Hôm nay,  

Sinh Y Học: Khứu Giác Muỗi Anopheles, Di Thể Nhức Đầu Thống

02/10/201000:00:00(Xem: 7687)

Sinh Y Học: Khứu giác Muỗi Anopheles,  Di thể Nhức Đầu Thống

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô
Khám Phá Di Thể Khứu Giác Muỗi Anopheles Gambiae...
Bài do Chao Liu và các cộng sự viên phổ biến trong báo điện tử PLoS, August 2010.
Trong nghiên cứu trước đây các tác giả đã cho biết phần lớn muỗi Anopheles Gambiae có thụ thể ngửi AgORs, đặc biệt ngửi thuốc DEET (N,N-Diethyl-meta-toluamide, thuốc diệt trừ sâu bọ được dùng nhiều nhất) và những mùi khác, nghĩa là ít nhất có 2 hệ thống khứu giác khác nhau.
Môt hệ thống khứu giác trực thuộc vào thụ thể ngửi AgORs, và một hệ thống khác không lệ thuộc vào AgORs nhưng cần biểu hiện và tác dụng của AgIRs.
Ngoài việc tìm hiểu cơ nguyên hệ thống khứu giác của muỗi Gambiae, các tác giả còn muốn tìm cách kiểm soát bệnh sốt rét nhắm vào hệ thống khứu giác của muỗi. Khứu giác giữ nhiều vai trò quan trọng cho muỗi, giúp muỗi có khả năng hút máu, tìm nơi hút máu, và sống theo đàn.
Phân tích bộ phận râu cảm xúc của muỗi ở đầu muỗi đã tìm được di thể ngửi AgOR, sau khi dùng kỹ thuật Polymerase Chain Reaction (PCR) phóng đại phân tích di thể (gene) lấy từ chiết xuất RNA râu muỗi, và tổng hợp cDNA.
Hai râu (antennae) nằm ngang 2 bên đầu của muỗi, đối xứng, cùng hình dáng, cùng kích thước và có cùng số lượng di thể (genes). Dùng kính hiển vi điện tử (scanning electron microscope, SEM) để quan sát. Những giây thần kinh cảm xúc hình nón (cones) được kích thích bởi khoảng 12 giây thần kinh lưỡng cực biểu hiện thụ thể khứu giác AgOR7. Hệ thống khứu giác của muỗi Gambliae đáp ứng được 11 trong 33 chất thử nghiệm, phần lớn là những chất ở thể hơi.


Muỗi Anopheles Gambiae truyền sốt rét nhiều nhất ở Phi Châu. Ký sinh trùng sốt rét ở Việt Nam phần lớn do muỗi Anopheles minimus s.l. chia làm 3 loại: An. Minimus (species A), An. harrisoni (species C) và An. Minimus species E. Theo tài liệu đăng trong báo Malaria Journal 7: 11, 2008, do Claire Garros, Cam Van Nguyen và các cộng sự viên phổ biến, thì nạn sốt rét vẫn còn cao ở miền Trung Việt Nam và những vùng nằm dọc theo biên giới các nước láng giềng.
Di Thể Mới Bệnh Nhức Đầu Thống
Theo khảo cứu gia Aarno Palotie thuộc Viện Nghiên Cứu Wellcome Trust Sanger Institute, nước Anh, cho biết thì họ đã phân tích hàng ngàn bộ genomes cho hàng ngàn bệnh nhân bị bệnh nhức đầu thống và đã đám phá một biến dạng (variant) di thể (gene) tên là rs 1835740, coi như một dấu ấn của bệnh nhức đầu thống migraine.
Di thể này thuộc loại single nucleotide polymorphism nằm giữa 2 di thể PGCP và MTDH trong nhiễm sắc thể số 8, đã từng được biết trước đây liên hệ vơí chất glutamate. Glutamate là một chất dẫn truyền sóng điện thần kinh gây dấu hiệu báo trước (aura) cho bệnh nhức đầu thống.
Theo các khoa học gia thì hy vọng có vài loại di thể khác nhau liên hệ nhức đầu thống, và giúp giải thích nhiều loại nhức đầu thống khác nhau. Theo chuyên gia Nathalie Colston thì ngoài dấu ấn di truyền, có thể còn thêm những yếu tố môi trường kích động gây nhức đầu thống như đồ ăn, rượu hay ánh sáng chớp loé.
Kết quả khám phá gene mới liên hệ nhức đầu thống được đăng trong báo Nature Genetics, 29 tháng Tám, 2010.
Nhức đầu thống là loại nhức đầu từng cơn, thường ở một bên đầu (nhưng đôi khi có thể cả 2 bên đầu). Kèm theo ói mửa, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, sai lạc nhận thức hay hoa mắt. Những triệu chứng khác có thể xẩy ra như không nói được, tê mất cảm giác, mất thăng bằng, yếu người. Đàn bà bị nhức đầu thống nhiều gấp 3 lần đàn ông.
Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, Xin mời ghé thăm Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, Một Trang Web Y Khoa của Người Việt viết cho người Việt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Dave Lovos là một nhạc sĩ và nghệ nhân làm đàn guitar, và đã quá quen với những âm thanh ồn ào. Trong năm nay, có một đêm Lovos bất ngờ nghe thấy tiếng nổ mạnh trong đầu khi đang lơ mơ chìm vào giấc ngủ. Tiếng nổ bất ngờ khiến ông tỉnh ngủ hẳn. Lovos kể lại: “Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn trong đầu, gần vùng đỉnh hộp sọ,” và cùng với tiếng nổ chói tai, hình ảnh một vụ tông xe vụt qua trong não. “Cả hai thứ xảy ra gần như là đồng thời.”
Mổ cườm mắt (Cataract, bệnh đục thủy tinh thể, hay còn gọi là Đục nhãn mắt, Cườm mắt) là một trong những loại phẫu thuật phổ biến và được thực hiện nhiều nhất trên thế giới. Đa số bệnh nhân sau khi mổ đều có kết quả tích cực và ít bị biến chứng. Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa số người cao niên dưới 80 tuổi bị cườm mắt, và có gần 4 triệu ca phẫu thuật được thực hiện mỗi năm.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.