Hôm nay,  

Tuyết Rơi Và Hồi Tưởng

1/17/201100:00:00(View: 6846)
Tuyết Rơi Và Hồi Tưởng

buivanphu_tuyetroi_2011_blog_h01-large-contentHình ảnh tuyết trắng.

Bùi Văn Phú
Mùa đông năm nay lạnh quá. Trước Giáng Sinh tuyết đã phủ trắng nhiều tiểu bang đông bộ Hoa Kỳ, có nơi lên đến hơn cả thước như New York, Boston làm ngưng đọng di chuyển, sinh hoạt trong nhiều ngày. Tin thời tiết tuần này cho biết 49 tiểu bang có tuyết, từ vùng đồng bằng nam bộ sang đến những đỉnh núi Hawaii. Năm nay nước Mỹ lạnh và Cali cũng rét hơn những năm trước nhiều.
Cách đây phần tư thế kỉ tôi cũng đã bị kẹt vì tuyết ở phi trường Thủ đô Washington, nhưng không lâu quá một ngày như nhiều hành khách đi máy bay dịp Giáng Sinh vừa qua. Điều tôi nhớ mãi là khi di chuyển từ nhà người quen ra sân bay bằng xe buýt, vì đường xá còn ngập tuyết và không muốn phiền bạn lái xe đưa đi, nên có lúc tôi phải lội tuyết ngập qua mắt cá và cái lạnh thấm vào làm đôi bàn chân tê cứng vì không chuẩn bị giầy cho thời tiết buốt giá. Sau trải nghiệm đó tôi không còn bay đến thủ đô vào những ngày đông dù vẫn mơ ước có dịp chụp được ảnh đền đài, danh lam thắng với tuyết trắng phủ ở đó.
Lần đầu tiên trong đời tôi thấy tuyết rơi là ở ngay vùng vịnh San Francisco. Chính xác là khi đang ngồi trong lớp ở Đại học Cộng đồng Alameda vào một buổi sáng tháng Giêng năm 1976. Ngó ra cửa sổ thấy tuyết rơi xuống thấp, nhưng không nhiều hay lâu, chỉ đủ phủ trên sân cỏ vài phân rồi tan trong ngày. Vì mới từ miền nhiệt đới đến Mỹ nên những ngày đó ra đường tôi cuốn trên người nhiều lớp áo, trước khi khoác lên chiếc áo lạnh nhận được khi đến trại tị nạn mà tôi đã mặc trong nhiều năm, kể cả vào những ngày hè vì chưa quen với khí hậu ôn hoà ở đây.
Mùa đông 1976 nước Mỹ cũng bị bão tuyết như mấy tuần qua. Tôi không nhớ năm đó có bang nào ở miền nam Hoa Kỳ bị tuyết giống năm nay không, nhưng những nơi như Connecticut, Thủ đô Washington là nơi tôi có bạn sinh sống và họ đã viết thư tả cho nghe về một mùa đông đầu tiên trong đời trên xứ Mỹ. Băng giá đến độ một bạn kể rằng mở tủ lạnh mà thấy hơi ấm toả ra ngoài nhà.
Sau lần thấy tuyết rơi trong mùa đông đầu tiên trên đất Mỹ, đến nay đã hơn 30 năm tôi chưa thấy tuyết rơi lại nơi đất thấp của vùng vịnh San Francisco, dù trong những ngày thật lạnh khi dự báo thời tiết cho biết tuyết có thể xuống ở độ cao 1,000 bộ thì cũng chỉ có trên đỉnh núi Diablo, Hamilton hay Tamalpais chứ tuyết không rơi nơi ngang tầm với biển.
Nhưng từ vùng vịnh nếu muốn đi trượt tuyết, muốn thấy tuyết rơi cũng không xa xôi hay là điều khó khăn. Rời San Francisco bằng xe, đi theo xa lộ 80 về hướng đông thì 3 giờ là lên vùng đồi núi Sierra, cao 7,000 bộ với những khu du lịch giải trí mùa đông như Boreal, Heavenly hay Squaw Valley là nơi Thế vận mùa Đông 1960 đã được tổ chức. Những khu rừng mùa đông tuyết ngập bên đường, tuyết trắng đọng trên những hàng thông xanh. Nếu trên đường chẳng may gặp tuyết đang đổ nhiều thì vượt qua được khúc đường đèo dài chừng hơn trăm cây số có thể tốn 8 giờ.
Thỉnh thoảng gia đình tôi cũng lên những nơi này vui chơi mùa đông, trong thích thú lẫn lo sợ, vì đã có lần lái xe vào vùng tuyết đang đổ mà chỉ thấy một mầu trắng xoá trước mặt, không biết con đường phía trước sẽ dẫn đến đâu. Một lần khác đang thoai thoải xuống đèo thì gặp “black ice” – đá trên mặt đường – khiến xe quay 180 độ. Tim tôi đập mạnh, bà xã hú hồn còn hai cháu nhỏ tỏ vẻ thích thú vì tưởng bố quay xe chữ U biểu diễn trên xa lộ. Bây giờ đi chơi tuyết tôi theo dõi dự báo thời tiết rất sát trước khi quyết định rời nhà.

buivanphu_tuyetroi_2011_blog_h04-large-contentMột lần khác, lúc mới qua Mỹ, cũng đã để lại cho tôi ấn tượng mạo hiểm và sợ cho đến ngày nay nhân một lần vượt núi vào mùa đông. Dịp nghỉ lễ cuối năm 1976, sau khi ăn tiệc tại nhà một người quen ở Sacramento chúng tôi rủ nhau lái hai xe lên Reno đánh bài. Rời nhà khi chiều gần tàn. Hai giờ sau đến nơi. Đường đèo nhưng không có tuyết rơi, chỉ tuyết cũ còn đọng hai bên đường nên không có gì sợ. Đến nơi, người lao vào bàn, người ngồi kéo máy. Tôi bỏ ra hai chục đô thử vận nhưng không may. Sau ít giờ đỏ đen, kiểm điểm lại mỗi người thua vài ba chục, chỉ có một anh họ thắng 80 đô. Đã quá nửa đêm nhưng vẫn rủ nhau về. Ai đã lái xe qua Reno thì biết. Trước khi rời California là một ngọn đèo cao và ngoằn ngèo như một con rắn. Đường đêm vắng xe, không tuyết rơi nhưng mù sương. Một người lái xe, người ngồi bên cạnh và hai người ở băng sau cũng phải mở găng mắt ra ngó phiá trước để báo động cùng tài xế những chỗ cong, những lối ra vì sương mù làm giảm tầm nhìn xuống chỉ còn vài chục mét trong khi một bên đường là vách núi, bên kia vực thẳm. Về đến nhà chúng tôi mới như bừng tỉnh biết mình đã qua được vùng núi bình an. Bây giờ hồi tưởng lại thấy lúc đó mới qua Mỹ tiếng Anh còn kém nên chưa hiểu nhiều, chẳng biết “black ice” mùa đông là gì và cứ lái xe qua núi trong đêm lạnh mù sương đầy hiểm nguy mà không biết.
Cảnh đẹp nơi vùng tuyết còn in đậm trong tôi là trên xa lộ 5 giữa biên giới California và Oregon. Mùa đông 1980 tôi cùng ba sinh viên bạn rủ nhau lên Canada chơi. Rời Berkeley vào buổi sáng, mang theo xôi, nước, cây trái để ăn dọc đường. Gần chiều tối chúng tôi đến biên giới hai tiểu bang là một vùng tuyết phủ trắng. Không như đồi núi Sierra có rừng thông chắn tầm nhìn xa, nơi đây thoai thoải những đồi bát ngát tuyết. Giữa mầu trắng rải rác vài ngôi nhà toả ánh đèn từ khung cửa sổ. Đó là hình ảnh in trên những tấm thiệp Giáng Sinh tôi đã nhận được. Điều mà trong bao nhiêu năm tôi tưởng chỉ là những giấc mơ mà nay được nhìn thấy bằng đôi mắt của mình.
Tuyết trắng đẹp thật. Nhưng sống với tuyết có lẽ không hợp với nhiều người Việt nên sau cơn bão mùa đông 1976 đã có một cuộc tây tiến về miền Cali, nơi có nắng ấm chan hoà, có biển xanh bát ngát và cũng không xa núi đồi tuyết đổ. Mỗi năm gia đình tôi có dịp đi chơi tuyết. Năm ngoái cùng bạn lên đỉnh Yosemite. Tuần qua lên vùng Sonora với anh em. Vui chơi trong ngày nghỉ thôi chứ tôi chắc không sống với tuyết lạnh được.
Đầu thập niên 1980, lúc còn là sinh viên tôi có tham gia chương trình khảo sát về tình hình Việt Nam và người tị nạn do giáo sư Karl Jackson và Jacqueline Desbarats của Đại học California thực hiện, trong đó có phần tìm hiểu nguyên do đưa đến làn sóng di dân thứ hai của người Việt sau giai đoạn đầu định cư ở Mỹ. Theo đó, nhiều người Việt từ những nơi khác đã đổ về California vì những nguyên do chính: có nhiều việc làm, xin hưởng phúc lợi xã hội dễ, khí hậu ấm và muốn gần đồng hương.
Ba mươi lăm năm sau, với tình hình kinh tế còn xuống, không biết đã có cuộc khảo sát mới nào để tìm xem bao nhiêu người Việt đông tiến - chắng hạn như bỏ Cali qua Texas, Nevada, Louisianna và nguyên do vì đâu. Hay tại sao lại có người tây tiến để trở về nơi chốn đã một lần chối chết bỏ đi"
*
[ảnh trong bài do tác giả chụp ngày 8.1.2011 tại khu giải trí mùa đông Dogde Ridge, cách San Francisco 145 dặm]
© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.