Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Quan Hệ Mỹ-việt Nhìn Từ California

17/07/201000:00:00(Xem: 4765)

Quan hệ Mỹ-Việt nhìn từ California

Người Việt biểu tình phản đối hội thảo đầu tư, giáo dục và triển lãm “Meet Vietnam” tại San Francisco, 11.2009. (ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú
Mười lăm năm trước Hoa Kỳ và Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ, sau đúng 20 năm đoạn giao kể từ khi cuộc chiến Việt Nam kết thúc vào tháng 4.1975 với sự thất bại của Hoa Kỳ.
Đối với người Mỹ, sự kiện đó đánh dấu một trang sử mới cho việc trở lại Việt Nam bằng quan hệ nhiều mặt, nổi bật nhất là thương mại.
Ngày nay, đặc biệt là ở bang California, thành quả của quan hệ Mỹ-Việt sau 15 năm được biểu hiện qua sản phẩm Việt và những mặt hàng sản xuất tại Việt Nam đang được bày bán trong các cửa hàng ở Mỹ, từ siêu thị Á đông đến Macy’s, Costco, IKEA. Hàng Việt tại Mỹ đa dạng, từ tôm cá, hoa quả, mắm, tiêu cho đến đồ gốm, gỗ và quần áo, giầy dép. Hàng thường cũng như hàng hiệu.
Trao đổi thương mại giữa hai nước không còn nhiều rào cản vì cả hai đều là hội viên WTO và hai bên đã kí một hiệp định thương mại song phương. Con số được quan chức hai chính phủ đưa ra cho thấy hiện thời mức giao thương giữa hai nước lên trên 15 tỉ đô-la, so với vài trăm triệu vào thời điểm năm 1995, và Hoa Kỳ hiện là quốc gia đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam. Nhiều doanh nhân Mỹ, trong đó có người Mỹ gốc Việt đã vào Việt Nam đầu tư.

Ông David Dương đem kiến thức và kĩ thuật về đầu tư vào khu vực xử lí rác giúp cải tiến môi trường. (ảnh Bùi Văn Phú)


Trong khi quan hệ giữa Việt Nam với Hoa Kỳ đã có nhiều tiến bộ, ngay cả trong lãnh vực quân sự, quốc phòng cũng đang có hướng đi tích cực hơn, nhưng quan hệ giữa người Việt hải ngoại với nhà nước Việt Nam vẫn còn những bức xúc chưa có chiều hướng giải quyết, như chính sách sai lầm trong quá khứ, vấn đề nhân quyền, tự do dân chủ tại Việt Nam.
Năm 1995 ghi dấu quan hệ Mỹ-Việt được thiết lập cũng là thời điểm con số người Việt hải ngoại về thăm quê hương nhảy vọt, để rồi từ đó lên đến vài trăm nghìn mỗi năm. Mức đầu tư của người Việt vào thị trường Việt Nam cũng từ đó tăng theo, từ vài chục triệu nay đã lên đến hơn tỉ đôla. Cuối năm 1997 Việt Nam mở thêm Tổng lãnh sự quán tại San Francisco nhằm đáp ứng nhu cầu lãnh sự, tìm hiểu đầu tư tại Việt Nam của người Mỹ nói chung và của người Việt hải ngoại nói riêng.
Tiếp cận giữa các nhà ngoại giao Việt Nam tại San Francisco với người Việt cũng mở rộng ra. Liên hoan đón Tết 1998 do Tổng lãnh sự tổ chức với hai trăm khách, nay tăng lên hơn một nghìn và gồm đủ mọi thành phần của cộng đồng và xã hội. Từ những ngày đầu tổ chức đơn sơ, sau có nhiều người trong cộng đồng như ông Đỗ Vẫn Trọn của tổ hợp Truyền thông Viên Thao, luật sư Vũ Ngọc Trác của Hiệp hội Doanh nhân người Mỹ gốc Việt giúp tổ chức nên liên hoan Tết phong phú với đoàn văn nghệ trong nước cùng ca sĩ hải ngoại như Tuấn Ngọc, Thái Thảo, Ái Vân, Tuấn Anh, Thu Phương đến hát giúp vui.
Từ năm 2000 Tổng lãnh sự quán cũng nhiều lần tổ chức mừng Quốc Khánh 2.9 như một sinh hoạt mang tính ngoại giao và có sự tham dự của một số người Việt địa phương. Tuy nhiên việc treo cờ cộng sản Việt Nam trước tiền đình toà thị chính San Francisco trong ngày này vẫn bị một số đại diện hội đoàn người Việt phản đối với chính quyền thành phố.
Và có một điều, không hiểu vì lí do gì mà trước cơ sở ngoại giao Việt Nam ở đây không treo quốc kì. Trong khi trên nóc Tổng lãnh sự quán Trung Quốc cách đó vài khu phố lúc nào cờ cũng tung bay.

Tôm nhập từ Việt Nam bán trong siêu thị ở Mỹ. (ảnh Bùi Văn Phú)


Căng thẳng giữa nhà nước và người Việt hải ngoại thường thể hiện qua các cuộc biểu tình phản đối quan chức Việt Nam đến Mỹ. Tháng 8 năm 1995, khi hai nước vừa chính thức bang giao, đại sứ Lê Văn Bàng qua Nam California nói chuyện về quan hệ hai nước và đã có hàng nghìn người biểu tình. Các chuyến đi của lãnh đạo Việt Nam đến Washington, California hay Houston, nơi Việt Nam mới đặt thêm một văn phòng tổng lãnh sự, đều gặp phản đối của người Việt. Năm ngoái có hội thảo về đầu tư, giáo dục và triển lãm chủ đề “Meet Vietnam” tại San Francisco cũng có hàng trăm người biểu tình.
Trong sinh hoạt người Việt hải ngoại, có người phản đối Hà Nội và cũng có người hợp tác đầu tư.
Mấy năm trước, ông David Dương là tổng giám đốc công ty rác California Waste Solutions đã quyết định đem kiến thức và kĩ thuật về nước thành lập công ty Vietnam Waste Solutions, đầu tư vào khu xử lí rác Đa Phước trị giá cả trăm triệu đôla.
Công ty được coi là thành công, nhưng cũng gặp cạnh tranh mà ông cho là không minh bạch và công bằng của những công ty nhà nước.
Năm ngoái Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã yêu cầu ông trả lời một số cáo giác rằng công ty Đa Phước làm ô nhiễm không khí và nước. Với những bằng chứng khoa học thu thập, ông chứng minh cho những đại biểu thấy mùi hôi là do xe chở rác của nhà nước tạo ra chứ không phải từ bãi rác Đa Phước. Ông David mong có sự cạnh tranh minh bạch và lành mạnh giữa các công ty.
Ông David Dương là thành viên của Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài và là chủ tịch hội đồng quản trị Hiệp hội Doanh nhân người Mỹ gốc Việt có trụ sở ở San Jose. Hỏi về quan hệ thương mại giữa doanh nhân trong và ngoài nước, ông nói người Việt nước ngoài mang tiền về đầu tư tạo công ăn việc làm cho người dân trong nước, đáp lại doanh nhân trong nước cũng nên đầu tư ra nước ngoài vào những khu có đông người Việt để giúp cho người Việt hải ngoại có việc làm. Mục đích của hiệp hội là làm cầu nối đó giữa doanh nhân trong và ngoài nước.
Hỏi cảm nhận về những cuộc biểu tình của người Việt khi có quan chức Việt Nam đến Mỹ, ông David nói rằng gia đình ông mất tài sản khi nhà nước đánh tư sản mại bản, nhưng may mắn không ai mất mạng. Nhưng có những gia đình có người đã mất mạng, còn những nỗi đau. Ông hiểu nỗi đau của họ.
Phần ông, ngày nay với một nước Việt Nam đang hội nhập với thế giới và đã mở ra nhiều cơ hội đầu tư, ông muốn đem khả năng của mình về để cải thiện môi trường và giáo dục để giúp đất nước phát triển.
Là một người thành công trong thương trường Mỹ, ông David Dương đã đóng góp nhiều cho cộng đồng và thường xuyên tham gia sinh hoạt chính trị dòng chính nên được nhiều người Mỹ, Việt biết đến. Đầu năm nay, Tổng thống Barack Obama đã bổ nhiệm ông vào hội đồng quản trị Quỹ Giáo dục Việt Nam (Vietnam Education Fund).
Theo ông, việc có càng nhiều sinh viên sang Mỹ du học càng tốt, vì ông tin những sinh viên sau khi tốt nghiệp về nước sẽ giúp Việt Nam phát triển. Đến năm 2018 quỹ giáo dục sẽ hết nên ông đang vận động các dân cử liên hệ để để gia hạn hoạt động của quỹ để duy trì một con đường cung cấp trí tuệ cho Việt Nam trong tương lai.
Ông nhấn mạnh những gì ông làm đều là “người thật, việc thật” và mong muốn được đóng góp vào việc cải thiện đời sống của người dân Việt tại Việt Nam.
Giáo dục và giao thương kinh tế cũng là cách chính quyền Hoa Kỳ muốn thực hiện để tác động đến quan hệ hai bên về lâu dài.
(BBCVietnamese.com 15.07.2010) -- Bài do tác giả gửi tới Việt Báo.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.