu Lan báo hiếu, làm con phải hiếu thảo với ông bà, cha mẹ của mình...
Chúng ta là những người gốc Việt tỵ nạn, phải bỏ xứ sở ra đi tìm tự do và tạo cuộc sống mới tại hải ngoại, phát triển, gìn giữ ngôn ngữ, văn học nghệ thuật, văn hóa trong cộng đồng gốc Việt tỵ nạn hải ngoại.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.